Document · PDF

Bijlage 1 - Programmabegroting 2022

1 - RAADSVERGADERING 4 november 2021, gemeente MeppelBij agendapunt: Programmabegroting 202238.124 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Programmabegroting 2022

Inhoudsopgave 1.

Leeswijzer ....................................................................................................................... 5 1.1

2.1 3.

Paragraaf lokale heffingen ....................................................................................... 83 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................... 89 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen ...................................................................... 98 Paragraaf financiering ........................................................................................... 105 Paragraaf bedrijfsvoering ....................................................................................... 110 Paragraaf verbonden partijen ................................................................................. 114 Paragraaf grondbeleid ........................................................................................... 122 Paragraaf subsidies ............................................................................................... 128 Paragraaf schouwburg Ogterop ............................................................................... 129

Uiteenzetting van de financiële positie ......................................................................... 131 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5 7.6

Overzicht van de Algemene dekkingsmiddelen en overzicht overhead............................. 77

Paragrafen ..................................................................................................................... 81 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7 6.8 6.9

Programma 1: Bestuur ............................................................................................ 27 Programma 2: Openbare orde en veiligheid ................................................................ 30 Programma 3: Sociaal domein .................................................................................. 33 Programma 4: Onderwijs ......................................................................................... 43 Programma 5. Maatschappelijke Ondersteuning .......................................................... 46 Programma 6: Kunst en cultuur, recreatie en toerisme................................................. 47 Programma 7: Sport en bewegen.............................................................................. 50 Programma 8: Ontwikkeling openbare ruimte ............................................................. 53 Programma 9: Beheer bestaande openbare ruimte ...................................................... 57 Programma 10: Economische zaken en grondzaken ..................................................... 61 Programma 11: Duurzaamheid ................................................................................. 66 Programma 12: Burgerzaken ................................................................................... 71

Algemene dekkingsmiddelen en overzicht overhead ....................................................... 75 5.1

Beleidsontwikkelingen ............................................................................................. 15 Financiën .............................................................................................................. 18

Beleidsprogramma’s ...................................................................................................... 25 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12

Voorwoord ............................................................................................................ 11

Begroting op hoofdlijnen ............................................................................................... 13 3.1 3.2

Leeswijzer ............................................................................................................... 7

Voorwoord ....................................................................................................................... 9

Overzicht baten en lasten met toelichting ................................................................. 133 Incidentele baten en lasten .................................................................................... 136 Overzicht baten en lasten meerjarig ........................................................................ 138 Geprognosticeerde balans ...................................................................................... 140 Reserves en voorzieningen .................................................................................... 141 Berekening EMU-saldo .......................................................................................... 143

Bijlagen ....................................................................................................................... 145 8.1 8.2 8.3

Investeringsprogramma 2022-2025 ........................................................................ 147 Kerngegevens ...................................................................................................... 153 Taakvelden.......................................................................................................... 154

Leeswijzer

Programmabegroting 2022

1.1

Leeswijzer

De leeswijzer vertelt hoe deze programmabegroting is opgebouwd. We beginnen met het voorwoord. Daarna volgt de begroting op hoofdlijnen bestaande uit twee delen: de beleidsontwikkelingen en de financiën. In de begroting op hoofdlijnen wordt het totaalbeeld van deze begroting weergegeven. De beleidsbegroting bestaat uit een programmaplan, het overzicht Algemene dekkingsmiddelen en de paragrafen. Programma’s Per beleidsprogramma geven we aan: - Wat valt onder dit programma? - Beleidskader; - Relaties met andere beleidsterreinen; - Wat willen we bereiken; - Wat gaan we daarvoor doen; - Beoogde effecten; - Wat mag het kosten (inclusief toelichting); - De geplande investeringen met toelichting. Overzicht Algemene dekkingsmiddelen inclusief overzicht overhead De algemene dekkingsmiddelen vormen de financiële dekking van de bestedingen in de programma’s 1 tot en met 12. Daarnaast worden hier het renteresultaat en de eventueel verschuldigde vennootschapsbelasting verantwoord. Hier staat ook de post voor onvoorziene uitgaven. Er is een afzonderlijk overzicht opgenomen van de kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces (de zogenaamde overheadkosten). Paragrafen Doel van de paragrafen is dat belangrijke reguliere gemeentelijke taken met betrekking tot de financiële positie worden gebundeld.

Hiermee krijgt de raad inzicht in de door hem gestelde kaders voor deze onderwerpen. De paragrafen zijn een dwarsdoorsnede van de begroting. De financiële begroting bestaat uit een uiteenzetting van de financiële positie. Overzicht van baten en lasten met toelichting Dit betreft een totaaloverzicht van de raming van baten en lasten per programma. Verder staat hier het overzicht van de geraamde algemene dekkingsmiddelen (inclusief de kosten van overhead). Het saldo van baten en lasten wordt verrekend met de mutaties van de reserves per programma. Dit leidt uiteindelijk tot het geraamde resultaat. De toelichting bevat de grondslagen waarop de ramingen zijn gebaseerd. Het totaalbeeld wordt aangevuld met een overzicht van geraamde incidentele baten en lasten per programma. Het geraamde resultaat per jaar wordt gecorrigeerd met het saldo van de incidentele baten en lasten. Op die manier is per jaar het structureel evenwicht weergegeven. Vervolgens is een overzicht toegevoegd van de geraamde baten en lasten voor de jaren 2023 tot en met 2025. Geprognosticeerde balans Hieronder staat de meerjarige geprognosticeerde balans. Reserves en voorzieningen Hier staat het meerjarig beeld van de reserves en voorzieningen met een toelichting daarop. EMU-saldo De opname van het EMU-saldo is een verplichting.

Het geldt binnen de Europese Unie als indicator om de gezondheid van de overheidsfinanciën te kunnen bepalen. Er zijn drie bijlagen toegevoegd: 1. Een totaaloverzicht van alle geplande investeringen 2022-2025; 2. De kerngegevens van de gemeente Meppel; 3. Een overzicht van baten en lasten ingedeeld naar de taakvelden.

Programmabegroting 2022

Voorwoord

Programmabegroting 2022

2.1

Voorwoord

Geachte leden van de gemeenteraad, Hierbij bieden wij u de programmabegroting van 2022 aan. De laatste begroting van deze bestuursperiode. We kijken hoopvol uit naar het jaar dat voor ons ligt, ondanks het feit dat we ook in 2022 nog wel te maken hebben met het coronavirus en de beperkingen die dat met zich meebrengt. Het overgrote deel van de Meppelers is gevaccineerd en er kan en mag steeds meer. En als we één ding hebben gezien, dan is het wel hoeveel veerkracht en creativiteit er in de Meppeler samenleving zit. Het college kijkt dan ook uit naar de laatste maanden van deze bestuursperiode en heeft vertrouwen in de periode erna. De komende jaren wacht Meppel een aantal mooie uitdagingen. Op het gebied van wonen en verstedelijking, klimaat en de energietransitie bijvoorbeeld. Investeren in Meppel is nodig om de economische groei te stimuleren en ons voorzieningenniveau op peil te houden. In 2022 gaan we daar vol enthousiasme mee door. We gaan het eerste wijkplan maken richting een aardgasvrij Meppel en werken de plannen voor de vernieuwbouw van Ogterop verder uit. De transformatie van Noordpoort krijgt verder vorm en we werken aan de ontwikkeling van onze bedrijventerreinen. Natuurlijk blijven we investeren in een aantrekkelijke binnenstad en gezonde, leefbare dorpen en wijken.

