Jaarrekening 2020 definitief inclusief verklaring
Tekst van het document
Jaarstukken 2020
Jaarstukken 2020
Inhoudsopgave
1.
Inleiding .......................................................................................................................... 1 1.1
2.
2.1 2.2 2.3 3.
Paragraaf lokale heffingen ..................................................................................... 101 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................. 107 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen .................................................................... 117 Paragraaf financiering ........................................................................................... 125 Paragraaf bedrijfsvoering ....................................................................................... 130 Paragraaf verbonden partijen ................................................................................. 135 Paragraaf grondbeleid ........................................................................................... 146 Paragraaf subsidies ............................................................................................... 151 Paragraaf schouwburg Ogterop ............................................................................... 152
Balans ......................................................................................................................... 155 6.1 6.2
7.
Overzicht van de Algemene Dekkingsmiddelen en Overhead ......................................... 93
Paragrafen ..................................................................................................................... 99 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9
6.
Programma 1: Bestuur ............................................................................................ 17 Programma 2: Openbare orde en veiligheid ................................................................ 24 Programma 3: Sociaal domein .................................................................................. 28 Programma 4: Onderwijs ......................................................................................... 54 Programma 5. Maatschappelijke Ondersteuning .......................................................... 57 Programma 6: Kunst en cultuur, recreatie en toerisme................................................. 58 Programma 7: Sport en bewegen.............................................................................. 62 Programma 8: Ontwikkeling openbare ruimte ............................................................. 65 Programma 9: Beheer bestaande openbare ruimte ...................................................... 72 Programma 10: Economische zaken en grondzaken ..................................................... 77 Programma 11: Duurzaamheid ................................................................................. 82 Programma 12: Burgerzaken ................................................................................... 87
Algemeen dekkingsmiddel en onvoorzien ....................................................................... 91 4.1
5.
Meppel blijft op koers ................................................................................................ 7 Financiën 2020 op hoofdlijnen .................................................................................... 9 Corona ................................................................................................................. 11
Programmaverantwoording ........................................................................................... 15 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10 3.11 3.12
4.
Inleiding ................................................................................................................. 3
Beleidsjaar in vogelvlucht ................................................................................................ 5
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .................................................... 158 Toelichting op de balans ........................................................................................ 161
Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en de toelichting. ....................... 175 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5
Het overzicht van baten en lasten per programma..................................................... 176 Verschillen rekening en begroting op hoofdlijnen. ...................................................... 178 Onvoorziene uitgaven ........................................................................................... 179 Incidentele baten en lasten .................................................................................... 180 Wet Normering Topinkomens ................................................................................. 181
8.
Sisa bijlage verantwoordingsinformatie ....................................................................... 183
9.
Controleverklaring ....................................................................................................... 191
10. Bijlagen ....................................................................................................................... 199
1. Inleiding
Jaarstukken 2020
Pagina 1 van 216
Jaarstukken 2020
Pagina 2 van 216
1.1
Inleiding
In deze jaarstukken kijken we terug op het jaar 2020. Via de jaarstukken wordt verantwoording afgelegd over de behaalde resultaten in 2020, zowel beleidsmatig als financieel. In dit document wordt verslag gedaan over de realisatie van de gestelde beleidsdoelen en uitgangspunten zoals geformuleerd in de Programmabegroting 2020. Ondanks de thuiswerksituatie vanwege corona zijn we erin geslaagd de behandeling van de jaarstukken in uw raad een maand naar voren te halen. Leeswijzer Conform de voorschriften bestaat het boekwerk uit twee delen: het jaarverslag (beleid) en de jaarrekening (financieel verslag). Het jaarverslag gaat over de inhoud en bestaat uit de programmaverantwoording (hoofdstuk 3), de Algemene Dekkingsmiddelen en onvoorzien (hoofdstuk 4) en de Paragrafen (hoofdstuk 5). Per beleidsprogramma geven we aan: - Wat valt onder dit programma? - Wat hebben we bereikt? - Wat hebben we daarvoor gedaan? - Wat heeft het gekost? Het tweede deel, de jaarrekening, bevat de financiële verantwoording. Dit deel omvat de balans (hoofdstuk 6) en het overzicht van baten en lasten inclusief toelichting (hoofdstuk 7) waaronder een analyse van de verschillen op hoofdlijnen. Een overzicht van de specifieke uitkeringen die vallen onder het SiSa-regime (Single information, Single audit) is in hoofdstuk 8 opgenomen. In hoofdstuk 9 is de controleverklaring van de accountant terug te vinden.
De gebruikelijke bijlagen reserves en voorzieningen, begrotingsrechtmatigheid en investeringen zijn opgenomen. Verder is in de bijlage het “overzicht Taakvelden” opgenomen.
Jaarstukken 2020
Pagina 3 van 216
Jaarstukken 2020
Pagina 4 van 216
2. Beleidsjaar in vogelvlucht
Jaarstukken 2020
Pagina 5 van 216
Jaarstukken 2020
Pagina 6 van 216
2.1
Meppel wil verantwoord groeien
In de jaarstukken 2020 legt het college van burgemeester en wethouders verantwoording af over de begroting 2020. De jaarrekening 2020 laat een positief resultaat zien van € 1,19 miljoen. Mede door de coronacrisis is minder uitgegeven dan begroot. Door de maatregelen is een deel van de geplande activiteiten en ontwikkelingen niet doorgegaan of uitgesteld. Deze middelen nemen we nu mee naar 2021. Ondanks het moeilijke corona jaar zijn toch veel projecten gerealiseerd. We hebben plannen gemaakt die we de komende jaren gaan uitvoeren. Plannen voor het sociaal domein, gebiedsontwikkeling, wonen, economie, mobiliteit, klimaat, energie en cultuur. Financieel wacht ons nog wel een uitdaging. De tekorten in het sociaal domein blijven een punt van aandacht In hoofdstuk 2.2 van de jaarstukken geven we u meer informatie over onze financiële situatie. In hoofdstuk 2.3 gaan we in op de gevolgen van corona. Hieronder leest u de belangrijkste ontwikkelingen van het afgelopen jaar. Meppel stevig op de kaart De positie van Meppel binnen Regio Zwolle is ook in 2020 sterker geworden. We nemen deel aan de bestuurlijke Tafels Leefomgeving en Energie. Ook zijn we nauw betrokken bij de plannen voor het bouwen van tienduizenden woningen in de regio Zwolle. Port of Zwolle heeft een sterke positie. Met de haven van Meppel leveren we een bijdrage aan een circulaire economie.
Daarnaast laten we met de provincie en gemeenten in zuidwest Drenthe een gezamenlijk geluid horen in Regio Zwolle. Service op afspraak Ondanks de moeilijke omstandigheden zijn we er dit jaar in geslaagd om onze dienstverlening aan inwoners en samenwerkingspartners goed uit te voeren. Onder andere door te werken met service ‘op afspraak’ en digitaliseren van publieke diensten zoals de geboorteaangifte. Veel inwoners zijn hierover positief. Bij klachten en bezwaren zetten we in op een informele afhandeling. Dit houdt in dat we voor de hoorzitting met elkaar een oplossing vinden. Dit lukte voor bijna de helft van de bezwaargevallen. Bij klachtenbehandeling lukte dit bij bijna alle klachten. Nieuwe bewegingen in Meppel Corona leverde een stille zomer op in de anders zo bruisende evenementenstad Meppel. Geen Grachtenfestival of Meppeldagen om maar een paar voorbeelden te noemen. Terwijl juist de winkel-, horeca- en evenementensector zo belangrijk zijn voor de bezoekers, bewoners en ondernemers van Meppel. Samen met hen werken we aan een krachtig herstel. Gelukkig zijn er veel creatieve ondernemers die actief zijn op nieuwe markten met online of hybride activiteiten. Het tekent de veerkracht van de Meppeler samenleving. Professioneel monitoren en grip op kosten Het werken aan betaalbare zorg en ondersteuning vormde ook in 2020 een uitdaging.
