Bijlage 2 - Omgevingsvisie Meppel - Participatieverslag Omgevingsvisie

In gesprek over de Omgevingsvisie Meppel Terugblik participatieproces Visie op de fysieke leefomgeving

In gesprek over de Omgevingsvisie Meppel Terugblik participatieproces Visie op de fysieke leefomgeving 2 november 2021

Inhoudsopgave

1.

Inleiding............................................................................................................................... 5

1.1.

Aanleiding en context................................................................................................................. 5

1.2.

Samenvatting deelname participatieproces.................................................................................... 5

1.3.

Leeswijzer................................................................................................................................ 5

2.

Proces Omgevingsvisie Meppel......................................................................................... 6

2.1.

De opgave................................................................................................................................ 6

2.2.

Beleidsfasen.............................................................................................................................. 6

2.3.

Waar staan we nu?.................................................................................................................... 7

2.4.

Waarover in gesprek?................................................................................................................. 7

2.5.

Met wie in gesprek?................................................................................................................... 7

3.

Participatieaanpak - Visie op de fysieke leefomgeving.................................................. 9

3.1.

In gesprek over vijf thema’s........................................................................................................ 9

3.2.

Participatiegesprekken...............................................................................................................10

3.2.1. Interne participatie...................................................................................................................10 3.2.2. Rondetafelgesprekken met stakeholders......................................................................................11 3.2.3. In gesprek met de Expertgroep..................................................................................................12 3.2.4. Opdrachten voor studenten........................................................................................................12 3.3.

Communicatie & organisatie.......................................................................................................13

3.3.1. Website gemeente Meppel.........................................................................................................13 3.3.2. Nieuwsbrief..............................................................................................................................13 3.3.3. (Social) media..........................................................................................................................14

4.

Belangrijkste resultaten................................................................................................... 15

4.1.

Rondetafelgesprekken en reactieformulieren.................................................................................15

4.1.1. Gebiedseigen verhaal................................................................................................................15 4.1.2. Thema Verduurzaming...............................................................................................................15 4.1.3. Thema Verstedelijking...............................................................................................................17 4.1.4. Thema Bedrijvigheid.................................................................................................................19 4.1.5. Thema Buitengebied.................................................................................................................21 4.2.

Aanbevelingen Expertgroep........................................................................................................23

4.2.1. Organiseren netwerk.................................................................................................................23 4.2.2. Groeien met kwaliteit................................................................................................................23 4.2.3. Verbinden stad-land..................................................................................................................24 4.3.

Inbreng studenten....................................................................................................................24

4.3.1. Op de vijf thema’s....................................................................................................................24 4.3.2. Beelden en uitleg bij termen......................................................................................................25

5.

Samenvatting in hoofdlijnen............................................................................................ 27

6.

Hoe verder?........................................................................................................................ 29

Bijlage 1.

Praatstukken 5 thema’s.......................................................................................... 30

Bijlage 2.

Toelichting verdiepende vragen Expertgroep...................................................... 39

Bijlage 3.

Beelden en uitleg bij kwaliteiten door studenten Het Drenthe College........... 40

Colofon Uitgave van: gemeente Meppel / Ontwerp en vormgeving: gemeente Meppel / Datum: 2 november 2021

In gesprek over de Omgevingsvisie Meppel

3

1.

Inleiding

1.1. Aanleiding en context De Omgevingswet stelt dat gemeenten in 2024 een omgevingsvisie moeten hebben vastgesteld. Met een omgevingsvisie kunnen bewoners en professionals beter inzicht krijgen in het integraal afgewogen beleidskader voor de fysieke leefomgeving. De gemeente Meppel werkt momenteel aan de Omgevingsvisie Meppel: Hoe ziet Meppel er in de toekomst uit? In dit document beschrijven we hoe we de participatie rondom de Omgevingsvisie Meppel hebben vormgegeven en wat hier de resultaten van waren. Daarbij staan we stil bij het totale proces van de Omgevingsvisie. We vullen geleidelijk bij elke stap in het proces het document verder aan. De eerste stap is het opstellen van een ‘visie op de fysieke leefomgeving’, een eerste inhoudelijk hoofdstuk voor de Omgevingsvisie Meppel. Bij de totstandkoming van de visie op de fysieke leefomgeving zijn verschillende publieksgroepen betrokken. We geven in dit document een terugblik op de participatiegesprekken, schetsen de opbrengst hieruit en geven een vooruitblik op het vervolgproces. 1.2. Samenvatting deelname participatieproces Op 29 september hebben bijna 30 inwoners, ondernemers, wijkplatforms, woningcorporaties, agrariërs en diverse verenigingen uit de gemeente Meppel mee gepraat over de eerste stap richting de Omgevingsvisie Meppel: de visie op de fysieke leefomgeving.

Daarnaast hebben we 28 ingevulde reactieformulieren mogen ontvangen. Op 11 oktober is er een online bijeenkomst geweest met de Expertgroep en studenten die hun advies voor het college hebben meegegeven. We delen graag de resultaten van deze gesprekken in dit document. Samenvatting participatieproces Visie op de fysieke leefomgeving

Resultaat

Aantal participatiegesprekken

3

Abonnees nieuwsbrief

148

Aantal deelnemers gesprekken

72

Ingevulde reactieformulieren

31

1.3. Leeswijzer We gaan in hoofdstuk 2 in op het gehele proces van de Omgevingsvisie Meppel. We hebben nu de eerste fase en een deel van de tweede fase doorlopen, maar er volgen er nog meer. We geven hier in hoofdstuk 2 een omschrijving van en zetten het daarnaast weg in tijd. Daarnaast laat hoofdstuk 2 zien waarover en met wie we in gesprek willen over de Omgevingsvisie Meppel. Vervolgens lichten we in hoofdstuk 3 de participatieaanpak toe voor de huidige fase ‘visie op de fysieke leefomgeving’. We laten zien hoe we deze aanpak hebben doorlopen en met beelden, feiten en cijfers laten we zien welke resultaten zijn opgehaald. Tot slot vertellen we in dit hoofdstuk meer over de inzet van communicatie, de besluitvorming en de planning. Het laatste hoofdstuk gaat in op het vervolgproces.

In gesprek over de Omgevingsvisie Meppel

4

2.

Proces Omgevingsvisie Meppel

2.1. De opgave Vanaf 1 juli 2022 hebben we te maken met de Omgevingswet. Er is dan één wet voor onze leefomgeving. Of het nu om bouwen, wonen, milieu, ruimtelijke ordening, water of natuur gaat. De bijna 30 wetten die er nu zijn, zijn dan verleden tijd. In die wet staat ook dat gemeenten, provincies en het Rijk een omgevingsvisie maken. Elke gemeente moet uiterlijk in 2024 de omgevingsvisie hebben vastgesteld. In deze omgevingsvisie staat wat het toekomstperspectief is voor gebieden binnen de gemeente. En de visie geeft meer ruimte om samen met de overheid te werken aan de realisatie van ambities. Het werken aan de gestelde ambities staat voorop, in plaats dat beleidsplannen in de kast verdwijnen. De Omgevingsvisie Meppel maakt het voor bewoners en ondernemers zichtbaar welk toekomstperspectief wij uitspreken voor (gebieden binnen) de gemeente Meppel. We vinden het belangrijk dat de Omgevingsvisie Meppel helder weergeeft hoe wij aankijken tegen het beschermen, benutten, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving. Dat iedereen inzicht heeft welke beleidskaders gelden voor een locatie of gebied en dat deze kaders samen met de samenleving zijn opgesteld. Voor het opstellen van de Omgevingsvisie Meppel is participatie dan ook een belangrijk onderdeel. 2.2. Beleidsfasen De gemeente Meppel heeft zich de afgelopen jaren voorbereid op de implementatie van de Omgevingswet.

