OER Omgevingsvisie Meppel

Dat betekent dat in een vroeg stadium van de planvorming samen met de netbeheerders zal moeten worden gekeken naar de beschikbare en noodzakelijke energie-infrastructuur zoals kabels en leiding, schakelstations en opslagvoorzieningen. In overleg met netbeheerders kunnen randvoorwaarden en procesafspraken worden vastgelegd in de Omgevingsvisie. Afhankelijk van de aard en omvang van ontwikkelingen kan ook worden bekeken in hoeverre het mogelijk is om een volledig of bijna volledig ‘offgrid’ energiesysteem te realiseren (zonder aansluiting op het netwerkt). Beoordeling alternatieven De navolgende tabel geeft een samenvattend overzicht van de beoordeling op basis van de voorgaande effectbeoordeling. Bij het treffen van de voorgestelde maatregelen en optimalisaties pakt de beoordeling positiever uit, dit effect is aangeduid met een lichtere vormopvulling.

97

Tabel 5.13 Effectbeoordelingstabel energie-infrastructuur

Circulaire economie Meppel zet in lijn met het landelijk beleid in op een voor 50% circulaire economie in 2030 en een volledig circulaire economie in 2050. Een circulaire economie betekent dat producten na gebruik worden ingezet als grondstof voor nieuwe producten of materialen. Producten en diensten worden uitgewisseld in gesloten kringlopen of cirkels. Het doel is een volledig afvalloze samenleving. Beoordeeld wordt in hoeverre de alternatieven hier aan bij kunnen dragen . Alternatief 1 Binnen alternatief 1 wordt voor de havengerelateerde bedrijventerrein ingezet op circulariteit. Voorwaarde voor bedrijfsontwikkelingen is dat deze een toegevoegde waarde hebben voor het sluiten van lokale kringlopen. De opgaven zijn echter groot. De doelstelling om in 2050 volledig circulair te zijn is zonder aanvullende maatregelen niet haalbaar. Met de toevoeging van extra woningen en andere wordt de opgave zonder specifiek, aanvullend beleid alleen maar groter. Dat geldt zowel voor de benodigde bouwstoffen als voor de potentiële toename van afvalstoffen door de extra woningen. Het te realiseren programma binnen alternatief 1 is in vergelijking met de andere 2 alternatieven beperkt. Daarnaast is van belang dat binnen dit alternatief vooral wordt ingezet op inbreiding, herstructurering en verdichting en in mindere mate sprak ie van uitbreiding.

Herontwikkeling binnen de bestaande stad en op de bestaande bedrijventerreinen biedt kansen om ten opzichte van de referentiesituatie vanuit het oogpunt van circulariteit te komen tot een verbetering van de situatie. Dat vraagt echter wel om goede spelregels en randvoorwaarden voor nieuwe ontwikkelingen. Zonder aanvullende maatregelen wordt alternatief 1 beperkt negatief beoordeeld. Alternatief 2 Alternatief 2 bevat slechts beperkt elementen die direct bijdragen aan de ambities en doelstelling ten aanzien van circulariteit. Positief is wel dat in dit alternatief wordt ingezet op woningsplitsing waardoor minder bouwmaterialen nodig zijn om de beoogde woningaantallen te realiseren. De ambities en doelstelling worden bij voortzetting van het huidige beleid echter niet gehaald. Met de forse toevoeging van extra woningen en andere functies in dit alternatief wordt de opgave zonder specifiek, aanvullend beleid alleen maar groter. Alternatief 2 wordt om deze reden negatief beoordeeld. Alternatief 3 In alternatief 3 wordt ingezet op kringlooplandbouw, bijvoorbeeld in de vorm van de productie van biobased grondstoffen door agrarische bedrijven. Het landelijk gebied kan de grondstoffen leveren voor de bouw van de woningen, voorzieningen en bedrijven.

