Bijlagen Verslag participatieperiode ontwerp transitievisie warmte

Als dat niet zo is (en we een proeftuin zijn) is de investering hoog en moeten we nog een keer. - Is waterstof ook een optie? Of biogas? - Ik denk dat dit de toekomst is, en die begint bij onszelf. - Nog onvoldoende op de hoogte van de mogelijkheden van warmtepompen (soorten) en wat er aan aanpassingen nodig zouden zijn. - Ik denk dat het een goede keuze is wanneer de huidige ketel vervangen moet worden. Hangt ook van de investering af. 3. Welke kansen en uitdagingen ziet u in Berggierslanden? Kansen: - Informatieverstrekking: welke mogelijkheden voor warmtepompen zijn er? - Positief dat er al groep Duurzaam Berggierslanden is. Wellicht leeft milieuneutraal wel meer in deze wijk dan in andere wijken in Meppel.

Uitdagingen: - Huizen zijn nieuw, maar er moet toch veel aangepast worden. Niet duurzaam om die infrastructuur weg te gooien. - Om 'iedereen' zo ver te krijgen.

-

Samenvatting Veel vragen over mogelijkheden: is er elders niet meer te besparen? Wordt het niet erg ingrijpend allemaal? Wel samenhorigheidsgevoel en begrip voor de plannen.

Groep L Link naar Muralbord: https://app.mural.co/t/rosegaaromgevingsmanagement9516/m/rosegaaromgevingsman agement9516/1623666344030/57444a847044d0dd56652f08c1e866f02da86190?sender =u09831830af31496977548982 Samenvatting inhoudelijk gesprek ontwerp warmtetransitie visie: 1. Wat vindt u van het voorstel om met Berggierslanden te starten? - Begrijpelijk, vanwege de leeftijd en de staat van de woningen waar relatief weinig aan hoeft te gebeuren. - Heb inhoudelijk nog vragen. - Interessant aangezien ik zelf ook al plannen had in die richting. - Zorg: wat zijn de nadelen van het zijn van 'proefkonijn’? - Is er echt sprake van keuzevrijheid als de gastoevoer uiteindelijk stopt? 2. Wat vindt u van de gekozen ‘all-electric’ techniek? - Individuele keuze wel graag behouden: per woning bekijken wat nodig is. - Jonge woningen: valt er winst te behalen bij woningen die al energiezuinig zijn (versus andere wijken)? - Vraagtekens bij capaciteit installateurs en de prijzen die ze vragen. - Niet elke woning is even energiezuinig en luchtdicht. - Is het afkoppelen van de gasleidingen niet voorbarig als groen gas wellicht nog kan groeien? 3. Welke kansen en uitdagingen ziet u in Berggierslanden? Kansen: - Naast verwarmen is koelen ook een optie met een warmtepomp, iets wat momenteel een vraagstuk is. Is een hoger comfort mee te behalen, ook in de zomer.

- Samen inkopen door veel vergelijkbare woning kan interessant zijn. Wel is elke woning uniek. - Bestaat een warmtepomp in de grond tot de mogelijkheden? Daarmee delen over meerdere woningen? Uitdagingen:

-

-

In advies aan woning dient ook rekening gehouden te worden met verkoop waarbij er een andere gezinssamenstelling in kan komen. Verpesten aanzicht woning en straatbeeld? Lawaai? Geboden Los van alleen warmtevoorziening; in hoeverre heeft het elektriciteitsnetwerk voldoende capaciteit voor warmtepompen en elektrisch vervoer? Vooral de kosten en de technische mogelijkheden: financiële opgave. Elke woning is een verhaal op zich en daarmee heeft deze een specifieke aanpak nodig: flexibiliteit voor de individuele huizenbezitter. Past het wel in mijn huis?

-

Samenvatting Het voorstel om te starten in Berggierslanden is logisch. Ook all-electric is logisch, maar er zijn nog wel (technische) vragen. Is er ruimte voor individuele oplossingen/advies?

-

Groep M Link naar Muralbord: https://app.mural.co/t/rosegaaromgevingsmanagement9516/m/rosegaaromgevingsman agement9516/1623666356023/c91ebfbfb2d541e99e79195d36a169e908bd5427 Samenvatting inhoudelijk gesprek ontwerp warmtetransitie visie: 1. Wat vindt u van het voorstel om met Berggierslanden te starten? - Iets prematuur, gezien de landelijke deadline van 2050. Waarom kiest Meppel voor 2040? Techniek ontwikkeld heel snel. Maak je dan maximaal gebruik van technische ontwikkeling? - Op zich prima, echter een oudere wijk zou meer rendement moeten kunnen opleveren. - Een deel van de woningen in de wijk is recent opgeleverd. Het is nu wel zuur dat er toen niet al is gestuurd op duurzame oplossingen. Nu zijn de investeringen veel forser. 2. Wat vindt u van de gekozen ‘all-electric’ techniek? - Goed, zoals besproken is een vrije (solo-keuze) per woning van belang. - De technologische ontwikkelingen van warmtepompen zijn nog volop in ontwikkeling, wat kan leiden tot een reductie in prijs. - Is de techniek van warmtepompen voldoende om ook in de koude winters voldoende te verwarmen? - Geluid is een duidelijke bron van zorg, als iedereen straks een warmtepomp in de tuin heeft.

-

Geotechniek is een interessante optie, maar hoe zit dat in deze wijk? Wat zijn de regels over boren? Zijn vergunningen nodig? Hoe kan de gemeente hier in ondersteunen?

3. Welke kansen en uitdagingen ziet u in Berggierslanden? Kansen: - Ondersteuning van de gemeente kan bijvoorbeeld op faciliteren in boringen, collectieve inkoop of een financiële ondersteuning bij de BC. Deelnemers staan open om ook in vervolg input te leveren op ontwikkelingen en vragen vanuit de gemeente of werkgroep Duurzaam Berggierslanden. Uitdagingen: - Grondhouding is positief maar wel zorg over betaalbaarheid. Er is inmiddels een installateur geweest voor een advies, maar die gaf aan dat het geen rendabele investering zou zijn (woning met laag gasverbruik). - Ondersteuning vanuit de gemeente Meppel is van belang indien men versneld wil komen tot deze ontwikkeling. Dit is met name vanuit financieel oogpunt. - Investeringen worden met name gedaan vanuit een financieel perspectief. Zeker bij deze grote investeringen is dit wel nodig. Groep N Link naar Muralbord: https://app.mural.co/t/rosegaaromgevingsmanagement9516/m/rosegaaromgevingsman agement9516/1623666366354/dee9ad179fe87d1e8c53a1a1fd2dcf51ce690511 Samenvatting inhoudelijk gesprek ontwerp warmtetransitie visie: 1. Wat vindt u van het voorstel om met Berggierslanden te starten? - Verbazing over de snelheid/haast. De woning is net op orde. - Vanuit milieuoogpunt vraag ik mij af: waarom dan juist hier? Technisch is het ‘t makkelijkst. - Hoe vrijwillig is dit? - Wij voelen ons niet gedwongen.

- De keuze begrijpen we, we hebben begrip voor elkaars standpunt. - Vanaf 2019 wordt al gezegd dat Berggierslanden het beste is om te starten. Waarom zou je wachten? - We zijn blij dat we in een goede woning wonen. Lage energiekosten. - Draagvlak? Wie zegt dat de mensen in Berggierslanden dit zich kunnen veroorloven? - Berggierslanden is hetzelfde als andere wijken.

2. -

Wat vindt u van de gekozen ‘all-electric’ techniek? We maken ons zorgen. Kan het stroomnet dit allemaal aan? Ga ik die investering doen als ik straks weer wegga?

3. Welke kansen en uitdagingen ziet u in Berggierslanden? Kansen: - Overdragen van hypotheek op duurzaamheidsinvesteringen. Uitdagingen: - De geluidsnormen moeten geregeld zijn voordat iedereen aan de warmtepomp gaat en er mogelijk conflicten ontstaan. - Esthetisch aspect. - Subsidiestromen komen onder druk te staan. - Hypotheek afsluiten voor dit soort investeringen of andere financiële constructies.