In juni 2021 is een Nota van Uitgangspunten 2021 en een procesvoorstel voor de omgevingsvisie vastgesteld door de raad. Hiermee hebben we de verkenningsfase afgerond. Voor de ontwikkeling van de Omgevingsvisie Meppel onderscheiden we daarnaast de volgende beleidsfasen:

Afbeelding 1. Indeling proces Omgevingsvisie Meppel in fasen

In gesprek over de Omgevingsvisie Meppel

5

2.3. Waar staan we nu? In de fasen 1, 2 en 3 vindt participatie met de samenleving plaats. In fase 4 vindt participatie plaats via de formele inspraakprocedure, maar organiseren we geen apart participatiegesprek. Na vaststelling van de Omgevingsvisie Meppel blijven we monitoren. Fase 1 is in het voorjaar van 2021 afgerond, met de vaststelling van de Nota van Uitgangspunten 2021. We bevinden ons momenteel in fase 2 van voorbereiden en richten. Van juli t/m november 2021 hebben we gewerkt aan fase 2a: de ontwikkeling van de visie op de fysieke leefomgeving. Onderstaand een overzicht van het proces van de Omgevingsvisie Meppel weggezet in tijd.

Afbeelding 2. Indeling proces Omgevingsvisie Meppel in tijd

2.4. Waarover in gesprek? Het uitgangspunt is dat een participatiegesprek relevant is voor de deelnemers. We bepalen dus vooraf met wie we waarover in gesprek willen. Het onderwerp formuleren we in de vorm van een participatievraag. De participatievraag is de vraag die we aan het einde van het participatieproces beantwoord willen hebben. Voor de Omgevingsvisie Meppel als geheel willen we dat de participatie bijdraagt aan het gewenste eindresultaat van een inzichtelijke Omgevingsvisie. Om hier te komen, hebben we de volgende algemene participatievraag voor de Omgevingsvisie Meppel geformuleerd: Hoe kunnen we maatschappelijke vraagstukken in de fysieke leefomgeving op een Meppeler wijze oplossen? Welke spelregels zijn daarbij nodig en werkbaar? Dit is de participatievraag die overkoepelend is voor de Omgevingsvisie. In verschillende fasen werken we toe naar die Omgevingsvisie. We formuleren voor iedere fase van de Omgevingsvisie dan ook een meer specifieke participatievraag. 2.5. Met wie in gesprek? De Omgevingsvisie Meppel is voor verschillende publieksgroepen van belang. Ze zullen de effecten ervaren en/of kunnen invloed uitoefenen. De publieksgroepen hebben verschillende rollen in dit proces: Organisaties en belanghebbenden (meedenken) Publieke en private organisaties, belangenbehartigers, verenigingen, heemraden en bewoners kunnen meedenken in het proces.

Zij leveren inhoudelijke inbreng door het delen van ideeën, ervaringen en expertise. Expertgroep (meedenken) We hebben een Expertgroep geformeerd. De Expertgroep is een groep met bewoners en professionals die vanuit een brede blik en het algemeen belang naar de opgaven kunnen kijken. Wij hebben de Expertgroep in fase 2a gevraagd om onze stappen en producten te verrijken, door hen gerichte vragen te stellen.

In gesprek over de Omgevingsvisie Meppel

6

Jongeren (meedenken) Jongeren zijn snel genoemd als specifieke doelgroep. Toch is het lastig ze te bereiken om mee te praten over abstracte kwesties. We kiezen ervoor om in de beginfasen via scholen een inbreng van jongeren op te halen. Vijf studenten van Het Drenthe College hebben in fase 2a inbreng geleverd en bij hun klasgenoten input opgehaald. Ketenpartners (meedenken) Zoals beschreven in onze Nota van Uitgangspunten geven we de Veiligheidsregio Drenthe (VRD), Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe (RUD) en Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst (GGD) een rol als onze inhoudelijk adviseurs. Dat betekent dat zij onderdeel zijn geweest van het interne proces. Bestuur (meebeslissen) Het college van B&W en de raad wegen de inbreng af en hebben de rol als beslisser.

In gesprek over de Omgevingsvisie Meppel

7

3.

Participatieaanpak - Visie op de fysieke leefomgeving

De eerste stap in het proces van de Omgevingsvisie Meppel is de ontwikkeling van de visie op de fysieke leefomgeving. Van juli t/m november 2021 zijn inwoners, ondernemers, verenigingen, agrariërs, wijkplatformen en anderen gevraagd om mee te denken over deze visie op de fysieke leefomgeving. We lichten in dit hoofdstuk de participatieaanpak en de resultaten voor ‘fase 2a. Visie op de fysieke leefomgeving’ verder toe. We omschrijven waarover we in gesprek gingen, hoe de aanpak voor deze specifieke fase is uitgevoerd, welke stappen zijn doorlopen en wat de resultaten daarvan zijn. Tot slot geven we een toelichting op de inzet van communicatiemiddelen. 3.1. In gesprek over vijf thema’s Een omgevingsvisie of een ‘visie op de fysieke leefomgeving’ zijn abstracte onderwerpen waar niet iedere bewoner gemakkelijk over mee kan praten. Ook lijkt het niet direct relevant voor de meeste mensen, maar uiteindelijk raakt de omgevingsvisie iedereen. In de Nota van Uitgangspunten hebben we vijf centrale kwesties voor de Omgevingsvisie Meppel geformuleerd. In de participatie noemen we dit thema's. Deze bevatten belangrijke vraagstukken voor de Omgevingsvisie Meppel, waarover we het gesprek met de samenleving nog moeten aangaan. Deze vormden dan ook de basis voor het gesprek.

Voor ieder thema hebben we dezelfde participatievraag geformuleerd: Welke kansen en uitdagingen ziet u ten aanzien van thema X? Wat betekent dit voor u en welke wensen en ideeën heeft u hierbij? De thema’s zijn:

1. Verstedelijking De regio kent een forse woonopgave. Blijven we een klein stadje met een dorps karakter of worden we een grote stad in Drenthe? Oftewel: hoe kunnen we de menselijke maat van Meppel en de kwaliteit van het buitengebied bewaren, terwijl we ook bijdragen aan de woonopgave en bijbehorende verstedelijking? 2. Verduurzaming Ook in Meppel hebben we te maken met klimaatdoelen, bedoeld om de opwarming van de aarde te bespreken. We zijn bezig met de energietransitie, circulariteit en klimaatadaptatie. Deze (ingewikkelde) opgaven hebben allemaal invloed op ons leven en landschap. Hoe geven we ruimte aan andere vormen van energie? En wat betekent deze nieuwe energie voor inwoners en ondernemers? 3. Toekomstbestendig buitengebied Er komen veel ontwikkelingen af op ons buitengebied. Nieuwe woningen en bedrijven, recreatie, energiewekking etc. vragen ruimte. Tegelijkertijd is er sprake van verduurzaming van de landbouw en moeten we ons aanpassen aan meer hitte, droogte en regelval. Hoe kunnen we de ruimte optimaal gebruiken, in samenhang met de kwaliteit en leefbaarheid van het buitengebied? 4. Bedrijvigheid Technologie wordt steeds belangrijker en het winkellandschap verandert. Dit heeft gevolgen voor onze binnenstad én haar rol in de economie. Daarnaast neemt de vraag naar nieuwe bedrijventerreinen rond Meppel toe. Dit vraagt om een nieuw economisch perspectief.

Hoe geven we invulling aan de groei, verandering en innovatie van bedrijvigheid, passend bij Meppel? 5. Gezonde leefomgeving Samenhangend met thema’s als verstedelijking, verduurzaming, bedrijvigheid en een toekomstbestendig buitengebied speelt de opgave voor het creëren van een gezonde leefomgeving voor mens en natuur. Daarbij spelen veel factoren een rol. Denk aan klimaatomstandigheden, biodiversiteit, beweegvriendelijkheid en ruimte voor ontmoeting. Of milieufactoren als geluid, geur, luchtkwaliteit en omgevingsveiligheid. Wat betekenen alle ontwikkelingen binnen de gemeente voor het maken en behouden van een gezonde leefomgeving?

