Definitieve jaarekening incl.accountantsverklaring
Tekst van het document
Jaarstukken 2021
Inhoudsopgave
1.
Inleiding .......................................................................................................................... 1 1.1
2.
2.1 2.2 2.3 3.
Paragraaf lokale heffingen ..................................................................................... 115 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................. 122 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen .................................................................... 132 Paragraaf financiering ........................................................................................... 140 Paragraaf bedrijfsvoering ....................................................................................... 145 Paragraaf verbonden partijen ................................................................................. 150 Paragraaf grondbeleid ........................................................................................... 158 Paragraaf subsidies ............................................................................................... 164 Paragraaf schouwburg Ogterop ............................................................................... 166
Balans ......................................................................................................................... 169 6.1 6.2
7.
Overzicht van de Algemene dekkingsmiddelen en overhead ........................................ 107
Paragrafen ................................................................................................................... 113 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9
6.
Programma 1: Bestuur ............................................................................................ 17 Programma 2: Openbare orde en veiligheid ................................................................ 26 Programma 3: Sociaal domein .................................................................................. 30 Programma 4: Onderwijs ......................................................................................... 54 Programma 5. Maatschappelijke Ondersteuning (vervallen) .......................................... 59 Programma 6: Kunst en cultuur, recreatie en toerisme................................................. 60 Programma 7: Sport en bewegen.............................................................................. 65 Programma 8: Ontwikkeling openbare ruimte ............................................................. 69 Programma 9: Beheer bestaande openbare ruimte ...................................................... 75 Programma 10: Economische zaken en grondzaken ..................................................... 84 Programma 11: Duurzaamheid ................................................................................. 91 Programma 12: Burgerzaken ................................................................................. 101
Algemeen dekkingsmiddel en onvoorzien ..................................................................... 105 4.1
5.
Meppel ook in 2021; gastvrij, betrokken en ondernemend .............................................. 7 Financiën 2021 op hoofdlijnen .................................................................................... 9 Corona ................................................................................................................. 11
Programmaverantwoording ........................................................................................... 15 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10 3.11 3.12
4.
Inleiding jaarstukken 2021 ........................................................................................ 3
Beleidsjaar in vogelvlucht ................................................................................................ 5
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .................................................... 172 Toelichting op de balans ........................................................................................ 175
Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en de toelichting. ....................... 187 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5
Het overzicht van baten en lasten per programma..................................................... 188 Verschillen rekening en begroting op hoofdlijnen ....................................................... 190 Onvoorziene uitgaven ........................................................................................... 192 Incidentele baten en lasten .................................................................................... 192 Wet Normering Topinkomens ................................................................................. 193
8.
Sisa bijlage verantwoordingsinformatie ....................................................................... 195
9.
Controleverklaring ....................................................................................................... 205
10. Bijlagen ....................................................................................................................... 213
1. Inleiding
Jaarstukken 2021
Pagina 1 van 225
Jaarstukken 2021
Pagina 1 van 224
1.1
Inleiding jaarstukken 2021
Voor u liggen de jaarstukken van 2021. Hierin legt het college van burgemeester en wethouders verantwoording af over de begroting van het voorgaande jaar. Zowel beleidsmatig als financieel. In de jaarstukken doen we verslag over de gestelde beleidsdoelen en uitgangspunten zoals geformuleerd in de Programmabegroting 2021. Bij het opmaken van deze jaarstukken liggen de gemeenteraadsverkiezingen in het vooruitzicht, toch kijken we trots en respectvol achterom.
Leeswijzer Zoals gezegd bestaan deze jaarstukken uit twee delen; 1. Het jaarverslag over ons beleid. Hierin leest u inhoudelijke terug wat we met elkaar gerealiseerd hebben. Het bestaat uit drie delen; a. De programmaverantwoording per domein (hoofdstuk 3) b. De algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien (hoofdstuk 4) c. De paragrafen gemeentelijke belastingen en lokale heffingen (hoofdstuk 5) Nb. In de programmaverantwoording geven we per beleidsthema antwoord op de onderstaande vier vragen: 1. Wat valt er onder dit programma? 2. Wat hebben we afgelopen jaar bereikt? 3. Wat hebben we hiervoor gedaan? 4. Wat heeft het gekost? 2.
De jaarrekening; ons financieel verslag. Hierin leest u onze financiële verantwoording. Het bestaat uit vier delen; a. De balans (hoofdstuk 6) b. Het overzicht baten en lasten met analyse van de verschillende hoofdlijnen (hoofdstuk 7) c. Een overzicht van de specifieke uitkeringen die vallen onder het Single information, Single Audit (SiSa) regime (hoofdstuk 8) d. De controleverklaring van de accountant (hoofdstuk 9)
Nb. In de bijlage zijn opgenomen; overzicht af te sluiten en lopende investeringen, EMU saldo, begrotingsrechtmatigheid en het overzicht taakvelden.
Jaarstukken 2021
Pagina 2 van 224
Jaarstukken 2021
Pagina 3 van 224
2. Beleidsjaar in vogelvlucht
Jaarstukken 2021
Pagina 4 van 224
Jaarstukken 2021
Pagina 5 van 224
2.1
Meppel ook in 2021; gastvrij, betrokken en ondernemend
De jaarrekening 2021 laat een positief resultaat zien € 5,18 miljoen. Net als in 2020 zien we dat we vanwege corona minder hebben uitgegeven dan begroot en tegelijk hebben we vanuit een rijk compensatiegelden gekregen. Deze gelden nemen we mee naar 2022 omdat we ons realiseren dat veel kosten uitgesteld zijn en nog gemaakt zullen worden in de aankomende periode. Ondanks, of misschien wel dankzij corona hebben we ook weer laten zien dat we een gastvrije, betrokken en ondernemende gemeente zijn. De opvangboot voor vluchtelingen, spontane activiteiten en acties in de buitenlucht, vruchtbare samenwerkingen met vele inwoners van onze mooie gemeenten. Om onze maatschappelijke doelen te realiseren is samenwerking met lokale en regionale partners niet alleen zeer wenselijk maar ook noodzakelijk. In alle domeinen zien we dat samen werken in multidisciplinaire teams zijn vruchten afwerpt. Mooie stappen zijn gezet met bijvoorbeeld het Meppeler akkoord, binnen de Regio Zwolle en op het gebied van duurzaamheid. Daarnaast zien we wederom een positief resultaat op de grondexploitatie door de verkoop van gemeentegrond.
De basis op orde Intern hebben we hard gewerkt om de basis beter op orde te krijgen. Maatwerk als norm en standaardisatie waar het efficiënter is. Werkprocessen zijn verder gedigitaliseerd en het monitoringsysteem Qlik Sense helpt ons bewust te sturen op kosten en data binnen het Sociaal domein en zo tijdig bij te stellen. Een mooi voorbeeld hiervan is de verbetering van ons subsidieproces; afgelopen jaar hebben wij deze volledig gedigitaliseerd en in de aanloop naar deze nieuwe werkwijze goed afgestemd met onze subsidiepartijen.
Regels waar het moet, vertrouwen waar het kan Wij realiseren ons dat corona wederom veel van ons allen vraagt en we zien tegelijkertijd dat er ontzettend veel mooie spontane initiatieven worden genomen. Bijvoorbeeld de Kruiskerk die haar deuren opende voor scholieren om op anderhalve meter toch lessen te volgen. Bij de uitvoering van de TONK en de Tozo hebben we ook steeds getracht de ondernemer en zijn of haar hulpvraag centraal te zetten en op deze manier maatwerk te leveren. In het voorjaar van 2021 hebben we vol vertrouwen de “frisse start” subsidie laagdrempelig beschikbaar gesteld voor verenigingen en stichtingen om vrijwilligers een hart onder de riem te steken. Verantwoording achteraf gebeurde door mooie verhalen en sprekende foto’s. In navolging hierop is in het najaar het collegebesluit genomen om geen verantwoording af te leggen over de toegekende subsidies van 2021.