Dat doen we niet alleen, maar samen met inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners in de regio. We zetten in op groei met behoud van onze identiteit. Dat wat Meppel zo mooi maakt, versterken we. De betrokkenheid van de Meppelers is daarin onmisbaar. De komst van de Omgevingswet geeft ons nieuwe instrumenten om het samenspel met de samenleving aan te scherpen en verder te optimaliseren. Zo blijft Meppel de plek waar je wilt wonen, werken en ondernemen. En waar mensen uit omliggende gebieden graag komen om gebruik te maken van onze regionale voorzieningen. Onze ambitie is helder. Tegelijk kent de financiële positie van onze gemeente een aantal onzekerheden, de meeste afhankelijk van externe factoren. Zo is de kabinetsformatie nog altijd niet afgerond en het is nog onduidelijk wat dit betekent voor de gemeentefondsuitkering. De jeugdzorg en de bekostiging ervan zijn (landelijk) in beweging. Het rijk heeft voor 2022 extra middelen beschikbaar gesteld voor de jeugdzorg, maar laat de beslissing voor de jaren daarna aan het nieuwe kabinet. We blijven daarom werken aan efficiëntere werkprocessen, waarbij maatwerk en het zoveel mogelijk voorkomen van langdurige zorg het uitgangspunt blijft. Het college heeft de financiële positie van onze gemeente de afgelopen jaren verder verstevigd. Maar een behouden koers en weloverwogen keuzes blijven nodig.

We spannen ons maximaal in om ambities te realiseren, binnen de financiële mogelijkheden en de capaciteit van de organisatie. Niet alles kan, zeker niet tegelijk. Dat vraagt om stevige keuzes die we samen met uw raad blijven maken, onder andere met de begroting die u nu in uw handen heeft. Tot slot, het college blikt terug op een ongekende bestuursperiode. We kijken met vertrouwen vooruit naar al het moois dat Meppel te wachten staat. We zien er naar uit om samen met onze samenleving en uw raad deze bestuursperiode af te ronden en na de gemeenteraadsverkiezingen samen te werken aan een nóg mooier Meppel. Burgemeester en wethouders.

Programmabegroting 2022

Begroting op hoofdlijnen

Programmabegroting 2022

3.1

Beleidsontwikkelingen

Deze begroting is de laatste in de huidige bestuursperiode. In de perspectiefnota is aangegeven dat wij inzetten op twee punten: enerzijds willen we geen gras voor de voeten wegmaaien van het volgende bestuur. Anderzijds zien we ons voor opgaven gesteld die geen uitstel verdragen. Stilzitten is geen optie. We geven richting aan ontwikkelingen via projecten en activiteiten die voor ons liggen. We gaan niet op onze handen zitten maar geven koersvast invulling aan de vraagstukken die urgent zijn. Daarbij zijn de drie samenhangende lijnen uit de perspectiefnota leidend: a. Groeiend kwaliteit toevoegen Ons voorzieningenniveau is hoog, met name doordat we een regionaal verzorgingsgebied hebben. Groei vergroot het draagvlak voor deze voorzieningen, maar groei alleen voegt onvoldoende toe. Het is zaak de unieke kwaliteiten van Meppel te handhaven en zelfs uit te bouwen. Op die manier dragen we bij aan de kwaliteit van leven en aan een brede welvaart. b. Effectief organiseren: verbindend en vraagstukgericht De samenleving verandert in hoog tempo. Dat vraagt om herijking van onze verhoudingen, zowel intern als met partners. Ook vraagt het om flexibiliteit en wendbaarheid. Het feit dat de samenleving verandert en vaak complexer wordt, maakt dat we als gemeente verbindingen moeten leggen over de domeinen heen, en tussen inwoners, organisaties en bedrijven.

We willen effectief bijdragen aan het oplossen van vraagstukken. Vraagstukken moeten centraal staan in de wijze waarop we relaties aangaan met partijen in de samenleving. c. Transformatief besparen Verbetering van de financiële positie blijft een thema dat regelmatig terugkomt. Een andere benadering is echter nog steeds nodig. Een manier om dat te doen is het verbinden van de transformaties die op ons afkomen met de taken die we als gemeente al hadden en hebben. Zo maken we werk met werk en maken we verbinding met partijen in de samenleving. Financiën Gezonde financiën willen we realiseren door gebruik te maken van de beleidsvrijheid die het rijk ons geeft ten aanzien van de besteding van de rijksmiddelen. Dit uiteraard binnen de kaders van de wetgeving. Onze grootste inkomstenbron is de gemeentefondsuitkering die we van het rijk ontvangen. Hiervoor geldt geen bestedingsvoorwaarde. Het geeft gemeenten de mogelijkheid eigen afwegingen te maken. Vaak is het zo dat bij een nieuwe taak het budget dat we van het rijk ontvangen eerst leidend is. Zodra een gemeente meer ervaring heeft opgedaan met de uitvoering van zo’n (nieuwe) taak gaat het rijk er vanuit dat gemeenten zelf een inschatting kunnen maken van de kosten die de nieuwe taak met zich meebrengt.

De koppeling tussen uitgaven en inkomsten wordt dan losgelaten conform het doel van het rijk om de gemeentefondsuitkering aan te merken als algemeen dekkingsmiddel. Dit ook vanwege de systematiek dat de omvang van het gemeentefonds afhankelijk is van de ontwikkeling van de rijksuitgaven. Geeft het rijk meer uit dan krijgen gemeenten meer en geeft het rijk minder uit dan krijgen gemeenten ook minder. Het college legt achteraf via de jaarstukken verantwoording af aan de gemeenteraad over de wijze waarop de middelen van het rijk worden ingezet alsmede over de rechtmatige en doelmatige besteding ervan. Hoe doen we dat concreet? Groeiend kwaliteit toevoegen passen we onder meer toe in het traject van de Omgevingsvisie, in de manier waarop we in het najaar komen tot een visie op de leefomgeving. Uiteraard speelt het een grote rol bij de woonopgave. We treffen voorbereidingen om woningbouw waar mogelijk te versnellen. Dat doen we in het samenwerkingsverband Regio Zwolle en in de samenwerking met provincie Drenthe en gemeenten in zuidwest-Drenthe. Daarnaast werken we stevig door aan het behoud en de verbetering van ons voorzieningenniveau, met speciale aandacht voor Ogterop, het ziekenhuis en de binnenstad.

Effectief organiseren en samenwerking zoeken met inwoners en andere partners doen we onder meer via de taskforce corona, een breed samengestelde groep die zich richt op het dempen van de negatieve effecten van het coronavirus. In het Sociaal domein willen we nieuwe afspraken maken met partijen in zorg, onderwijs en welzijn. Het oplossen van vraagstukken staat daarbij centraal. Om transformatief te besparen proberen we de grote uitdagingen, zoals klimaat en duurzaamheid te verbinden met taken die we al doen. Een wijk van het gas halen doe je samen met de inwoners, maar ook benut je momenten die bijvoorbeeld al in de planning staan van het beheer van de openbare ruimte. Nieuwe manieren –innovaties- zoals op het gebied van digitalisering en informatisering, passen we waar mogelijk toe. Randvoorwaardelijk investeren we in dit onderwerp. Duurzaamheid koppelen aan havenontwikkeling is een manier om verschillende opgaven effectief te verbinden. Daarmee lossen we problemen van de toekomst op én dragen we bij aan gezonde financiën. Binnen het Sociaal domein, het Fysiek domein en de bedrijfsvoering lichten we een aantal zaken uit:

Programmabegroting 2022

Sociaal domein Jeugdzorg Jeugdzorg is landelijk een prominent thema en in de gemeente Meppel is dit niet anders. In 2015 werd de jeugdzorg als gevolg van de decentralisaties naar de gemeente overgedragen, met een fikse efficiencykorting. Sindsdien kampen we met tekorten. Inmiddels erkent het rijk dit structurele probleem en komen er structureel extra gelden naar de gemeente. De vraag is echter: is dit genoeg? Enerzijds om De structurele tekorten te compenseren in de jeugdzorg en anderzijds om de offers die uit de algemene middelen zijn gebracht om de tekorten uit de jeugd te dekken, te verlichten. We komen steeds vaker zeer schrijnende verhalen van mensen tegen. Daar wil je wat aan doen, maar de meest complexe probleemsituaties vergen ook heel veel financiële middelen. Als gemeente kunnen we niet alles bekostigen. Dat is een dilemma. De jeugdzorg is kwetsbaar, letterlijk en figuurlijk. Dienstverlening Dit dilemma geldt eigenlijk voor het gehele Sociaal domein. Complexe en schrijnende situaties gaan hand in hand met hoge kosten en oplopende financiële tekorten. Om hier koersvast invulling aan te geven blijven we inzetten op preventie. We geloven: voorkomen is beter dan genezen. We geloven óók in de eigen kracht van onze inwoners. Is de zorg echt nodig? Dan kan daar altijd gebruik van gemaakt worden. Het is beter voor iedereen als situaties worden aangepakt vóór ze escaleren.