In gesprek over de Omgevingsvisie Meppel

8

Voordat we met de samenleving in gesprek zijn gegaan, hebben we voor ieder thema omschreven wat er al aan beleid bestaat voor dit thema, waarover het gesprek niet gaat (de kaders) en waarover we dan wel graag in gesprek willen. Deze informatiekaarten zijn te vinden in hoofdstuk 5, bijlage 1. En dienden als praatstuk tijdens de online bijeenkomst op 29 september 2021. 3.2. Participatiegesprekken We hebben in fase 2a Visie op de fysieke leefomgeving op verschillende manieren het gesprek gevoerd: 1. Interne participatie 2. Rondetafelgesprekken met stakeholders 3. Bijeenkomsten met de Expertgroep 4. Opdrachten uitgevoerd door studenten 3.2.1. Interne participatie Naast participatie met inwoners en stakeholders is interne participatie bij de omgevingsvisie erg belangrijk. Beleidsthema’s, zoals duurzaamheid, wonen, verkeer, veiligheid, etc., komen in deze visie bij elkaar. Een ambitie op het één heeft gevolgen voor de ambitie op de ander, en andersom. Intern is gewerkt aan het integraal beschouwen van opgaven. We hebben scherp gehouden welke kaders vanuit bestaand beleid al vastliggen en waar we nieuwe richting in bepalen. Op basis daarvan is de participatie vormgegeven. Het college en de raad zijn betrokken via themasessies respectievelijk De Ronde van de raad.

Afbeelding 3. Praatstukken voor rondetafelgesprekken met stakeholders

In gesprek over de Omgevingsvisie Meppel

9

3.2.2. Rondetafelgesprekken met stakeholders Om de kwaliteit van de visie op de fysieke leefomgeving te verbeteren wilden we input ophalen bij onze inwoners, partners en andere stakeholders. Door ze te raadplegen op de volgende participatievraag: ‘Welke kansen en knelpunten ziet u ten aanzien van de 5 thema’s voor de omgevingsvisie? Wat betekent dit voor u en welke wensen en ideeën heeft u hierbij?’. Ter voorbereiding op de bijeenkomst zijn praatstukken gemaakt, als vertrekpunt voor de gesprekken. Het praatstuk geeft inzicht in de huidige situatie in Meppel rondom het thema, wat al is vastgelegd (bestaand beleid), welke kansen en uitdagingen wij zien als gemeente en waarover we graag in gesprek willen met de deelnemers. De deelnemers hebben deze praatstukken voorafgaand aan de bijeenkomst ontvangen. Op 29 september 2021 gingen we in gesprek met 27 inwoners, ondernemers, agrariërs en leden van wijkplatforms, woningcorporaties en diverse verenigingen uit de gemeente Meppel over de kansen en uitdagingen die zij zien met betrekking tot de 5 thema’s: verstedelijking, verduurzaming, toekomstbestendig buitengebied, bedrijvigheid en gezonde leefomgeving. Deelnemers konden voorafgaand aan de online bijeenkomst een top 3 doorgeven voor thema’s naar hun voorkeur.

In twee rondes gingen we in gesprek over welke kansen en uitdagingen de deelnemers zagen met betrekking tot het betreffende thema. Tijdens de bijeenkomsten werden veel uitdagingen genoemd. Maar zagen we ook: waar de één een uitdaging zag, zag de ander een kans. In diezelfde periode was er ook de gelegenheid om per formulier een reactie op de 5 thema’s te geven. Om deelnemers die niet alle input tijdens de bijeenkomst kwijt konden of mensen die niet aanwezig konden zijn, toch de gelegenheid te geven om hun mening alsnog te geven. In totaal zijn er 28 reactieformulieren ingevuld. Daarnaast zijn drie mails ontvangen, met een reactie. Deze zijn ook beschouwd als reactieformulier.

Afbeelding 4. Het reactieformulier Omgevingsvisie Meppel

In gesprek over de Omgevingsvisie Meppel

10

3.2.3. In gesprek met de Expertgroep Voor het gehele proces van de Omgevingsvisie Meppel is er een Expertgroep opgericht. Deze groep bestaat uit inwoners en professionals die vanuit een brede blik en het algemeen belang naar de opgaven voor de Omgevingsvisie kunnen kijken. De Expertgroep heeft schriftelijk inbreng kunnen geven op de participatieaanpak en hoe we de andere publieksgroepen kunnen bereiken. De Expertgroep is in wat wisselende samenstellingen bijeen geweest en bestaat uit circa 20 personen. De Expertgroep heeft als groep een adviserende rol. Daarnaast kunnen ze vanuit individueel belang meedenken tijdens de participatiegesprekken. Leden van de Expertgroep waren dan ook uitgenodigd voor de bijeenkomst op 29 september jl. Op basis van alle inbreng die is gegeven tijdens de online bijeenkomst op 29 september en in de reactieformulieren, hebben we drie verdiepende vragen geformuleerd voor de Expertgroep: 1. Hoe kunnen we het toekomstige netwerk van Meppel organiseren, rekening houdend met de huidige structuur? 2. Hoe bewaren /versterken we de schaal, diversiteit en groene karakter van Meppel terwijl we ook (stevig) willen groeien? 3.

Waar moeten we als gemeente ruimte voor bieden, zodat een toekomstbestendig buitengebied ontstaat? Deze drie vragen hebben we op 11 oktober 2021 besproken met 9 deelnemers van de Expertgroep en 4 studenten en hun advies hierop gevraagd tijdens een online bijeenkomst. In de bijeenkomst gingen we in 3 groepen uiteen en werd in iedere groep één van de drie verdiepende vragen besproken. Een toelichting op de drie verdiepende vragen is te vinden in hoofdstuk 6, bijlage 2. De participatievraag die centraal stond was: ‘Wat stelt u voor als aanbeveling richting het college? Wat wilt u ons meegeven?’. Iedere groep heeft uiteindelijk 2 tot 3 aanbevelingen geformuleerd en die zijn tijdens de gezamenlijke terugkoppeling met elkaar besproken. Ook kon er dan op de aanbevelingen gereageerd worden en werd het uiteindelijk één geformuleerd advies voor het college. Dit advies is meegenomen als inbreng voor een themasessie in het college. 3.2.4. Opdrachten voor studenten Vanuit het vak Burgerschap bij Het Drenthe College hebben 5 studenten inbreng geleverd tijdens het maken van de visie op de fysieke leefomgeving. Zij hebben twee opdrachten gedaan: 1. In gesprek over de 5 thema’s verstedelijking, verduurzaming, bedrijvigheid, gezonde leefomgeving en buitengebied met klasgenoten. Zij hebben dezelfde informatie en vragen voorgelegd gekregen als tijdens de rondetafelgesprekken met stakeholders.

De studenten hebben de opbrengst verzameld en schriftelijk gedeeld. 2. Beelden en uitleg bij de termen: diversiteit, menging van functies, gemoedelijke schaal en groen, water en landschap. Dit waren termen die we in de participatie veel hebben gehoord, maar die door iedereen anders opgevat kunnen worden. De studenten is voor elke term gevraagd: • Wat komt er in je op als je denkt aan X? Kun je je eigen omschrijving hiervan geven in minimaal 5 zinnen? • Wat denk je dat we bedoelen met X en hoe zie jij dat zelf terug in Meppel? (in minimaal 5 zinnen) • Zoek afbeeldingen op het internet die jij vindt passen bij X of maak zelf foto’s in Meppel (minimaal 3 afbeeldingen/foto’s) Zij hebben de uitkomsten gepresenteerd aan betrokken beleidsmedewerkers van de gemeente. Daarnaast hebben we de studenten deelgenomen aan de bijeenkomst over de verdiepende vragen met de Expertgroep.

In gesprek over de Omgevingsvisie Meppel

11

3.3. Communicatie & organisatie Een goede communicatieaanpak is een belangrijke succesfactor in een participatieproces. We hebben deelnemers tijdens dit participatieproces op de hoogte gehouden van het proces, de voortgang en de resultaten. We maakten gebruik van een centrale webpagina, een nieuwsbrief en (social) media. 3.3.1. Website gemeente Meppel Er is een projectpagina ingericht op www.meppel.nl/omgevingsvisie waar we informatie delen over het proces en de resultaten. Ook vind je hier achtergrondinformatie over de inhoud en het participatieproces rondom de Omgevingsvisie, maar ook meer informatie over de Omgevingswet, omgevingsprogramma, omgevingsplan en omgevingsvergunning.