Participatie als uitgangspunt Ook afgelopen jaar hebben we weer en meer gemerkt dat samen werken loont. Wij als gemeente zijn hierbij steeds vaker een onderdeel van het grotere gremium en zeker niet meer automatisch de ‘kartrekker’. De grote winst van participatie is wel dat vraagstukken vanuit meerdere invalshoeken bekeken worden. Positieve ervaring met onze ervaringsdeskundige op het gebied van armoedebestrijding heeft ervoor gezorgd dat we deze werkwijze nu structureel inbedden in de dienstverlening van het sociaal domein.
De leefwereld centraal In de Wijkaanpak Oosterboer trekken wij direct en intensief op met onze inwoners en partners. Dit is een mooi voorbeeld van hoe wij wijk- en dorpsgericht werken steeds bepalender maken voor wat wij zelf ook doen. In de binnenstad wordt bij herinrichting nadrukkelijk ruimte geboden om er prettig te verblijven in een mooie en steeds groenere omgeving. Ook hier zien wij dat corona geen beperking was en er steeds meer positieve en creatieve ideeën ontstaan in de samenleving. Zo zijn de burgerinitiatieven voor een skatebaan en pumptrackbaan omarmd door de gemeenteraad. Ook bij herinrichtingsplannen blijkt in samenwerking met omwonenden en Woningcoöperaties steeds meer maatwerk mogelijk. In voorbereiding op de komst van de Omgevingswet zijn nieuwe afspraken gemaakt over de rolverdeling tussen initiatiefnemers, college en raad waar het gaat om ruimtelijke plannen. In de Verordening fysieke leefomgeving is een groot aantal losse verordeningen samengevoegd, zodat de gemeentelijke regelgeving beter en eenvoudiger te raadplegen is.
Jaarstukken 2021
Pagina 6 van 224
We voegen groeiend kwaliteit toe De vraag naar woningen in Meppel is groot en de prijzen stijgen hard. De huidige bouwproductie kan de vraag niet bijbenen. Afgelopen jaar onderzochten we voor Noordpoort de mogelijkheden om de woningbouw te versnellen en zijn er volop voorbereidingen getroffen voor woningbouw Nieuwveense Landen Samen met onze partners in de Regio Zwolle en provincie Drenthe ontwikkelen we nieuwe kaders voor groei op een wijze die past bij de kwaliteit van Meppel. In het proces van de Omgevingsvisie hebben we hierin onze eerste stappen gezet. Groei moet bijdragen aan de kwaliteit van onze voorzieningen en de ontwikkeling van Meppel als prettige plek om te wonen, werken en recreëren. Inbreiding, uitbreiding, nieuwe werkgelegenheid en draagkrachtige voorzieningen gaan hand in hand. Voor onze bedrijven kende 2021 grote pieken en dieptepunten. Horeca, winkels en evenementen werden zwaar getroffen door de coronamaatregelen terwijl de vraag naar bedrijventerreinen sterk steeg. Onze bestaande bedrijven hebben fors geïnvesteerd, zo heeft Scania een moderne paintshop gebouwd en in gebruik genomen. Aan de kwaliteit van de binnenstad kunnen we een extra impuls geven, met de toekenning van middelen uit Investeringsagenda-Plus provincie Drenthe.
Om in de toekomst aan de groeiende vraag naar ruimte om te ondernemen te voldoen is een grondexploitatie vastgesteld voor Noord III en IV. Het is voor veel bedrijven steeds moeilijker om voldoende personeel te vinden. In dit vraagstuk zoeken we de samenwerking met ondernemers en overheden in de regio en we ondersteunen ondernemers door ze attent te maken op de diverse regelgeving. We zetten in op het blijven ontwikkelen van onze inwoners, onder andere binnen de Regiodeal Regio Zwolle en in voorbereiding op de nieuwe Wet inburgering. Met het meewerken aan het realiseren van 75 studentenkamers in de College Campus droegen we bij aan de versteviging van de onderwijsmogelijkheden in Meppel.
Verduurzaming komt steeds beter op gang Met het vaststellen van de regionale energiestrategie en klimaatadaptatiestrategie, warmtetransitievisie en grondstoffenbeleidsplan zijn mooie stappen gezet om de Meppelers te begeleiden in de grote transities die op ons afkomen. Naast deze beleidsstappen zetten we ook in op duurzaam handelen. Dit gaat van het aanstellen van Junior Energiecoaches tot het in beeld brengen van de gevolgen van de transitie naar circulaire havenactiviteiten als icoonproject in de regio. Onze eigen buitendienst wil de meest circulaire buitendienst van Nederland worden. Door afvalstromen als frituurvet en luiers steeds meer en beter apart in te zamelen maken we van afval weer waardevolle grondstoffen! Ook zijn we in Drents verband bezig met een monitoringsysteem om te kunnen volgen wat de effecten van ons provinciale beleid zijn.
Een veilig, gezond en mooi Meppel MeppelActief heeft haar aanbod fors uitgebreid om zo een bredere doelgroep te bereiken. Zo zijn er veel goed bezochte, bewegingsactiviteiten voor ouderen georganiseerd. De door de gemeente ondersteunde ‘Actie Steenbreek’ wordt steeds actiever. Afgelopen jaar zijn in meer dan 40 tuinen tegels vervangen door groen en onder steeds meer bomen in het openbaar gebied zien we mooie planten in plaats van steen of staal. Het certificaat ‘dementievriendelijke gemeente’ laat zien dat we stappen zetten om de leefomgeving te verbeteren. Met het vaststellen van ons Kwaliteitsmanifest en nieuw Erfgoedbeleid kunnen we beter sturen op de kwaliteit van nieuwe plannen in onze gemeente. Schouwburg Ogterop is nu al één van de parels van Meppel. Het besluit om concrete plannen te ontwikkelen voor de complete renovatie van Ogterop is belangrijk voor de culturele positie van Meppel en straalt uit tot ver buiten onze gemeente. Ook voor de Ogterop hebben we gezamenlijk hoge ambities uitgesproken als het gaat over circulaire ver/nieuwbouw.
Jaarstukken 2021
Pagina 7 van 224
2.2
Financiën 2021 op hoofdlijnen
Gemeente Meppel sluit de jaarrekening af met een positief resultaat van circa € 5,18 miljoen. Bij de bestuursrapportage 2021 was een nadeel begroot van € 1,71 miljoen. Financiële sturing in een coronaperiode Het uiteindelijke jaarrekeningresultaat wijkt sterk af van de actuele begroting 2021. Dit vraagt om een nadere duiding. De bestuursrapportage 2021 is opgesteld in het voorjaar 2021 toen de maatregelen als gevolg van de coronacrisis nog volop speelden. Vanwege het nadelige resultaat en de vele onzekerheden in verband met onder andere corona en het Sociaal domein is in september een nieuwe tussenstand gepresenteerd. In een memo is de raad hierover geïnformeerd waarbij is aangekondigd dat het resultaat voor 2021 naar verwachting zou uitkomen op een positief saldo van € 240.000. Belangrijkste oorzaak voor deze ontwikkeling betrof de extra middelen via het gemeentefonds. Van deze financiële update is echter geen formele begrotingswijziging gemaakt. Op dat moment was nog niet voorzien dat corona ook het najaar van 2021 sterk zou beïnvloeden. Oplopende maatregelen met uiteindelijk een lockdown aan het einde van het jaar hebben ertoe geleid dat ook de plannen voor het najaar moesten worden bijgesteld. Daar tegenover zijn via de septemberen decembercirculaire aanvullende (compensatie)middelen via het gemeentefonds ontvangen.
De gevolgen van corona lopen dan ook als een rode draad door de verantwoording heen. Als gevolg van corona heeft een aantal werkzaamheden (gedeeltelijk) niet of op alternatieve wijze plaatsgevonden. Doordat de beschikbaar gestelde middelen niet (volledig) zijn besteed, leidt dit tot een incidenteel financieel voordeel. De inzet op corona en de extra kosten en lagere inkomsten als gevolg van corona zijn gecompenseerd via extra uitkeringen in het gemeentefonds. Het resultaat wordt eveneens positief beïnvloed door een incidenteel voordeel als gevolg van te nemen winsten en bijstelling van de voorziening op het gebied van grondexploitaties. Een nadere toelichting ten aanzien van de grondexploitaties is opgenomen in de paragraaf grondbeleid. In de toelichting op de diverse programma’s wordt nader beschreven in welke mate corona de voorgenomen beleidsdoelen heeft beïnvloed. Een analyse van de financiële effecten van corona is opgenomen in hoofdstuk 2.3. Financiële positie blijft aandacht vragen Hoewel het resultaat een positief saldo betreft, leidt dit niet direct tot een substantiële verbetering van de financiële positie. Het eigen vermogen neemt weliswaar toe, maar daar tegenover is sprake van een toenemende schuldpositie. Dit is vooral het gevolg van investeringen (onder andere grondaankopen) binnen de grondexploitaties.