En met elkaar kunnen we voorkomen dan wel vertragen dat mensen in een zorgvangnet terecht komen. Dat is niet eenvoudig, daar hebben we onze partners in welzijn, onderwijs en zorg hard bij nodig. Samen met hen willen we dan ook dichter op de leefwereld acteren. Samenwerken is essentieel, zeker bij preventie. In de komende jaren richten we ons op het beter inrichten van de dienstverlening. De wereld om ons heen transformeert en wij transformeren mee. We werken met een andere toegang en brengen het voorzieningenniveau op orde, zodat deze past bij Meppel. We halen buiten naar binnen, gaan strategisch partnerschap aan en bevorderen participatie van inwoners, organisaties en bedrijven. Eigen regie hebben op je leven is een groot goed en zullen we ondersteunen en faciliteren waar nodig. We hebben te maken met financieel beperkende omstandigheden, maar dit biedt ook een uitdaging: we zetten de lijn uit vanaf de inhoud en gaan het in de toekomst écht anders doen. Economisch wacht ons ook een uitdaging: ondernemingen kunnen failliet gaan door bijvoorbeeld het wegvallen van de steunpakketten van de overheid. Dit zorgt voor financiële onzekerheid en kan leiden tot schulden en armoede. De werkloosheid zal naar verwachting toenemen, terwijl tegelijkertijd in sectoren een tekort aan arbeidskrachten is.

Als gemeente en regio willen we inzetten op om- en bijscholing zodat we mensen die hun baan kwijtraken kunnen begeleiden naar een nieuwe baan. Fysiek domein Omgevingswet De breedste opgave waar we in het Fysiek domein voor staan is de invoering van de Omgevingswet. De invoeringsdatum is met een halfjaar uitgesteld tot 1 juli 2022. We zijn volop bezig met de voorbereidingen waaronder het gereed maken van de digitale systemen, het oefenen en testen van de werkprocessen rond vergunningverlening, het aanpassen van diverse verordeningen, een leidraad voor het Omgevingsplan, het opstellen van participatiebeleid en het maken van een Omgevingsvisie. Wonen en verstedelijking In Nederland moeten veel woningen worden gebouwd; de behoefte is enorm. Meppel wil daaraan bijdragen. Groei is een middel om onze voorzieningen structureel op peil te houden en mogelijk te verbeteren. In de Omgevingsvisie wordt verkend hoe Meppel op kwalitatieve wijze invulling gaat geven aan deze verstedelijking. Concreet willen we woningbouw versnellen in Nieuwveense Landen en starten in Noordpoort. De woningnood in Nederland is tenslotte groot en de vraag naar woningen neemt (ook) in Meppel toe. Het gaat echter niet alleen om wonen. Die inwoners gaan zich ook verplaatsen en willen ook werken. Daar hoort dus ook de werkgelegenheid bij, waarvoor de ontwikkeling van Noord III voor ons bedrijfsleven essentieel is.

En we zetten ons in voor verbetering van de infrastructuur, waaronder het spoor, en de stationsomgeving. Duurzaamheid We staan voor een belangrijke opgave met het samenhangende vraagstuk van klimaat, energie en circulariteit. Dit heeft dan ook onze volle aandacht. Met het programma duurzaamheid geven we hier invulling aan. Afvalreductie, duurzame opwek van energie, wijken van het gas af, aanpassing aan klimaatverandering hoort er allemaal bij. Een groot project dat hieraan de komende jaren ook gaat bijdragen is Port of Zwolle. Een circulaire haven met toenemende economische kansen in regionaal verband is het toekomstbeeld. Bedrijfsvoering Informatisering Niet alleen de samenleving verandert in een hoog tempo; de manier waarop we omgaan met informatie en digitale processen doet dit ook. Daarom werd eerder in deze tekst al genoemd: investeren in informatisering is randvoorwaardelijk. We starten in 2022 met het Verbeterplan Informatisering. In de gehele organisatie brengen we de informatievoorziening op orde komt en wordt deze duurzaam en

Programmabegroting 2022

toekomstbestendig gemaakt. De organisatie is momenteel onvoldoende ingericht om in te spelen op tal van ontwikkelingen. Dit geldt bijvoorbeeld voor het faciliteren van de toenemende behoefte van inwoners en ondernemers om zaken zelf te kunnen regelen en aan te vragen bij de gemeente. Het Verbeterplan Informatisering heeft dan ook effect op veel processen in de organisatie en op alle programma’s. Met de realisatie van een gezonde informatisering kunnen we efficiënter werken omdat er meer gedigitaliseerd en geautomatiseerd kan worden. Daarmee komen we tot een snellere én meer passende dienstverlening. Het digitaal volgen van een aanvraag, als inwoner of als ondernemer, wordt zo eenvoudiger gemaakt en de mogelijkheden worden uitgebreid. De gemeente Meppel beschikt over een enorme hoeveelheid informatie die zonder de juiste processen, analyses en vertalingen weinig van waarde is. Dat kan én willen we anders. Zo kan met behulp van data en het analyseren van trends invulling gegeven worden aan de verkleuring van de binnenstad. Maar ook kan er gemonitord en gestuurd worden op de effectiviteit van voorzieningen in het Sociaal domein. Inwoners kunnen enerzijds meer zelf, terwijl anderzijds op maat passende ondersteuning geboden kan worden. Zo kunnen we eerder bijsturen en komen we sneller tot goede resultaten.

Programmabegroting 2022

3.2

Financiën

Financieel vertrekpunt Het financieel vertrekpunt van deze programmabegroting is de eindstand van de programmabegroting 2021-2024. In de PPN hebben we die eindstand geactualiseerd. Omschrijving (bedragen x 1.000)

2022

2023

2024

2025

Eindstand programmabegroting 2021-2024

-486

-461

-1.230

-1.199

-1.127

-602

-748

-1.291

Financiële uitkomsten o.b.v. constant naar lopende prijzen ingaande 2022

-820

Raming loonontwikkelingen eigen personeel per 01-01-2022 met 2%

460

Uitwerking op basis technische uitgangspunten Financiële uitkomsten gemeentefonds o.b.v. septembercirculaire 2020

Raming prijsindex budget derden 1,5% Vertrekpunt Perspectienota 2022-2025 (plus

270

-1.703

-1.153

-2.068

-2.580

= nadeel, min = voordeel)

De actualisatie is gedaan op basis van de laatste berichten van het rijk over de gemeentefondsuitkering. Ook zijn de gevolgen van de verwachte loon- en prijsontwikkelingen vanaf 1 januari 2022 meegenomen. Even terug naar de vastgestelde PPN 2022-2025 De PPN die de raad in zijn vergadering van eind juni heeft vastgesteld is anders van karakter dan we gewend zijn. Reden daarvan is dat we in het laatste jaar van deze collegeperiode zitten. Vanzelfsprekend hebben we rekening gehouden met de beleidsontwikkelingen die we op ons af zien komen. Ook de verantwoording over 2020 in de jaarstukken en de bestuursrapportage 2021 die voor de zomer is gepresenteerd heeft (financieel) invloed. De financiële opgaven bij de PPN hebben geleid tot het treffen van maatregelen om te komen tot een structureel en reëel financieel evenwicht voor de komende jaren. Tijdens de behandeling van de PPN heeft de raad een motie aangenomen waarin is gevraagd om een nadere onderbouwing te geven van de keuzes die zijn gemaakt. We noemen ze hierna nog even weer met daarbij een toelichtende tekst. Een aantal keuzes zijn inmiddels geactualiseerd bij deze begroting. Overzicht financiële opgaven PPN ingedeeld per categorie: Omschrijving (bedragen x 1.000) Vertrekpunt Perspectienota 2022-2025