-

-

Samenvatting Er bestaat veel begrip. Vragen over wat er allemaal geregeld moet zijn, voordat je Berggierslanden er mee aan de slag moet laten gaan: regels omtrent geluid, esthetisch en het stroomnet dat het aan moet kunnen. De meeste deelnemers zagen het al aankomen, een enkeling voelt zich overvallen.

Groep O Link naar Muralbord: https://app.mural.co/t/rosegaaromgevingsmanagement9516/m/rosegaaromgevingsman agement9516/1623782630783/3ddbbbfab88ccdea85e9f96e083458f52358a8fb?sender= u09831830af31496977548982 Samenvatting inhoudelijk gesprek ontwerp warmtetransitie visie: -

-

Voorlichting over hoe een installatie eruit ziet visueel maken. Bijvoorbeeld met rondleidingen bij bewoners met een dergelijke installatie. De Berggierslanden-appgroep publiceren onder de bewoners. Ambitieus: is het technisch en financieel haalbaar? Is er de mogelijkheid om per woning een 'scan' te organiseren wat betreft mogelijkheden en kosten? Dat een adviseur bij de bewoner thuis komt om de woning te scannen. Hoe ingrijpend zijn de aanpassingen voor verduurzaming? Van hoge-temperatuurverwarming naar lage-temperatuurverwarming. Dat is een ‘comfort beleving’.

Bijlage 4 Veelgestelde vragen Dialoogavond (7 juni 2021) Kosten ●

Wie gaat het allemaal betalen? Het is nog onbekend hoeveel de warmtetransitie gaat kosten en wie dit gaat betalen. De voorwaarden om van het aardgas af te gaan zijn nog in ontwikkeling. In de ontwerpvisie is één van de uitgangspunten dat we als gemeente willen dat de transitie betaalbaar is.

●

Elektrisch koken in plaats van koken op gas, betekent ook dat je al je keukengerei straks kunt weggooien. Het betekent ook veel lastiger koken dan koken op gas is mijn ervaring. Wordt omschakelen gesubsidieerd? In het kader van het wijkuitvoeringsplan moeten we naar de totale kosten kijken en dan gezamenlijk kijken onder welke voorwaarden inwoners mee willen doen. Er zijn op dit moment geen subsidies voor elektrisch koken. Elektrisch koken zien we steeds meer in de samenleving. We verwachten dan ook niet dat daar landelijk nog subsidieregelingen voor worden opgetuigd. Alle informatie hierover en over financiële regelingen op landelijk, provinciaal en gemeentelijke niveau kunt u vinden bij het Drentse Energieloket.

●

Als ik mijn huis ga isoleren, krijg ik geen subsidie. Hoe kan dat? Er zijn financiële regelingen op landelijk, provinciaal en gemeentelijke niveau. Het Drentse Energieloket kan u hier uitvoerig over informeren.

●

De kosten voor HR++ glas zijn voor mij € 7.000,- en leveren mij een besparing op van € 100,-. Waarom zou ik dat dan toch doen? Dit is mogelijk voor u niet de meest voor de hand liggende eerste maatregel als het gaat om besparen. We zullen gezamenlijk vooral moeten kijken naar de maatregelen die het best passen bij uw woning. Wanneer uw gasverbruik al redelijk laag is of uw isolatiewaarde van uw woning al goed is, dan is HR++ glas financieel bezien mogelijk niet de beste keuze. Naast een financieel voordeel (in sommige woningen) zorgt HR++ glas ook voor andere voordelen zoals minder geluid van buiten in de woning en een minder warm huis in de zomer. Ook wanneer de impact op de energierekening beperkt zijn er daarom mensen die investeren in HR++ of zelfs HR+++ glas.

●

Hoe voorkomen we dat inwoners (en/of de gemeente) verkeerde keuzes maken met onbetaalbaarheid als mogelijk gevolg? Wat in ieder geval helpt is dat gemeente Meppel betaalbaarheid, flexibiliteit, kwaliteit

en samenwerking als uitgangspunten hanteert. Door betaalbaarheid en haalbaarheid in de hele transitie voorop te zetten voorkomen we dat er verkeerde keuzes worden gemaakt. We gaan immers pas iets doen als we echt zeker weten dat het kan. Door aandacht te hebben voor kwaliteit, samenwerking en flexibiliteit leren we van elkaar en bieden we de ruimte om daar waar we op dit moment nog geen haalbaar en betaalbaar alternatief zien af te wachten en de visie bij te stellen. ●

In de ontwerp transitievisie warmte wordt een kosteninschatting genoemd. Zitten daar bijvoorbeeld ook de kosten in voor het vervangen van een vloer, of het herstel van schilder- of stucwerk? Of gaat het enkel om de 'kale' investering? Deze inschatting houdt rekening met de grote investeringen, zoals de aanschaf en aanleg van de warmtesystemen, de kosten van isolatie en de aanleg van bijvoorbeeld vloerverwarming. Kleine aanpassingen zullen hier dus deels wel en deels niet onder vallen. De kosten betreffen echter een indicatie en verschillen ook per situatie. Om een beter inzicht te krijgen in de kosten voor uw situatie kunt u zich verder laten informeren. Bijvoorbeeld door contact op te nemen met het Drents Energieloket.

●

Naast informatievoorziening vanuit gemeente Meppel: stimuleert de gemeente de warmtetransitie/verduurzaming ook met financiële middelen? Voor een onafhankelijk advies inclusief inzicht in de financieringsvormen kunt u het beste contact opnemen met het Drentse Energieloket. Zij kennen ook de specifieke mogelijkheden binnen gemeente Meppel. Er is een gemeentelijke duurzaamheidslening. Dit is in de vorm van een revolverend fonds waar veel beroep op wordt gedaan waardoor er niet altijd budget beschikbaar is. Voor de actuele situatie rondom deze lening kunt u het beste contact opnemen met gemeente Meppel.

●

Als ik het goed las wordt voor Berggierslanden minimaal € 7.500,- aan kosten verwacht. Lenen doe je naar mijn mening alleen voor de woning zelf, in de vorm van een hypotheek. Je kunt toch niet verwachten dat iemand dat ineens ophoest? Dit zijn inderdaad de minimale investeringskosten die we op dit moment verwachten (waarbij we nog geen rekening hebben gehouden met subsidies). We begrijpen heel goed dat niet iedereen dit kan of wil betalen. Daarom willen we in een wijkuitvoeringsplan onderzoeken of en zo ja hoe we de transitie wel haalbaar en betaalbaar voor iedereen kunnen maken. In de wijk Bergiersslanden willen we hiermee starten, waarna steeds meer wijken volgen.

●

Ik las in de ontwerp transitievisie warmte dat er aan kale investering minimaal € 21.000,- per woning nodig is. Daar komen neem ik aan nog eigen kosten bij voor aanpassingen van de woning en bijvoorbeeld vloerverwarming. Wordt hiervoor subsidie verstrekt? Hoeveel geld er nodig is is sterk afhankelijk van wat er in de woning moet gebeuren. Sommige woningen zijn mogelijk al aardgasvrij gereed (juiste isolatie, juiste verwarmingssysteem) en hoeven alleen de nieuwe installatie te betalen. In andere woningen moet meer gebeuren en zijn de kosten hoger dan het genoemde bedrag. Het uitgangspunt van de gemeente is dat de transitie haalbaar en betaalbaar voor iedereen moet zijn. Subsidies kunnen hier een rol in spelen, maar de voorwaarden om aardgasvrij te worden zijn nog in ontwikkeling.

●

Goed initiatief van gemeente Meppel. Maar naast informatievoorziening van de gemeente wil ik toch vooral een financiële stimulans. Kortom, wat draagt de gemeente bij aan mijn investeringen? Voor een onafhankelijk advies inclusief inzicht in de financieringsvormen kunt u het beste contact opnemen met het Drentse Energieloket. Zij kennen ook de specifieke mogelijkheden binnen gemeente Meppel. Er is een gemeentelijke duurzaamheidslening. Dit is in de vorm van een revolverend fonds waar veel beroep op wordt gedaan waardoor er niet altijd budget beschikbaar is. Voor de actuele situatie rondom deze lening kunt u het beste contact opnemen met gemeente Meppel.