Afbeelding 5. Website gemeente Meppel projectpagina Omgevingsvisie

3.3.2. Nieuwsbrief Voor directe communicatie maken we gebruik van de gemeente nieuwsbrief, speciaal ingericht op het onderwerp omgevingsvisie. Via de website kun je je op deze nieuwsbrief inschrijven. Uitnodigingen en terugblikken worden vanuit deze nieuwsbrief gecommuniceerd. Het mailbestand bestaat uit bijna 150 personen. Ook werden er via dit e-mailadres praktische vragen gesteld over aan-/afmelden bijeenkomst en het opvragen van stukken.

Afbeelding 6. Nieuwsbrief Omgevingsvisie Meppel, voorbeeld van uitnodiging 29 september 2021

In gesprek over de Omgevingsvisie Meppel

12

3.3.3. (Social) media Via de Meppeler Courant huis aan huis werd er een aantal keer aandacht gevraagd voor de online bijeenkomst op 29 september en de mogelijkheid voor het invullen van het reactieformulier. Deze is ook doorgeplaatst op RTV Meppel. Twitter, Facebook en Instagram zijn ingezet om de online bijeenkomst en het reactieformulier in Meppel bij de doelgroep onder de aandacht te brengen. Voor Facebook en Instagram zijn ook advertenties ingezet en daarvan is er een totaalbereik geweest van gemiddeld 7.785 personen en gemiddeld 220 kliks.

Afbeelding 7. (Social) media inzet voor uitnodiging online bijeenkomst en reactieformulier Omgevingsvisie Meppel

In gesprek over de Omgevingsvisie Meppel

13

4.

Belangrijkste resultaten

Onderstaand geven we een weergave van de opbrengsten uit de rondetafelgesprekken en reactieformulieren, de aanbevelingen van de Expertgroep en de inbreng van de groep studenten. 4.1. Rondetafelgesprekken en reactieformulieren Tijdens de participatiegesprekken zijn naast uitspraken over de 5 thema’s verduurzaming, verstedelijking, bedrijvigheid, buitengebied en gezonde leefomgeving, ook uitspraken gedaan die betrekking hebben op het gebiedseigen verhaal. 4.1.1. Gebiedseigen verhaal In het gebiedseigen verhaal zijn 7 kenmerken genoemd met daarbij een toelichting. In onderstaande woordwolk zijn de kenmerken in oranje weergegeven en in zwart enkele steekwoorden uit de toelichting. De termen vanuit de participatie zijn in blauw toegevoegd.

Afbeelding 8. Woordwolk met uitspraken over gebiedseigen verhaal gemeente Meppel

4.1.2. Thema Verduurzaming Opgave duurzaamheid met samenleving invullen Duurzaamheid is een verplichte opgave. Vul dat samen met de bevolking in. Dat betekent zeggenschap, draagvlak en betrokkenheid. Ga vroegtijdig met elkaar in gesprek over bijvoorbeeld windenergie. Stimuleer een coöperatieve ontwikkeling en collectief gebruik in wijk, dorp of gebied. Duurzaamheid betekent gemeenschappelijkheid. Denk aan meer samen delen en slimmer organiseren. Meer samenwerken als bewoners en MKB. Noaberschap. Binnen de wijk een bepaalde plek creëren, bijvoorbeeld een gezamenlijke hub, ruilhandel, circulair, moestuintjes. Niet ieder voor zich, maar gezamenlijk.

In gesprek over de Omgevingsvisie Meppel

14

“Door het goede voorbeeld te geven en te laten zien wat kan en wat dat brengt raakt de omgeving vanzelf enthousiast. Geef vooral samen met de bevolking invulling aan de duurzame opgave.” Zorg dat meer mensen betrokken raken bij duurzaamheid. De regie meer naar de wijk halen. Laat een buurt zelf met oplossingen komen, geef voorlichting op scholen en in buurten. Geef als gemeente het goede voorbeeld. Laat bewoners ook zien van zij zelf kunnen doen en stimuleer hierin, zoals energiebesparing en isolatie, of een groen dak. Daar winnen we al veel mee. Er is steeds meer interesse voor verduurzaming, ook bij huurders, pak die kans. Meppel springt er qua betrokkenheid uit, de bereidheid is er. Dat geldt ook voor ondernemers. Er is veel bereidheid om mee te doen in acties voor korte termijn. Zorg dat dit voor ondernemers zichtbaar is. Verbindt de lange termijn aan de korte termijn door kleine concrete acties. Zorg samen voor betaalbare en haalbare oplossingen. Kijk vooruit, maar neem geen radicale beslissingen. Blijf toetsen wat je daadwerkelijk realiseert. Verduurzaming kost ongelofelijk veel geld. Wat betekent verduurzaming voor de individuele bewoner? Kan iedereen met deze vaart mee? Duurzaamheid betekent overigens ook een betere leefomgeving. De winst van verduurzaming is niet alleen in geld uit te drukken.

Meer prioriteit aan duurzaamheid en zoek vernieuwing Als gemeente kun je meer prioriteit geven aan verduurzaming. Investeer bijvoorbeeld in ondernemingen in Meppel die met duurzaam aanbod komen. Stimuleer een biobased economy, met groene grondstoffen, plantaardige materialen en hergebruik. Geef subsidie voor de aanschaf van accu’s voor het opslaan van duurzaam opgewekte energie. Realiseer meer publieke laadpalen op plekken waar mensen dagelijks parkeren. Zorg dat procedures kort zijn. Verbind ook kennis en technieken met elkaar. Ga niet het wiel opnieuw uitvinden, maar bouw voort op bewezen technieken en modellen. Denk meer out of the box en zoek samen met de bevolking naar verrassende koppelingen. Denk daarbij ook niet alleen aan technische oplossingen, maar ook CO2 vasthouden. Bijvoorbeeld door slim landgebruik het vastleggen van koolstof uit de lucht, waarmee emissie vermindert. Haak aan bij regionale trajecten, zoals de Agenda Impactondernemen en de Regiodeals. Betrek stakeholders en realiseer een beweging met hen van onderop. Schakel meer capaciteit bij en verbreed bestaande activiteiten met NICE. Zelfvoorzienend Meppel? Meer delen en slimmer organiseren! Er werd gesproken over de mogelijkheid om zelfvoorzienend te worden als Meppel.

Kunnen we als samenleving alles wat we nodig hebben zelf verzorgen? Welke schakels in de keten ontbreken nu om circulair te worden? Denk in de hele keten van toeleveranciers en makers. Samen kunnen we een deeleconomie aanjagen als coöperatieve beweging. Dat betekent meer delen, slimmer organiseren en nieuwe buurtorganisaties. Een strategisch geplaatste deelauto kan bijvoorbeeld 8 auto's vervangen. Deze aanpak sluit aan bij onze handelsgeest en innovatie.

“Als we samen in de gemeente meer gaan delen en slimmer organiseren kunnen we grote duurzaamheidsimpact maken.”

In gesprek over de Omgevingsvisie Meppel

15

We kunnen zo ook de stikstofproblematiek benaderen. Weten we wie de piekbelasters zijn? Zijn er knoppen om aan te draaien? Zoek daarbij de balans tussen sectoren, de landbouw is er niet alleen debet aan. Eerst moeten we weten hoe we de emissies kunnen verlagen. Dan pas ontstaat pas ontwikkelruimte. Volgens recente inzichten moet de totale uitstoot minimaal gehalveerd worden. Ook ten aanzien van energie kun je uitspreken zelfvoorzienend te zijn als gemeente. Dus niet afhankelijk van energie van ver. Een lokaal netwerk is het meest duurzaam, maar het huidige energienetwerk is er niet op ingericht. Een gezamenlijk bezit van woningbouw met lokaal energienetwerk, samen zorgen voor energielevering, is een win-win situatie. Er is nu onvoldoende capaciteit op het net voor duurzame opwekking. Een netverzwaring is nodig. Dit zal betekenen dat het netwerk meer zichtbaar wordt in de wijk, bijvoorbeeld meer kastjes. Pas windenergie zorgvuldig in, in afstemming met omgeving Bij windenergie is het belang van inpassing in het landschap vaak genoemd. Zorg voor projecten die passen in het landschap en bijdragen aan biodiversiteit. Een negatief effect op De Wieden en het Reestdal moet worden voorkomen. Kijk ook Drenthe-breed en met omliggende gemeenten wat goede oplossingen zijn. Probeer zo efficiënt mogelijk te verspreiden. Behoud het Drentse landschap van glas en windmolens.