Uitgangspunt is een goede balans tussen kwaliteit, vraag en kosten van de zorg. Er zijn stappen gezet om de kosten professioneel te monitoren en er grip op te krijgen. Bijvoorbeeld door het gebruik van de monitor maatschappelijk resultaat en de inzet van het dashboard Qlik Sense. Voor het uitvoeren van de jeugdwet hebben we de kosten zien stijgen. Wel hebben we inzicht in deze kosten en kunnen we deze verklaren. We hebben afspraken gemaakt welke kosten horen bij de jeugdwet en welke bij passend onderwijs. Ook de inzet van praktijkondersteuners bij huisartsen heeft een positief effect. In veel gevallen is de gemeente echter niet verantwoordelijk voor de indicaties. Dat beperkt ons in de mogelijkheden om te sturen. Binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning heeft het abonnementstarief voor huishoudelijke hulp ertoe geleid dat meer mensen een beroep hebben gedaan op individuele begeleiding. Voor de Wmo is het jaarlijks cliënt-ervaringsonderzoek uitgevoerd en voor jeugd is het onderzoek (CEO) afgerond. De resultaten gebruiken we om de ondersteuning van inwoners te verbeteren. Corona effecten De coronamaatregelen hebben veel gevolgen voor de samenleving; zowel maatschappelijk als economisch. De effecten daarvan vormden ook een uitdaging binnen het sociaal domein. De belangrijkste processen zijn doorgegaan.
Bestaande zorg is voortgezet, nood- en ondersteunende maatregelen zijn ingezet zoals de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (TOZO). De contacten vonden zoveel mogelijk digitaal en telefonisch plaats. Ook in het onderwijs lag de focus op het behouden van het contact met ouder en leerling. Dat was belangrijker dan handhaving. De leerplichtambtenaren sloten voor het eerst aan bij verschillende zorgadvies teams in het Primair
Jaarstukken 2020
Pagina 7 van 216
onderwijs. Daardoor was er op vaste momenten contact met intern begeleiders over zorgleerlingen en schoolverzuim. Om de negatieve effecten van corona zoveel mogelijk tegen te gaan, is eind 2020 de taskforce corona opgericht. Een werkgroep met partners in het onderwijs, bedrijfsleven, zorg, welzijn, vrijwilligersorganisaties en de gemeente Meppel. De gemeenteraad heeft hiervoor middelen beschikbaar gesteld. Het coronajaar heeft ons laten zien dat er in de Meppeler samenleving veel initiatieven van de grond zijn gekomen om elkaar door deze moeilijke periode te helpen. De taskforce is erop gericht om deze initiatieven zoveel mogelijk te ondersteunen. Veilig, gezond en mooi Meppel In maart kreeg de gemeente Meppel er een nieuwe taak bij. We werden toezichthouder en handhaver op de coronamaatregelen. Dat betekende toezicht houden op groepsgroottes en aantal bezoekers op (recreatieve) plekken, plaatsen die juist door de maatregelen vaak werden bezocht. Sporten op de vereniging of in binnensportaccommodaties was niet of maar deels mogelijk. Het sporten in de openbare ruimte nam toe. Mensen gingen fietsen, wandelen of fitnessen in de speeltuinen. Het doorzettingsvermogen van beweegaanbieders was sterk. In samenwerking met de gemeente werd er van alles gedaan om inwoners in beweging te houden.
Wanneer er meer gebruik wordt gemaakt van de openbare ruimte, is het belangrijk dat deze aantrekkelijk en veilig is. De gemeente zorgde daarom voor goed onderhoud en ondersteunde groenparticipatie. In 2020 is er onder andere groot onderhoud uitgevoerd aan de Ferdinand Bolstraat. Daarnaast is de doorgaande hoofdroute door Meppel voorzien van energiezuinige LED verlichting. Zo blijft onze gemeente gezond, veilig en aantrekkelijk. De toekomst van Meppel In 2020 werd ook volop gebouwd aan de toekomst. Het was een bijzonder jaar met een nieuw ziekenhuis die zichtbaar werd als herkenningspunt van Meppel. Samen met ondernemers werd gewerkt aan de vorming van een compactere binnenstad en aan de verkleuring van aanloopstraten en winkelpanden. Aan de Kromme Elleboog is een parkeergarage en appartementencomplex opgeleverd en Het Vledder is bijna klaar. In Nieuwveense Landen bouwden we veel woningen en komt er een school als hart van deze nieuwe wijk. Ook werd het fundament gelegd voor de toekomstige infrastructuur van de Nieuwveense Landen. Tussen Randweg en Westerstouwe leverde Woonconcept nieuwe huurwoningen op. En ook zijn de plannen rond de oude HBS aan het Zuideinde nu concreet. In totaal werden zo meer dan 200 nieuwe woningen opgeleverd. Vanuit bedrijven is er veel interesse voor onze bedrijventerreinen.
Om innovatie en groei mogelijk te blijven maken, zijn er stappen gezet voor uitbreiding van Noord en Oevers. Omgevingswet De Omgevingswet komt steeds dichterbij. Dit betekent een nieuwe manier van werken. We betrekken onze samenwerkingspartners, organisatie en gemeenteraad actief bij de totstandkoming van deze nieuwe manier van werken. Nieuw beleid, zoals het Kwaliteitsmanifest en erfgoedbeleid, wordt al in lijn met de omgevingswet opgesteld en later verwerkt in de omgevingsvisie en omgevingsplannen. Zo behouden en versterken we de kwaliteit van Meppel nu en in de toekomst. Duurzaamheid In 2020 is de basis gelegd voor het realiseren van de duurzaamheidsambities van de gemeente Meppel in het programma duurzaamheid. We zijn aan de slag met het aardgasvrij maken van woningen en gebouwen en dragen bij aan het opstellen van de regionale energiestrategie. Lokaal zijn veel acties georganiseerd voor het besparen van energie en vergroten van de biodiversiteit. We zijn gestart met het maken van plannen om onze gemeente aan te passen aan het veranderende klimaat. Dat doen we altijd samen met onze inwoners. De landelijke transities rondom grondstoffen, energie en stikstof zorgen voor grote uitdagingen. Hier spelen wij actief op in door bij nieuwe ontwikkelingen, zoals Noord IV en Oevers S, tegengestelde belangen samen te brengen.
Zo vinden wij een balans tussen duurzaamheid, innovatie, natuur en een circulaire economie. Deze zoektocht valt op en staat regionaal, landelijk en Europees volop in de belangstelling. In 2021 blijft het belangrijk om samen te werken en oog te hebben voor elkaar. Als gemeente willen we blijven groeien, maar het moet wel financieel verantwoord zijn. Dat vraagt om een aantal weloverwogen keuzes die we samen met onze raad gaan maken.
Jaarstukken 2020
Pagina 8 van 216
2.2
Financiën 2020 op hoofdlijnen
Gemeente Meppel sluit de jaarrekening af met een positief resultaat van circa € 1,19 miljoen. Bij de bestuursrapportage 2020 was een nadeel begroot van € 1,13 miljoen. Resultaat is het saldo van incidentele meevallers en structurele tegenvallers De gevolgen van corona lopen als een rode draad door de verantwoording heen. Als gevolg van corona heeft een aantal werkzaamheden (gedeeltelijk) niet of op alternatieve wijze plaatsgevonden. Doordat de beschikbaar gestelde middelen niet (volledig) zijn besteed, leidt dit tot een incidenteel financieel voordeel. De inzet op corona en de extra kosten en lagere inkomsten als gevolg van corona zijn gecompenseerd via een extra uitkering in het gemeentefonds. Het resultaat wordt eveneens positief beïnvloed door een incidenteel voordeel als gevolg van te nemen winsten en aanpassing van de voorziening op het gebied van grondexploitaties. Het Sociaal domein laat een overwegend structureel nadelig saldo zien. Met name op het gebied van de WMO en jeugdhulp is een overschrijding ontstaan door een toenemende vraag, duurdere en langere zorg. Dit wordt mede veroorzaakt door het 'open einde' karakter van deze taken. Financiële positie vraagt aandacht Hoewel het resultaat een positief saldo betreft, leidt dit niet direct tot een substantiële verbetering van de financiële positie. De reserve positie is afgenomen.