●

Wordt er ook op meta-(gemeente)niveau gekeken naar de investering, en wat daarmee qua maatschappelijke kosten betaalbaar is, dan wel hoe de verhouding van investering tussen inwoner en overheid is? In de ontwerp transitievisie warmte wordt op hoofdlijnen gekeken naar zowel de maatschappelijke kosten als de kosten voor inwoners en pandeigenaren. Uiteindelijk wordt in de wijkuitvoeringsplannen een definitieve afweging gemaakt tussen de maatschappelijke kosten en eindgebruikerskosten waarbij we de visie voor heel Meppel in het oog houden.

●

Loopt er momenteel een collectieve inkoopactie, ondersteund door de gemeente, voor duurzaamheidsmaatregelen. Dat klopt. Kijk hiervoor op: https://www.bespaar-lokaal.nl/.

●

Is RES provinciaal? RES staat voor Regionale Energiestrategie. Nederland kent in totaal 30 RES-regio’s, waarvan RES-regio Drenthe er één is. Meer informatie over deze en andere RESregio’s vindt u op https://www.regionale-energiestrategie.nl.

●

Als mensen niet mee willen doen, dus niet van het aardgas af willen, is de aardgas-leverantie dan gegarandeerd? Op de korte termijn is de aardgas-leverantie gegarandeerd, op de lange termijn niet meer. In 2050 moet iedereen in Nederland van het aardgas af zijn, dat staat in het Klimaatakkoord. Voorlopig kunt u dus besluiten om niet mee te doen en ontvangt u gewoon aardgas. De gemeente heeft als uitgangspunt dit zo lang mogelijk in stand te houden en dwang om af te sluiten zo lang als mogelijk te voorkomen. Wij hebben dit echter niet geheel in de hand. Op de langere termijn komt hier vanuit de rijksoverheid mogelijk verandering in door de gemaakte afspraken in het Klimaatakkoord. Bijvoorbeeld omdat wij niet in de hand hebben dat de gasprijs landelijk wordt verhoogd en daarmee een toch een drukmiddel ontstaat. Wij hebben ook niet alle invloed op keuzes van eigenaren van het aardgasnetwerk. Kortom, wij hebben als gemeente het uitgangspunt om het samen te gaan doen. Door nu samen met u uit te zoeken wat de mogelijkheden zijn, hopen wij op tijd een toekomstperspectief te bieden waar u op een voor u geschikt moment naar kunt handelen. Dwang is absoluut niet onze insteek, maar we kunnen het op voorhand niet uitsluiten. Daarom hechten we eraan om nu met u in gesprek te gaan, zodat we de ruimte die er is om gezamenlijk keuzes te maken maximaal te benutten.

●

In de ontwerp transitievisie warmte zijn verschillende warmtenetten gepland. Waarom en hoe is dat te rijmen met het debacle van Meppelenergie en waar komt die warmte dan vandaan? Tijdens de totstandkoming van de ontwerp transitievisie warmte is gebleken dat voor sommige gebieden er bronnen zijn die mogelijk goed inzetbaar zijn via collectieve voorzieningen. Denk aan warmte uit oppervlaktewater, warmte uit afvalwater (RWZI) en restwarmte van de industrie. Dit zal zeker nog nader onderzocht moeten worden. Deze nadere onderzoeken willen we samen met de inwoners beoordelen tijdens wijkuitvoeringsplannen. Samen met de inwoners moeten we concluderen of deze oplossing dan nog steeds haalbaar en betaalbaar blijkt en hun de voorkeur heeft.

●

Zitten er in de Werkgroep Warmtetransitie zowel voor- als tegenstanders van de ambitie van gemeente Meppel om voor 2040 van het aardgas af te zijn? De Werkgroep Warmtetransitie bestaat uit een combinatie van inwoners, ondernemers en professionals. Binnen de werkgroep zijn er verschillende meningen, ook over de ambitie met betrekking tot 2040. Als gemeente hechten we aan die verschillende meningen, om zo samen te kijken wat wenselijk en haalbaar is. Daarnaast wordt er ook op andere momenten constructief gesproken met voor- en tegenstanders.

●

Hoe kun je als inwoners van Meppel meedoen, input geven aan de warmtetransitie van Meppel? Voor de ontwerp transitievisie warmte zijn er de komende periode formeel en informeel verschillende manieren om input te geven: formeel via de terinzagelegging tot en met 16 juli 2021 en informeel via diverse activiteiten. Kijk op www.meppel.nl/warmtetransitie voor het volledige programma.

●

Doet Nijeveen ook mee aan de warmtetransitie Meppel? In het voortraject is de energiecoöperatie Duurzaam Nijeveen veelvuldig aanwezig geweest bij de opgerichte werkgroep. Zij heeft ook zeker een constructieve bijdrage geleverd aan de inhoud zoals die er nu ligt. Wel heeft de energiecoöperatie er op een gegeven moment voor gekozen om in afwachting van een samenwerkingsovereenkomst met gemeente Meppel vooralsnog geen actieve bijdrage meer te leveren aan de werkgroep. Daarnaast zitten inwoners uit Nijeveen(en omgeving) bij de Werkgroep Warmtetransitie en voeren wij individuele gesprekken met inwoners van Nijeveen. Uitkomsten van deze gesprekken worden ook teruggekoppeld naar de werkgroep.

●

Is er ook ruimte voor andere energiesystemen in de plannen van gemeente Meppel? In de ontwerp transitievisie warmte staan per wijk technieken beschreven op basis van huidige beschikbare data. Deze technieken staan niet vast. Pas bij het maken van de wijkuitvoeringsplannen wordt onderzocht of de voorgestelde technieken inderdaad de beste oplossing zijn voor de betreffende wijken.

●

Waarom worden er geen renteloze leningen aangeboden? Gemeente Meppel sluit aan bij landelijke en provinciale leningen om op die manier tot een zo laag mogelijke rente te komen. Meer informatie hierover is beschikbaar via het Drentse Energieloket.

●

Waarom worden er leningen aangeboden en geen subsidies? Er zijn wel degelijk subsidies mogelijk. Meer informatie hierover is beschikbaar via het Drentse Energieloket.

(Hybride) Warmtepomp ●

Ik hoor/lees vaak (bijvoorbeeld bij mijn buren) dat een warmtepomp niet toereikend is als het in de winter wat kouder wordt en dat dat een zeer hoge elektriciteitsrekening tot gevolg heeft, ondanks een groot aantal zonnepanelen. Is een warmtepomp dus geen goede optie? Afgelopen winter zijn er weer de nodige gebruikerservaringen opgedaan met de warmtepomp. Wij horen hier positieve geluiden over. Voor meer informatie kunnen wij u eventueel in contact brengen met ervaringsdeskundigen.

●

Als we helemaal van het gas af gaan, dan heb je niets meer aan je hybride warmtepomp. Als je niet weet wanneer je wijk voor 2040 van het gas gehaald wordt, dan is de investering in een hybride warmtepomp toch een risico? Hybride kan een spijt-oplossing zijn als de verwachting is dat met een all electricoplossing er sprake is van een kortere terugverdientijd. Maar dit is iets dat we in het kader van het wijkuitvoeringsplan nader moeten vergelijken. Als u toch voor een hybride-oplossing gaat dan komt er ook weer een natuurlijk vervangingsmoment om alsnog een keuze te maken voor een all electric of een andere oplossing. We gaan niet uit van dwang. Bij het opstellen van het wijkuitvoeringsplan zullen we goede afspraken moeten maken over de inzet van het aanwezige gasnet.

●

Met het gebruik van hybride warmtepompen, gaan we dus niet van het gas af. Moet dan toch het gasnet gehandhaafd en onderhouden worden? Vooralsnog lijkt het zeker verstandig om het gasnet te handhaven.