In plaats van windenergie, is ook kernenergie als de toekomst ingebracht als reactie. En alternatieven voor grote windturbines, zoals kleine windmolens op boerenerven, waterstof en zonnepanelen langs de snelweg als geluidsscherm. Zonnepanelen op alle daken is snelle winst Men was het eens dat zonnepanelen op alle daken, ook grote bedrijfspanden, kantoren en fabrieken een snelle winst is. Maar denk ook aan gebieden langs snelwegen en ringwegen, bijvoorbeeld op geluidswallen en muren. En gebruik daken van sociale huurflats. Maak van de wijk een energiewijk zonder gas, met verwarmde energiehuizen door zonnepanelen. Over zonneparken waren de meningen verdeeld. Van liever geen zonneparken tot alleen als rekening wordt gehouden met de landschappelijke kwaliteiten. Zoek de juiste balans tussen het ruimtebeslag versus meer duurzame energieopwekking. 4.1.3. Thema Verstedelijking Groene openbare ruimte is een belangrijke kwaliteit Het belang van de groene, openbare ruimte is vaak benoemd. Zo werd genoemd dat we goede voorwaarden moeten bieden die ontmoeting in de openbare ruimte mogelijk maken. En zorg dat groen gekoppeld wordt aan fietsen, wandelen, bewegen en vermaak. Vervlecht dit tot groenblauwe vingers door de stad en naar buiten. Versterk het groen in de kernen en zorg voor meer water en meer (soorten) bomen. Bij nieuwe woongebieden hoort ook een stadspark.

Maak combinaties met biodiversiteit en het tegengaan van hittestress. Ook het buitengebied werd benoemd als groene aangename leefomgeving. Beschouw stad en land meer in samenhang. Er werd aandacht gevraagd voor het onderhoud van groen. Dat moet op orde zijn. Maar er zijn ook kansen voor ecologisch beheer, waarmee de biodiversiteit wordt verbeterd. Zaai meer wilde bloemen in plaats van meer te maaien. Zorg voor goed onderhoud van de bermen. In het buitengebied moet geregeld gemaaid worden zodat onkruid zoals Jacob kruiskruid geen kans krijgt.

In gesprek over de Omgevingsvisie Meppel

16

Voer een vergroenend beleid De oproep werd gedaan als gemeente een vergroenend (of ontstenend) beleid te voeren. Laten we zuinig zijn op het groen dat er is en zorgen voor vergroening. Dit is goed tegen hitte, voor het vasthouden van water en het bodemleven en het geeft kleur en leven. Stimuleer de samenleving om met eigen ideeën daarin te komen. Denk aan tegengaan van betegeling, stimuleren van groene daken, groene parkeeroplossingen en groene uitnodigende boomspiegels en geveltuinen. Dat geldt ook voor bedrijfsterreinen. Groen zorgt onder meer voor gezondere werknemers, draagt bij aan het groene imago en zorgt voor minder hittestress. Maak vergroening bijvoorbeeld onderdeel van de vergunningprocedure. Ook werd het vergroenen van schoolpleinen genoemd als kans. Er werd ook stilgestaan bij verduurzaming en groen. Dat kan hand in hand gaan, bijvoorbeeld zonnepanelen of windmolens gecombineerd met groen. Tegengeluid was het aanplanten van meer lage beplanting in plaats van bomen in verband met zonnepanelen. Inbreiding en transformatie in de stad biedt kansen Er is veel gesproken over transformatie en inbreiding in de bestaande stad. Het biedt kansen om kwaliteit toe te voegen. Denk aan iconische woonbebouwing aan de snelweg, waarmee Meppel een smoel krijgt.

Transformeren naar onder meer wonen kan een impuls geven aan lege en oude panden, winkels, kantoren, stilstaande gebiedsontwikkeling, bedrijfsterreinen rondom het centrum en de aanloopstraten. Ook oude bedrijfsterreinen omvormen voor nieuwe bedrijvigheid werd genoemd. Of verplaats bedrijvigheid van binnen naar de buitenrand. Zet wel in op behoud van bedrijven, ga niet wegpesten. Tegelijkertijd werd aandacht gevraagd voor de drukte in de binnenstad en de druk van nieuwe woningen op bestaande gebieden en op de ontsluiting.

“Vergroening van bedrijventerreinen vormt een kans om een bijdrage te leveren aan klimaatadaptatie en meer biodiversiteit.” Weeg uitbreiding zorgvuldig af Over het uitbreiden van de stad zijn verschillende meningen ingebracht. De één vindt dat wonen in de stad moet blijven: ga niet uitbreiden. De ander vindt uitbreiden prima, want we hebben met elkaar een woonopgave op te lossen. Zonder groei zijn veel voorzieningen niet meer houdbaar of mogelijk en worden we hooguit een ‘slaapstad’ van Zwolle. Het meest werd benoemd eerst in te zetten op inbreiding en pas daarna, goed beargumenteerd, op uitbreiden. Gebruik bijvoorbeeld de Ladder van duurzame verstedelijking. En bedenk voor wie je wilt uitbreiden: lokaal of van buiten? Belangrijk vond men zo min mogelijk verstenen van het buitengebied, zuinig omgaan met de groene aangename leefomgeving rond de stad en ruimte voor de landbouw. Oproep werd gedaan om als uitloopgebied van Zwolle te kiezen voor eigen afwijkende keuzes, met meer groen en ruimtelijker opgezet.

“Binnenstad compact houden, bedrijventerreinen inbreiden waar dat kan en uitbreiden waar het echt noodzakelijk is. Overweeg of je wilt bouwen voor bedrijven van buiten of vooral voor bedrijven uit de stad.” Meppel beter doorkruisbaar maken Ten aanzien van mobiliteit werd de voorkeur uitgesproken om eerst in te zetten op langzaam verkeerroutes en daarna auto. Meppel heeft een lastig te bereiken binnenstad, voor auto, voet en fiets. Zorg dat Meppel makkelijker doorkruisbaar wordt, zeker voor de fiets. Verbeter functioneel in de stad en voeg naar buiten toe meer fietsmogelijkheden toe. Als optie is shared space wandel- en fietspaden

In gesprek over de Omgevingsvisie Meppel

17

genoemd. Maar denk ook aan bereikbaarheid over het water. Bijvoorbeeld het rechtstreeks bereikbaar maken van het centrum voor scheepvaart. En hoeveel diesels wil je nog in de binnenstad? We hebben liever wat minder lawaai. Op de ringen in Meppel zit veel zwaar verkeer. Er zijn maar weinig inprikkers naar buiten toe. Voeg nieuwe radialen toe als drager van stedelijke ontwikkeling. Kan de spaghetti van wegen bij Meppel zuid aangepakt worden, zodat zwaar verkeer niet over de ring door de woonwijk gaat? Bedrijfsterreinen zijn het entreegebied van Meppel. Zorg hier voor voldoende kwaliteit. Verschillende en duurzame woonmilieus Meppel heeft een interessante ligging op de draaischijf van natuur en stedelijkheid en van het noorden naar het westen. Dat biedt een interessant vestigingsklimaat. Zorg dat je verschillende woonmilieus realiseert op fietsafstand. Ontwikkel gedifferentieerd. Bouw energieneutrale en natuurinclusieve woningen.