Aandachtspunt blijft de hoogte van het eigen vermogen (reserves) in relatie tot het risicoprofiel van de gemeente. Met name de risico’s in de grondexploitatie en die van het Sociaal domein blijven in de toekomst aandacht vragen. Ook de huidige ontwikkeling rondom de situatie in Oekraïne leidt tot een onzekere situatie. Voor meer informatie over de risico’s wordt verwezen naar de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Vergelijking met actuele begroting 2021 Een analyse op programmaniveau leidt tot het volgende beeld: Resultaatanalyse 2021 (x € 1.000) (+ = voordeel / - = nadeel)
Begroot
Realisatie Afwijking
Programma 1 Bestuur
-2.126
-1.833
293
Programma 2 Openbare orde en veiligheid
-2.882
-2.663
219
Programma 3 Sociale zekerheid en werkgelegenheid
-38.425
-38.335
90
Programma 4 Onderwijs
-4.767
-4.794
-27
Programma 6 Kunst, cultuur, recreatie en toerisme
-2.917
-2.698
219
Programma 7 Sport en bewegen
-2.050
-1.868
182
Programma 8 Ontwikkeling openbare ruimte
-1.541
-1.250
291
Programma 9 Beheer openbare ruimte
-7.693
-7.726
-33
Programma 10 Economische zaken en grondzaken
-1.675
-592
1.083 -79
Programma 11 Duurzaamheid
-551
-630
Programma 12 Burgerzaken
-1.564
-1.629
-65
Programma ALG Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
64.481
69.199
4.718
Saldo
-1.710
5.180
6.890
Jaarstukken 2021
Pagina 8 van 224
Toelichting op tabel: De grootste afwijkingen zien we terug binnen de programma’s Economische zaken en grondzaken en Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien. Het voordeel binnen programma Economische zaken en grondzaken is voor een groot deel toe te schrijven aan de winstneming op de grondexploitaties. Daarbij is ook de gevormde voorziening voor een aantal grondexploitaties (per saldo) naar beneden bijgesteld. Via het Rijk is een hogere uitkering van het gemeentefonds ontvangen. Een groot deel van deze uitkering heeft betrekking op de compensatie die is ontvangen ten behoeve van de corona effecten. Dit is de belangrijkste verklaring voor de afwijking binnen het programma Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien. Binnen de overige programma’s is over het algemeen sprake van incidentele afwijkingen die voor een groot deel te relateren zijn aan het niet of anders uitvoeren van de werkzaamheden als gevolg van corona. Het programma Sociaal domein laat per saldo een voordelige afwijking zien. Dit saldo bestaat uit diverse voor- en nadelen. Voordelen zijn onder andere een voordelige afrekening Beschermd Wonen, compensatie uitvoering Tozo-regeling en minder inzet op re-integratie als gevolg van corona. Nadelen zijn onder andere de kosten voor jeugdhulp, huishoudelijke ondersteuning en loonkostensubsidies.
Een gedetailleerde analyse van de financiële afwijkingen is opgenomen in de verantwoording van de diverse programma’s. Reserves De reservepositie ultimo 2021 (€ 10,7 miljoen) laat een kleine verbetering zien ten opzichte van de stand per 1-1-2021 (€ 10,3 miljoen). Belangrijke oorzaak hiervan is de toevoeging van het rentevoordeel volgend uit de herstructurering van de leningenportefeuille in lijn met het raadsbesluit van 17 november 2020. Daarnaast zijn via de resultaatbestemming 2020 diverse dotaties gedaan aan bestemmingsreserves waarvan de uitgaven deels dit jaar en deels in latere jaren zal plaatsvinden. Een toelichting op de vermeerderingen en verminderingen is te vinden bij de toelichting op de balans. Het rekeningresultaat en de resultaatbestemming over 2021 is niet in dit overzicht meegenomen. Investeringen Gerealiseerd in 2021 zijn onder andere de oplevering van parkeergarage Kromme Elleboog, de vervanging van de Ceintuurbaanbrug, herinrichting van de 2e helft binnenring, reconstructie Molenpad en de huisvesting van de politie in het stadhuis. In de binnenstad is de voetgangersoversteekplaats Kruisstraat - Grote Oever gerealiseerd. De herontwikkeling van Kromme Elleboog zuidzijde en de herinrichting van de Groenmarkt zijn voor een groot deel uitgevoerd.
Het groot onderhoud van het trottoir en de vervanging van de bomen aan de Prinsengracht en definitieve inrichting kop Gasgracht tot het Vledder is voorbereid en aanbesteed. Het fietspad Reggersweg is eind 2021 opgeleverd. Begin 2022 vinden de afrondende werkzaamheden plaats. Verder zijn de voorbereidingen gestart voor de maatregelen bij de rotonde Watertoren en de infrastructurele maatregelen Meppel Noord, de onderwijshuisvesting in de Nieuwveense Landen en de vervanging van de brug aan de Commissaris de Vos van Steenwijklaan. Voor nadere informatie over de investeringen wordt verwezen naar de diverse programma’s waar een verantwoording is opgenomen over de voortgang van de voorgenomen investeringen.
Jaarstukken 2021
Pagina 9 van 224
2.3
Corona
Actuele situatie De corona pandemie is nog niet onder controle. Vanaf november 2021 bevindt Nederland zich in de vierde coronagolf. In verband met toenemende besmettingen en een nieuwe variant van het virus (omikron) is de derde lockdown een feit. De maatregelen treffen ons allemaal, de impact op de samenleving is enorm. Een deel van de ondernemers, jongeren en mensen in kwetsbare situaties ervaren de meeste problemen. Corona heeft bestaande problemen in kwetsbare situaties vergroot. Tegelijkertijd is de veerkracht van inwoners en het “naoberschap” zichtbaar geworden. Corona heeft grote invloed op de gemeentelijke organisatie. Het uitvoeren van de maatregelen en de regelingen vraagt veel bestuurlijke en ambtelijke inzet, dat heeft gevolgen voor de realisatie van de voorgenomen doelen. Bij de programma verantwoording wordt een nadere toelichting gegeven op de verschillende onderwerpen. Organisatie Corona-crisis De crisis vergde veel improvisatievermogen. We werden telkens verrast door nieuwe ontwikkelingen met betrekking tot het virus en de daarop volgende maatregelen. De ene keer waren het versoepelingen die voor de nodige vraagstukken zorgden en de andere keer juist weer was het aanscherpen van de maatregelen een uitdaging. We hebben de landelijke maatregelen in de Drentse veiligheidsregio zo goed mogelijk proberen uit te voeren.
De Meppeler bevolking bleek veerkrachtig en creatief om te gaan met de vaak grote beperkingen die werden opgelegd. Het is amper nodig geweest de maatregelen middels juridische dwangmiddelen te handhaven. Het veel en vooral preventief aanwezig zijn van onze handhavers heeft hier zeker bij geholpen. De sociale werkvoorziening Reestmond heeft evenals in 2020 geen beroep gedaan om de extra coronagelden die door het Rijk beschikbaar zijn gesteld. Regelmatig is de raad door de burgemeester bijgepraat met betrekking tot de Meppeler situatie. Taskforce In Meppel is, aanvullend op de steunpakketten van het rijk gekozen voor een lokale aanpak door de Taskforce corona om de negatieve sociaal economische effecten van corona zoveel mogelijk te dempen. Bij deze aanpak wordt intensief samengewerkt met bedrijven, professionals, vrijwilligers en inwoners. De rol van de gemeente daarbij is initiëren, aanjagen en faciliteren. Ook wordt aangesloten bij bestaande initiatieven zoals bijvoorbeeld bij de initiatieven van de arbeidsmarktregio Zwolle. Daarnaast heeft de Taskforce een rol bij het beheer en de verdeling van de compensatiemiddelen. Proces De kerngroep van de Taskforce komt eenmaal per drie weken bij elkaar om signalen over negatieve corona effecten te bespreken en acties te bepalen en gezamenlijk uit te voeren. De werkwijze is actiegericht.