●

Hoeveel ruimte heb je nodig voor hybride? Als u contact met ons opneemt brengen wij u graag in contact met experts op dit vlak. Eventueel kunt u informatie hierover inwinnen bij het Drentse Energieloket. Uiteindelijk zullen zulke praktische zaken ook een grote rol gaan spelen bij de totstandkoming van het wijkuitvoeringsplan.

●

Klopt het dat een hybride warmtepomp geen 70% op gas bespaart, maar minder dan 50% in de meeste gevallen? Het exacte percentage hangt af van uw woningsituatie (hoeveel gas wordt er gebruikt en hoe goed is de woning geïsoleerd) en wij adviseren om dat van te voren te onderzoeken. Bijvoorbeeld door contact op te nemen met het Drents Energieloket. Bij de meeste woningen levert een hybride warmtepomp een gasbesparing van 50 tot 70% op.

●

We wonen in Berggierslanden en gaan dit najaar verbouwen. We overwegen de aanschaf van een all electric-warmtepomp. Is het slim nu al te investeren of de initiatieven vanuit gemeente/wijk af te wachten om hopelijk kosten te besparen? In dat geval is het slim om nu al advies in te winnen over de aanschaf van een warmtepomp. Als de cv-ketel nog even kan blijven hangen tijdens en na de verbouwing is het misschien wenselijk om het wijkuitvoeringsplan af te wachten. Maar wanneer de warmtepomp in uw situatie nu al financieel uit kan en het plaatsen gelijktijdig met de verbouwing de voorkeur heeft, kunt u de afweging maken de stap naar een warmtepomp dit najaar al te nemen. Wij denken graag verder met u mee.

Warmtenet ●

Ik heb persoonlijk vier keer een warmtenet meegemaakt en geen van vier werkten: zomer enorm heet en 's winters koud. Wat vindt de gemeente hiervan? Als gemeente zetten we in op een keuze waar we geen spijt van gaan krijgen. Door dit samen te doen en ook uw expertise hierin te benutten versterken we dit. Inmiddels hebben wij als gemeente ook ervaring opgedaan rondom deze thematiek.

●

Meppel heeft het idee om warmte te onttrekken uit het water van de Hoogeveensevaart. Hoogeveen wil dat ook al doen. Daardoor is het water wanneer het in Meppel aankomt al een stuk kouder (omdat de warmte er dan al uit is gehaald door Hoogeveen). Is een warmtenet gevoed met water uit de Hoogeveensevaart dan nog wel een optie voor Meppel? Samen met alle gemeenten grenzend aan de Hoogeveensevaart wordt onderzocht waar en hoeveel warmte er door wie uit de vaart onttrekken kan worden, zonder dat dit impact heeft op de vaart zelf en op de wijken die hier straks mee verwarmd worden. Of een warmtenet gevoed met water uit de Hoogeveensevaart een geschikte optie is, moet uit dit onderzoek blijken.

●

Het is nauwelijks mogelijk om bodemwarmte te gebruiken in gemeente Meppel, evenals restwarmte van de industrie. Dan wordt de optie van een warmtenet voor Meppel toch moeilijk, of niet? Beide genoemde bronnen leveren een hoge-temperatuurwarmte. Warmtenetten kunnen ook een lage-temperatuur leveren door bijvoorbeeld gebruik te maken van oppervlaktewater. Deze netten zijn vaak kleiner, eenvoudiger in aanleg en dus wel mogelijk in Meppel.

●

Restwarmte zal alleen maar afnemen, omdat de industrie er ook naar zal streven om hun productieprocessen te verduurzamen en/of minder energie

te gebruiken. Zijn systemen op restwarmte dan wel een goede optie? Er zullen goede afspraken moeten worden gemaakt met leveranciers van warmte. Daarnaast is het verplicht om een back-up optie te hebben bij de aanleg van een warmtenet, zodat als de warmteleverancier (tijdelijk) wegvalt woningen altijd van warmte kunnen worden voorzien. Uiteraard kijken we bij de back-up ook naar het duurzaamheidscomponent. ●

Waar kan ik zien welke wijk een warmtenet krijgt? Op de website van gemeente Meppel https://www.meppel.nl/Inwoner/Energie_duurzaamheid/Transitievisie_warmte_mepp el/ontwerp_Transitievisie_Warmte is de ontwerp transitievisie warmte gepubliceerd. Hier kunnen inwoners per wijk/gebied zien welke technieken als kansrijk worden gezien en welke technieken sowieso afvallen (omdat deze technisch onmogelijk zijn). Op dit moment ligt de ontwerpvisie ook nog bij de gemeentelijke publieksbalie ter inzage. Op verzoek kunnen wij u een pdf-versie toesturen of met u meekijken en denken.

Andere energiebronnen ●

Waterstof is vier tot tien keer zo duur om te produceren, vooral door het extreme energieverlies bij de productie. Er zijn zonnepanelen die waterstof kunnen maken, die ontwikkeling is nog niet afgerond, maar wel hoopvol. Ik denk dat waterstof in combinatie met kernenergie de oplossing is. Wordt er ook naar die optie gekeken? Waterstofgas wordt inderdaad als mogelijke bron voor het aardgasvraagstuk gezien. Wel is de verwachting dat dit in eerste instantie vooral naar de industrie gaat en als opslagcapaciteit voor elektriciteit. Het deel wat overblijft kan mogelijk in een aantal specifieke type woningen worden toegepast voor de warmtevoorziening. Kernenergie gaat over een vorm van duurzame energieopwekking en maakt daarmee geen direct onderdeel uit van de warmtetransitie, maar hoort thuis bij de energiestrategie. Deze energiestrategie (RES) gaat nu voornamelijk over zonne- en windenergie, omdat het wel of niet inzetten op kernenergie een landelijk besluit is.

Planning ●

Kwaliteit is belangrijker; waarom wordt er dan naar gestreefd om in 2040 CO₂-neutraal zijn en wordt er niet meer tijd genomen en gaan we voor CO₂neutraal in 2050? Gemeente Meppel heeft de ambitie om al in 2040 klimaatneutraal te zijn. Binnen deze ambitie is kwaliteit een belangrijk uitgangspunt. Dit hoeft elkaar niet te bijten. We zullen vinger aan de pols houden om kwaliteit en snelheid gelijk op te laten lopen.

●

De ontwikkelingen gaan nu zo snel. Waarom zou je als particulier dan nu zulke grote investeringen doen aan je woning, als de kosten binnen afzienbare tijd een stuk lager zouden kunnen zijn? Gemeente Meppel zet in op haalbaar en betaalbaar. Dit houdt in dat we inzetten op de maatregelen die bewezen en nu al betaalbaar zijn (eventueel met de nodige subsidies). Met deze maatregelen kan dus al gestart worden. Welke maatregelen dit zijn verschilt per woning. Voor veel woningen zijn er op dit moment nog geen geschikte, betaalbare warmte-alternatieven of er wordt dus nog even mee gewacht. In de hele gemeente Meppel afwachten met technieken en ontwikkelingen is echter geen optie. Daar waar het kan moeten we aan de slag om de gestelde eindstreep te behalen.

Ontwerp warmtetransitie visie ●

Uit de chat krijg ik de indruk dat er veel fanatieke voorstanders en veel fanatieke tegenstanders hebben deelgenomen aan de dialoogavond. Hoe gaat gemeente Meppel de andere inwoners bij de warmtetransitie betrekken? De ontwerp transitievisie warmte is tot stand gekomen met een diverse werkgroep van stakeholders. Daarin waren en zijn verschillende meningen vertegenwoordigd. Momenteel is er sprake van een uitgebreide participatie waarbij we naast de dialoogavonden ook andere middelen inzetten om ook de andere inwoners de kans te geven een bijdrage te leveren. Inwoners kunnen bijvoorbeeld hun mening geven in de digitale enquête Swipocratie en via gastenboeken die in diverse wijken en dorpen worden verspreid. Ook kan iedereen een formele zienswijze indienen.