“Natuurinclusief bouwen: groen/natuur incorporeren in je woonconcept. Dus groen mee-ontwikkelen, bv. in de vorm van groene daken, tuinen in flats. En niet eerst de bebouwing plannen en aansluitend kijken wat je met groen nog kunt/wilt.” Betaalbaarheid van woningen is een uitdaging. Woningcorporaties zoeken naar goedkope beschikbare grondlocaties, nabij voorzieningen. Alleen zo kunnen betaalbare huurwoningen worden gerealiseerd. Er is een toenemende vraag naar ruimte voor eenpersoons huishoudens. Door omvormen van kantoren en fabrieken kunnen betaalbare huurwoningen voor bijvoorbeeld starters komen. Opgemerkt werd dat gentrificatie op de loer ligt. Er zijn al grote verschillen tussen dure koop en sociale huur. Saamhorigheid en vertrouwen wordt dan niet vanzelfsprekend. Meng jong en oud en de verschillende lagen in de maatschappij, zodat een goede sociale cohesie ontstaat. Aandacht wordt gevraagd voor een actief beleid op onderhoud, inclusief de voortuin. Voorkom verloedering bij sociale huur. Nieuwe woningen moeten aansluiten bij de vraag. Bijvoorbeeld duurzaam en mooi, niet luxe en groot. Richt bouwvergunningen op projecten die passen bij de behoefte, bouw meer voor onder de 3 ton als hoofdmoot. Elk bouwproject zou minimaal 30% sociale huur moeten zijn. Er is beter te reguleren door verplichte zelfbewoning bij aankoop en verbod op doorverkoop binnen 5 jaar.

Ook werden suggesties gedaan voor andere oplossingen: voordeur delen zonder financieel nadeel, opsplitsen van grote koopwoningen en verhuren van tiny houses in eigen tuin. 4.1.4. Thema Bedrijvigheid Meer groen en ontspanning in de binnenstad We hebben een kwalitatief goed centrum. Behoud een zo klein mogelijk kernwinkelgebied. Beter compacte vitale kern, dan verspreid. Maak werk van de Keyserstroom en de Swaenenborgh. Maak de binnenstad meer aantrekkelijk: ontspannen, belicht de schoonheid van authentieke panden, maak stukjes groen en miniparkjes. Een gezellige plek voor gezinnen/kinderen wordt gemist. Vergroen bijvoorbeeld de AH en Swaenenborgh, of de parkeerplaats achter het stadhuis. Dat brengt koelte, leven en sfeer. En stimuleert werknemers om meer thuis te werken of met fiets of OV te komen.

“Ik mis nu ruimte / specifieke horeca / groen in het centrum voor een gezin met jonge kinderen. Ik merk nu dat wij als gezin vaak Meppel uit gaan om te recreëren.”

In gesprek over de Omgevingsvisie Meppel

18

Maak verbindingen met natuur en landschap. Vertel verhalen van Meppel beter, dat maakt de omgeving interessanter. De suggestie werd gedaan meer grachten uit te graven, voor de wateropgave, woonbeleving en toerisme. Behoud ondernemers in de binnenstad. Ga voor echte dag horeca en geef meer ruimte aan kleine winkels. Haal grote ketens beperkt binnen. Behoud de diversiteit in het aanbod. Er werd gevraagd waarom er zoveel supermarkten in de binnenstad zijn. Kan dat niet verplaatst worden naar een bedrijfsterrein? Ook werd voorgesteld de stad voor funshoppen te optimaliseren. Zorg in elk geval dat dat vastgoed betaalbaar blijft voor winkelier. En bedenk dat grote werkgevers ook belangrijk zijn voor bezoekers aan de winkelstraat. Meer werkgelegenheid, minder milieubelasting Inzet voor bedrijvigheid zou moeten zijn meer werkgelegenheid en minder milieubelasting. Oproep is om als gemeente ook eisen te stellen aan de milieuruimte. Misschien het uiterlijk van het pand dan iets minder prioriteit geven? Kies voor bedrijven die aansluiten bij bedrijvigheid die er al zit. Dat beperkt mobiliteitsbewegingen. Of stimuleer bedrijven richting thuiswerken, dan is er minder ruimte nodig. Zet in op vervuilende producten belasten en duurzame producten stimuleren. Een groen en gezonde stad draagt bij aan een goed vestigingsklimaat. Vergroenen biedt kans voor het klimaat en biodiversiteit.

Denk bijvoorbeeld aan plan Boom van Natuur- en milieufederatie en Landschapsbeheer Drenthe. Laat de samenleving stem hebben bij de keuze voor nieuwe bedrijvigheid, bijvoorbeeld in een panel. Welke grenzen stel je en waar? De gemeente mag kritischer zijn. Anderzijds moeten we ook accepteren dat wonen en werken naast elkaar moet in onze kleine land. Bespreek als samenleving wat acceptabel is en waar maatregelen nodig zijn. De kwaliteit van leven en een prettig werk en woonomgeving moeten voorop staan. Bedrijvigheid circulair-klaar We moeten versnellen: in 2030 50% circulair zijn, is al heel snel. Er moet aandacht komen voor betekeniseconomie en impact ondernemen. Haak bijvoorbeeld aan bij de Drentse Agenda Impactondernemen. De Natuur- en Milieufederatie werkt met NHL Stenden aan een praktische tool voor de MKB. De gemeente zelf kan ook bijdragen door een eigen milieustraat. Een financiële prikkel voor restafval zal ook helpen. Ieder nieuw bedrijfsterrein moet circulair-klaar worden opgezet. Denk aan het gebruik van gedeelde laad-, los- en opslagfaciliteiten. En een gedeeld wagenpark, vergaderen, werkplaatsen etc. Dit betekent minder gebruik van grondstoffen en betere efficiëntie. Zorg dat we minder afhankelijk zijn van (grondstoffen uit) andere landen. Meer samenwerken, zoals het Herenboerennetwerk.

De gemeente kan bedrijven helpen meer met elkaar en de directe omgeving samen te werken. Denk ook aan lokaal en streekgebonden producten. Denk als gemeente aan een kwaliteitsplan circulair, een speciaal uitgifteplan, een ontwikkelleidraad, alleen vergunning voor duurzame en niet vervuilende bedrijven. Diversiteit als kracht van bedrijvigheid Diversiteit is de kracht van Meppel, met daarbinnen enkele parels en grote bedrijven. Denk aan gezondheidszorg, handel en onderwijs. Meer divers is meer toekomstgericht. Laten we de dingen doen waar we goed in zijn en duidelijke keuzes maken. Zorg voor een sterk profiel. Sluit aan bij de handelsgeest, draaischijf tussen landschappen, goed bereikbaar als kruispunt weg, water en spoor. Zoek aansluiting met station. Suggesties die werden gedaan zijn: iets met maakindustrie of iets hoogwaardiger, toegevoegde waarde ten opzichte van de bulk. Zet in op high tech en handel, schone bedrijven. Combineer met maakindusrtie Staphorst en Isala. Sluit met onderwijs aan op bedrijvigheid, bijvoorbeeld met Universiteit van het Noorden. Vanuit Meppel ben je sneller in Zwolle dan vanuit sommige plekken in Zwolle zelf. Dat maakt het interessant voor hoger opgeleiden die in Zwolle werken, om hier te wonen. In gesprek over de Omgevingsvisie Meppel

19

Recreatie en toerisme als (kleine?) kans Over de kansen van recreatie en toerisme in Meppel liepen de reacties uiteen. Vraagtekens waren er bij hoeveel we hierin kunnen bereiken. Als kansen werden genoemd een beter verbinding met het omliggende toerisme zoeken. Gebruik daarbij de positie van onze ligging aan snelweg en het station. Maak meer gebruik van de ligging nabij Zwolle.