Op basis van eerder genomen raadsbesluiten wordt voorgesteld om niet bestede budgetten voor een groot deel beschikbaar te houden voor uitvoering in 2021. Hierdoor blijft een minimaal saldo van het gerealiseerde resultaat over om de reservepositie te verbeteren. Vergelijking met actuele begroting 2020 Een analyse op programmaniveau leidt tot het volgende beeld, waarbij de realisatiecijfers conceptcijfers betreffen: Resultaatanalyse 2020 (x € 1.000)
Begroot
Realisatie Afwijking
Programma 1 Bestuur
-1.785
-1.607
Programma 2 Openbare orde en veiligheid
-2.446
-2.430
178 16
Programma 3 Sociaal domein
-35.148
-37.228
-2.080
Programma 4 Onderwijs
-4.825
-4.810
15
Programma 6 Kunst, cultuur, recreatie en toerisme
-2.739
-2.437
302
Programma 7 Sport en bewegen
-2.010
-2.198
-188
Programma 8 Ontwikkeling openbare ruimte
-1.559
-1.106
453
Programma 9 Beheer openbare ruimte
-8.028
-7.810
218
Programma 10 Economische zaken en grondzaken
-1.615
-356
1.259
Programma 11 Duurzaamheid
-363
-119
244
Programma 12 Burgerzaken
-1.239
-1.426
-187
Programma ALG Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
60.624
62.718
2.094
Saldo
-1.133
1.191
2.324
Toelichting op tabel: De grootste afwijkingen zien we terug binnen de programma’s Sociaal domein, Economische zaken en grondzaken en Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien. De afwijking binnen het programma Sociaal domein bestaat uit diverse voor- en nadelen. Voordelen zijn onder andere een hogere gebundelde uitkering (BUIG) en een compensatie voor de uitvoering van de Tozo-regeling. Nadelen zijn onder andere de kosten van jeugdhulp, schulphulpverlening en een extra bijdrage aan de sociale werkvoorziening. Het voordeel binnen programma Economische zaken en grondzaken is voor een groot deel toe te schrijven aan de winstneming op de grondexploitaties. Daarbij is ook de gevormde voorziening voor een aantal grondexploitaties (per saldo) naar beneden bijgesteld. Dit leidt tot een voordeel. Via het Rijk is een hogere uitkering van het gemeentefonds ontvangen. Een groot deel van deze uitkering heeft betrekking op de compensatie die is ontvangen ten behoeve van de corona effecten.
Jaarstukken 2020
Pagina 9 van 216
Reserves De reserve positie is gedaald ten opzichte van vorig jaar. De belangrijkste reden betreft de onttrekking uit de bestemmingsreserves. Daarnaast is een onttrekking gedaan uit de vrij besteedbare reserve ter dekking van de kosten van impuls beheer openbare ruimte. Het rekeningresultaat en de resultaatbestemming over 2020 is niet in dit overzicht meegenomen. Een toelichting op de vermeerderingen en verminderingen is te vinden bij de toelichting op de balans.
Jaarstukken 2020
Pagina 10 van 216
2.3
Corona
De gevolgen van de corona pandemie heeft zijn weerslag op vele fronten. De verantwoording over de voorgenomen doelen wordt in grote mate beïnvloed door corona. Er is een groot beslag gelegd op de organisatie om uitvoering te kunnen geven aan de opgelegde maatregelen en aanverwante regelingen. In dit hoofdstuk wordt de impact van corona op het jaarresultaat 2020 beschreven. Via een aantal voortgangsrapportages bent u geïnformeerd over (financiële) gevolgen van corona op de gemeentelijke begroting. Dit overzicht borduurt voort op deze rapportages. Bij de programma verantwoording wordt een nadere toelichting gegeven op de verschillende onderwerpen. Organisatie Corona-crisis Gemeente Meppel heeft eind maart 2020 een team samengesteld om de ontstane crisis te managen. Dit team is niet samengesteld op basis van het standaard, maar afgestemd op de specifiek ontstane situatie. De crisisorganisatie fungeert naast de bestaande organisatie en heeft vergaande bevoegdheden tijdens de crisis. De crisisorganisatie kent een gelaagdheid waarbij het Regionaal Beleids Team (Drentse burgemeesters, hoofdcommissaris politie regionale eenheid Noord Nederland, officier van justitie Noord Nederland, commissaris van de Koning van Drenthe, dijkgraaf Drents Overijsselse delta en een operationeel leider) een belangrijke rol vervult.
Het RBT is belast met scenario denken binnen de veiligheidsregio op de lange termijn. De leden van het RBT hebben als taak de voorzitter van de veiligheidsregio of diens vervanger te ondersteunen en te voorzien van strategisch advies. Het RBT heeft ten doel om (waar nodig) tot afstemming en coördinatie te komen. Binnen de gemeente Meppel is het Gemeentelijk Beleids Team (GBT) belast met scenario denken op de lange termijn en het uitvoeren van crisismaatregelen op korte termijn. De leden van het GBT hebben als taak de burgemeester te ondersteunen en te voorzien van strategisch advies. Binnen het GBT vindt het (integraal) plannen, monitoren en waar nodig bijstellen van beleid plaats. Op basis van incidentscenario’s worden tolerantiegrenzen en te behalen bestuurlijke en operationele prestaties bepaald. De burgemeester neemt besluiten en geeft bevelen, adviseert richtinggevend, maakt afspraken met partners en geeft beleidsuitgangspunten aan. Dit alles rekening houdende met de instructies/adviezen vanuit het RBT c.q. de regering. Het GBT bestaat uit de burgemeester, gemeentesecretaris, Algemeen Commandant Bevolkings Zorg (ACBZ), officier bevolkingszorg, communicatieadviseur en informatiemanager. Voor de dagelijkse gang van zaken is naast het GBT een (ambtelijk) Crisisteam Bevolkings Zorg ingericht.
Dit team kent de kolommen Communicatie, Bedrijfsvoering, Handhaving, Nazorg en Opvang en verzorging. Deze organisatiestructuur heeft geheel 2020 gefunctioneerd. De diverse geledingen hebben nagenoeg elke week vergaderd om (soms) op zeer korte termijn te kunnen reageren op weer nieuw ontstane situaties. Specifieke voorbeelden zijn het tijdelijk afsluiten van de binnenstad, de kans op rellen, winkelsluiting, aanpassen horecaterrassen, plaatsen van Corona-torens, aanbrengen belijning binnenstad, beleid gebruik gemeentelijke accommodaties, uitvoeren diverse steunmaatregelen en handhaving. Uiteraard hebben deze besluiten ook financiële gevolgen gehad welke voor 2020 worden verantwoord bij deze jaarrekening. De crisis is echter nog niet voorbij en de crisisorganisatie zal ook in 2021 blijven functioneren totdat de pandemie onder controle is. Meerkosten, minderopbrengsten en compensaties als gevolg van corona Vanuit het Rijk is aan de gemeente Meppel in verschillende tranches een compensatie van € 1,68 miljoen verstrekt in het gemeentefonds voor corona effecten. Aanvullend wordt op grond van de Participatiewet een bedrag ontvangen van € 0,46 miljoen voor de uitvoering van de Tozo regeling. In onderstaand overzicht treft u een financiële analyse van de meerkosten en minderopbrengsten direct te relateren aan corona.
Hierin is ook de genoemde compensatie vanuit Rijk en de vergoeding voor de uitvoering van de Tozo regelingen meegenomen. Bij de bestuursrapportage 2020 heeft de raad voor een aantal onderwerpen de begroting 2020 reeds gewijzigd. Een analyse van de realisatie ten opzichte van de aangepaste begroting vind u terug in de betreffende programma’s. Personele inzet corona organisatie Vanuit de organisatie is circa 19 fte bezig geweest met uitvoering van werkzaamheden als gevolg van de corona maatregelen. Dit betreft onder andere de uitvoering van de Tozo-regeling, inzet handhaving, crisisteam, communicatie, facilitair, klantcontactcentrum. De kosten voor deze personele inzet zijn toegerekend aan het corona saldo. Aanschaf ICT faciliteiten ten behoeve van thuiswerken Niet zichtbaar in het overzicht met financiële gevolgen is de aanschaf van ICT (o.a. laptops) ad € 94.000 om het thuiswerken mogelijk te maken. Conform de verslaggevingsregels is deze aanschaf geactiveerd. De kapitaallasten ten aanzien van deze investering worden de komende jaren ten laste van de exploitatie gebracht.