●

Elektrisch koken is duurder dan koken op gas. Het voordeel is wel dat je de energie zelf kan opwekken. Met de afschaffing van de salderingsregeling wordt dat echter deels weer onderuit gehaald. Kan de overheid niet meer consistent werken? De salderingsregeling wordt per 1 januari 2023 aangepast, dit is nog een voorstel en dus nog niet definitief. Vanuit de rijksoverheid luidt het voorstel nu dat het salderingspercentage per jaar geleidelijk afneemt tot 0% vanaf 2031. Hoe eerder u dus zonnepanelen aanschaft, hoe meer u nog kunt profiteren van de salderingsregeling. Ook na afschaffing van de salderingsregeling verdienen zonnepanelen zich terug. Het is dus altijd zinvol om deze te plaatsen, mocht dit kunnen. Als gemeente hebben we niet alle invloed op landelijke regelgeving. Als lokale overheid zetten wij er in ieder geval op in om een consistente lijn uit te zetten. Daarom doen wij ons best om dit in een vroegtijdig stadium met inwoners te bespreken om tot draagvlak te komen. Een gedragen lijn versterkt mogelijk ook de

consistentie. We hebben echter geen glazen bol en er is sprake van een behoorlijke innovatiekracht binnen de warmtetransitie. We zullen gezamenlijk dan ook flexibiliteit moeten inbouwen en flexibel moeten zijn. Door in te zetten op stappen die inwoners zonder spijt kunnen nemen maken we ons minder afhankelijk van deze onzekerheden en ook dit draagt bij aan de consistentie. ●

Als gemeente Meppel de warmtetransitie niet samen met burgers voor elkaar krijgt, wordt het dan alsnog van bovenaf opgelegd? Het Rijk heeft als doelstelling dat Nederland in 2050 volledig klimaatneutraal is. Dat we van het aardgas af gaan staat vast. Op welk moment en op welke manier dat gebeurt, bepalen we samen.

●

Welke geen-spijt-maatregelen zijn er allemaal? Als gemeente hebben wij expertise en ook energiecoaches in ons netwerk die u verder kunnen helpen. Daarnaast adviseren wij u om eens te kijken op www.milieucentraal.nl en om contact op te nemen met het Drentse Energieloket. We denken hierover graag met u mee.

●

Een praktijkvoorbeeld: we zijn van het gas af en wekken de nodige elektra op met zonnepanelen op één dakhelft. In verband met elektrisch rijden leggen we nu 14 panelen op een dak met plaats voor 36. Die andere 22 zijn namelijk niet rendabel vanwege de terugleververgoeding. Naar ons idee zou die extra energie naar de achterburen kunnen gaan die weinig plaats op hun dak hebben. Deze oplossing vraagt om een ‘makelaarsfunctie’ van de gemeente. Is dat een optie? Wij verkennen dit graag samen met u. In het kader van het wijkuitvoeringsplan kan dit ook worden ingebracht.

●

De voorlichtingspagina van gemeente Meppel geeft aan dat je tot 2 juli zienswijzen kunt indienen op de ontwerp transitievisie warmte. Dat is toch veel te beperkt, gezien het geringe aantal mensen (minder dan 1% van de bevolking) dat tot nu toe mee heeft gedaan? De reactietermijn voor de zienswijzen is met twee weken verlengd tot 16 juli. Daarnaast zetten we met verschillende communicatiemiddelen in op het activeren van inwoners en ondernemers om iets van de visie te vinden. Hoeveel inwoners en ondernemers uiteindelijk hun bijdrage hebben geleverd, vermelden we in het participatieverslag, zodat dit op waarde kan worden geschat. Daarnaast zien wij dit als een belangrijke eerste stap, maar in de wijkuitvoeringsplannen wordt pas de daadwerkelijke techniekkeuze en eventueel een termijn bepaald. Het wijkuitvoeringsplan zal wederom gepaard gaan met de nodige participatie.

●

Een aantal jaar geleden heeft Nederland 12 miljard euro geïnvesteerd in een gasrotonde. In Duitsland ontvang je subsidie als je aan het gas gaat. De EU subsidieert gaswinning in de Middellandse Zee met honderden miljoenen euro. Is het echt wel de toekomst/realistisch om aardgas vrij te zijn? In het Klimaatakkoord is vastgesteld dat we in 2050 geen aardgas meer gebruiken in Nederland. Dat is omdat dit als één van de noodzakelijke maatregelen wordt gezien om de CO₂-uitstoot in Nederland sterk terug te dringen. Ook andere landen zoals Duitsland staan voor eenzelfde CO₂-opgave. In andere landen, waaronder Duitsland, is de situatie op dit moment alleen anders dan in Nederland. Slechts een kwart van de Duitse huishoudens is aangesloten op aardgas. De overige huishoudens maken gebruik van warmtepompen of warmtenetten (20%) of van propaan, brandolie of steenkool. Deze laatste drie zijn erg vervuilend. De Duitse overheid doet er daarom alles aan om deze grote groep op korte termijn de overstap naar het duurzamere aardgas te laten maken. Maar ook in Duitsland mag in 2050 geen CO₂ meer worden uitgestoten door woningen. Aardgas is hier dus een tussenstap (zoals de hyrbide warmtepomp dat mogelijk in Nederland wordt), maar over een aantal jaar moeten ook inwoners in Duitsland van het aardgas af.

Waarom er dan toch gaswinningen in Europa worden gesubsidieerd? De komende jaren hebben we het nog nodig.

●

Dat wijk Oosterboer in + 2024/2025 van het aardgas af gaat, dat is nogal een verschil met 2040. En er wordt wat makkelijk gesproken over bewonerinvesteringen tussen € 5.000,- en € 34.000,-. Lijkt mij ook nogal discutabel aangezien de gemeente zelf nog niet eens weet wat nu eigenlijk de beste oplossingen zijn, toch? Oosterboer gaat in 2024 of 2025 niet van het aardgas af, maar we willen in dat jaar graag starten met het opstellen van een wijkuitvoeringsplan. In dit plan onderzoeken we samen met inwoners en pandeigenaren in Oosterboer wat de mogelijkheden zijn om van het aardgas af te gaan. Haalbaarheid en betaalbaarheid van de transitie staan hierbij voorop. Als tijdens dit wijkuitvoeringsplan blijkt dat 2040 de eerst mogelijke haalbare en betaalbare termijn is, kan het zo zijn dat de wijk pas in 2040 aardgasvrij wordt. Tijdens het opstellen van het wijkuitvoeringsplan kan echter ook blijken dat een andere termijn, zoals 2035, een haalbare termijn is.

●

De techniek staat niet stil, er komen zeker nog nieuwe technieken aan! Hoe gaat gemeente Meppel daar mee om? Wij volgen het adagium ‘haast u langzaam’, waarmee we bedoelen dat we snelheid willen maken, maar wel voor kwaliteit gaan. Dat betekent dat we ook open staan en willen kunnen anticiperen op nieuwe ontwikkelingen. Bij de te nemen stappen zetten we dan ook in op maatregelen waar we geen spijt van krijgen.

●

Wat gaat de warmtetransitie aantoonbaar en meetbaar opleveren? Met de visie ontstaat er een richting en dialoog in de samenleving. Het legt de basis voor de vervolggesprekken met de inwoners en ondernemers.

●

Is er in Meppel al een wijk die anders wordt verwarmd dan met (aard)gas? Jazeker, er zijn de nodige projecten gerealiseerd zonder (aard)gas: soms een klein solitair gebouw, hele rijen woningen, het nieuwe ziekenhuis en zelfs een complete wijk: Nieuwveense Landen.

●

Heeft gemeente Meppel ‘budgetneutraal’ al losgelaten? Gemeente Meppel zet in op woonlastenneutraal. Hiermee volgen we de lijn van de rijksoverheid.