Door het gegeven mandaat is het mogelijk snel te handelen. De snelheid mag niet ten koste gaan van de kwaliteit en de zorgvuldigheid. Wekelijks en zo nodig vaker, worden de acties en financiële compensatievoorstellen besproken en getoetst. Voorstellen boven de € 50.000 worden voorgelegd aan het college. Maandelijks wordt de raad tijdens de raadsvergaderingen geïnformeerd over de ontwikkelingen door de portefeuillehouder. Voor de beoordeling van de aanvragen om compensatie wordt een ‘beslisboom’ gehanteerd. Naast de kerngroep is een aanpakgroep rondom de thema’s. Inmiddels is sprake van een groep van 12 deelnemers ontstaan die meedenkt en meedoet, signalen verzamelt en doorgeeft. De groep bestaat uit inwoners van Meppel, professionals (op persoonlijke titel) en vrijwilligers. Compensatiemiddelen Via het gemeentefonds zijn voor zowel 2020 als 2021 compensatiepakketten door het Rijk beschikbaar gesteld. Deze compensatiepakketten werden verstrekt ter compensatie van gemaakte meerkosten en minderopbrengsten als gevolg van corona, maar ook voor het in stand houden van lokale voorzieningen.
Compensatie voor het in stand houden van voorzieningen Bij raadsbesluit is in februari 2021 € 300.000 als stelpost beschikbaar gesteld voor het in stand houden van lokale voorzieningen waardoor zij de coronacrisis kunnen overleven, werkgelegenheid behouden blijft en de samenleving gebruik kan blijven maken van hun aanbod en diensten. De regeling was in eerste instantie beschikbaar tot 1 juli 2021. Het aantal instellingen dat een beroep deed op de compensatie was in het begin van 2021 minimaal. De reden hiervoor was dat eerst een deel van het eigen vermogen aangewend moest worden. In het derde kwartaal meldden een aantal instellingen zich alsnog. Gezien de noodzaak is de regeling gecontinueerd tot 1 januari 2022. In totaal 10 instellingen hebben een aanvraag ingediend en toegekend gekregen, 2 aanvragen zijn eind december 2021 ingediend en worden in 2022 afgehandeld. Aanvragers zijn onder andere buurthuizen, de bibliotheek en culturele instellingen.
Jaarstukken 2021
Pagina 10 van 224
Personele inzet corona organisatie Vanuit de organisatie is circa 20 fte bezig geweest met uitvoering van werkzaamheden als gevolg van de corona maatregelen. Dit betreft onder andere de uitvoering van de regelingen zoals Tonk en Tozo, inzet handhaving, crisisteam, taskforce, uitvoering financiële ondersteuning zoals Frisse start, communicatie, facilitair en het klantcontactcentrum. Ambtelijke inzet 2021 onderdelen
Aantal FTE
Crisisorganisatie, AOV, KCC en (ICT)ondersteuning Taskforce incl. uitvoering acties (extra inzet jongeren, POH, sport)
3,25
Beleid en uitvoering TOZO en Tonk
4,25
Handhaving (boa) en wijkregie, contacten horeca
7
Totaal
20
5,5
Meerkosten, minderopbrengsten en compensatie als gevolg van corona In onderstaand overzicht treft u een financiële analyse van de meerkosten en minderopbrengsten direct te relateren aan de gevolgen van de coronamaatregelen. Hierin zijn ook de in 2021 ontvangen compensatiemiddelen vanuit het rijk opgenomen. Bij de bestuursrapportage 2021 heeft uw raad de begroting op een aantal onderdelen reeds aangepast voor de gevolgen van corona. Een analyse van de realisatie ten opzichte van de aangepaste begroting vindt u terug in de betreffende programma’s. De financiële effecten als gevolg van het niet of anders uitvoeren van de werkzaamheden zijn geen onderdeel van het overzicht met (financiële) corona effecten. Resterende compensatiemiddelen overhevelen naar 2022 Voorgesteld wordt om bij de resultaatbestemming over 2021 het resterende bedrag aan coronacompensatie beschikbaar te houden voor inzet op de coronagevolgen in 2022.
Corona Effecten ( € x 1.000) (- = nadeel, + = voordeel) Programma 1 - Bestuur Extra kosten accountantscontrole 2020 (o.a. TOZO) Taskforce dempen sociale effecten Programma 2 - Openbare orde en veiligheid Lagere opbrengst marktgelden Lagere opbrengst APV-leges Handhaving corona toegangsbewijzen Extra toezicht en handhaving BOA's (compensatie via SPUK) Programma 3 - Sociaal domein Tijdelijke Ondersteuning voor Noodzakelijke Kosten (TONK) Tozo-regeling bedrijfskapitaal Tozo-regeling levensonderhoud Uitvoeringskosten Tozo-regeling Levensvatbaarheidsonderzoeken na stoppen Tozo Afrekening Tozo 2020 Bijzondere bijstand Huurderving statushouders Afrekening meerkosten + niet geleverde zorg Jeugd/WMO Vaccinatieritten publiek vervoer
Jaarstukken 2021
Uitgaven
Inkomsten
Saldo
-10 -198
50
-10 -148
-64 -125
-15 -10 64 76
-15 -10 -49
-110 -60 -983 -49 -16
60 983 122 44
-20 -3 -32 -10
-110 73 -16 44 -20 -3 -32 -10
Pagina 11 van 224
Corona Effecten ( € x 1.000) (- = nadeel, + = voordeel) Programma 4 - Onderwijs Nationaal Programma Onderwijs Programma 6 - Kunst en cultuur, recreatie en toerisme Huurcompensatie verhuur gemeentelijk vastgoed Ogterop In stand houden voorzieningen Programma 7 - Sport en bewegen Lokaal Sportakkoord (extra middelen impact corona) Huurcompensatie verhuur gemeentelijk vastgoed Extra schoonmaak en schoonmaakmaterialen Compensatie en huur verlaging Stichting Zwembad Meppel (dekking via SPUK) Compensatie lagere gebruikersvergoedingen sportaccomodaties 2020 (SPUK) Lagere gebruikersvergoedingen sportaccomodaties 2021 Compensatie lagere gebruikersvergoedingen sportaccomodaties 2021 (SPUK) Programma 9 - Beheer bestaande openbare ruimte Lagere inkomsten parkeren Haven: extra kosten sanitaire voorzieningen
Uitgaven -5
Saldo
5
-
-9 -196
-20 -20 -775
-4
-196
20 -6
Algemene dekkingsmiddelen Precariobelasting: vermindering horeca en lagere opbrengst evenementen Compensatie Rijk via gemeentefonds Compensatie Rijk via gemeentefonds (inkomstenderving 2020)
775 43 -140 122
-420 -
-420 -4
-2
-2 -59
-43 2.329 593
Overhead ICT, communicatie, Corona-aanpassingen, thuiswerkregeling Kapitaallasten ICT 2020 Lagere vergoedingen en minder kosten aanmaningen en dwangbevelen Inzet deel gemeentewerf als vaccinatielocatie Uren inzet organisatie
-47 -21 7 -18 -1.437
Totaal
-4.275
-6 -20 43 -140 122
-59
Jaarstukken 2021
-9
pm
Programma 10 - Economische zaken en grondzaken Huurcompensatie verhuur gemeentelijk vastgoed Programma 12 - Burgerzaken Extra kosten organiseren verkiezingen
Inkomsten
-44 26 4.623
-43 2.329 593
-47 -21 -37 8 -1.437 348
Pagina 12 van 224
Jaarstukken 2021
Pagina 13 van 224
3. Programmaverantwoording
Jaarstukken 2021
Pagina 14 van 224
Jaarstukken 2021
Pagina 15 van 224
3.1 3.1.1
Programma 1: Bestuur Wat valt onder dit programma?
Onderdelen
Bestuursorganen Bestuursondersteuning (griffie)
Prod.