Jaarstukken 2020
Pagina 11 van 216
Impact op overige beleidsgebieden Naast de meerkosten en minderopbrengsten direct te relateren aan corona, heeft corona ook een indirect effect op de gemeentelijke begroting. Inzet op de crisisorganisatie, uitvoering van nieuwe regelingen, de beperkingen door het thuiswerken en de mogelijkheden tot fysieke contactmomenten heeft ertoe geleid dat bepaalde werkzaamheden niet of op een alternatieve manier zijn uitgevoerd. Bij elk programma wordt verantwoording afgelegd over de effecten van corona op het voorgenomen beleid. De financiële effecten als gevolg van het niet of anders uitvoeren van de werkzaamheden zijn onderdeel van de analyse van de financiële afwijkingen per programma. Niet bestede budgetten zijn niet meegenomen in de tabel corona effecten. Daarin zijn enkel de effecten opgenomen die direct te relateren zijn aan corona en waarvoor de compensatie vanuit het Rijk beschikbaar is gesteld. Resterende compensatiemiddelen overhevelen naar 2021 Conform het raadsbesluit d.d. 18 februari 2021 zal bij de bestemming van het resultaat over 2020 voor worden gesteld het resterende bedrag aan corona compensatie over te hevelen naar 2021.
Corona Effecten ( € x 1.000) Programma 2 Lagere opbrengst marktgelden
Uitgaven Inkomsten Saldo
Programma 3 TOZO regeling levensonderhoud TOZO regeling kapitaalverstrekking TOZO-vergoeding uitvoering Meerkosten collectief vervoer Meerkosten WMO Meerkosten jeugdwet Eigen bijdrage CAK 2 maanden niet in rekening gebracht Cursusaanbod zelfstandigen GKB Programma 6 Overbruggingskrediet Stichting Horeca Ogterop Schouwburg Ogterop: Lagere lasten in exploitatie, voorziening oninbaarheid huurgelden en co-financiering noodsteun Programma 7 Aanpassingen sportaccommodaties Corona eisen Minder opbrengst gebruikersvergoedingen (sportaccomodaties) Tegemoetkoming Verhuurders Sportaccommodaties (SPUK) maart-juni
-2.486 -210
-3
-3
2.486 210 464
464 -10 -8 -5 -30 -2 -113
-10 -8 -5 -30 -2 -113
-60 64
60
64
-72 -83 37
-72 -83 37
Programma 9 Lagere inkomsten parkeren, handhaving. Voordeel onderhoud/ledigen automaten. Afname havengelden, extra kosten sanitaire voorzieningen
44 -5
-394 -20
-350 -25
Programma 11 Toename aanbod grof huisvuil Toename aanbod Afvalbrengstation
-12 -74
4 10
-8 -64
Jaarstukken 2020
Pagina 12 van 216
Corona Effecten ( € x 1.000) - vervolg Programma 12 Extra inhuur personeel bezetting KCC Afname leges inkomsten (reisdocumenten, trouwerijen) Overhead ICT, communicatie, Corona-aanpassingen Thuiswerkregeling Aanpassingen Raadzaal - corona proof vergaderen Afname gebruik catering / kantine stadhuis Besparing reiskostenvergoedingen door thuiswerken Uren inzet organisatie Algemene dekkingsmiddelen Lagere vergoedingen en minder kosten aanmaningen en dwangbevelen Precariobelasting: vermindering horeca en lagere opbrengst evenementen Compensatie Rijk via gemeentefonds Totaal
Jaarstukken 2020
Uitgaven Inkomsten Saldo -35 -22
-72 -14 -38 62 90 -1.080
-35 -22
-72 -14 -38 62 90 -1.080
9
-58 -27 1.683
-49 -27 1.683
-4.027
4.317
290
Pagina 13 van 216
Jaarstukken 2020
Pagina 14 van 216
3. Programmaverantwoording
Jaarstukken 2020
Pagina 15 van 216
Jaarstukken 2020
Pagina 16 van 216
3.1 3.1.1
Programma 1: Bestuur Wat valt onder dit programma?
Onderdelen
Bestuursorganen Bestuursondersteuning (griffie)
Prod.
Portefeuille
51
Korteland
Onder het programma Bestuur vallen de bestuursorganen gemeenteraad, college van burgemeester en wethouders en burgemeester. De griffie neemt in dit programma een bijzondere plaats in, als organisatie-eenheid die de bedrijfsvoering van de raad behartigt. Ook regionale samenwerking, de rekenkamer, bezwaren en klachten (de commissie bezwaar en beroep en de gemeentelijke klachtenregeling) en het initiatieven budget zijn beleidsmatig aan dit programma verbonden. Beleidskader - Coalitieakkoord 2018-2022 - Griffieplan 2020 e.v. Relatie met andere beleidsterreinen Het programma heeft raakpunten met alle andere programma’s, in het bijzonder het onderdeel samenwerking omdat steeds meer thema’s en dossiers in samenwerking gerealiseerd worden. 3.1.2
Wat hebben we bereikt?
Bestuur De gemeenteraad van Meppel blijft ook in de raadsperiode 2018-2022 werken aan het versterken van de drie belangrijke rollen die de gemeenteraad heeft; de volksvertegenwoordigende, kaderstellende en controlerende rol. Daarnaast wil de gemeenteraad in verbinding staan met de samenleving en de regio. Dat betekent een gemeenteraad die vorm en inhoud geeft aan het (veranderend) samenspel met de samenleving. Het belang van het versterken van de verbinding tussen gemeenteraad en de Meppeler samenleving geldt nadrukkelijk ook voor de verbindingen binnen de regio, zowel binnen de provincie Drenthe als in de regio Zwolle. Met het voorgaande wil de gemeenteraad in de toekomst zijn positie krachtig blijven invullen. Samenwerking Regionale samenwerking wordt relevanter en vergt meer inzet omdat vraagstukken complexer worden en zich deels op grotere schaal afspelen. Met de regionale samenwerking willen we meerwaarde bereiken. De nadruk wordt gelegd op het bereiken van concrete resultaten en niet op de organisatorische structuur. Door regionaal samen te werken kunnen we vraagstukken aanpakken die we op lokaal niveau alleen moeilijk kunnen oplossen. Inhoudelijke opgaven staan centraal. Vanuit de kracht van Meppel leggen we de verbinding naar ontwikkelingen die spelen op regionale en nationale schaal.
Dit geldt voor de ontwikkeling van de haven, onze binnenstad, voorzieningen met een regionale uitstraling, onze woonfunctie en de opgave van verduurzaming en energietransitie. We streven ernaar om samenhangende vraagstukken zoveel mogelijk met dezelfde partners aan te pakken om verbrokkeling te voorkomen. We bewegen ons primair in Regio Zwolle en in Drenthe en willen daarin een verbindend scharnierpunt zijn. Voor lobby en public affairs zijn deze partijen wezenlijk; ze geven véél meer kracht aan lobbydossiers. Ook bij de aanpak van de effecten van de Coronacrisis en de Omgevingsvisie hebben we partners in de regio nodig. Mondiale samenwerking Het werkbezoek vanuit Al Hoceima en de uitwisselingen met de stedenband Most konden niet doorgaan door de coronacrisis. Dienstverlening Dienstverlening draait om mensen. We hebben de contacten tussen burger en gemeentelijke organisatie zodanig vorm gegeven dat de gemeentelijke dienstverlening goed aansluit bij de vraag en de behoefte van de burger, de instantie of het bedrijf.
Jaarstukken 2020
Pagina 17 van 216
3.1.3
Wat gingen we daarvoor doen?
3.1.4
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Doelen en activiteiten Bestuur Het versterken van de volks vertegenwoordigende, controlerende en kader stellende rol van de gemeenteraad en specifiek een gemeenteraad die daadwerkelijk in verbinding staat met de samenleving en de regio. Uitvoering geven aan het griffieplan 2020 e.v. waarin de visie is opgenomen voor de komende jaren om de strategische doelen van de gemeenteraad te realiseren. Afgezet tegenover de randvoorwaarden die hiervoor nodig zijn om vanuit de griffie, in samenwerking met anderen, dit te kunnen realiseren.