●

Indien we weten wat gemeente Meppel nu daadwerkelijk per wijk van plan is, kun je als bewoner beter een beslissing nemen. Nu is er nog teveel onzekerheid. Wanneer weten we dat? Op dit moment kunt u ervan uitgaan dat als er voor uw wijk geen warmtenet als voorkeursoptie in de ontwerp transitievisie warmte staat, deze er ook niet gaat komen. In dat geval liggen individuele oplossingen (warmtepompen), eventueel aangevuld met duurzaam gas, het meest voor de hand. Voor de wijken waar wel een warmtenet in de ontwerp transitievisie warmte staat probeert de gemeente de komende vijf jaar meer duidelijkheid te krijgen over de haalbaarheid van deze techniek. Maar ook hier bent u vrij om, wanneer u nu al aardgasvrij wilt wonen, de overstap te maken op bijvoorbeeld een warmtepomp.

●

Worden de vragen en antwoorden meegenomen in een nota voor bijvoorbeeld reactie en commentaar, als aanvulling bij de besluitvorming? Zeker. We verwerken de uitkomsten van de participatie in een participatieverslag. Daarnaast komt er ook een afzonderlijke inspraaknota waarin we de binnengekomen zienswijzen/inspraakreacties van een antwoord voorzien. Deze stukken worden onderdeel van de besluitvorming.

Bijlage 5 Begeleidende brief en inhoud gastenboekpagina’s Beste inwoner van…. Gemeente Meppel heeft de ambitie om in 2040 van het aardgas af te zijn. Samen met inwoners en ondernemers werken we daarvoor aan een visie op het aardgasvrij maken van Meppel. Deze visie noemen we de concept ontwerp warmtetransitie visie, kortweg: de ontwerpvisie (een samenvatting van deze ontwerpvisie in beeld en tekst vindt u bij deze brief). Omdat er voor u als inwoner of ondernemer het nodige gaat veranderen, is uw mening hierover heel belangrijk. Wat staat er nou in die ontwerpvisie? Er staat onder andere met welke technieken woningen en andere gebouwen aardgasvrij kunnen worden. En waarom er gedacht wordt aan deze technieken. Of deze technieken uiteindelijk de meest geschikte blijken, wordt pas bepaald in het wijkuitvoeringsplan. Er staat in wat een wijkuitvoeringsplan is en dat we die samen met inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden opstellen; met u dus. Naast deze wijk-brede plannen, ze de gemeente in heel Meppel bovendien in op het nemen van ‘geen-spijt-maatregelen’. Dit zijn maatregelen die met de huidige subsidies, snel terugverdiend kunnen worden door een lagere energierekening. Eén ding staat in ieder geval vast: op weg naar een aardgasvrij Meppel staan haalbaarheid en betaalbaarheid voorop. De gemeente wil inwoners namelijk niks verplichten.

Gastenboek Wij willen u van harte uitnodigen om uw reactie te geven op de ambitie van de gemeente Meppel en horen heel graag hoe u tegen aardgasvrij wonen aankijkt. Hoe? Door het Warmtetransitie Gastenboek Meppel. Omdat wij ons realiseren dat we met onze plannen de komende jaren als het ware ‘te gast willen zijn’ in uw meterkast, ontvangt u een bladzijde uit dit gastenboek. U kunt hierop uw mening, opmerkingen of zorgen kwijt over aardgasvrij wonen. Met alle ingevulde gastenboekpagina’s hopen wij een Warmtetransitie Gastenboek Meppel te kunnen maken waarmee we de ontwerpvisie aan kunnen vullen, zodat deze straks aansluit op de wensen van onze inwoners. Uw bladzijde van het gastenboek kunt u terugsturen in de antwoordenvelop die u hierbij heeft ontvangen. U mag de bladzijde ook inleveren bij het Stadhuis. We willen u vragen dit uiterlijk voor 16 juli 2021 te doen. Online reageren De volledige ontwerpvisie ligt tot en met 2 juli 2021 ter inzage op onze website www.meppel.nl en op het Stadhuis. Als u erop wilt reageren, heet dat ‘een zienswijze indienen’. Dat kan tot en met 2 juli 2021. U kunt ook online meedenken. Ga dan naar https://meppel.swipocratie.nl of scan de QR-code op deze brief om de online peiling in te vullen. Voor ondernemers is er ook een speciale vragenlijst, waarvoor u ook een QRcode op deze brief vindt.

Vragen Heeft u vragen of opmerkingen? Neem dan contact op met Peter Hamming, projectleider transitievisie warmte, telefoonnummer 14 0522 of e-mailadres p.hamming@meppel.nl.

Hartelijk dank voor uw medewerking.

Vriendelijke groet, Gemeente Meppel

Gastenboek KOEDIJKSLANDEN, REESTLANDEN EN SLINGENBERG

Wat staat er in de ontwerp warmtetransitie visie voor Koedijkslanden, Reestlanden en Slingenberg? Koedijkslanden, Reestlanden en Slingenberg starten mogelijk al in 2023 met het maken van een wijkuitvoeringsplan. Dit houdt in dat er vanaf 2023 gezamenlijk wordt nagedacht over hoe en wanneer de wijk van het aardgas af gaat. Hierin worden niet alleen de verschillende technische mogelijkheden onderzocht, er wordt vooral gekeken naar de wensen van de inwoners, de financiële mogelijkheden en de planning. In de ontwerpvisie worden voor Koedijkslanden, Reestlanden en Slingenberg de volgende mogelijke technische oplossingen beschreven: - Elektrische warmtepompen - Hybride warmtepompen (combinatie van een elektrische warmtepomp en (groen) gas) - Warmtenet op restwarmte van bedrijven We verwachten met de huidige inzichten dat de elektrische warmtepompen met name geschikt kunnen zijn voor de wat nieuwere en goed geïsoleerde woning en het warmtenet alleen gerealiseerd kan worden nabij industrieterrein Oevers. Deze technieken, eventueel aangevuld met technieken die door inwoners en andere belanghebbenden zijn aangedragen, worden in een wijkuitvoeringsplan onderzocht op haalbaarheid en betaalbaarheid.

Wat is uw postcode? (voorbeeld: 1234 AA) ____ __

Bent u eigenaar of huurder van een woning? ● Eigenaar ● Huurder ● Anders, namelijk: …………….

Wat vindt u van de ambitie van gemeente Meppel om in 2040 (zoveel mogelijk) aardgasvrij te zijn?

Wat vindt u van het voornemen om in 2023 te starten met een plan voor uw wijk?

Wat is uw eerste gevoel bij de voorgestelde alternatieven voor uw wijk?

Mist u een techniek? Zo ja, welke dan?

Bent u al bezig (geweest) met het verduurzamen van uw huis? Zo ja, op welke manier(en)?

Zou u mee willen denken over het aardgasvrij maken van uw buurt? ● Ja → U kunt een e-mail sturen naar Peter Hamming, p.hamming@meppel.nl ● Nee ● Misschien

Gastenboek NIJEVEEN

Wat staat er in de ontwerp warmtetransitie visie voor Nijeveen? In Nijeveen kan mogelijk al in 2024 gestart worden met het maken van een wijkuitvoeringsplan. Dit houdt in dat er vanaf 2024 gezamenlijk wordt nagedacht over hoe en wanneer de wijk van het aardgas af gaat. Hierin worden niet alleen de verschillende technische mogelijkheden onderzocht, er wordt vooral gekeken naar de wensen van de inwoners, de financiële mogelijkheden en de planning. In de ontwerpvisie voor Nijeveen wordt voornamelijk gesproken over de inzet van: - Biogas/groengas, vanwege de omliggende melkveebedrijven en de wens om de mest lokaal nuttig in te zetten. - Elektrische warmtepompen - Hybride warmtepompen (combinatie van een elektrische warmtepomp en (groen) gas) We verwachten met de huidige inzichten dat de elektrische warmtepompen met name geschikt kunnen zijn voor de wat nieuwere en goed geïsoleerde woning. Het gesprek over groengas/biogas zal voornamelijk gaan over het verdelingsvraagstuk (hoeveel er beschikbaar is in de regio, wel of niet in combinatie met een hybride warmtepomp). Deze technieken, eventueel aangevuld met technieken die door inwoners en andere belanghebbenden zijn aangedragen, worden in een wijkuitvoeringsplan onderzocht op haalbaarheid en betaalbaarheid.