Portefeuille
51
Korteland
Onder het programma Bestuur vallen de bestuursorganen gemeenteraad, college van burgemeester en wethouders en burgemeester. De griffie neemt in dit programma een bijzondere plaats in als organisatieeenheid die de bedrijfsvoering van de raad behartigt. Ook regionale samenwerking, de rekenkamer, bezwaren en klachten (de commissie bezwaar en beroep en de gemeentelijke klachtenregeling), het initiatieven budget en de organisatieontwikkeling zijn beleidsmatig aan dit programma verbonden. Beleidskader - Coalitieakkoord 2018-2022 - Griffieplan. Relatie met andere beleidsterreinen: Het programma heeft raakpunten met alle andere programma’s, in het bijzonder het onderdeel samenwerking omdat steeds meer thema’s en dossiers in samenwerking gerealiseerd worden. 3.1.2
Wat hebben we bereikt?
Bestuur In 2021 heeft de gemeenteraad van Meppel gewerkt aan het versterken van de drie belangrijke rollen die de gemeenteraad heeft; de volksvertegenwoordigende, de kaderstellende en de controlerende rol. Het jaar 2021 werd gekenmerkt door de gevolgen van corona. De gemeenteraad heeft daarom grote delen van het jaar digitaal vergaderd. Het veranderend samenspel met de samenleving werd zoveel mogelijk digitaal vormgegeven voor zover dit mogelijk was. De gemeenteraad heeft daarnaast zo goed als mogelijk besluitvorming digitaal laten plaatsvinden, zodat de gemeente Meppel verder kan in het bedienen van de inwoners. Samenwerking In 2021 heeft Meppel zich in regionaal verband gericht op versterking van haar positie in regio Zwolle en provincie Drenthe. De inzet bij de opgaven in Regio Zwolle is geïntensiveerd. Onder meer op het gebied van verstedelijking, wonen en bereikbaarheid. De uitwerking van de regiodeal rond Port of Zwolle en de arbeidsmarkt (Human Capital Agenda) heeft eveneens veel inzet gevraagd. De aanpak van de negatieve effecten van de coronacrisis zijn naast lokaal ook regionaal aangepakt. Voor bedrijven en inwoners is gewerkt aan een regionale crisis- en herstelaanpak. Daarnaast is een regionale Investeringsagenda opgesteld voor Regio Zwolle. Port of Zwolle is daarin prominent als icoonprogramma opgenomen. Met provincie Drenthe zijn de banden inniger geworden.
Van beide kanten is geïnvesteerd in uitbreiding van het onderlinge contact. Dit uit zich in een bijdrage aan Meppel uit de Investeringsagenda-Plus en gezamenlijk optrekken bij de verstedelijkingsstrategie en de woonopgave richting Regio Zwolle. Mondiale samenwerking De samenwerking met Most en Al Hoceima heeft in 2021, door corona, digitaal en op bestuurlijk niveau plaats gevonden. Dienstverlening Gemeentelijke dienstverlening is een interactie of transactie tussen inwoners, ondernemers, bezoekers, verenigingen en instellingen enerzijds (hierna genoemd: de klant) en de gemeente of organisaties die diensten voor de gemeente uitvoeren (samenwerkingspartners of verbonden partijen) anderzijds. Het gaat meestal om informatieverstrekking of het leveren van producten en diensten. Het gaat ook om het ondersteunen van initiatieven vanuit de samenleving (participatie; opgave leefbaarheid en kernen) en het faciliteren en voortijdig betrekken van de klant. Met de verandering van de ambtelijke organisatie in 2020 wil de organisatie beter inspelen op de veranderingen in de samenleving, op de inhoudelijke ambitie van de gemeenteraad en op de veranderde rol van de gemeentelijke overheid. Richtinggevend hierin is Koers, de verbinding van de gemeente met de samenleving. Het afgelopen jaar zijn daartoe verdere stappen gemaakt.
Jaarstukken 2021
Pagina 16 van 224
3.1.3
Wat gingen we daarvoor doen?
3.1.4
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Doelen/Activiteiten Bestuur Het versterken van de volksvertegenwoordigende, controlerende en kaderstellende rol van de gemeenteraad en specifiek een gemeenteraad die daadwerkelijk in verbinding staat met de samenleving en de regio. Uitvoering geven aan het griffieplan waarin de visie is opgenomen voor de komende jaren om de strategische doelen van de gemeenteraad te realiseren.
In de raadsvergadering van 28 oktober 2021 heeft de raad het visueel jaarverslag 2020-2021 ontvangen. Hiermee is in een overzichtelijk en toegankelijk beeld samengevat wat de raad het afgelopen jaar heeft gedaan en op welke manieren inwoners invloed hebben of betrokken zijn.
Uitvoering geven aan het Veranderend samenspel.
De gewenste uitvoering heeft plaatsgevonden en de raad is voorzien van allerlei nieuwe instrumenten.
Optimaliseren vergadermodel gemeenteraad.
Vanwege corona heeft de raad veelvuldig digitaal vergaderd en heeft een verdere optimalisatie niet goed kunnen plaatsvinden. De raad heeft nu wel de mogelijkheid tot hybride vergaderen (zowel fysiek als digitaal).
Verzorgen communicatie gemeenteraad.
De communicatie voor de gemeenteraad is uitgevoerd voor zover mogelijk en in een afgeslankte vorm door corona.
Dienstverlening - Meer klantbetrokkenheid - Effectiever en efficiënter - Meer op maat - Transparanter Een klanttevredenheidsonderzoek uitzetten.
Het klanttevredenheidsonderzoek heeft afgelopen jaar plaats gevonden. Zie voor meer informatie programma 12. Cliëntervaringsonderzoek WMO In 2021 is voor de Wmo het jaarlijks verplichte cliëntervaringsonderzoek (CEO) uitgevoerd. Hiervoor zijn alle inwoners benaderd die in 2020 een maatwerkvoorziening toegekend hebben gekregen. Van de 966 aangeschreven inwoners hebben 330 inwoners (=34%) gereageerd. De meesten zijn tevreden over het contact met de gemeente: 90% vindt dat de medewerker hem serieus neemt en 84% heeft samen met de medewerker naar oplossingen gezocht. Meer dan 79% vindt dat hij snel is geholpen en wist waar hij moest zijn met zijn hulpvraag. Slechts 35% wist dat men gebruik kon maken van een onafhankelijke cliëntondersteuner. Ondanks dat we in 2020 extra hebben ingezet op onafhankelijke cliëntondersteuning is dit niet terug te vinden in het onderzoek dat in 2021 is uitgevoerd. De kwaliteit van de ondersteuning die men krijgt wordt door 87% als goed ervaren en vindt de ondersteuning passen bij de hulpvraag. De meesten (88%) kunnen zich door de ondersteuning beter redden en 83% heeft daardoor een betere kwaliteit van leven.
Jaarstukken 2021
Pagina 17 van 224
3.1.3
Wat gingen we daarvoor doen?
3.1.4
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Doelen/Activiteiten Cliëntervaringsonderzoek Jeugd In 2021 is het jaarlijkse verplichte cliëntervaringsonderzoek (CEO) Jeugd over 2020 afgerond. Het CEO Jeugd gaat over de toegang tot en de kwaliteit en effect van de jeugdhulp. De respons over het onderdeel de toegang was van de benaderde 189 ouders/verzorgers en jeugdigen 22%. Van het onderdeel kwaliteit en effect was van de benaderde 181 ouders/verzorgers en jeugdigen 11 %. 49% wist van te voren waar hij moest zijn om een aanvraag jeugdhulp in te dienen. 61% van de respondenten heeft aangegeven tevreden te zijn over de snelheid waarmee men is geholpen en 71% vond het contact met de gemeentelijke consulent prettig. 72% had direct contact met de juiste persoon van de gemeente. 69% geeft aan dat de ingezette jeugdhulp ervoor heeft gezorgd dat de jeugdige zich beter voelt. 74% geeft aan dat het ook met het gedrag van de jeugdige beter gaat door de ingezette jeugdhulp. 89% is tevreden of zeer tevreden over de omgang met de hulpverleners. 59% is tevreden of zeer tevreden over de samenwerking met andere organisaties. 29% Heeft hier neutraal op geantwoord. 84% is tevreden of zeer tevreden over de omgang met hun vragen en problemen door de jeugdhulpaanbieder. Samenwerking - Samenwerking effectief organiseren door samenhangende vraagstukken met logische partners op te pakken. - Meerwaarde bereiken vanuit de inhoud van het vraagstuk.