Vanwege corona zijn de prioriteiten verlegd.
Uitvoering geven aan het Veranderend samenspel
Optimaliseren vergadermodel gemeenteraad
Vanwege corona heeft dit nauwelijks plaats kunnen vinden. Wel heeft een specifieke actie plaatsgevonden om in gesprek te geraken met de samenleving over de effecten van corona, dit naar aanleiding van de motie van 25 juni 2020. Vanwege corona zijn de prioriteiten verlegd.
Opstellen en uitvoeren communicatieplan gemeenteraad
De genoemde activiteiten zijn uitgevoerd, al dan niet in afgeslankte vorm vanwege corona.
Dienstverlening - Meer klantbetrokkenheid - Effectiever en efficiënter - Meer op maat - Transparanter In 2020 gaan we een onderzoek uitzetten. In programma 12 wordt daar verder invulling aan gegeven.
Klanttevredenheidsonderzoek (KTO), interne en externe klanten Om de geformuleerde doelen te kunnen realiseren willen we eerst een zogenaamde 0-meting uitvoeren in de vorm van een KTO. In 2020 is dat niet gedaan, onder meer vanwege de herinrichting van de organisatie en de effecten van corona op ons allen. Wel is een plan van aanpak gemaakt door de projectleider om het KTO in 2021 uit te voeren. Het afgelopen jaar is het mogelijk geworden om de aangifte van overlijden digitaal door te geven. Daarnaast is een coach ‘on the job’ aanwezig geweest om met de collega’s casuïstiek te bespreken en de kennis van de collega’s te vergroten. Het deelnemen aan opleidingen was vanwege corona niet mogelijk. Cliëntervaringsonderzoek WMO In 2020 is voor de Wmo het jaarlijks verplichte cliëntervaringsonderzoek uitgevoerd. Hiervoor zijn alle cliënten benaderd die in 2019 een maatwerkvoorziening toegekend hebben gekregen. Van de 1139 aangeschreven personen hebben 407 (=36%) gereageerd. De meesten zijn tevreden over het contact met de gemeente: 94% vindt dat de medewerker hem serieus neemt en 88% heeft samen met de medewerker naar oplossingen gezocht. Meer dan 80% vindt dat hij snel is geholpen en wist waar hij moest zijn met zijn hulpvraag. Slechts 35% wist dat men gebruik kon maken van een onafhankelijke cliëntondersteuner.
In 2020 is door de gemeente extra ingezet op onafhankelijke cliëntondersteuning. Het eerste resultaat hiervan zal uit het onderzoek dat in 2021 wordt uitgevoerd kunnen worden vastgesteld.
Jaarstukken 2020
Pagina 18 van 216
3.1.3
Wat gingen we daarvoor doen?
3.1.4
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Doelen en activiteiten De kwaliteit van de ondersteuning die men krijgt wordt door 88% als goed ervaren en vindt ondersteuning passen bij de hulpvraag. De meesten (87%) kunnen zich door de ondersteuning beter redden en 82% heeft daardoor een betere kwaliteit van leven. Het streven is om in 2021 samen met jeugd te starten met het bevragen van cliënten die meer recent contact hebben gehad met de gemeente. Hierdoor kan een beter beeld worden verkregen en kan zo nodig sneller worden bijgestuurd. Cliëntervaringsonderzoek Jeugd In 2020 is het cliëntervaringsonderzoek (CEO) Jeugd over 2019 afgerond. Het CEO Jeugd gaat zowel over de toegang tot de jeugdhulp als de kwaliteit van de geboden jeugdhulp. 67% van de respondenten heeft aangegeven tevreden te zijn over de snelheid waarmee hun aanvraag is afgehandeld en 79% vond het contact met de gemeentelijke consulent prettig. 28% had direct contact met de juiste persoon van de gemeente. 74% geeft aan dat de ingezette jeugdhulp ervoor heeft gezorgd dat de jeugdige zich significant beter voelt. 69% geeft aan dat het ook met het gedrag van de jeugdige beter gaat door de ingezette jeugdhulp. In 2021 ronden we het CEO Jeugd over 2020 af. Samenwerking - Samenwerking effectief organiseren door samenhangende vraagstukken met logische partners op te pakken. - Meerwaarde bereiken vanuit de inhoud van het vraagstuk.
Samenwerken rond vraagstukken van economie en arbeidsmarkt in Regio Zwolle. Inspelen op de verbreding van de regionale Agenda; extra inzet op Human Capital, bereikbaarheid en leefomgeving (wonen, bedrijventerreinen).
De samenwerking in Regio Zwolle is ook in 2020 intensiever geworden. Niet alleen is de samenwerking zelf versterkt, onder meer door de toegekende regiodeal, maar ook heeft Meppel zich een nog steviger positie verworven. Dit uit zich in de deelname aan de bestuurlijke Tafels Leefomgeving en Energie, maar nog meer in de krachtige positie van Port of Zwolle en de bijdrage die de haven van Meppel kan leveren aan de circulaire economie én aan de woonopgave van Regio Zwolle (de bouw van tienduizenden woningen). In de regiodeal zijn twee projecten voor Meppel relevant: Circulaire Havens Port of Zwolle en het Ontwikkelfonds van de Human Capital Agenda.
Samenwerken rond energie, klimaat, circulariteit binnen de RES-regio Drenthe, Fluvius en met andere relevante partners.
Meppel is actief deelnemer in RES-Drenthe. Met name loopt Meppel voorop bij het bevorderen van lokaal eigendom van duurzame energie.
Versterken van de samenwerking met buurgemeenten.
Samenwerking met de gemeenten in zuidwest Drenthe is versterkt. Gezamenlijk en met provincie Drenthe wordt stelling genomen in Regio Zwolle. Ook met Steenwijkerland en Staphorst worden contacten onderhouden en waar zinvol vindt afstemming plaats.
Verdere ontwikkeling van (voorzieningen in) Meppel als een van de Sterke Steden in Drenthe.
De inzet op Sterke Steden betaalt zich uit in de erkenning van provincie Drenthe dat de vier steden met een grote regiofunctie een stevige bijdrage kunnen en moeten leveren om uit de crisis te komen. Drenthe investeert in deze steden via een verbreding
Jaarstukken 2020
Pagina 19 van 216
3.1.3
Wat gingen we daarvoor doen?
3.1.4
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Doelen en activiteiten van het binnenstadsfonds, met name naar wonen, fietsen, vergroening en cultuur. Verbanden leggen tussen provincie Drenthe en regio Zwolle.
Met provincie en gemeenten in zuidwest Drenthe wordt toegewerkt naar een meer gezamenlijk geluid in Regio Zwolle. Door meer bij te dragen wordt de inbreng van het noordelijke deel van Regio Zwolle groter.
Actief inzetten op lobby en public affairs.
Lobby en public affairs is verbeterd door verheldering van de interne organisatie, het bepalen van focus en de lobbyboodschap en het verwoorden van het onderscheidende eigen verhaal.
Maatschappelijke Initiatieven Het stimuleren van initiatieven uit de samenleving (inwoners, ondernemers, en/of instellingen) die bijdragen de ontwikkeling van de gemeente Meppel. In zowel 2021 als 2022 is € 125.000 beschikbaar voor het stimuleren van initiatieven uit de samenleving. In 2020 worden de kaders opgesteld hoe het budget in te zetten.
3.1.5
De coronacrisis heeft ertoe geleid dat andere keuzes zijn gemaakt ten aanzien van de inzet van het initiatievenbudget. Dit budget is voor de jaren 2021 en 2022 opgehoogd met €175.000 en omgezet tot budget voor de taskforce corona-effecten. Voor 2021 en 2022 hebben we daarmee € 300.000 per jaar beschikbaar. Dit budget is bedoeld voor het dempen van de nadelige sociaaleconomische effecten van de coronacrisis. We verwachten hierdoor meer innovatieve capaciteit en creativiteit ten aanzien van de verbinding tussen werk, inkomen en economie. Daarnaast is voor 2023 en 2024 nog € 100.000 per jaar beschikbaar. Vanwege de omslag door corona zijn in 2020 geen nieuwe kaders voor het initiatievenbeleid opgesteld.