“Als je kijkt naar Meppel, dan zie je een stad die ligt op een draaischijf van landschappen en verschillende streken. De stad is ontzettend goed bereikbaar en er is de handelsgeest. Ik denk dat als je daar even heel goed naar kijkt, dat je dan een heel uniek profiel naar voren kunt laten komen. Zo kan je je onderscheiden binnen de regio Zwolle en misschien zelfs de rest van Nederland. Ik mis die inzet nog wel een beetje. Ook een focus op toerisme en recreatie mis ik. Volgens mij liggen we in een enorm sterk toeristisch gebied en ik vind dat daar tot nu toe nog niet heel veel uitkomen.” Een hotel werd genoemd als wens, voor toeristen en zakelijke gasten. Je kunt ook inzetten op enen: verblijfs- en dagrecreatie. Suggesties waren: camperplaatsen, waterrecreatie, waterhuis, kanoën, suppen, elektrisch varen door de grachten en een jachthaven. Een ruimte/specifieke horeca/groen in centrum voor gezin met jonge kinderen werd gemist. Of een mooie plek om te recreëren zoals Nijstad bij Hoogeveen. Ook werd een park waar je kleinschalige festivals kunt organiseren genoemd. Evenals meer wandelgebieden en ontmoetingsplekken in het buitengebied. 4.1.5. Thema Buitengebied Behoud kwaliteiten van het buitengebied Behoud van het buitengebied werd meermaals genoemd. Het buitengebied is prima, werd aangegeven.

Laten we zuinig zijn op onze landschappelijke kernkwaliteiten en de weinige natuur die we hebben. We kunnen het gebiedseigen verhaal nog aanscherpen ten aanzien van identiteit en landschap.

“Buitengebied moet behouden blijven, in balans zijn met grote opgaves die ruimte vragen en de landschappelijke kernkwaliteiten moeten worden versterkt.” Genoemd werd dat in het Reestdal veel geregeld en beschermd is. In het slagenlandschap rond Nijeveen is bescherming minder vanzelfsprekend. Daar zou een soortgelijke bescherming moeten gelden, zonder agrariërs te belemmeren. In dit gebied mist een bepaalde knusheid. De suggestie werd gedaan om samen met de boeren groenblauwe vingers door het landschap vorm te geven. Dat is een kans voor fietsen, wandelen en bewegen. Als risico werd genoemd de ouder wordende boer zonder bedrijfsopvolging en vergrijzing in het buitengebied. Bedrijven stoppen en agrarische bebouwing komt vrij. Ideeën hierbij waren de bebouwing inzetten voor bedrijvigheid en Rood voor rood als kans. Zet in op nieuwe woonvormen die iets doen met buitengebied, zoals tiny houses en gemeenschappen. Als kanttekening werd genoemd het omzetten naar wonen te beperken, zodat geen extra verstening plaatsvindt. Ruimte vragende opgaven in balans houden Deelnemers constateerden dat er veel opgaven landen in het buitengebied. Dat geeft druk op gebieden. Hoe behoud je de kwaliteit? We moeten ruimte vragende opgaven in balans houden, in relatie tot het gebiedseigen verhaal. Er werden diverse invalshoeken ingebracht. Zoals: balans is goed, maar focus

In gesprek over de Omgevingsvisie Meppel

20

op de stad. Benut erven en linten in plaats van meer woonwijken. Kijk niet per definitie naar het buitengebied voor natuurlijke energiebronnen. Ook waren er verschillende meningen over toevoegen van bos. Dit betekent minder weidevogels en gewasopbrengst. Maar kan ook het landschap versterken. Meer wateropvang werd als opgave ingebracht, maar boeren zien water momenteel niet als bedreiging. De oproep werd gedaan te communiceren met mensen die verantwoordelijk zijn voor buitengebied. Geef mensen de ruimte en niet teveel regels. Benut de kwaliteiten van een gebied voor een nieuwe invulling die daar bij aansluit. Ook werd aandacht gevraagd voor de verplichtingen vanuit Europees recht, het Klimaatakkoord en de Habitatrichtlijn? Pas dan heb je een beeld van de daadwerkelijke ruimte. En werk samen met omliggende gemeenten aan het buitengebied, bijvoorbeeld voor de keuzes vanuit duurzaamheid en het watersysteem. Een werkbaar buitengebied in samenwerking met de stad Ten aanzien van de landbouw werden tegengestelde geluiden ingebracht. Enerzijds werd gevraagd om ruimte voor de agrariër. Zorg voor een mooi werkbaar buitengebied, waarin de boer kan ontwikkelen en innoveren. Daarbij kan het buitengebied ook iets voor de stad betekenen. Denk aan het vastleggen van koolstof, windenergie en zon op daken. Of het versterken van een groenblauwe structuur vanuit de stad naar het buitengebied.

Bewegen middels routes van binnen naar buiten, waar boeren ook een rol in kunnen spelen. De overgang van stad en buitengebied kan beter en leefbaarder, door transformatie van de bestaande stad. Stimuleer de samenwerking van de agrarische wereld met ondernemend Nijeveen en Meppel. Denk aan een regionomie: een regionale economie, waarbij je alles uit eigen regio haalt. Meer producten van eigen land: beter voor klimaat en met een eerlijke prijs. Directe verbanden tussen stad en land, zonder tussenhandel. Stimuleer kleine ondernemers om te verbouwen en directe verkoop. Daarbij werd benoemd dat er vooral ruimte moet zijn blijven veehouderij en niet voor akkerbouw en megastallen.

“Ik zie veel toegevoegde waarde om mensen uit de stad te halen want er zit een grote kloof tussen stad en platteland. Maar daarvoor moeten er ook wel mogelijkheden om vanuit Meppel mensen ook naar buiten te kunnen laten gaan. Zoek in de omgevingsvisie vooral de verbinding tussen stad en platteland.” Zet ruimte landbouw in voor andere thema’s Het andere geluid was dat er geen toekomst voor de landbouw werd gezien. Meppel is te klein voor landbouw. Zet de beschikbare ruimte in voor andere thema's. Koop landbouwers uit voor huizen te bouwen en parken vol groen en recreatie. Of realiseer biologische tuinbouw, verbouw producten dichtbij huis. Dit betekent vermindering van CO2 en ruimte voor wonen. Ook werd ingebracht om niet meer dieren te fokken voor ons eigen plezier. Investeer in biotechnologie. Dan is minder vlees nodig en daarmee minder veevoeding, dus minder landbouw. Er zijn hierin veel ontwikkelingen. Suggestie werd gedaan om elk kwartaal een meeting te houden binnen de gemeente om nieuwe life science en technologische ontwikkelingen met een specialist te bespreken. Kringlooplandbouw Er werd gesproken over de transitie van de landbouw met aandacht voor biodiversiteit en landschap. Dit vraagt een integrale gebiedsgerichte aanpak. Er wordt in Drenthe gewerkt aan de Drentse Agenda Boer Burger en Biodiversiteit.

Daarvoor is de ambitie dat rendabele Drentse akker- en veehouderijbedrijven in 2030 koploper zijn in kringlooplandbouw en verbetering van biodiversiteit en landschap. Hier wordt in Nijeveen-Kolderveen al aan gewerkt. Sluit hierbij aan en betrek grondeigenaren bij ontwikkelingen. De gemeente kan de ambitie van een natuurinclusieve landbouw overnemen en een rol spelen in de transitie, bijvoorbeeld met pachtbeleid. In gesprek over de Omgevingsvisie Meppel

21

Verbreding van de landbouw: verdienmodel en verbinding Verbreding van de landbouw werd vaker genoemd. Voorbeelden waren: meer biodiversiteit, regenopvang, voedselcoöperaties en een voedselbos. Maar ook recreatieve functies zoals vergaderruimte, B&B, camping of camperplaatsen. Meppel is een actieve gemeente waar veel wordt georganiseerd. Hier kan ook het buitengebied in betrokken worden. Verbreding biedt de kans om de agrariër te verbinden met de stad. Het biedt meer begrip voor elkaar en dicht de kloof. Verbreding van de landbouw is ook nodig om het verdienmodel bij kringlooplandbouw te vergroten. Energie, woningbouw en recreatie kunnen nieuwe verdienkansen zijn voor boeren.