De bedrijvigheid op de bedrijventerreinen vormt in dit alternatief een schakel in de keten tussen het landelijk gebied en het stedelijke netwerk. Als logistiek knooppunt worden in Meppel binnen dit alternatief ook (inter)nationaal grondstoffenketens gesloten. Door de nieuwe bedrijventerreinen binnen dit alternatief is er veel ruimte om bedrijven te huisvesten die cruciaal zijn voor de circulaire economie. Op Oevers D is in dit alternatief ruimte voor een innovatiehub gericht op de circulaire bouw. Dit zijn allemaal ontwikkelingen die in positieve zin bij kunnen dragen aan het realiseren van een circulaire economie. Daar staat tegenover dat binnen dit alternatief sprake is van een omvangrijk programma waarvoor een enorme hoeveelheid grondstoffen nodig is en waarbij in potentie sprake is van een grote toename aan afvalstoffen. De doelstelling van een 50% circulaire econo-

98

mie in 2030 en een volledig circulaire economie in 2050 wordt daardoor lastiger te realiseren. Per saldo wordt alternatief 3 daarom ten opzichte van de referentiesituatie neutraal beoordeeld. Om de doelstelling te realiseren zal specifiek beleid met aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn. Mogelijke maatregelen en optimalisaties Om invulling te geven aan de ambitie en doelstellingen ten aanzien van circulariteit zal In alle fasen en processen gedacht moet worden aan de principes van circulair handelen. Daarbij gaat het om het ontwerpproces, het inkoopproces, de realisatiefase, de beheer en onderhoudsfase tot en met de grondstoffenwinning (bij sloop). Het is natuurlijk belangrijk om als gemeentelijke organisatie zelf circulair te handelen en dit ook uit te dragen. Daarnaast kunnen voorwaarden worden gesteld aan nieuwe ontwikkelingen, zodat deze bijdragen aan een circulaire economie. Bijvoorbeeld door te werken met materialenpaspoorten, eisen te stellen aan de circulaire inrichting van de openbare ruimte en extra ruimte te bieden voor bedrijven die in positieve zin bijdragen aan de circulaire economie. Op die manier kunnen stappen in de goede richting worden gezet, al blijft het zeer de vraag of een volledig circulaire economie in 2050 haalbaar is. Daarvoor is de gemeente onder andere ook afhankelijk van de medewerking van bewoners, ondernemers en ontwikkelende partijen.

Daarnaast zal ook landelijke wet- en regelgeving in hoge mate bepalend zijn voor het al dan niet behalen van de doelstelling. Beoordeling alternatieven De navolgende tabel geeft een samenvattend overzicht van de beoordeling op basis van de voorgaande effectbeoordeling. Bij het treffen van de voorgestelde maatregelen en optimalisaties pakt de beoordeling positiever uit, dit effect is aangeduid met een lichtere vormopvulling. Tabel 5.14 Effectbeoordelingstabel circulaire economie

5.4

Sociale en gezonde woonomgeving - people

5.4.1 Luchtkwaliteit Het aspect luchtkwaliteit wordt beoordeeld aan de hand van de indicatoren concentratie luchtverontreinigende stoffen en de mate van blootstelling hieraan. Gekeken is naar het effect van de ruimtelijke ontwikkelingen binnen het alternatief op de concentraties luchtverontreinigende stoffen. Zo kan een toename van bedrijvigheid leiden tot toenames van luchtverontreinigende stoffen terwijl een afname of extensivering van agrarisch grondgebruik kan leiden tot afnames. Met betrekking tot de blootstelling is gekeken naar de toename van woningen en andere gevoelige objecten binnen de invloedssfeer van drukke wegen en/of bedrijven met relevante emissies. Alternatief 1 Gevolgen concentraties luchtverontreinigende stoffen Binnen dit alternatief wordt ruimte geboden voor lichte bedrijvigheid waarbij geen sprake zal zijn van relevante toenames van luchtverontreinigende stoffen. Ook de verkeerstoenames en de daarmee samenhangende gevolgen voor de concentraties luchtverontreinigende stoffen langs de ontsluitende wegen zijn gezien de aard en omvang van de ruimtelijke ontwikkelingen binnen dit alternatief heel erg beperkt. Daarbij is ook van belang dat door de toename van het aandeel elektrische auto’s de emissies door het verkeer steeds 99