Cijfers bezwaarschriften en klachten 2020
Bezwaarafhandeling
Jaarstukken 2020
Pagina 20 van 216
Onderwerp Bijstandszaken (o.a. bijstandsuitkering, bijzondere bijstand, FDMA) Vestigen voorkeursrecht (WVG)
Aantal bezwaarschriften 20 13
TOZO
10
WMO
7
Omgevingsrecht zaken
6
Wobbesluiten
6
Verkeersbesluiten
5
Overig (o.a. subsidies, BRP, Handhaving, gehandicaptenparkeer -kaart en –plaats, jeugdhulp, overzetten grafrechten, sluiting woning)
21
De afgelopen jaren is in bijna de helft van de gevallen vóór een hoorzitting in goed overleg met bezwaarde een oplossing voor de bezwaren gevonden. Dit leidde dan tot intrekking van het bezwaarschrift. In 2020 is sprake van een intrekkingspercentage van 60%. (2019: 40%) Zaken die ingewikkeld zijn of een principieel karakter hebben komen op hoorzitting. Het kan ook zijn dat een bezwaarmaker persé een advies van de commissie wil. In 2020 is ten opzichte van 2019 sprake van een stijging van het aantal bezwaarschriften (2020: 95/ 2019: 83). Van de 25 nog lopende bezwaarschriften worden er 16 formeel behandeld. Daarvan zijn 12 bezwaarschriften gericht tegen eenzelfde besluit (vestigen voorkeursrecht Noord IV 7-7-20). In 2020 gingen de meeste bezwaren over de Participatiewet en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Het gaat dan om bijvoorbeeld afwijzingen van een bijstandsuitkering en bijzondere bijstand en om afwijzingen op het gebied van maatschappelijke ondersteuning.
Klachtbehandeling
Jaarstukken 2020
Pagina 21 van 216
Aantal klachten 6
Klantcontacten Frontoffice
Aard van de klachten
Sociaal domein
8
Niet voortvarend reageren/lange duur afhandeling aanvragen, niet volledig of actief infomeren, niet serieus nemen in afgegeven signalen, klantonvriendelijk bejegening, niet bereikbaar/toegankelijk zijn voor burger
Bedrijfsvoering/ Administratieve processen Openbare Ruimte binnen en buiten
1
Klant onvoldoende geïnformeerd
3
Niet of niet voortvarend reageren op signalen/meldingen
Ondersteuning
1
Trage afhandeling aanvraag
Handhaving
2
Onheuse bejegening
Het aantal klachten is licht gedaald ten opzichte van 2019 van 28 naar 21. Het aantal klachten over bedrijfsvoering/administratieve processen is duidelijk afgenomen van 7 naar 1 klacht. De meeste klachten gaan over contacten in de frontoffice en het sociaal domein. Vanwege de veelheid in klantcontacten in de dagelijkse praktijk is dit ook logisch. Afgezet tegen het aantal klantcontacten is, evenals in voorgaande jaren, het aantal ingediende klachten laag.
Jaartal Telefooncontacten 2020
48.670
Mailcontacten 8905
Totaal
Aantal klachten
57.575
21
Over de baliecontacten en andere persoonlijke contacten zijn geen gegevens bekend. Insteek is een informele klachtbehandeling. Het lukte in bijna alle gevallen om via een persoonlijke, betrokken en oplossingsgerichte benadering te komen tot afhandeling van een klacht. Hierbij ligt de focus meer op het oplossingsgericht met elkaar in gesprek gaan, dan het geven van een expliciet oordeel over de klacht. Vanaf 1 september is, na het vertrek van de klachtencoördinator, een nieuwe klachtencoördinator benoemd met een uitgebreider takenpakket. Een klacht verdient goede aandacht en mogelijk een oplossing, maar uit een klacht kan ook lering worden getrokken. Daar waar een klacht aanleiding geeft, worden aanbevelingen aan de teammanager gedaan. Dit sluit aan bij de koers van de gemeente Meppel. Enkele aanbevelingen zijn: - Communiceer met de klant over het proces en stel de klant van wijzingen op de hoogte. - Zorg dat de informatie op de site van de gemeente Meppel gewijzigd wordt als daar aanleiding toe is. - Beantwoord klantvragen eenduidig. - Verreken inkomsten en nabetalingen van een uitkering op een dusdanige wijze dat de klant het kan narekenen. - Bespreek de samenwerking met een externe partij en medewerkers en maak daar heldere afspraken over. - Fris de kennis m.b.t. aanbestedingsproces bij de projectleiders op. - Doe aanpassingen in het proces. (6 keer). 3.1.6
Effect corona
Bestuur Vanwege corona hebben we minder aandacht kunnen geven aan de uitvoering van het Griffieplan, Veranderd samenspel en het optimaliseren van een vergadermodel voor de gemeenteraad. Daarnaast hebben veel raadsvergaderingen digitaal plaatsgevonden.
Jaarstukken 2020
Pagina 22 van 216
Dienstverlening In verband met corona heeft in 2020 geen klanttevredenheidsonderzoek plaatsgevonden. Er is wel een plan van aanpak gemaakt en in 2021 wordt hier invulling aan gegeven. Samenwerking Het bevorderen van het gebruik van het Ontwikkelfonds is door corona lastiger en noodzakelijker. Lastiger omdat contacten moeilijker te leggen zijn. Noodzakelijker omdat de economische effecten van de maatregelen groot zijn of worden. We ondersteunen en stimuleren waar dat kan, maar uiteindelijk moeten bedrijven en werkzoekenden de aanvragen zelf doen. Het werkbezoek vanuit Al Hoceima en de uitwisselingen met de stedenband Most konden niet doorgaan door de coronacrisis.
3.1.7
Wat heeft het gekost?
B edragen x €1.000
product
Realisatie 2019
B estuur
51
S a ldo e xc l. be s t e m m ing
M utaties reserves S a ldo inc l. be s t e m m ing
3.1.8
Lasten
Raming 2020 vó ó r wijziging
B aten
Lasten
Raming 2020 ná wijziging
B aten
Lasten
Realisatie 2020
B aten
Lasten
B egr. Rek. 2020
B aten
1.606
1
1.778
1
1.786
1
1.609
2
178
1.6 0 6
1
1.7 7 8
1
1.7 8 6
1
1.6 0 9
2
17 8
1
1.7 7 8
1
1.7 8 6
1
1.6 0 9
2
17 8
1.6 0 6
-
-
-
-
-
-
-
-
Analyse financiële afwijkingen
Bedragen x € 1.000 Analyse
Incidenteel/
Product
Afwijking
Structureel
Corona
51 Bestuursorganen, -ondersteuning Raad algemeen Door corona minder fysieke raadsbijeenkomsten. Afname kosten catering/beveiliging/opleiding.
19
I
J
Regionale samenwerking Door corona minder planvorming dan voorzien. Daardoor is onze bijdrage voor samenwerkingen ook lager.
48
I
Deels
Personeelslasten
66
I
N
45
I
N
De verschillen in de personeelslasten worden centraal toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Diverse kleine afwijkingen < 20.000 Door corona minder uitgegeven aan fractiebudget (V 18), de rekenkamercommissie (V 12) en de commissie bezwaar- en beroepschriften (V16) Saldo programma
178
Jaarstukken 2020
Pagina 23 van 216
3.2 3.2.1
Programma 2: Openbare orde en veiligheid Wat valt onder dit programma?