Samenwerken rond vraagstukken van economie, arbeidsmarkt en ruimtelijke ontwikkeling in Regio Zwolle. Inspelen op de verbreding van de regionale Agenda; extra inzet op Human Capital, bereikbaarheid en leefomgeving (wonen, bedrijventerreinen). Deelname aan de regiodeal: voorbereiding, uitwerking en realisatie van het project Circulaire Havens Port of Zwolle (zie ook programma 10) en de Human Capital Agenda – mede als instrument van herstel uit de crisis;
Meppel participeerde in 2021 actief in Regio Zwolle (en zet dit voort). Bestuurlijk en ambtelijk wordt deelgenomen in overleggen, zowel op het gebied van economie en arbeidsmarkt als op het Ruimtelijke domein (leefomgeving, bereikbaarheid en energie). Vooral rond Port of Zwolle vindt dit weerklank. Dit programma rond de verdere verduurzaming en uitbreiding van de havens van Meppel, Kampen en Zwolle is opgenomen als icoonprogramma in het investeringsprogramma van de Regio Zwolle.
Samenwerken rond energie, klimaat, circulariteit binnen de RES-regio Drenthe, Fluvius en met andere relevante partners. Aansluiting met activiteiten in Regio Zwolle op deze gebieden;
Binnen RES Drenthe wordt samengewerkt met alle twaalf gemeenten en de provincie. Onder meer wordt gewerkt aan de aanpak van het probleem van de beperkte netcapaciteit. Ook in Regio Zwolle geniet dit vraagstuk de volle aandacht in de lobby.
Verdere ontwikkeling van (voorzieningen in) Meppel als een van de Sterke Steden in Drenthe;
Voorzieningen zijn belangrijk voor de kwaliteit van wonen en leven in Meppel en haar regio. In 2021 heeft met name (de renovatie van) schouwburg Ogterop veel aandacht gehad en krijgt dat de komende jaren ook nog. Contacten met provincie Drenthe hierover zijn warm.
Verbanden leggen tussen provincie Drenthe en regio Zwolle, in afstemming met de gemeenten Westerveld, De Wolden en Hoogeveen;
De relaties met provincie Drenthe zijn geïntensiveerd. Ook is de relatie tussen provincie Drenthe en Regio Zwolle versterkt, mede door inzet vanuit Meppel en de andere gemeenten in zuidwest-Drentse. Regulier vindt bestuurlijk overleg plaats van de Drentse overheden in Regio Zwolle.
Jaarstukken 2021
Pagina 18 van 224
3.1.3
Wat gingen we daarvoor doen?
3.1.4
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Doelen/Activiteiten Actief inzetten op lobby en public affairs;
In de eerste helft van 2021 is een Position Paper opgesteld waarin de lobbyprioriteiten van Meppel zijn verwoord. Dit paper heeft een rol gespeeld bij de aanvraag van Meppel ten aanzien van de Investeringsagenda-Plus van provincie Drenthe en bij de prioritering van verdere (lobby)contacten. Gezamenlijk met de Drentse partners worden de mogelijkheden van versnelling van de woningbouw ontwikkeld en in Regio Zwolle onder de aandacht gebracht. Tevens wordt de onrendabele top berekend, om op basis daarvan rijksmiddelen te verwerven voor de verstedelijkingsplannen. Voor Noordpoort is een concrete aanvraag gedaan bij het rijk, die (in deze tranche) niet is gehonoreerd. Ook op het gebied van infrastructuur (met name spoor en weg) wordt samen met partners in de regio lobby ingezet.
Versterken van de samenwerking met buurgemeenten.
Op diverse terreinen wordt samengewerkt met enerzijds de buren in Drenthe en anderzijds de buren in Noordwest-Overijssel.
Maatschappelijke Initiatieven Het stimuleren van initiatieven uit de samenleving (inwoners, ondernemers, en/of instellingen) die bijdragen de ontwikkeling van de gemeente Meppel. Het bestaande budget voor het stimuleren van initiatieven uit de samenleving is voor 2021 opgehoogd met € 175.000 en omgezet als taskforce Corona-effecten. Voor 2021 hebben we daarmee € 300.000 beschikbaar. Dit budget is bedoeld voor het dempen van de nadelige sociaaleconomische effecten van de Coronacrisis. We verwachten hierdoor meer innovatieve capaciteit en creativiteit van de verbinding tussen werk, inkomen en economie.
De Taskforce heeft in 2021 een aantal themabijeenkomsten georganiseerd. De thema’s waren ‘de buurt’, ‘voorbij de voordeur’ en ‘Jeugd & jongeren’. Gemiddeld 45 personen (inwoners, professionals en vrijwilligers) namen deel aan deze bijeenkomsten. Als rode draad werd de veerkracht van de inwoners genoemd, maar ook knelpunten zijn aangegeven. De signalen zijn, voor zover mogelijk, opgepakt. Dat heeft onder andere geleid tot de volgende initiatieven: Een deel van de ondernemers heeft veel last van de maatregelen. Zij moesten meerdere keren de deuren sluiten. - Belacties: Er zijn meerdere belacties geweest met ondernemers die NOW en /of Tozo ontvingen. Het contact werd door ondernemers erg op prijs gesteld. De ondersteuning door het rijk of gemeente heeft goed geholpen maar er is ingeteerd op het vermogen of pensioen. - Schulden: Er is in samenwerking met ICC parkmanagement voorlichting gegeven aan werkgevers over de mogelijkheden van preventie van schulden. Jongeren ervaren veel problemen door de coronamaatregelen. Contact op school of bij sport werd erg gemist. Thuisonderwijs is niet voor iedereen geschikt. De problemen in problematische thuissituaties zijn groter geworden. Veel kinderen hebben depressieve klachten ontwikkeld.
- Extra inzet schoolmaatschappelijk werk Een aantal basisscholen heeft aangegeven dat kinderen in de knel kwamen door het thuisonderwijs en de situatie thuis. Er was behoefte aan uitbreiding van het schoolmaatschappelijk werk.
Jaarstukken 2021
Pagina 19 van 224
3.1.3
Wat gingen we daarvoor doen?
3.1.4
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Doelen/Activiteiten Door extra inzet van zo’n 200 uur kon noodzakelijke ondersteuning aan kinderen op basisscholen gegeven worden. - Project voor jongeren in kwetsbare situaties Jongerenwerk van Welzijn Mensenwerk signaleerde een groep van circa 25 jongeren (1518 jaar) voor wie thuisonderwijs leidde tot motivatieproblemen en (extreme) eenzaamheid. Een deel van deze jongeren stond op de wachtlijst voor de GGZ. Cement is, in samenwerking met het jongerenwerk, een preventief meidenproject gestart voor en door meiden van 12 tot 18 jaar die in een kwetsbare positie verkeren en door corona zingevings- of existentiële problematiek ontwikkelen. Door begeleid in contact te komen met andere meiden die dezelfde ‘problemen’ ervaren, werken zij gezamenlijk aan een oplossing. Doel is het verhogen van eigenwaarde en veerkracht in combinatie met meer omgevingsbewustzijn. - Living lab In september zijn studenten van Windesheim gestart met het living lab waarbij contact wordt gezocht met jongeren. Het project is voor en door jongeren. Voor de studenten een mooie leeromgeving, voor de Meppeler jongeren een mogelijkheid om ervaring te delen, aan te geven wat speelt en wat nodig is en mee te denken in ontwikkelingen. Eenzaamheid is in de coronaperiode toegenomen. Contacten zijn tot een minimum beperkt, sociale activiteiten en sport konden niet doorgaan, buurthuizen sloten de deuren.