Wat is uw postcode? (voorbeeld: 1234 AA) ____ __

Bent u eigenaar of huurder van een woning? ● Eigenaar ● Huurder ● Anders, namelijk: …………….

Wat vindt u van de ambitie van gemeente Meppel om in 2040 (zoveel mogelijk) aardgasvrij te zijn?

Wat vindt u van het voornemen om in 2024 te starten met een plan voor uw wijk?

Wat is uw eerste gevoel bij de voorgestelde alternatieven voor uw wijk?

Mist u een techniek? Zo ja, welke dan?

Bent u al bezig (geweest) met het verduurzamen van uw huis? Zo ja, op welke manier(en)?

Zou u mee willen denken over het aardgasvrij maken van uw buurt? ● Ja → U kunt een e-mail sturen naar Peter Hamming, p.hamming@meppel.nl ● Nee ● Misschien

Gastenboek OOSTERBOER Wat staat er in de ontwerp warmtetransitie visie voor Oosterboer? Oosterboer start mogelijk al in 2023 met het maken van een wijkuitvoeringsplan. Dit houdt in dat er vanaf 2023 gezamenlijk wordt nagedacht over hoe en wanneer de wijk van het aardgas af gaat. Hierin worden niet alleen de verschillende technische mogelijkheden onderzocht, er wordt vooral gekeken naar de wensen van de inwoners, de financiële mogelijkheden en de planning. In de ontwerpvisie worden voor Oosterboer de volgende mogelijke technische oplossingen beschreven: - Elektrische warmtepompen - Hybride warmtepompen (combinatie van een warmtepomp en gas) - Gemeenschappelijk warmtenet We verwachten met de huidige inzichten dat de elektrische warmtepompen met name geschikt kunnen zijn voor de wat nieuwere en goed geïsoleerde woning, zoals Vogelbuurt en Vlinderbuurt. Het warmtenet wordt op dit moment het meest kansrijk geacht in Veldenbuurt, vanwege de ligging nabij de Hoogeveense vaart. Deze technieken, eventueel aangevuld met technieken die door inwoners en andere belanghebbenden zijn aangedragen, worden in een wijkuitvoeringsplan onderzocht op haalbaarheid en betaalbaarheid.

Wat is uw postcode? (voorbeeld: 1234 AA) ____ __

Bent u eigenaar of huurder van een woning? ● Eigenaar ● Huurder ● Anders, namelijk: …………….

Wat vindt u van de ambitie van gemeente Meppel om in 2040 (zoveel mogelijk) aardgasvrij te zijn?

Wat vindt u van het voornemen om in 2023 te starten met een plan voor uw wijk?

Wat is uw eerste gevoel bij de voorgestelde alternatieven voor uw wijk?

Mist u een techniek? Zo ja, welke dan?

Bent u al bezig (geweest) met het verduurzamen van uw huis? Zo ja, op welke manier(en)? Zou u mee willen denken over het aardgasvrij maken van uw buurt? ● Ja → U kunt een e-mail sturen naar Peter Hamming, p.hamming@meppel.nl ● Nee ● Misschien

Gastenboek BERGGIERSLANDEN Wat staat er in de ontwerp warmtetransitie visie voor Berggierslanden? In Berggierslanden starten we mogelijk als eerste met het opstellen van een wijkuitvoeringsplan. Dit houdt in dat er vanaf 2022 gezamenlijk wordt nagedacht over hoe en wanneer de wijk van het aardgas af gaat. Hierin worden niet alleen de verschillende technische mogelijkheden onderzocht, er wordt vooral gekeken naar de wensen van de inwoners, de financiële mogelijkheden en de planning. Met de kennis van nu verwachten we dat elektrische warmtepompen geschikt kunnen zijn voor een groot deel van de woningen in Berggierslanden. Deze techniek vindt u dan ook terug in de ontwerpvisie terug. Dit houdt in dat deze techniek in het wijkuitvoeringsplan in ieder geval onderzocht wordt. Samen met u bepalen we aan het begin van dit traject met welke andere technieken wij de volledig elektrische warmtepomp willen vergelijken en gaan we gezamenlijk voor elk type woning in de wijk op zoek naar een haalbaar en betaalbaar alternatief voor aardgas. Wat is uw postcode? (voorbeeld: 1234 AA) ____ __

Bent u eigenaar of huurder van een woning? ● Eigenaar ● Huurder ● Anders, namelijk: …………….

Wat vindt u van de ambitie van gemeente Meppel om in 2040 (zoveel mogelijk) aardgasvrij te zijn?

Wat vindt u van het voornemen om in 2022 te starten een plan voor uw wijk?

Wat is uw eerste gevoel bij de voorgestelde alternatieven voor uw wijk?

Mist u een techniek? Zo ja, welke dan?

Bent u al bezig (geweest) met het verduurzamen van uw huis? Zo ja, op welke manier(en)?

Zou u mee willen denken over het aardgasvrij maken van uw buurt? ● Ja → U kunt een e-mail sturen naar Peter Hamming, p.hamming@meppel.nl ● Nee ● Misschien

Bijlage 6 Vragenlijst over de ontwerp-transitievisie warmte voor ondernemers Deze vragenlijst is bestemd voor ondernemers en vastgoedeigenaren die zijn gevestigd of eigenaar zijn van één of meerdere pand(en) in gemeente Meppel. Bent u ondernemer of eigenaar van een bedrijfspand in de binnenstad van Meppel, op één van de bedrijventerreinen of in het buitengebied in de gemeente Meppel? Dan nodigen wij u van harte uit om deze vragenlijst in te vullen. Bent u als ondernemer werkzaam vanuit huis in één van de woonwijken van Meppel? Vul dan de vragenlijst in als inwoner via https://meppel.swipocratie.nl. Deze vragenlijst bestaat uit 32 vragen. De vragen gaan over uw visie op de route naar een aardgasvrij Meppel als ondernemer en huurder/eigenaar van één of meerdere bedrijfspanden. De antwoorden die u geeft worden anoniem geanalyseerd en verwerkt. Gemeente Meppel gebruikt de resultaten om de ontwerp transitievisie warmte aan te vullen, zodat deze zoveel mogelijk aansluit bij de wensen van ondernemers in de gemeente. Wij gaan zorgvuldig om met uw persoonsgegevens. We gebruiken deze alleen voor dit onderzoek en bewaren de gegevens maximaal drie maanden. Voor meer informatie over de ontwerp transitievisie warmte kijkt u op www.meppel.nl/warmtetransitievisie. Heeft u vragen of opmerkingen over deze vragenlijst? Neem dan contact op met P.

Hamming, projectleider warmtetransitie, via 14 0522 of p.hamming@meppel.nl. Vragen over uw bedrijf Op welke locatie is uw bedrijf gevestigd? Indien u meerdere bedrijven bezit, kunt u meerdere antwoorden aankruisen. Binnenstad Meppel Blankenstein Buitengebied (agrarisch bedrijf) Buitengebied (niet-agrarisch bedrijf) Nijeveen/centrum Nijeveen/Spijkerserve Noord I Noord II Oevers A Oevers B Oevers C Oevers D Oevers E Rogat Anders… Bent u zelf eigenaar van een bedrijfspand in de gemeente Meppel? Ja Nee Vragen over uw bedrijfspand(en)

Hoeveel bedrijfspanden heeft u in bezit of huurt u? 1 2 3 4 5 of meer Wat is het huidige energielabel van uw (gehuurde) bedrijfspand? A B C D E F G Het energielabel is mij niet bekend Ik bezit meerdere panden met verschillende energielabels Heeft u in het verleden subsidie aangevraagd voor het verduurzamen van uw bedrijfspand? Ja Nee Na sectie 3 Subsidieregelingen Van welke subsidieregeling(en) heeft u gebruik gemaakt? Heeft u behoefte aan meer informatie over dergelijke subsidiemogelijkheden? Ja Nee Is het bedrijfspand waar u werkt en/of eigenaar van bent de afgelopen vijf jaar verduurzaamd? Ja Nee Weet ik niet Verduurzaming bedrijfspand Op welke manier(en) is het bedrijfspand verduurzaamd? Zijn er plannen om het bedrijfspand waar u werkt en/of eigenaar van bent binnen vijf jaar (verder) te verduurzamen? Ja Nee Weet ik niet