Onderdelen
Integrale openbare orde en veiligheid Brandweer en rampenbestrijding Bijzondere wetgeving
Prod. 33 34 35
Portefeuille Korteland Korteland Korteland
Onder het programma Openbare orde en veiligheid vallen de veiligheidsregio Drenthe (VRD) met bestaande gemeentelijke en bovengemeentelijke hulpdiensten (brandweer, ambulance, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen (GHOR)), crisisbeheersing en rampenbestrijding, de algemene plaatselijke verordening (APV) en een aantal andere bijzondere wetten. Beleidskader - Wet veiligheidsregio’s - Verordening Brandveiligheid en Hulpverlening gemeente Meppel - Integraal veiligheidsplan 2019-2022 en activiteitenprogramma (IVP) - Regionaal Crisisplan Drenthe 2015 - Algemeen Plaatselijke Verordening - Bestuurlijke boete - Drank- & Horecawet - Preventie- en handhavingsplan alcohol - Wet Bibob en lokaal Bibob beleid 2015 - Wetsvoorstel regulering prostitutie en bestrijding misstanden seksbranche - Lokaal coffeeshopbeleid 2016 - Beleidsregel verblijfsontzeggingen 2013 - Beleidsregel sluiting drugspanden 2013 - Beleidsregel Wet aanpak Woonoverlast - Beleidsregel Gevaarlijke en bijtende honden - Wet Verplichte Geestelijke Gezondheidszorg - Uitvoeringsprogramma toezicht en handhaving openbare ruimte 2019-2025 Relatie met andere beleidsterreinen Voor het terugdringen van alcohol- en drugsgebruik onder jongeren en het ontwikkelen van volksgezondheidbeleid bestaat een relatie met het programma sociaal domein en programma Sport en bewegen.
Per 1 januari 2019 is de Wet Verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (Wvggz) van kracht. Voor de uitvoering van deze wet ligt het primaat bij het sociaal domein. Er is een nauwe relatie met programma 2 om invulling te geven aan de crisismaatregel van de Wvggz. De aanpak van ondermijning vraagt organisatie-brede aandacht aan de hand van het integraal Ondermijningsbeeld Zuidwest Drenthe. Er is daarmee een relatie met nagenoeg alle beleidsterreinen en programma’s. 3.2.2
Wat hebben we bereikt?
Algemene doelstelling: Een woon- en leefomgeving waar de inwoners en bezoekers van Meppel zich veilig voelen.
Jaarstukken 2020
Pagina 24 van 216
3.2.3
Wat gingen we daarvoor doen?
3.2.4
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Doelen en activiteiten Het veiligheidsgevoel bij de burger tenminste handhaven op het huidige niveau. De bewustwording bij de burger, dat zij zelf een bijdrage kunnen leveren aan hun (gevoel van) veiligheid, vergroten. Het activiteitenprogramma van het vigerend Integraal Veiligheidsplan (IVP) uitvoeren
Als gevolg van corona is de inzet voor een groot deel verlegd naar de bestrijding van de effecten van corona. Na deze periode, waarbij eind 2021 wordt aangesloten bij de veiligheidsmonitor, wordt een upto-date IVP en bijbehorend uitvoeringsplan gemaakt. Hierbij wordt tevens ingezet op een gezamenlijk IVP voor de gemeentes in zuidwest Drenthe. Tot die tijd ligt het accent, qua inzet op openbare orde problematiek, op actuele onderwerpen en cases.
De vigerende beleidsregels op het gebied van Openbare Orde & Veiligheid uitvoeren
Voor zover hieronder niet anders vermeld zijn de genoemde activiteiten uitgevoerd binnen de reguliere werkzaamheden. - In 2020 zijn 3 woningen en 2 bedrijfspanden gesloten conform de beleidsregel sluiting drugspanden. - In 2020 zijn 2 maatregelen opgelegd tegen de eigenaren van agressieve honden. - In 2020 zijn 7 waarschuwingen en 3 daadwerkelijke verblijfsontzeggingen opgelegd. Dit aantal is beduidend lager dan voorgaande jaren. De sluiting van de horeca ligt hier grotendeels aan ten grondslag.
Zaken waarvan het vermoeden is dat sprake is van georganiseerde criminaliteit, samen met het RIEC NOORD (regionaal informatie- en experticecentrum voor georganiseerde criminaliteit) oppakken
Alle horeca gerelateerde aanvragen zijn aan een eigen Bibob toetsing onderworpen. In 2020 waren dit er 13. Hiervan is één aanvraag doorgeleid naar het Landelijk Bureau Bibob. Er is 1 onderzoek aan het Riec voorgelegd door politie. Deze zaak loopt nog. Vanuit de gemeente Meppel zijn er geen zaken voor onderzoek aangedragen.
De aanpak van ondermijning inrichten op 3 pijlers: signaleren, voorkomen, bestrijden & aanpakken
Eind 2020 is een start gemaakt met het opstellen van een plan van aanpak om de aanpak van ondermijning en het vergroten van de bestuurlijke weerbaarheid structureel vorm te geven.
Inzet op uitvoering crisismaatregel Wvggz
De crisismaatregel Wvggz is in 2020 aan 5 personen opgelegd. In 2020 zijn 6 huisverboden opgelegd waarvan aan één persoon twee keer.
Stimuleren van initiatieven voor buurtpreventie
In samenwerking met partners, wijkplatforms en bewoners zijn betrokkenen actief geïnformeerd over de mogelijkheden rond buurtpreventie. Zo is in de Nieuwveense Landen een initiatief geweest van het wijkplatform om de brandweer door de buurt te laten rijden. Doel hiervan is om inwoners bewust te maken van de gevaren van foutief parkeren.
Inzet op aanpak overlast en handhaving van regels
Vanaf maart 2020 is de focus gericht op het handhaven van de corona maatregelen. Daarnaast het in beeld houden / krijgen van jeugd, aanpakken van groepsvorming en overlast was hierin een prioriteit.
Het uitvoeren van Uitvoeringsprogramma toezicht en handhaving openbare ruimte 2019-2025
Als gevolg van corona is de inzet voor een groot deel verlegd naar de bestrijding van de effecten van corona.
Jaarstukken 2020
Pagina 25 van 216
3.2.3
Wat gingen we daarvoor doen?
3.2.4
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Doelen en activiteiten Dit heeft geresulteerd in een her prioritering van werkzaamheden, waarbij het handhaven op de maatregelen prioriteit kreeg. De Gemeente Meppel heeft zich, samen met alle Drentse gemeenten, gecommitteerd aan een Drents samenwerkingsverband. Dit verband maakt het mogelijk om onderling boa’s uit te wisselen. Inzet op afdoende politie- en menskracht en een daarbij passend politiebureau
De inzet hierop heeft erin geresulteerd dat in het gemeentehuis van Meppel een deel van het basisteam van de politie Zuidwest Drenthe wordt gevestigd.
Rampenbestrijding vindt goed voorbereid en adequaat plaats. Oefenen van het Regionaal Crisisplan Drenthe.
Als gevolg van de corona hebben geen oefeningen plaatsgevonden van het Regionaal Crisisplan Drenthe. Vrijwel de gehele Drentse crisisorganisatie is betrokken bij de inzet op de bestrijding van de corona effecten.
Actualisatie van het Regionaal Crisisplan Drenthe
Als gevolg van de inzet op de bestrijding van de effecten van corona is hier geen inzet op geweest.
3.2.5
Beoogde effecten
Indicator
Eenheid
C ijfer Periode begroting
C ijfer jaarstukken
Winkeldiefstal
per 1.000 inwoners
2019
0,9
Geweldsmisdrijven
per 1.000 inwoners
2019
3,4
4
Diefstal uit woning
per 1.000 inwoners
2019
0,9
1,9
Vernieling en beschadiging
per 1.000 inwoners
2019
4
4,6
Verwijzingen Halt
per 10.000 jongeren
2019
91
132
%
2019
1,40%
1,00%
Jongeren met delict voor rechter
3.2.6
1,2
Effect Corona
Met de intreding van de maatregelen in maart 2020 hebben de boa’s de eerste focus gelegd op het toezicht houden op en handhaven van deze maatregelen. Gedurende het jaar werden de maatregelen versoepeld, aangescherpt of aangepast. De boa’s hebben zich flexibel opgesteld (aanpassing dienstrooster, extra diensten draaien en prioritering in werkzaamheden doorgevoerd). Samen met ketenpartners als politie en jongerenwerk is aandacht geweest voor de jeugd. Enerzijds om toezicht te houden op de maatregelen, anderzijds om de jeugd in beeld te krijgen/houden en in contact te blijven. Daarna werd de prioriteit gelegd op meldingen van inwoners en van de meldkamer. Met de prioriteit op het handhaven van de maatregelen is minder inzet gepleegd op andere handhavingstaken zoals het verwijderen van fietsen, het handhaven op (bij)plaatsingen van afval en de naleving van de drank- en horecawet. Veel evenementen zijn geannuleerd waardoor hier geen inzet op gepleegd hoefde te worden. In 2018 is € 30.000 beschikbaar gesteld voor de aanpak van criminele jongeren. Omdat de inventarisatie van de problematiek meer tijd in beslag nam dan was voorzien is het budget twee keer overgeheveld. De geplande activiteiten in 2020 voor de aanpak van criminele jongeren konden vanwege de beperkende maatregelen niet doorgaan. Hierdoor is het budget niet uitgeput.