“In de landbouw zijn kansen voor nieuwe verdienmodellen. Denk aan voedsel coöperaties. Directe verbanden ontstaan tussen de stad en landbouw zonder tussenhandel. Bewegen middels routes van binnen naar buiten waar ook de boeren een rol in kunnen spelen.” 4.2. Aanbevelingen Expertgroep De Expertgroep deed aanbevelingen op basis van drie verdiepende vragen, zoals weergegeven in hoofdstuk 3.2.3. Onderstaand de belangrijkste resultaten per verdiepende vraag. 4.2.1. Organiseren netwerk Ga van autostad naar fiets- en wandelstad Gebruik het patroon van ringen en radialen om van autostad naar fiets- en wandelstad te gaan. Geef de binnenring een andere positie, met inprikkers voor parkeerplekken en minder dominant voor de auto. Streef naar een kleine autovrije binnenstad, met een autoluwe ring daaromheen. Gebruik het patroon van ringen en radialen en vindt ruimtelijke samenhang, waarin ook het blauwgroene netwerk doorloopt. Patroon van ring en radialen (structuur): 1. Binnenring autoluwer, niet meer rondrijden met auto (maar denk goed na over randvoorwaarden i.v.m. middenstand) 2. Huidige buitenring wordt nieuwe centrumring 3. Stadsring met accent op onderlinge verbinding (voorbeeld Groningen) Koppel transformaties aan uitleggebieden Koppel transformatie in bestaande stad aan andere zaken, zoals de uitleggebieden (netwerkexploitatie). 4.2.2.

Groeien met kwaliteit Beweeg tijdig en adequaat mee met ontwikkelingen Beweeg tijdig en adequaat mee met ontwikkelingen die op je pad komen. Dat geldt voor de gemeentelijke organisatie en in beleid. Als voorbeeld werd benoemd de bewoning van studenten NHL Stenden in het oude waterschapgebouw. Dit sluit aan bij de behoefte en geeft meer reuring en dynamiek. Denk ook aan stapelen van functies. Hou kernkwaliteiten groen, gezellig en water overeind Groen, gezellig en water. Dat zijn kernkwaliteiten, die je overeind moet houden. Geef de historie met water een plek bij uitbreiding (voorbeeld Noordpoort). En bouw de kwaliteit uit, bijvoorbeeld een rondje om Meppel kunnen varen. Alle waterlopen aan elkaar knopen voor ene leuk rondje. Heb oog voor kansen toerisme en recreatie Bekijk de kansen voor recreatie. Hierbij werden bijvoorbeeld genoemd hotel en camperplaatsen. Spring in op kansen in de (groei)markt. Ook in het buitengebied liggen kansen om meer recreatieve mogelijkheden toe te voegen.

In gesprek over de Omgevingsvisie Meppel

22

Hoogbouw met attentiefunctie op zichtlocaties Denk aan goede hoogbouw op zichtlocaties. Niet om mensen te stapelen, maar vooral gemengde functies. Een iconische toren heeft een attentiefunctie. 4.2.3. Verbinden stad-land Functies combineren in het buitengebied Er is te weinig buitengebied voor alles wat we willen doen. Eigenlijk moeten we op zoek naar meer buitengebied. Beweeg daarom op tijd mee. Er moet ruimte zijn voor veel onderwerpen. Begin nu met richting bepalen. Zorg voor een goed plan met de beperkte ruimte die je hebt. En heb daarbij aandacht voor bereikbaarheid en water. Geef voorkeur aan gemengde functies. Combineren van functies, landbouw, recreatie, wonen. Denk buiten de kaders! In buitengebied komen allicht ook woningen. Veel ruimte besparing mogelijk door hoogbouw. Werk samen met buurgemeenten aan de energietransitie Het lijkt er op dat alle gemeenten het eigen deel van de energietransitie aan het uitvinden zijn. Oproep aan gemeenten om dat samen op te pakken en dus niet windmolens aan rand van elke gemeente te plaatsen. Voorwaarden voor natuur? Hoe houden we het groene buitengebied aantrekkelijk voor insecten, vogels, biodiversiteit? Willen we bijvoorbeeld voorwaarden toevoegen bij nieuwbouw voor natuur? Buitengebied gedragen door de erven Het buitengebied wordt ruimtelijk gedragen door de erven.

Bij verandering van de agrarische functie, moeten we hier oog voor hebben. Sta stil bij de unieke karakteristieken van het landschap, die ook over de gemeentegrenzen heen gaan. 4.3. 4.3.1.

Inbreng studenten Op de vijf thema’s

Bedrijvigheid • Worden er wel eens open bedrijvendagen gehouden? • Er zijn veel festiviteiten, zoals donderdag Meppeldag. • Terrasjes. Toekomstbestendig buitengebied • Ik hou van de natuur. Ik wandel graag, of fiets erlangs. • Er zijn goede fietspaden, ze zijn breed. • De parken mogen beter benut worden, meer zitplaatsen en plekken om te picknicken. • Er mogen ook wel meer parken zijn. Verduurzaming • Ik zie als ik naar school ga straat, stenen en gebouwen. • Ik zou graag meer groen in de straten willen. • Groen maakt gezellig. • Ik zie ook vaak van die groene daken, zouden jullie dat als gemeente niet meer kunnen stimuleren? • De stad autovrij maken, bv bij scholen: autovrije zones (wat ook meteen gezonder is als er naar school wordt gelopen of gefietst). • Windmolens horen bij de Nederlandse cultuur. • Zonneparken in weilanden dat mag, maar mooier als het gebruikt kan worden voor koeien of bloemen.

In gesprek over de Omgevingsvisie Meppel

23

Verstedelijking • Er is een goede treinverbinding (veel studenten wonen in Hoogeveen en gaan met de trein naar Meppel). • Wel sluiten de treintijden net niet goed aan bij de schooltijden. • Mijn bustijden sluiten niet aan, daardoor stap ik op de fiets en dit vind ik helemaal niet erg. Gezonde leefomgeving • Scholen zouden elke maand een dag moeten organiseren voor ouderen. • Niet alleen voor ouderen, maar ook voor gehandicapten. • Meppel doet al heel veel op het gebied van sport. • Stimuleren van lopen + fietsen. • Breng schoolkinderen bv niet met de auto naar school. NB: De gemeente heeft wel een organiserende rol. Zij moeten in contact gaan met scholen, scholieren, inwoners om verbeteringen te organiseren. 4.3.2. Beelden en uitleg bij termen In bijlage 3 is de presentatie van de studenten opgenomen. Zij hebben hierin een aantal termen in eigen woorden toegelicht en van beelden voorzien. Hoofdpunten hieruit zijn: Gemoedelijke schaal • Mensen in de buurt kennen en er normaal mee omgaan. Gebruiken om jouw netwerk te vergroten • Niet alles hoeft met de auto, dus op loop en fietsafstand • Herkenbare bebouwing, monumenten en water trekken aan • In wijken alles dicht op elkaar • Elkaar leren kennen door evenementen en activiteiten Menging van functies • Goede balans tussen thuis, je werk en vrije tijd.

Dat je overal genoeg tijd voor neemt • Veel dynamiek en verandering, bijvoorbeeld keuze hebben in waar en met wie je wandelt • Met plezier en energie dingen doen die je moet doen • Plekken waar je er even tussenuit kan, kan wandelen • Veel bedrijven staan op verschillende plekken en niet alleen op industrieterreinen, dat zorgt voor veel verschillen. Diversiteit • Verschillende culturen, leeftijden, religies en seksualiteiten worden geaccepteerd. Er zijn in Meppel veel geloven en op school wordt dat gewoon geaccepteerd. • Diversiteit in bedrijven: verschillende soorten bedrijven, iedereen mag er de baas zijn • Boeren maken eten en producten op verschillende ecologische manieren • Voor alle soorten mensen zijn er evenementen, waarbij iedereen alles accepteert. Bijvoorbeeld de Donderdag Meppeldag met verschillende thema’s • Voorbeeld is ook boeren die samen protesteren. Ze zijn allemaal heel divers, maar toch zie je geen verschillen