Noodzakelijkheden en onvermijdelijkheden Opgave perspectiefnota na noodzakelijkheden

2022

2023

2024

2025

-1.703

-1.153

-2.068

-2.580

590

573

655

604

-1.113

-580

-1.413

-1.976

Structurele effecten jaarrekening 2020

2.745

2.720

Opgave perspectiefnota na structurele effecten jaarrekening 2020

1.632

2.140

1.307

744

Overige (structurele) effecten Opgave perspectiefnota na overige (structurele) effecten

Wensen

200

235

299

125

1.832

2.375

1.606

869

339

390

270

Opgave perspectiefnota na wensen

2.171

2.714

1.996

1.139

Voorlopige stand perspectiefnota 2022-2025

2.171

2.714

1.996

1.139

(plus = nadeel, min = voordeel)

Programmabegroting 2022

Omschrijving (bedragen x 1.000) Voorlopige eindstand

2022

2023

2024

2025

2.171

2.714

1.996

1.139

-420

-570

-32

-45

-90

-135

-180

Keuzes ingedeeld per programma Bestuur -150

Budget taskforce corona halveren Sociaal domein Taakstelling Sociaal domein Onderwijs Bijdrage schoolzwemmen halveren Sport en bewegen Verhoging gebruikersvergoeding sportaccommodaties Ontwikkeling openbare ruimte Deel budget Omgevingswet 1 jaar opschuiven

-50

Verlagen herstructureringsbudgetten

-50

Transformatiegebied Noordpoort

-50

Verhoging opbrengst parkeervergunningen

-32

Verhoging opbrengst havengeld pleziervaart

-24

-36

-48

-60

Halveren budget kwaliteitsverbetering groen

-125

Taakstelling binnen beheer groen

-180

-60

Beheer openbare ruimte

Termijn afschrijving wagenpark verlengen Lagere onderhouds- en energiekosten openbare verlichting

-20

Onderhoud verkeersvoorzieningen

-50

Structurele compensatie jeugd via gemeentefonds

-430

-1.000

Overige inkomstenverhogende maatregelen

-75

Voordeel rente leningenportefeuille niet storten in reserve

-370

Bijstellen vennootschapsbelasting

-40

-100

-200 54

-200 -731

-200 -1.645

Algemene dekkingsmiddelen

-40

Overhead Sluiten bedrijfsrestaurant Taakstelling personeel ivm Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen Eindstand perspectiefnota 2022-2025

-200 -172

(plus = nadeel, min = voordeel)

Toelichting op de keuzes PPN per programma: Bestuur In de vorige programmabegroting hebben we voor 2021 en 2022 € 300.000 opgenomen voor het dempen van sociaal economische effecten corona. Onzekere factor is hoe deze effecten zich zullen uiten en of het beschikbare budget voldoende zou zijn. Stand van zaken is dat we er vanuit gaan dat het budget in 2021 niet volledig wordt besteed. Sociaal domein Deze taakstelling is ingevuld bij deze programmabegroting (zie mutaties hierna). Onderwijs Het voorstel halveren van de bijdrage voor schoolzwemmen is bij amendement tijdens de raadsbehandeling van de PPN niet overgenomen. Sport en bewegen De voorgestelde tariefsverhoging is bij amendement tijdens de raadsbehandeling van de PPN niet overgenomen. Een eventuele verhoging van het tarief vanaf 2023 te bezien bij de volgende PPN. Ontwikkeling openbare ruimte De inwerkingtreding van de Omgevingswet is wederom opgeschoven. Dat vraagt ook om een nieuwe planning van de werkzaamheden. De herstructureringsbudgetten hebben we jaarlijks met € 50.000 verlaagd als gevolg van de temporisering van het stationsgebied en de aanstaande invoering van de Omgevingswet. Zie ook tabel hierna bij mutaties programmabegroting. Het budget voor transformatiegebied Noordpoort is meegenomen in de grondexploitatie opzet “Kop van Noordpoort”.

Beheer openbare ruimte Voorgesteld is de tarieven voor de parkeervergunningen voor zowel bewoners als bedrijven te verhogen met 20%. De opbrengst havengeld pleziervaart maken we met deze verhoging meer kostendekkend. De opbrengst weegt nu niet op tegen de kosten die we maken.

Programmabegroting 2022

De temporisering van de kwaliteitsverbetering leidt er toe dat het budget jaarlijks wordt gehalveerd. Binnen het groenbeheer zal de focus komen te liggen op de basistaken schoon, heel en veilig. Om die reden is ook een jaarlijkse taakstelling opgenomen in afwachting van deze beleidswijziging. De huidige afschrijvingstermijn voor het wagenpark bedraagt 7 jaar. Beleid bij vervanging is dat kritisch wordt gekeken of vervanging noodzakelijk is of dat de (technische) levensduur kan worden verlengd. De praktijk laat zien dat de levensduur langer is dan de afschrijvingstermijn bij het wagenpark. De geplande omvorming van de openbare verlichting naar LED-verlichting zal de komende jaren naar verwachting een besparing opleveren in de onderhouds- en energiekosten van de openbare verlichting. Het budget onderhoud verkeersvoorzieningen is met € 50.000 per jaar naar beneden bijgesteld omdat het beschikbare budget niet volledig werd besteed de afgelopen jaren. Algemene dekkingsmiddelen Bij de PPN is de verwachting opgenomen dat we vanaf 2023 een structurele verhoging van € 1 miljoen van het rijk ontvangen voor de hogere kosten jeugdhulp. In 2022 is daarvoor al € 570.000 toegekend op basis van de septembercirculaire 2020. Inmiddels weten we meer. Zie hierna onder de mutaties bij de programmabegroting.

De overige inkomstenverhogende maatregelen betreffen vooral een aanpassing aan de werkelijke opbrengsten over de afgelopen jaren (€ 54.000). De overige € 21.000 betreft een verhoging van 5% van de opbrengst begraafrechten, marktgelden, precario en leges huwelijken. Dit om ze meer kostendekkend te maken. Om financiële redenen is het voorstel het rentevoordeel voor 2022 niet ten gunste van de reserve te brengen. Dit is weer teruggedraaid bij deze programmabegroting (zie mutaties hierna). Een inschatting is gemaakt dat voor de jaren 2022 en 2023 geen vennootschapsbelasting afgedragen hoeft te worden als gevolg van de verrekening van verliezen uit eerdere jaren. Overhead De terugkeer naar het stadhuis en hoe dit er in de toekomst uit blijft zien heeft ook invloed op de verdere invulling van facilitaire zaken in het stadhuis, zoals de catering. In de PPN voorzien we in het sluiten van het bedrijfsrestaurant (en daarmee de lunchvoorziening voor onder meer de medewerkers) ook voor de toekomst. Bij de opname van de taakstelling personeel waren we in de veronderstelling dat een lagere opbrengst omgevingsvergunningen leidt tot een lagere inzet van het personeel. Dat blijkt niet 1 op 1 te matchen met elkaar. De taakstelling is in deze programmabegroting vervallen (zie mutaties hierna).