Kwetsbare groepen zijn daarbij vooral getroffen. - Acute financiële noodsituaties Via subsidiering van Stichting Leenfonds Meppel, als onderdeel van de Arme Kant van Meppel, is een urgentiefonds opgericht voor schrijnende situaties als geen ander oplossing voorhanden is. De bijdrage aan het Urgentiefonds (bij het leenfonds) heeft duidelijk in een behoefte voorzien. Er zijn 78 supermarktbonnen ad € 35,verstrekt en in 74 gevallen is een “kleine” incidentele bijdrage verstrekt voor de betaling van bijvoorbeeld vaste lasten. - Het leger des Heils heeft een buurttuin gemaakt, voor en door buurtbewoners. - De arme kant van Meppel heeft samen met de Lions een kerstdiner georganiseerd om elkaar te ontmoeten met de feestdagen. Hieraan zouden 120 inwoners met een smalle beurs (volwassenen en kinderen) deelnemen. Door het oplopend aantal besmettingen kon het kerstdiner niet doorgaan, zodra de maatregelen dat toelaten vindt dit alsnog plaats. Frisse start Provincie - De Provincie Drenthe heeft in mei 2021 € 50.000 beschikbaar gesteld in de vorm van subsidie aan de gemeente Meppel. De subsidie was bedoeld als frisse start voor instellingen die met vrijwilligers werken. Vanuit het budget taskforce is aanvullend € 50.000 beschikbaar gesteld.
Jaarstukken 2021
Pagina 20 van 224
3.1.3
Wat gingen we daarvoor doen?
3.1.4
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Doelen/Activiteiten Per instelling kon een bedrag van € 500 worden ontvangen. De regeling was een groot succes. Er zijn veel positieve reacties geweest op de eenvoudige aanvraagprocedure en het feit dat de instelling zelf kon bepalen hoe zij hun frisse start vorm gaven. In totaal zijn 203 aanvragen ingediend, 191 daarvan zijn toegekend. Op 12 aanvragen is afwijzend beslist, zij voldeden niet aan de voorwaarden zoals het werken met vrijwilligers. Gratis testen voor minima - In december zijn testen aangeschaft en beschikbaar gesteld voor mensen met een smalle beurs. Typisch Meppel Corona heeft ook positieve effecten; creativiteit, veerkracht en naoberschap is zichtbaar geworden. Er is bijvoorbeeld een razendsnelle digitale ontwikkeling geweest, er zijn nieuwe professionele en informele samenwerkingsvormen ontstaan en inwoners hebben elkaar geholpen. Eind 2021 is gestart met interviews om ook deze verhalen te delen. De artikelen worden gepubliceerd in de krant en gedeeld via sociale media.
3.1.5
Cijfers bezwaarschriften en klachten 2021
2021 135 bezwaarschriften ontvangen 21 ontvangen bezwaarschriften waren uiteindelijk geen bezwaar 114 bezwaarschriften te behandelen 42 van de 114 bezwaarschriften nog in behandeling
Totaal behandeld Informeel behandeld Formeel behandeld Niet behandeld ivm geen bezwaar In behandeling
72 52 20 21 42
Totaal advies commissie Advies gegrond Advies ongegrond Advies niet ontvankelijk
20 4 2 14
Bij 1 beslissing op bezwaar (BOB) is er een contrair besluit genomen. Hierbij is er afgeweken van het advies van de commissie.
Jaarstukken 2021
Pagina 21 van 224
Onderwerp Bijstandszaken (o.a. bijstandsuitkering, bijzondere bijstand, FDMA)
Aantal bezwaarschriften 45
TOZO
5
WMO
6
Omgevingsrecht
21
Jeugd
10
Handhaving Overig (o.a. subsidies, BRP, APV, verkeersbesluit, leerlingenvervoer)
12 15
De afgelopen jaren is in bijna de helft van de gevallen vóór een hoorzitting in goed overleg met bezwaarde een oplossing voor de bezwaren gevonden. Dit leidde dan tot intrekking van het bezwaarschrift. In 2021 is sprake van een intrekkingspercentage van 46% (2020: 60%, 2019: 40%). Zaken die ingewikkeld zijn of een principieel karakter hebben komen op hoorzitting. Het kan ook zijn dat een bezwaarmaker persé een advies van de commissie wil. In 2021 is ten opzichte van 2020 sprake van een stijging van het aantal bezwaarschriften (2021: 135 ten opzichte van 2020: 96). Van de nog 42 lopende bezwaarschriften worden 25 formeel behandeld. Daarvan zijn 7 bezwaarschriften gericht tegen eenzelfde besluit (omgevingsvergunning bouwen). In één zaak is eerst een beslissing op bezwaar genomen conform het advies van de commissie. Later is dat besluit ingetrokken en is alsnog een contrair besluit genomen. Er werd dus afgeweken van het advies van de commissie. In 2021 gingen de meeste bezwaren over de Participatiewet en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Het gaat dan om bijvoorbeeld afwijzingen van een bijstandsuitkering en bijzondere bijstand of om afwijzingen op het gebied van maatschappelijke ondersteuning.
2021 92 klachten ontvangen 80 klachten behandeld 12 klachten in behandeling 1 klacht bij Overijsselse Ombudsman
Informeel behandeld 55 Formeel behandeld 15 Anders afgehandeld 10 (klacht doorgestuurd naar andere organisatie of intern op andere wijze behandeld) en verzoek) Formeel Klacht ongegrond Klacht gegrond
15 6 9
De Overijsselse Ombudsman heeft aan beide partijen een aanbeveling gedaan.
Jaarstukken 2021
Pagina 22 van 224
Aantal klachten Klantcontacten Frontoffice
Aard van de klachten
12
Sociaal domein
Reactie naar inwoner onduidelijk bij afwijking van standaardsituatie Niet voortvarend reageren/lange duur afhandeling aanvragen, niet volledig of actief infomeren, niet serieus nemen in afgegeven signalen, klantonvriendelijk bejegening, niet bereikbaar/toegankelijk zijn voor de burger
26
Bedrijfsvoering/ Administratieve processen
20
Klant onvoldoende geïnformeerd
Openbare Ruimte binnen en buiten
24
Niet of niet voortvarend reageren op signalen/meldingen
Leefbaarheid en Wijkregie
10
Onheuse bejegening, trage besluitvorming, onvoldoende communicatie richting klant
Het aantal klachten is gestegen van 21 in 2020 naar 92 in 2021. Dit kan worden verklaard doordat klachten steeds meer worden gesignaleerd en als zodanig geregistreerd. Daarnaast komen meer klachten rechtstreeks bij de klachtencoördinator binnen, bijvoorbeeld omdat klagers over klachtbehandeling hebben gelezen op de website van de gemeente Meppel. Afgezet tegen het aantal klantcontacten is het aantal ingediende klachten laag. Jaartal
Telefooncontacten
2021
Mailcontacten
38.706
Totaal
Aantal klachten
16.148 54.854
92
Over de baliecontacten en andere persoonlijke contacten zijn geen gegevens bekend. Insteek is een informele klachtbehandeling. Het lukte in bijna alle gevallen om via een persoonlijke, betrokken en oplossingsgerichte benadering te komen tot afhandeling van een klacht. Hierbij ligt de focus meer op het oplossingsgericht met elkaar in gesprek gaan, dan het geven van een expliciet oordeel over de klacht. Een klacht verdient goede aandacht en mogelijk een oplossing, maar uit een klacht kan ook lering getrokken worden. Daar waar een klacht aanleiding geeft, worden aanbevelingen aan de teammanager gedaan. Dit sluit aan bij de koers van de gemeente Meppel.
De meest gedane aanbevelingen zijn: - Zorg dat je in contact blijft met de inwoner; - Leg uit wat je doet, wanneer je dat doet en waarvoor; - Kijk goed of je alles nodig hebt waar je om vraagt aan de inwoner; - Ga langs bij de inwoner; - Houd rekening met inwoners die niet digitaal vaardig zijn; - Vermeld bij uitgaande brieven niet de naam van de vak afdeling, maar de naam van de behandelaar; - Aanpassingen in parkeervergunning systeem; - Bespreek het agressieprotocol binnen je team; - Het proces aansprakelijkheid stroomlijnen; - Kijk als vakafdeling overstijgend aan je vakgebied welke afdeling je ook moet informeren: - groen werkzaamheden, ook boa’s informeren; - samenwerking team inkomen en uitkeringsadministratie; - leerlingenvervoer en Sociaal domein. 3.1.6
Wat heeft het gekost?