Geef aan in hoeverre u het eens bent met de volgende stellingen Ik vind het belangrijk om van het aardgas af te gaan voor een duurzamere wereld. Helemaal mee eens Mee eens Niet mee eens/niet mee oneens Mee oneens Helemaal mee oneens Ik ben bereid om van het aardgas af te gaan. Helemaal mee eens Mee eens Niet mee eens/niet mee oneens Mee oneens Helemaal mee oneens Werken in een goed geïsoleerd bedrijfspand vind ik belangrijk. Helemaal mee eens Mee eens Niet mee eens/niet mee oneens Mee oneens Helemaal mee oneens Ik maak me zorgen over de betaalbaarheid van een aardgasvrij bedrijfspand. Helemaal mee eens Mee eens Niet mee eens/niet mee oneens Mee oneens Helemaal mee oneens Ik ben bereid om zelf een financiële bijdrage te leveren aan het aardgasvrij maken van mijn eigen bedrijfspand(en). Helemaal mee eens Mee eens Niet mee eens/niet mee oneens Mee oneens Helemaal mee oneens Ik ben bang dat het bedrijfspand waar ik werk niet geschikt is om aardgasvrij te worden. Helemaal mee eens Mee eens Niet mee eens/niet mee oneens Mee oneens Helemaal mee oneens

Ik wil als het kan eerder dan 2040 met mijn bedrijfspand van het aardgas af. Helemaal mee eens Mee eens Niet mee eens/niet mee oneens Mee oneens Helemaal mee oneens Vragen over de ontwerp transitievisie warmte In de ontwerp transitievisie warmte staat een globale planning per gebied beschreven. In deze planning staat wanneer elk gebied zou kunnen starten met het maken van plannen om aardgasvrij te worden. Dit noemen we ook wel het wijkuitvoeringsplan. Daarnaast is er een inventarisatie gemaakt van de technische mogelijkheden die er zijn als alternatief voor aardgas. Voor de gebieden met bedrijven ziet de routekaart er als volgt uit: Voor 2030 Blankenstein – individuele oplossing, zoals warmtepomp of warmte en koude opslag Tussen 2030 en 2040 Oevers A t/m E – collectieve oplossing, zoals een warmtenet (restwarmte) Noord I en II – collectieve oplossing, zoals een lage temperatuur warmtenet i.c.m. energie uit afvalwater Binnenstad Meppel – individuele oplossing, zoals een hybride warmtepomp Rogat – individuele oplossing, zoals een (hybride) warmtepomp Nog onbekend Buitengebied Meppel – individuele oplossing, zoals een (hybride) warmtepomp Ik ben het eens met het moment waarop mijn bedrijf kan starten met de plannen om aardgasvrij te worden.

Ja Nee Geen mening Kunt u aangeven waarom u het (on)eens bent met het startmoment? Alternatieven voor aardgas Er zijn verschillende alternatieven voor aardgas die geschikt zijn voor bedrijven. Hieronder worden de technische oplossingen uitgelegd: (Hybride) warmtepomp Bij elektrisch verwarmen worden gebouwen geheel of deels elektrisch verwarmd, meestal met een warmtepomp. Warmtepompen verwarmen met een lage temperatuur, waardoor deze techniek vaak vraagt om goede isolatie. De bron voor deze techniek is de temperatuur uit de buitenlucht of warmte uit bodem(water). Een hybride warmtepomp werkt net als een elektrische warmtepomp, maar dan in combinatie met gas. Dit gas kan eerst nog aardgas zijn en op latere termijn een duurzaam gas.

Warmte en Koude Opslag (WKO) Een Warmte en Koude Opslag (WKO) slaat warmte op in de zomer dat in de winter gebruikt wordt voor verwarming. In de winter slaat een WKO koude op voor koeling in de zomer. Warmtenet Een warmtenet is een soort cv-installatie in het groot. Vanaf een centrale ‘ketel’ (warmtebron) wordt warm water met een buizensysteem naar de gebouwen getransporteerd. We maken een onderscheid tussen hoge- en lage-temperatuur warmtebronnen. De temperatuur van de warmtebron bepaalt hoe goed een pand geïsoleerd moet zijn. Bij lage-temperatuur warmtebronnen is goede isolatie een vereiste. Energie uit afvalwater Thermische energie uit afvalwater van bijvoorbeeld rioolwaterzuiveringsinstallaties. De voorgestelde alternatieven zijn: Blankenstein – individuele oplossing, zoals een warmtepomp of warmte en koude opslag Oevers A t/m E – collectieve oplossing, zoals een warmtenet (restwarmte) Noord I en II – collectieve oplossing, zoals een lage temperatuur warmtenet i.c.m. energie uit afvalwater Binnenstad Meppel – individuele oplossing, zoals een hybride warmtepomp Rogat – individuele oplossing, zoals een (hybride) warmtepomp Buitengebied Meppel – individuele oplossing, zoals een (hybride) warmtepomp Geef aan in hoeverre u het eens bent met de volgende stellingen: Ik ben het eens met de voorgestelde techniek(en) voor de locatie(s) waar mijn bedrijf is gevestigd.

Ja Nee Geen mening Kunt u aangeven waarom u het (on)eens bent met de voorgestelde techniek(en)? Ik verkies individuele oplossingen (zoals een warmtepomp) boven collectieve oplossingen (zoals een warmtenet). Ja Nee Geen mening

Geef aan in hoeverre u het eens bent met de volgende stellingen: Ik vind het goed dat gemeente Meppel sneller (in 2040) van het aardgas af gaat dan het landelijk streven van 2050. Ja Nee Geen mening De gemeente mag bepalen wanneer mijn bedrijfspand uiterlijk van het aardgas af gaat. Helemaal mee eens Mee eens Niet mee eens/niet mee oneens Mee oneens Helemaal mee oneens De overheid mag bedrijven verplichten om te verduurzamen. Helemaal mee eens Mee eens Niet mee eens/niet mee oneens Mee oneens Helemaal mee oneens Gemeente Meppel mag de locatie waar mijn bedrijf is gevestigd aanwijzen als proeftuin (pilot) om aardgasvrij te worden. Ja Nee Geen mening Ik wil zelf actief meedenken over het aardgasvrij maken van mijn bedrijf. Ja Nee Uw gegevens Laat uw e-mailadres achter zodat gemeente Meppel u kan benaderen voor het vervolg van de warmtetransitie (niet verplicht). Ik wil graag met andere bedrijven optrekken om samen van het aardgas af te gaan. Ja Nee Geen mening VerduurSaam Écht Meppel VerduurSaam Écht Meppel is een coöperatie van en voor bedrijven die zich focust op het verduurzamen van bedrijven en bedrijfsterreinen in en om Meppel. De coöperatie start bij het integraal verduurzamen van uw bedrijf, maar kijkt daarbij ook naar het grotere plaatje. Bijvoorbeeld door samen te werken met enkele andere bedrijven of zelfs het

complete bedrijvenpark. Samen op weg naar toekomstbestendige bedrijventerreinen in Meppel. Was u voor het invullen van deze vragenlijst al bekend met ondernemerscoöperatie VerduurSaam Écht Meppel? Ja Nee Mag VerduurSaam Écht Meppel u in het vervolg benaderen voor het geven van informatie en/of u uitnodigen voor bijeenkomsten? Ja Nee Uw gegevens Laat hier uw e-mailadres achter, zodat VerduurSaam Écht Meppel u kan benaderen (niet verplicht). Afsluiting Wilt u gemeente Meppel nog iets meegeven voor de ontwerp transitievisie warmte?