Actuele eindstand PPN De eindstand zoals gepresenteerd in het boekwerk van de PPN moet nog gecorrigeerd worden door de aanname van twee amendementen. Ook de ontvangst van de meicirculaire 2021 leidt tot een ander meerjarig beeld dan we opgenomen hebben in de PPN. Daarin zijn de uitkomsten meegenomen op basis van de september- en decembercirculaire 2020. Verder is een raming meegenomen voor een verwachte extra bijdrage van structureel € 1 miljoen voor de hogere kosten van jeugdhulp. Omschrijving (bedragen x 1.000)

2022

2023

2024

2025

Eindstand perspectiefnota 2022-2025

-172

-731

-1.645

Terugdraaien stopzetten bijdrage schoolzwemmen

Gebruikersvergoeding sportaccommodaties eerst niet verhogen

135

180

Eindstand perspectiefnota na raadsbehandeling juni 2021

-95

176

-564

-1.433

Vertrekpunt programmabegroting 2022-2025

-68

203

-537

-1.406

Verschil uitkomsten gemeentefonds meicirculaire 2021 ten opzichte van PPN

-287

911

1.349

1.523

Actueel vertrekpunt voor de programmabegroting

-355

1.114

812

117

C orrectie PPN op prijsindex

(plus = nadeel , min = voordeel)

Uitgangspunten bij deze programmabegroting In de PPN hebben we de technische uitgangspunten voor de komende vier jaren vastgesteld. We passen daarop een correctie toe ten aanzien van de berekening van de renteomslag. In de notitie rente van de commissie BBV wordt een technische aanbeveling gedaan. Passen we die aanbeveling toe op onze berekening dan komen we voor 2022 en latere jaren uit op een gecalculeerd percentage van 1,5%. In de PPN gingen we nog uit van 2,5%. We vinden het verantwoord in deze begroting het lagere percentage toe te passen ook gezien het rentepercentage dat we moeten betalen voor onze leningenportefeuille. De overige technische uitgangspunten zoals loon- en prijsontwikkelingen blijven staan zoals in de PPN opgenomen (zie ook achterin dit boekwerk bij het hoofdstuk “overzicht baten en lasten” onder financiële begroting).

Programmabegroting 2022

Een overzicht van de mutaties per programma: Omschrijving (bedragen x 1.000)

2022

2023

2024

2025

Vertrekpunt programmabegroting

-355

1.114

812

117

Invulling taakstelling Sociaal domein uit PPN

-38

-165

Mantelzorgcomplimenten

Participatiewet

-112

Inkomensvz oudere-arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW)

-71

Armoedepreventie ervaringsdeskundige

Bijdrage jeugdhulpregio en prestatiemanagement team (PMT)

Impulsmiddelen

Bijdrage Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst (GGD)

Mutaties per programma Openbare orde en veiligheid Lagere opbrengst marktgelden Sociaal domein

Onderwijs 0

-13

Bijdrage openbare bibliotheek

-2

Schouwburg Ogterop

Nationaal programma onderwijs Opbrengst en kosten Oosterboerschool Kunst en cultuur, recreatie en toerisme

Sport en bewegen Onderzoek op basis van beheerplan sportaccommodaties

Onderhoud sportaccommodaties

-23

Gebruikersvergoeding sportpark Ezinge

-60

Ontwikkeling openbare ruimte Wijkaanpak Oosterboer

Invoeringskosten Omgevingswet

150

Digitaliseren Vergunningverlening Toezicht en Handhaving (VTH)-proces

-200

Exploitatie wagenpark

Invulling taakstelling groen uit PPN

Huuropbrengst VION-locatie

Besparing exploitatielasten gemeentelijke eigendommen

-3.197

-2.700

-2.500

-2.300

231

-237

-2

-341

-182

170

Verbeterplan gezonde informatisering

848

875

Huuropbrengst politie

-63

Wet Open Overheid

113

126

139

152

Taakstelling personeel ivm Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen

200

Overige aanpassingen per saldo

-2.166

-653

-621

-1.049

Bijstellen opbrengst leges omgevingsvergunningen Beheer openbare ruimte

Economische zaken en grondzaken

Algemene dekkingsmiddelen Gemeentefonds: stelpost compensatie jeugd* Gemeentefonds: verwachte effecten herijking Opbrengst onroerende zaakbelastingen

-237

Rentevoordeel leningenportefeuille storten in reserve

370

Technische aanpassingen Overhead

Eindstand programmabegroting 2022-2025 (plus = nadeel, min = voordeel)

*Voor 2022 is incidenteel een extra bijdrage door het rijk toegezegd voor jeugdzorg. De extra compensatie van afgerond € 3,2 miljoen voor Meppel leidt tot een verhoging van de gemeentefondsuitkering. Een grove indicatie leert ons dat zonder deze aanvullende compensatie de bijdrage in het gemeentefonds voor jeugdhulp € 11,4 miljoen bedraagt. Aan kosten jeugdhulp is circa € 12,2 miljoen geraamd. Conclusie is dat we € 0,8 miljoen minder ontvangen dan benodigd. Door de extra bijdrage houden we nu € 2,4 miljoen voor 2022 “over”. Dit bedrag komt ten gunste van de algemene middelen. We monitoren de ontwikkelingen op het gebied van jeugdhulp inclusief de bijdragen en kosten voor dit onderwerp. Als de situatie daarom vraagt doen we een voorstel aan de gemeenteraad om extra middelen beschikbaar te stellen en daarvoor een beroep te doen op de algemene middelen.

Programmabegroting 2022

Toelichting per programma op de belangrijkste afwijkingen: Sociaal domein Taakstelling Hier staat de invulling van de taakstelling die is opgenomen in de PPN (voor 2022 € 420.000 en vanaf 2023 € 570.000 per jaar). Een aantal budgetten zijn naar beneden bijgesteld zonder verdere consequenties omdat de ervaring is dat een deel onbenut blijft. Een aantal maatwerkbudgetten zijn geschrapt, waardoor de ‘vrij inzetbare’ ruimte beperkt is. Het maatwerkbudget Wmo/Jeugd wordt verlaagd. Met een goede onderbouwing kunnen alle kosten weggezet worden onder de bestaande wetgeving waardoor cliënten wel de zorg krijgen die nodig is. Door een nieuwe aanbesteding is het mogelijk de kosten van het sociaal team terug te dringen. Verder wordt een aantal activiteiten per direct of in de komende jaren stopgezet. Zo wordt het contract van de Monitor Maatschappelijk Resultaat (MMR) beëindigd. Hoewel de MMR een iets ander doel dient is de verwachting dat Qlik Sense het instrument gaat worden voor monitoring. Daarnaast wordt voorgesteld te stoppen met het project ‘Geweldige wijk’. De consequentie is dat er geen project meer is gericht op armoedepreventie. Participatiewet en IOAW We verwachten een lager aantal uitkeringsontvangers dan waar de raming op is gebaseerd. Bijstelling van die raming levert jaarlijks een voordeel op.

Bijdrage jeugdregio Aanpassing van het budget op basis van de begroting van de regio. Impulsmiddelen In de vorige programmabegroting is het budget naar beneden bijgesteld. In deze begroting is het budget weer teruggebracht naar het oude niveau. Onderwijs Nationaal Programma Onderwijs Dit is een programma om maatregelen te financieren die erop gericht zijn om de onderwijsvertragingen in te halen die kinderen hebben opgelopen als gevolg van corona. De kosten worden opgevangen door een specifieke uitkering van het rijk. Het is dus budgetneutraal. Zie ook programma 4. Kunst en cultuur, recreatie en toerisme Bibliotheek De opgenomen mutatie betreft een correctie van het budget zoals opgenomen in de vorige programmabegroting. Schouwburg Ogterop In dit budget is de ontwikkeling van een productiehuis voor 2022 en 2023 meegenomen (€ 50.000 per jaar). Sport en bewegen Beheerplan Sport Hieronder zijn de kosten van onderzoek geraamd voor de komende twee jaren. Ontwikkeling openbare ruimte Wijkaanpak Oosterboer Voor 2022 is een verhoging van het jaarlijkse herstructureringsbudget gevraagd van € 25.000. Het wordt ingezet als uitvoeringsbudget voor de wijkaanpak Oosterboer. Voor 2022 is € 75.000 beschikbaar en vanaf 2023 € 50.000 per jaar. Omgevingswet Dit betreft een extra budget voor de invoering van de Omgevingswet die naar verwachting per 1 juli 2022 in werking treedt.