De opbrengsten van de marktgelden zijn lager dan begroot en kan worden aangemerkt als een corona effect. Gedurende een periode van 2 maanden zijn geen marktgelden geïnd.
Jaarstukken 2020
Pagina 26 van 216
3.2.7
Wat heeft het gekost?
B edragen x €1.000
product
Realisatie 2019
Integrale o penbare o rde en veiligheid B randweerzo rg Overige B ijzo ndere Wetten S a ldo e xc l. be s t e m m ing
M utaties reserves S a ldo inc l. be s t e m m ing
3.2.8
Raming 2020 vó ó r wijziging
Raming 2020 ná wijziging
Lasten
B aten
Lasten
B aten
734
-
750
-
Realisatie 2020
B egr. Rek. 2020
Lasten
B aten
33
645
-
34
1.676
5
1.733
5
1.733
5
1.727
5
6
35
75
49
64
66
64
66
61
31
33-
2 .3 9 6
54
2 .5 3 1
71
2 .5 4 7
71
2 .4 9 6
36
16
-
30
-
2 .3 9 6
84
2 .5 3 1
71
Lasten
B aten
708
-
43
-
30
-
30
-
2 .5 4 7
10 1
2 .4 9 6
66
16
Analyse financiële afwijkingen
Bedragen x € 1.000 Analyse Product Product 33 Integrale openbare orde en veiligheid Project aanpak criminele jongeren is mede door corona nog niet tot uitvoering gekomen.
Incidenteel/ Structureel
Corona
28
I
J
Verplaatsen sirene mast in Nijeveen.
-15
I
N
Bijdrage Zorg- en veiligheidshuis Drenthe
-18
S
N
Personeelslasten De verschillen in de personeelslasten worden centraal toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering
40
I
N
Diverse kleine afwijkingen < 20.000
9
I
N
Product 34 Brandweer en rampenbestrijding Diverse kleine afwijkingen < 20.000
6
I
N
Product 35 Bijzondere wetgeving Lagere opbrengst marktgelden door corona.
-18
S
Deels
Diverse kleine afwijkingen < 20.000 Saldo programma 2 Openbare orde en veiligheid
-16 16
I
N
Jaarstukken 2020
Afwijking
Pagina 27 van 216
3.3 3.3.1
Programma 3: Sociaal domein Wat valt onder dit programma?
Onderdelen
Samenkracht en burgerparticipatie Eigen kracht en individuele ondersteuning Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18Volksgezondheid
Prod. 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Portefeuille
Ten Hulscher
Het programma sociaal domein richt zich op alle taken die voorheen in de programma’s 3 en 5 opgenomen waren. Bovenstaande onderdelen vormen het nieuwe programma 3 sociaal domein. Beleidskader - Verordening sociaal domein Gemeente Meppel (2019) - Re-integratiebeleid (2017) - Beleidsregels re-integratie gemeente Meppel (2013) - Visie en kaderstelling sociaal domein en doelen sociaal domein (2014) - De toegang tot één domein (2014) - Visiedocument wijk- en dorpsgericht werken (2018-2022). - Notitie sociaal domein – Van transitie door in transformatie (2017) - Beleidsnotitie GGD ‘Samen werken aan Gezondheid’ (2017-2020) - Interventieplan sociaal domein (2018) 3.3.2
Wat hebben we bereikt?
Algemene doelstelling sociaal domein In de begroting van 2020 is aangegeven wat we in het sociaal domein willen realiseren voor onze inwoners. Wij bieden onze inwoners kansen om gezond en veilig op te groeien, vervolgens op eigen niveau en naar vermogen te floreren en zo vitaal als mogelijk oud te worden in Meppel. ‘Meedoen’ en ‘betekenisvol leven’ stellen we centraal. Met nadruk op de veerkracht, eigen regie en het aanpassingsvermogen van de mens en niet op de beperkingen van inwoners. We kunnen concluderen dat corona grote invloed heeft gehad op de uitvoering en op de realisatie van de gestelde doelen. De maatregelen die zijn getroffen om het coronavirus terug te dringen (de intelligente lockdown vanaf maart 2020, de gedeeltelijke lockdown vanaf oktober 2020 en de verzwarende maatregelen vanaf november 2020, de 1½ meter samenleving, thuisblijven en thuiswerken) hebben enorme impact. Ondernemers en ZZP’ers raakten hun werk en inkomen kwijt, tijdelijke arbeidscontracten werden beëindigd, er ontstonden financiële problemen, minder contact, zorg en ondersteuning moest anders worden vormgegeven. De intelligente lockdown betekende dat de dienstverlening per direct anders vormgegeven is. Er zijn direct andere prioriteiten gesteld en keuzes gemaakt.
De crisisorganisatie had de hoogste prioriteit en veel medewerkers, die normaliter een functie hebben in het sociaal domein, kregen een rol in de crisisorganisatie. Naast de crisisactiviteiten zoals bijvoorbeeld het realiseren van (nood)opvang, aanpassingen aan leerlingenvervoer, is gezorgd voor continuering van zorg en zijn de ondersteunende maatregelen uitgevoerd. In het sociaal domein zijn vele vitale processen “gewoon” uitgevoerd. De wijze van dienstverlening is wel veranderd. Bij klantcontact was digitaal, telefonisch en beeldbellen de norm. Doordat andere prioriteiten zijn gesteld en de coronamaatregelen beperkend zijn voor de uitvoering, zijn sommige activiteiten niet opgepakt of is gekozen voor een alternatief. De meeste activiteiten die bijdragen aan het doel om inwoners mee te laten doen in de samenleving zijn uitgevoerd. We werken aan een financieel gezond sociaal domein, we zien een toenemende zorgvraag en kunnen verklaren welke kosten gemaakt en welke beïnvloedbaar zijn.
Jaarstukken 2020
Pagina 28 van 216
Regionale samenwerking We werken samen met onze ketenpartners en participeren in verschillende netwerken voor een goede aansluiting bij de oriëntaties van onze inwoners en de organisatie van arbeidsmarktregio en centrumgemeenten. Het onderwerp regionale samenwerking is in programma 1 in brede zin aan de orde. 3.3.3
Wat gingen we daarvoor doen?
3.3.4
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Doelen en activiteiten Onderdeel: Efficiëntie en samenhang De belangrijkste opgave betreft de transformatie. Hoe kunnen we door anders organiseren, samenhang vinden en hiermee een efficiëntieslag realiseren waar de inwoner bij gebaat is? Een aantal thema’s vergen meerjarige inzet: innovatie, financiën, bedrijfsvoering en monitoring. - We willen bereiken dat de inwoner nog meer centraal staat in ons werk, door te innoveren en onze bedrijfsvoering laagdrempelig en efficiënt in te richten. Dit past bij de koers die Meppel wil varen en in de huidige tijdgeest. Dat vraagt blijvende inzet op de thema’s innovatie, financiën, bedrijfsvoering en monitoring. We willen de beste keuzes maken voor onze inwoners en tegelijkertijd onze gemeentelijke portemonnee op orde houden. Dat doen we door te monitoren. Met die informatie maken we slimme keuzes en kunnen we sturen op meer effectiviteit, efficiency en samenhang in het sociaal domein. Innovatie: de toenemende zorgvraag In 2020 heeft de programmagroep sociaal domein zich veroorzaakt een disbalans tussen de vraag uit gericht op verdere uitwerking van de de samenleving en de beschikbare budgetten. transformatieopgaven. De opgaven uit het Interventieplan zijn vertaald in de Perspectiefnota en zijn leidend voor de aanpak hiervan.