B edragen x €1.000 product
Realisatie 2020
B estuur S a ldo e xc l. be s t e m m ing
M utaties reserves S a ldo inc l. be s t e m m ing
51
Lasten
Raming 2021vó ó r wijziging
B aten
Lasten
Raming 2021ná wijziging
B aten
Lasten
Realisatie 2021
B aten
Lasten
B egr. Rek. 2021
B aten
1.609
2
2.117
1
2.177
51
1.883
50
292
1.6 0 9
2
2 .117
1
2 .17 7
51
1.8 8 3
50
292
-
-
-
-
-
2
2 .117
1
2 .17 7
51
1.8 8 3
50
292
1.6 0 9
-
-
-
Jaarstukken 2021
Pagina 23 van 224
3.1.7
Analyse financiële afwijkingen
Bedragen x € 1.000 (- = nadeel) Analyse
Incidenteel/
Product
Afwijking
Structureel
C orona
Product 51 - Bestuursorganen en bestuursondersteuning Taskforce corona Zie voor uitgebreide toelichting hoofdstuk 2.3 corona.
150
I
N
Regionale samenwerking Mede vanwege corona hebben minder activiteiten plaatsgevonden rondom lobby en regionale samenwerking.
26
I
Deels
65
I
N
51
I
Deels
Personeelslasten De verschillen in de personeelslasten worden centraal toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Diverse kleine afwijkingen < 20.000 Dit betreft onder andere minder uitgaven commissie bezwaar en beroep, fractiebudget en raadsbijeenkomsten. Saldo programma 1 - Bestuur
3.1.8
292
Effect corona
Bestuur Vanwege corona heeft de raad veelvuldig digitaal vergaderd. Inmiddels is er wel de mogelijkheid tot het hybride vergaderen (zowel fysiek als digitaal) gerealiseerd. Daar is in 2021 al gebruik van gemaakt.
Jaarstukken 2021
Pagina 24 van 224
3.2 3.2.1
Programma 2: Openbare orde en veiligheid Wat valt onder dit programma?
Onderdelen
Integrale openbare orde en veiligheid Brandweer en rampenbestrijding Bijzondere wetgeving
Prod. 33 34 35
Portefeuille Korteland Korteland Korteland
Onder het programma Openbare orde en veiligheid vallen de Veiligheidsregio Drenthe (VrD) met bestaande gemeentelijke en bovengemeentelijke hulpdiensten (brandweer, ambulance, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen (GHOR)), crisisbeheersing en rampenbestrijding, de algemene plaatselijke verordening (APV) en een aantal andere bijzondere wetten. Beleidskader - Wet veiligheidsregio’s - Verordening Brandveiligheid en Hulpverlening gemeente Meppel - Integraal Veiligheidsplan 2019-2022 en activiteitenprogramma - Regionaal Crisisplan Drenthe 2015 - Algemeen Plaatselijke Verordening - Bestuurlijke boete - Drank- & Horecawet - Preventie- en handhavingsplan alcohol - Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (wet Bibob) 2020 en lokaal Bibob beleid 2015 - Lokaal coffeeshopbeleid 2016 - Beleidsregel verblijfsontzeggingen 2020 - Beleidsregel sluiting drugspanden 2013 - Beleidsregel Wet aanpak Woonoverlast - Beleidsregel Gevaarlijke en bijtende honden - Wet Verplichte Geestelijke Gezondheidszorg - Uitvoeringsprogramma toezicht en handhaving openbare ruimte 2019-2025 - Tijdelijke wet maatregelen Covid-19 Relatie met andere beleidsterreinen Voor het terugdringen van alcohol- en drugsgebruik onder jongeren en het ontwikkelen van volksgezondheidbeleid bestaat een relatie met het programma Sociaal domein en programma Sport en bewegen.
Per 1 januari 2019 is de Wet Verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (Wvggz) van kracht. Er is een nauwe relatie met programma 3 Sociaal domein om invulling te geven aan de crisismaatregel van de Wvggz. De aanpak van ondermijning vraagt organisatie-brede aandacht aan de hand van het integraal Ondermijningsbeeld Zuidwest Drenthe. Met extra capaciteit kan een begin worden gemaakt met de versterking van de bestuurlijke weerbaarheid en de aanpak van ondermijnende activiteiten. Er kan dan gerichter op de volgende thema’s ingezet worden: verbeteren van de informatiepositie van de gemeente, investeren in analysecapaciteit, op strategisch, tactisch en operationeel niveau samenwerken aan prioritering en alloceren van de capaciteit. Concreet betekent dit ook proactief op basis van beleidskeuzes de informatiepositie versterken en acteren op fenomenen en incidenten. Er is daarmee een relatie met nagenoeg alle beleidsterreinen en programma’s. 3.2.2
Wat hebben we bereikt?
Algemene doelstelling: Een woon- en leefomgeving waar de inwoners en bezoekers van Meppel zich veilig voelen.
Jaarstukken 2021
Pagina 25 van 224
3.2.3
Wat gingen we daarvoor doen?
3.2.4
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Doelen en activiteiten Het veiligheidsgevoel bij de burger tenminste handhaven op het huidige niveau. De bewustwording bij de burger vergroten zodat zij zelf een bijdrage kunnen leveren aan hun (gevoel van) veiligheid. Het activiteitenprogramma van het vigerend Integraal Veiligheidsplan (IVP) uitvoeren.
De vigerende beleidsregels op het gebied van Openbare Orde en Veiligheid uitvoeren.
Net als in 2020, is als gevolg van corona de inzet voor een groot deel verlegd naar de bestrijding van de effecten van corona. Hierdoor is onder anderen de inzet op het activiteitenprogramma IVP terug geschroefd en de ontwikkeling van het nieuwe IVP opgeschort. De genoemde activiteiten uitgevoerd binnen de reguliere werkzaamheden: - In 2021 zijn geen woningen/bedrijfspanden gesloten conform de beleidsregel sluiting drugspanden; - In 2021 zijn 5 huisverboden opgelegd. - In 2021 zijn 6 waarschuwen c.q. maatregelen opgelegd tegen de eigenaren van agressieve honden; - In 2021 zijn 2 waarschuwingen en 2 daadwerkelijke verblijfsontzeggingen opgelegd. Dit aantal is beduidend lager dan voorgaande jaren. De sluiting van de horeca ligt hier grotendeels aan ten grondslag.
Zaken waarvan het vermoeden is dat sprake is van georganiseerde criminaliteit oppakken, samen met het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum voor georganiseerde criminaliteit (RIEC Noord).
Alle horeca gerelateerde aanvragen zijn aan een eigen Bibob toetsing onderworpen en is een casus aangereikt aan het landelijk bureau BIBOB. Er is 1 signaal vanuit Vastgoed aan het RIEC voorgelegd door de gemeente. Er zijn 4 integrale ondermijningscasussen in behandeling door de projectregisseur ondermijning. In 2021 is een plan van aanpak gevormd om in Meppel een team ondermijning op te zetten. Hiervoor is een projectregisseur geworven en zijn vacatures opgesteld voor jurist ondermijning, dataanalist en projectmedewerker.
De aanpak van ondermijning inrichten op drie pijlers. Signaleren, voorkomen, bestrijden en aanpakken.
Er is een memo opgesteld om de aanpak van ondermijning en het vergroten van de bestuurlijke weerbaarheid structureel vorm te geven. Hier wordt in 2022 uitvoering aan gegeven.
Inzet op uitvoering crisismaatregel Wvggz.
De crisismaatregel Wvggz is in 2021 aan 1 persoon opgelegd.
Inzet op aanpak overlast en handhaving van regels.
Het toezicht houden op en het handhaven op de geldende coronamaatregelen heeft veel inzet gevraagd in 2021. Dit resulteerde in hogere werkdruk op een al geringe structurele capaciteit. Hierdoor kon op fronten, zoals betaald parkeren, minder inzet gepleegd worden. In 2021 is boa capaciteit ingehuurd, bekostigd vanuit de extra gelden van het rijk. Deze inzet hebben we benut om ook de basistaken (onder andere betaald parkeren, tegengaan van overlast) uit te voeren. Daarnaast is veel inzet gepleegd op de jeugd(problematiek), onder andere versterkt door de coronaperikelen. In 2021 is een handhavingsarrangement opgesteld tussen politie en gemeente waarin samenwerkingsafspraken zijn vastgelegd. Dit versterkt de dagelijkse samenwerking tussen leefbaarheid en openbare orde.