Leges omgevingsvergunningen Dit betreft een correctie op de PPN waarbij de raming van opbrengst naar beneden is bijgesteld. Zie ook onder “overhead” waarbij de taakstelling op personeel is teruggedraaid (mutatie is budgetneutraal). Beheer openbare ruimte Exploitatie wagenpark Het zo lang mogelijk operationeel inzetten van het wagenpark en daarmee het moment van vervanging later te realiseren leidt tot hogere kosten voor het onderhoud van het wagenpark. De ontwikkeling van de brandstofprijzen en ook de keuze voor het tanken van (schonere) HVO-diesel leidt tot hogere brandstofkosten.

Programmabegroting 2022

Taakstelling De taakstelling binnen het beheer groen van jaarlijks € 180.000 (zie de keuzes bij de PPN) is ingevuld door een verlaging van de reguliere onderhoudsbudgetten. Het budget voor een kwaliteitsimpuls wordt in stand gehouden. In de huidige coalitieperiode is extra structureel geld voor beheer en onderhoud van groen vrijgemaakt. Hierbij gaat het om € 125.000 voor een kwaliteitsimpuls, € 255.000 als gevolg van areaaluitbreiding en € 330.000 voor vervanging bomen en achterstallig onderhoud bomen. Dit laatste is een jaarlijks krediet gedurende 10 jaar. Het krediet dat beschikbaar is gekomen voor bomen geeft financiële ruimte aan het reguliere groenbudget. Hieruit hoeven immers niet meer de kosten voor vervanging van bomen te worden betaald. Dit maakt een bijdrage aan de taakstelling mogelijk. Door het invullen van de taakstelling kan mogelijk minder ondersteuning vanuit externe partijen worden ingezet in de piekmomenten van het groeiseizoen. Daarnaast zal enigszins terughoudend moeten worden omgegaan met wensen uit de samenleving (bloembollen, nieuw groen, participatievoorstellen). Terughoudend betekent overigens niet dat er niets kan. Voor bewonersinitiatieven is en blijft aandacht en ruimte.

Per saldo blijft er na het invullen van de taakstelling meer structureel geld voor groenbeheer beschikbaar dan voorgaande jaren Economische zaken en grondzaken Exploitatielasten gemeentelijke eigendommen In een vorige begroting is een besparing opgenomen van de exploitatielasten in verband met verkoop van gemeentelijk eigendom. Deze verkoop is (nog) niet gerealiseerd. De jaarlijkse exploitatielasten zijn hier weer opgevoerd. Algemene dekkingsmiddelen Gemeentefondsuitkering Voor 2022 is incidenteel een extra bijdrage door het rijk toegezegd van € 1,3 miljard voor jeugdzorg. Tegenover deze extra bijdrage staat dat gemeenten zich committeren aan een aantal maatregelen die een landelijke besparing van € 214 miljoen moet opleveren. Voor Meppel is de extra bijdrage € 3.197.000. Dat is ongeveer € 94,00 per inwoner. Dit is een incidentele toezegging voor het jaar 2022 met als noot dat de latere jaren aan het nieuwe kabinet wordt overgelaten. Toch zijn in gezamenlijkheid tussen het rijk, IPO en VNG afspraken gemaakt over de structurele middelen vooruitlopend op de definitieve besluitvorming door het nieuwe kabinet. Concreet betekenen de afspraken dat gemeenten de volgende bedragen mogen opnemen in hun meerjarenbegroting: (in mln.) Bedrag oordeel commissie van Wijzen (arbitragecommissie) Stelpost maximaal op te nemen bedrag (75%) volgens afspraken

2023 1.451 1.091

2024 1.365 1.024

2025 1.258 944

De stelpost geeft geen budgettaire garantie omdat deze op geen enkele manier iets zegt over de hoeveelheid middelen die gemeenten nodig hebben om de taken goed uit te kunnen voeren. Dat verklaart ook het uitgangspunt, om in het kader van behoedzaamheid, 75% van de bedragen te hanteren voor de omvang van de stelpost. De provinciaal toezichthouder ziet deze middelen, die vanaf 2023 worden geraamd op een stelpost, als een structureel dekkingsmiddel. Voor Meppel zijn dat de volgende bedragen (indicatief): 2023: € 2,7 miljoen; 2024: € 2,5 miljoen; 2025: € 2,3 miljoen. Voorlopige uitkomsten herijking Het rijk is bezig met een nieuwe verdeling van het gemeentefonds per 1 januari 2023. Meppel gaat er op basis van het laatste voorstel (augustus 2021) € 7,00 per inwoner op achteruit. Dit voorstel is voorlopig. Definitieve besluitvorming over de invoering van het verdeelstelsel moet nog plaatsvinden. Daarnaast vindt nog actualisatie van de gegevens plaats naar de datum 1 januari 2023. Het nadelig effect is voor onze gemeente op basis van die € 7,00 per inwoner te becijferen op € 231.000 per jaar. Opbrengst onroerende zaakbelastingen We indexeren de opbrengst met 1,5% en verder is rekening gehouden met areaaluitbreiding. Rentevoordeel leningenportefeuille Dit betreft een correctie op de PPN. Het voordeel wordt voor 2022 weer gestort in de reserve.

Technische aanpassingen Dit voordeel voor de eerste drie jaren betreft grotendeels de kapitaallasten van investeringen. Het komt voornamelijk door een aangepaste uitvoeringsplanning van de investeringen. Verder staat hier de verrekening met de egalisatievoorziening afval en riolering.

Programmabegroting 2022

Overhead Verbeterplan gezonde informatisering De nulmeting van informatisering heeft geleid tot een negatief oordeel over de huidige stand van zaken. Op diverse terreinen (proces, beleid en organisatie) zijn interventies noodzakelijk om informatisering toekomstbestendig te krijgen en de basis op orde te brengen. Om dit te realiseren is een verbeterplan opgesteld waarmee in de komende jaren een duurzame en toekomstbestendige informatisering wordt gerealiseerd. Vanuit dit verbeterplan ontwikkelen we een gezonde informatisering waarbij we als gemeente in control zijn en risico’s worden gemitigeerd. Voor het behalen van de doelstellingen uit het verbeterplan is een structurele formatie-uitbreiding een noodzakelijke voorwaarde. Voor 2022 is € 618.000 nodig. Vanaf 2023 lopen de jaarlijkse kosten van formatieuitbreiding op naar € 875.000. Om de verbeteringen optimaal tot hun recht te kunnen laten komen zijn incidentele kosten noodzakelijk. Het gaat dan om een bedrag van € 230.000 bestaande uit ondersteuning bij de werving en selectie, opleiding en training van de zittende medewerkers en de begeleiding van de implementatie. Wet Open Overheid Deze wet treedt hoogstwaarschijnlijk in 2022 in werking. De wet is bedoeld overheden transparanter te maken en moet er voor zorgen dat overheidsinfo beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is.