lager worden. Verder zal het autovrij maken van de binnenstad leiden tot een beperkte verbetering van de luchtkwaliteit. Pers saldo zal in dit alternatief geen sprake zijn van relevante effecten. De extensivering van het agrarisch grondgebruik kan plaatselijk leiden tot een beperkt positief effect. Datzelfde geldt voor het autovrij maken van de binnenstad. Zowel de negatieve als positieve effecten zijn zeer lokaal en klein (in relatie tot de aanwezige achtergrondconcentraties) waardoor ten opzichte van de referentiesituatie geen sprake is van relevante effecten. Blootstelling Wat betreft de blootstelling en daarmee samenhangende gezondheidseffecten is van belang dat op dit moment de gezondheidskundige advieswaarden worden overschreden. Dat geldt voor PM2.5 voor het hele gemeentelijke grondgebied en voor NO2 voor locaties die binnen de invloedssfeer van de rijkswegen zijn gelegen. De realisatie van nieuwe gevoelige functies (zoals woningen, scholen, zorgvoorzieningen) leidt tot extra blootstelling en daarmee in potentie tot negatieve gezondheidseffecten. De overschrijding van de gezondheidskundige advieswaarden is echter beperkt en wordt richting 2040 alleen maar kleiner. Daarnaast is de toename van het aantal woningen en andere gevoelige functies in dit scenario beperkt.

Om deze redenen zal alternatief 1 ten opzichte van de referentiesituatie niet leiden tot een relevante verslechtering. Alternatief 2 Gevolgen concentraties luchtverontreinigende stoffen Binnen dit alternatief is sprake van een ontwikkelingen met een forse verkeersaantrekkende werking. Dat geldt niet alleen voor het woningbouwprogramma, maar ook bijvoorbeeld voor het Themapark dat in dit alternatief op Noord IV wordt gerealiseerd. De concentraties luchtverontreinigende stoffen worden binnen de gemeente Meppel in hoge mate bepaald door de achtergrondconcentraties. Waar het gaat om de lokale bijdrage is met name het verkeer op de rijkswegen van belang. Alternatief 2 leidt ten opzichte van de bestaande verkeerstromen (ook rekening houdend met een toename van het aandeel elektrische auto’s) niet tot zodanige toenames van verkeer dat sprake is van een relevante toename van de concentraties luchtverontreinigende stoffen. Datzelfde geldt voor de emissies door de bedrijventerrein uitbreiding nabij Rogat. Het betreft lichte bedrijvigheid, waarbij over het algemeen sprake is van zeer beperkte emissies. De gevolgen van dit alternatief voor de concentraties luchtverontreinigende stoffen zullen beperkt en lokaal zijn en ten opzichte van de referentiesituatie niet leiden tot een andere beoordeling.

Daarbij is ook van belang dat door de toename van het aandeel elektrische auto’s de emissies door het verkeer steeds lager worden. Blootstelling Met name bij inbreiding (of woningsplitsing) op binnenstedelijke locaties binnen de invloedssfeer van de rijkswegen en in de directe nabijheid van veehouderijen of niet-agrarische bedrijven met relevante emissies kan sprake zijn van extra blootstelling. Het maximale effect wordt beoordeeld als beperkt negatief. De verdere uitbreiding van Nieuwveense Landen is gunstig gesitueerd (op ruime afstand van de rijkswegen en andere emissiebronnen). Alternatief 3 Gevolgen concentraties luchtverontreinigende stoffen Binnen alternatief is sprake van een grote toename aan woningen, bedrijventerreinen en andere functies die zullen leiden tot een grote toename van het verkeer. Ook de directe emissies door bedrijfsactiviteiten kunnen van invloed zijn op de concentraties luchtverontreinigende stoffen. Lokaal kan daardoor sprake zijn van een beperkte verslechtering (ver onder de wettelijke grenswaarden, maar plaatselijk wel boven de gezondheidskundige advieswaarden), maar op het niveau van de hele gemeente zal ook in dit alternatief

100