De opgenomen kosten betreffen de compensatie die we via het gemeentefonds ontvangen. Eindstand programmabegroting en versteviging financiële positie De keuzes en prioriteiten leiden voor ieder jaar tot een positief saldo. Het begrotingsjaar 2022 sluiten we af met een gunstig resultaat van ruim € 2 miljoen. De twee jaren daarna met een voordelig saldo van € 0,6 miljoen per jaar en voor het laatste jaar loopt dit op naar € 1 miljoen positief. Mooie getallen die een bijdrage leveren aan één van de speerpunten uit het College Uitvoeringsprogramma namelijk het verbeteren van de financiële positie van onze gemeente. Structureel evenwicht Als in het betreffende begrotingsjaar structurele lasten worden opgevangen door structurele baten is sprake van structureel evenwicht. Uit de begroting moet duidelijk zijn welke geraamde lasten en baten structureel van aard zijn en welke incidenteel. In de financiële begroting is het overzicht van de incidentele baten en lasten opgenomen. Uit de tabel blijft dat we voor alle jaren voldoen aan het structurele evenwicht. Daarmee voldoen we aan de eis van onze toezichthouder om in aanmerking te komen voor repressief toezicht. Omschrijving (bedragen x 1.000)

2022

2023

2024

2025

Eindstand programmabegroting 2022-2025

2.166

653

621

1.049

714

320

245

2.880

973

866

1.049

Bij: incidenteel saldo Structureel saldo van de begroting

Woonlasten De gemiddelde woonlast bestaat uit de onroerende zaakbelastingen voor woningen en de riool- en afvalstoffenheffing. Voor het komende begrotingsjaar is het voorstel de inflatiecorrectie van 1,5% toe te passen op deze woonlasten met uitzondering van de rioolheffing. De gemiddelde woonlast voor onze inwoners stijgt door de inflatiecorrectie van € 687 in 2021 naar € 695 in 2022. Investeringen Voor 2022 wordt voorgesteld een krediet van € 18 miljoen beschikbaar te stellen voor nieuwe investeringen. Circa € 7 miljoen hiervan heeft betrekking op de realisatie van onderwijsvoorzieningen (o.a. onderwijsvoorziening Nieuwveense Landen en renovatie Stadskwartier). Voor de investeringen in de openbare ruimte is ook circa € 7 miljoen opgenomen. Grote projecten in de openbare ruimte zijn de herinrichting van het Prinsenplein en de herontwikkeling van Bleekerseiland. Ten behoeve van de aanleg en vervanging van de riolering is € 2 miljoen begroot.

Programmabegroting 2022

Beleidsprogramma’s

Programmabegroting 2022

4.1 4.1.1

Programma 1: Bestuur Wat valt onder dit programma?

Onderdelen

 

Bestuursorganen Bestuursondersteuning (griffie)

Prod.

Portefeuille

51

Korteland

Onder het programma Bestuur vallen de bestuursorganen gemeenteraad, college van burgemeester en wethouders en burgemeester. De griffie neemt in dit programma een bijzondere plaats in, als organisatie-eenheid die de bedrijfsvoering van de raad behartigt. Ook regionale samenwerking, de rekenkamer, bezwaren en klachten (de commissie bezwaar en beroep en de gemeentelijke klachtenregeling), het initiatievenbudget en de organisatieontwikkeling zijn beleidsmatig aan dit programma verbonden. Beleidskader - Coalitieakkoord 2018-2022 - Griffieplan 2020. 4.1.2

Wat willen we bereiken?

Coronapandemie Het coronavirus heeft vanaf eind 2019 een pandemie veroorzaakt. In Nederland is de eerste besmetting in februari 2020 geconstateerd. Om het virus te bestrijden en de zorg te ontlasten zijn vergaande maatregelen noodzakelijk gebleken. Deze maatregelen hebben een enorme impact op de samenleving. Het coronavirus is er nog, maar door vaccinaties en testen is sprake van een meer beheersbare situatie en zijn maatregelen versoepeld. We kunnen ons nu richten op de situatie waarin corona op een andere manier onder ons is en op de effecten van corona op (middel)lange termijn. Wat is nodig om als stad na de crisis te kunnen herstellen en toekomstbestendig te zijn? Bestuur 2022 wordt een belangrijk jaar voor het bestuur. De raadsverkiezingen in maart 2022 zullen leiden tot een nieuwe raad én een nieuw bestuur in de gemeente Meppel. De gemeenteraad van Meppel blijft werken aan het versterken van de drie belangrijke rollen die de gemeenteraad heeft; de volksvertegenwoordigende, de kaderstellende en de controlerende rol. Daarnaast wil de gemeenteraad in verbinding staan met de samenleving en de regio. Dat betekent een gemeenteraad die vorm en inhoud geeft aan het (veranderend) samenspel met de samenleving.

Het belang van het versterken van de verbinding tussen gemeenteraad en de Meppeler samenleving geldt nadrukkelijk ook voor de verbindingen binnen de regio, zowel binnen de provincie Drenthe als in de regio Zwolle. Met het voorgaande wil de gemeenteraad in de toekomst zijn positie krachtig blijven invullen. Samenwerking Regionale samenwerking wordt relevanter. Veel vraagstukken spelen zich niet alleen op het lokale niveau af. Oplossingen worden regelmatig op regionale schaal gevonden. Dit geldt zeker voor vraagstukken rond economie en arbeidsmarkt, maar ook ruimtelijke en sociale vraagstukken gaan vaak over de gemeentegrenzen heen. Denk aan de woonopgave, het vraagstuk van klimaat en energie, het openbaar vervoer en andere infrastructuur, zorgvoorzieningen (onder meer voor jeugd) en nog veel meer. Regio Zwolle en provincie Drenthe zijn onze primaire (overheids)partners, naast uiteraard onze buurgemeenten. Deze partners bieden kansen die we als Meppel alleen niet zouden hebben. Beide hebben of ontwikkelen investeringsagenda’s waarmee ze een stevig beroep kunnen doen op middelen van het rijk en/of Europa. Zo is Meppel in beeld met Port of Zwolle, circulariteit, de woonopgave, Noord IV en haar bovenlokale voorzieningen (binnenstad, Ogterop). Dit zijn ook onze focuspunten in de lobby. De komende tijd vraagt dit extra inzet om de kansen die er liggen te verzilveren en waar te maken.

Extra inzet is nodig op lobby en projectontwikkeling. Dit laatste omdat voor een goed project op dit moment altijd geld te vinden is. Met name Port of Zwolle en verstedelijking (wonen en meer) vergen extra inzet. Voor verstedelijking geldt dat we groeiend kwaliteit willen toevoegen in Meppel. Dit doen we in afstemming binnen het proces van de Omgevingsvisie. Bij de perspectiefnota is voor de komende drie jaar (2022-2024) € 150.000 per jaar aan extra middelen opgenomen voor dit doel.

Programmabegroting 2022

4.1.3 Wat gaan we daarvoor doen? Doelen/Activiteiten Coronapandemie Wat willen we bereiken? We willen als stad herstellen van de impact die het coronavirus heeft gehad en de lange termijn effecten (financieel, fysiek en mentaal) van corona op onze inwoners, bedrijven en organisaties zoveel mogelijk dempen. Een deel van de inwoners zal het “oude” leven weer oppakken zodra dit kan. Inmiddels is meer duidelijk over de fysieke en mentale gevolgen. Mentale problemen op lange termijn zijn de grootste zorg. Daarover is nog veel onduidelijk, maar zichtbaar zijn de oplopende aantallen depressies en angsten. De wachtlijsten bij GGZ-instellingen groeien. Het thuisonderwijs voor jongeren heeft geleid tot leerachterstanden, slechtere prestaties maar vooral voor eenzaamheid en depressiviteit in deze groep. Er is meer eenzaamheid bij ouderen met alle gevolgen die daarbij horen. Door de maatregel “thuisblijven” is er veel minder gesport en bewogen met ernstige gevolgen voor de lichamelijke en geestelijke conditie. We willen kwetsbare groepen, bij wie door de coronacrisis problemen ontstaan zijn of groter geworden, ondersteunen. Als de ondersteuning van het rijk stopt heeft dat gevolgen voor de economie. Inmiddels blijkt dat 70 tot 80% van de bedrijven het, ondanks of dankzij corona, financieel goed doen.

Veel bedrijven hebben echter hun reserves aangesproken en een deel zal alsnog failliet gaan. Verwacht wordt dat de werkloosheid zal stijgen en financiële onzekerheid, schulden en armoede zijn een reële dreiging. Er is verschuiving op de arbeidsmarkt zichtbaar, met versnelling van de digitalisering. We willen inzetten op (om)scholing om mismatch op de arbeidsmarkt te verkleinen en (lokale) werkgelegenheid te behouden. Ook willen we belangrijke instellingen en voorzieningen overeind houden die maatschappelijke doelen realiseren om als stad aantrekkelijk te zijn en te blijven om te wonen, te werken en te leven. Wat gaan we daarvoor doen? - Inzet op (om)scholing en werk naar werk trajecten; Een aantal bedrijven zal alsnog failliet gaan en de werkloosheid loopt op. Medio 2021 maken nog ruim 150 ZZP’ers gebruik van de TOZO.

Een deel van hen zal, als de TOZO stopt, een beroep gaan doen op een bijstandsuitkering; - Contact houden met de inwoners, ondernemers en instellingen om signalen van lange termijn effecten corona te monitoren en snel te kunnen ingrijpen als dat nodig is; - Initiatieven uit de samenleving met betrekking tot effecten corona, aanjagen en faciliteren; - Vrijwilligers actief betrekken bij (preventieve) aanpak problemen; - Samenwerken met partners om lange termijn effecten te minimaliseren (voorbeeld: werkgevers/arbeidsmarktregio/schuldhulpverlening); - Integrale trajecten ontwikkelen voor en door groepen inwoners die negatieve effecten ervaren (voorbeeld: jongeren/zorg/onderwijs/sport). Bestuur Wat willen we bereiken? Het versterken van de volksvertegenwoordigende, controlerende en kaderstellende rol van de gemeenteraad en specifiek een gemeenteraad die daadwerkelijk in verbinding staat met de samenleving en de regio. Wat gaan we daarvoor doen? - Organiseren van de gemeenteraadsverkiezingen. Samenwerking Wat willen we bereiken? - Samenwerking effectief organiseren door samenhangende vraagstukken met logische partners op te pakken. - Meerwaarde bereiken vanuit de inhoud van het vraagstuk. Wat gaan we daarvoor doen? - Samenwerken rond vraagstukken van economie, arbeidsmarkt en ruimtelijke ontwikkeling in Regio Zwolle.

Dit omvat voor Meppel met name: de havenontwikkeling Port of Zwolle als grondstoffenhub; het bevorderen van om-, bij- en omscholing via de Human Capital Agenda en het Ontwikkelfonds en de crisisherstelaanpak; het versterken van de bereikbaarheid via de corridor Drenthe, de spoorverbetering en de A28; de verbetering van de samenhang tussen stad en platteland en de klimaatadaptatie; - Inspelen op de woon- en verstedelijkingsopgave in de regio. Allereerst aandeel realiseren van de woonopgave in Regio Zwolle. Daarbij samenwerken en afstemmen met onze buurgemeenten en provincie Drenthe. Zo mogelijk inspelen op en afstemmen met het bod van de noordelijke provincies (Deltaplan voor het Noorden);

Programmabegroting 2022

Doelen/Activiteiten - Samenwerken rond energie, klimaat, circulariteit binnen de Regionale Energiestrategie (RES)-regio Drenthe, Fluvius en met andere relevante partners. Aansluiting met activiteiten in Regio Zwolle op deze gebieden; - Verdere ontwikkeling van (voorzieningen in) Meppel als één van de sterke steden in Drenthe; - Verbanden leggen tussen provincie Drenthe en Regio Zwolle, in afstemming met de gemeenten Westerveld, De Wolden en Hoogeveen; - Actief inzetten op projectontwikkeling, lobby en public affairs. Versterking van onze focuspunten: Port of Zwolle, wonen en verstedelijking, Noord IV en III, binnenstad en Ogterop. Vergroten hoogwaardige inzet op project- en programmaontwikkeling en de lobby met regionale partners zelf. Maatschappelijke Initiatieven Wat willen we bereiken? Het stimuleren van initiatieven uit de samenleving (inwoners, ondernemers, en/of instellingen) die bijdragen de ontwikkeling van de gemeente Meppel. Wat gaan we daarvoor doen? De middelen voor maatschappelijke initiatieven zijn in 2021 en 2022 toegevoegd aan de budgetten om de effecten van de coronapandemie te beperken. In 2022 zal een vervolg worden gegeven aan het stimuleren van initiatieven uit de samenleving met ingang van 2023. Dit hangt overigens nauw samen met de acties zoals beschreven onder coronapandemie. 4.1.4

Wat mag het kosten?

01 Bestuur Bedragen x € 1.000,-

Rekening 2020

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2021 2022 2023 2024 2025

Lasten Baten Tota a l sa ldo va n ba te n e n la ste n xx Dotaties / onttrekkingen aan reserves Re sulta a t

1.609 -2 1.607 0 1. 6 0 7

2.177 - 51 2.126 0 2 . 12 6

1.976 -1 1.975 0 1. 9 7 5

1.926 -1 1.925 0 1. 9 2 5

Uitsplitsing ra ming na a r produc te n 51 Bestuur Tota a l sa ldo va n ba te n e n la ste n

1.607 1. 6 0 7

2.126 2 . 12 6

1.975 1. 9 7 5

1.925 1. 9 2 5

Toelichting Begroting 2022 ten opzichte van 2021 Lasten Bij de vaststelling van de bestuursrapportage 2021 is een incidenteel budget voor de uitgaven voor “Frisse start” opgenomen. Daarnaast is bij de vaststelling van de PPN 2022-2025 het budget Taskforce corona voor 2022 gehalveerd met € 150.000. Baten In 2021 hebben we subsidie van € 50.000 van de provincie ontvangen voor “Frisse start”. Begroting 2022 en meerjarenperspectief Lasten Het budget voor stimuleren van initiatieven uit de samenleving is vanaf 2023 € 50.000 lager.

Programmabegroting 2022

4.2 4.2.1

Programma 2: Openbare orde en veiligheid Wat valt onder dit programma?

Onderdelen

  

Integrale openbare orde en veiligheid Brandweerzorg Diverse bijzondere wetten

Prod. 33 34 35

Portefeuille Korteland Korteland Korteland

Onder het programma Openbare orde en veiligheid vallen de veiligheidsregio Drenthe (VRD) met bestaande gemeentelijke en bovengemeentelijke hulpdiensten (brandweer, ambulance, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen (GHOR)), crisisbeheersing en rampenbestrijding, de algemene plaatselijke verordening (APV) en een aantal andere bijzondere wetten. Beleidskader - Wet veiligheidsregio’s - Verordening brandveiligheid en hulpverlening gemeente Meppel - Regionaal Crisisplan Drenthe 2015 - Algemeen Plaatselijke Verordening - Bestuurlijke boete - Alcoholwet - Preventie- en handhavingsplan alcohol - Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (wet Bibob) 2020 en lokaal Bibob beleid 2015 - Lokaal coffeeshopbeleid 2016 - Beleidsregel verblijfsontzeggingen 2020 - Beleidsregel sluiting drugspanden 2013 - Beleidsregel Wet aanpak woonoverlast - Beleidsregel gevaarlijke en bijtende honden - Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg - Uitvoeringsprogramma toezicht en handhaving openbare ruimte 2019-2025 - Tijdelijke wet maatregelen Covid-19. Relatie met andere beleidsterreinen Voor het terugdringen van alcohol- en drugsgebruik onder jongeren en het ontwikkelen van volksgezondheidbeleid bestaat een relatie met het programma Sociaal domein (programma 3) en programma Sport en bewegen (programma 7).

Per 1 januari 2019 is de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) van kracht. Er is een nauwe relatie met programma 3 Sociaal domein om invulling te geven aan de crisismaatregel van de Wvggz. De aanpak van ondermijning vraagt organisatie brede aandacht aan de hand van het integraal Ondermijningsbeeld Zuidwest Drenthe. Met extra capaciteit kan een begin worden gemaakt met de versterking van de bestuurlijke weerbaarheid en de aanpak van ondermijnende activiteiten. Er kan dan gerichter op de volgende thema’s ingezet worden: verbeteren van de informatiepositie van de gemeente, investeren in analysecapaciteit, op strategisch, tactisch en operationeel niveau samenwerken aan prioritering en alloceren van de capaciteit. Concreet betekent dit ook proactief op basis van beleidskeuzes de informatiepositie versterken en acteren op fenomenen en incidenten. Er is daarmee een relatie met nagenoeg alle beleidsterreinen en programma’s. 4.2.2

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Meppel&id=dd3e3bbd-26ee-4cc3-9ddd-79c00bc989f3