CConstaterende datMeppel
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1- Kadernotitie gebiedsgericht omgevingsprogramma

3 - RAADSCOMMISSIE ALGEMEEN 1 oktober 2026, gemeente MeppelBij agendapunt: Nieuwveense Landen Fase 3 - Kadernotitie Gebiedsgericht Omgevingsprogramma13.158 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Kadernotitie Nieuwveense Landen fase 3 Kadernotitie gebiedsgericht omgevingsprogramma 13 augustus 2026 2 Inhoudsopgave 1. Doelstelling gebiedsgericht omgevingsprogramma en maatschappelijk effect .................... 4 1.1. Aanleiding en scope ..................................................................................................................... 4 1.2. Relatie met de omgevingsvisie ..................................................................................................... 5 1.3. Relatie met de fysieke leefomgeving ............................................................................................ 6 1.4. Beoogd maatschappelijk effect .................................................................................................... 6 1.5. Leeswijzer ..................................................................................................................................... 7 2. Onderzoek en data ........................................................................................................................ 8 2.1. Foto van de Leefomgeving ........................................................................................................... 8 2.2. Inventarisatie milieu- en omgevingsaspecten .............................................................................. 9 3.

Beleidskader ................................................................................................................................ 11 3.1. Nationaal, provinciaal en regionaal beleid.................................................................................. 11 3.1.1. Rijksoverheid ....................................................................................................................... 11 3.1.2. Provincie Drenthe ................................................................................................................ 11 3.1.3. Waterschap Drents Overijsselse Delta ................................................................................ 12 3.2. Lokaal beleid .............................................................................................................................. 12 3.2.1. Omgevingsvisie Meppel ...................................................................................................... 12 3.2.2. Vastgesteld gemeentelijk beleid sinds omgevingsvisie ....................................................... 18 3.2.3. Beleidskaders met concreter karakter ................................................................................. 19 3.3.

Wat betekent het beleidskader voor de kaderstelling van het gebiedsgericht omgevingsprogramma? ..................................................................................................................... 20 4. Beschrijving van het gebied ....................................................................................................... 22 4.1. Begrenzing van het gebied ......................................................................................................... 22 4.2. Huidig grondgebruik ................................................................................................................... 22 4.3. Kwaliteiten en waarden .............................................................................................................. 23 4.4. Zoekgebieden ............................................................................................................................. 23 4.5. Nieuwveense Landen fase 3 in breder perspectief .................................................................... 24 5. Rol van de gemeente en de samenleving ................................................................................. 25 5.1. De vier rollen van de gemeente ................................................................................................. 25 5.1.1.

Reguleren ............................................................................................................................ 25 5.1.2. Realiseren ........................................................................................................................... 25 5.1.3. Stimuleren/faciliteren ........................................................................................................... 25 5.1.4. Samenwerken ...................................................................................................................... 26 5.2. Rol van de gemeente bij gebiedsgericht omgevingsprogramma Nieuwveense Landen fase 3 26 5.3. Rol van de samenleving ............................................................................................................. 27 3 6. Kaderstelling gebiedsgericht omgevingsprogramma ............................................................. 29 6.1. Vertaling beleidsambities naar het gebiedsgericht omgevingsprogramma voor Nieuwveense Landen fase 3 .................................................................................................................................... 29 6.1.1. Duurzaam in alle opzichten ................................................................................................. 29 6.1.2.

Schoon, natuurlijk en gezond .............................................................................................. 30 6.1.3. Levendig en leefbaar ........................................................................................................... 31 6.1.4. Kwalitatieve en inclusieve groei .......................................................................................... 32 6.2. Drie strategieën voor de leefomgeving ....................................................................................... 34 6.2.1. Beschermen ........................................................................................................................ 34 6.2.2. Transformeren ..................................................................................................................... 34 6.2.3. Ontwikkelen ......................................................................................................................... 35 6.3. Aansluiting van het omgevingsprogramma op de Omgevingsvisie ............................................ 35 7. Proces ........................................................................................................................................... 36 7.1. Proces gebiedsgericht omgevingsprogramma Nieuwveense Landen fase 3 ............................ 36 7.2.

MER-strategie ............................................................................................................................. 37 7.3. Participatie .................................................................................................................................. 37 7.4. Betrokkenheid van de gemeenteraad ........................................................................................ 38 Bijlage I: Bovenlokaal beleid met kaderstellende ambities ............................................................ 39 Bijlage II: Lopende beleidsprocessen ............................................................................................... 43 Bijlage III: Onderbouwing gemeentelijke rol..................................................................................... 45 1. Rol van de gemeente bij ambitie ‘Duurzaam in alle opzichten’ ............................................. 45 2. Rol van de gemeente bij ambitie ‘Schoon, natuurlijk en gezond’ .......................................... 45 3. Rol van de gemeente bij ambitie ‘Levendig en leefbaar’....................................................... 45 4. Rol van de gemeente bij ambitie ‘Kwalitatieve en inclusieve groei’ ...................................... 46 4 1. Doelstelling gebiedsgericht omgevingsprogramma en maatschappelijk effect 1.1.

Aanleiding en scope Al enkele jaren werken we aan de ontwikkeling van de nieuwbouwwijk Nieuwveense Landen in Meppel. Fase 1 en 2 bieden ruimte aan ongeveer 2.100 woningen en maatschappelijke voorzieningen, zoals scholen en een sporthal. Volgens de huidige planning zijn fase 1 en 2 in 2033 volledig afgerond. In de Omgevingsvisie Meppel 20401 zijn verschillende ontwikkelgebieden aangewezen om de gemeente te laten groeien naar 42.500 inwoners. Het gebied tussen Meppel en Nijeveen is één van deze ontwikkelgebieden. Voor dit gebied heeft de gemeente een voorkeursrecht gevestigd. Daarmee kunnen we de regie houden op de toekomstige ontwikkeling. In dit gebied willen we Nieuwveense Landen fase 3 ontwikkelen. Hier komen woningen, groen, maatschappelijke voorzieningen en commerciële functies samen. Zo ontstaat een toekomstbestendige wijk. Voor Nieuwveense Landen fase 3 stellen we een gebiedsgericht omgevingsprogramma op. In het omgevingsprogramma werken we de Omgevingsvisie Meppel 2040 verder uit voor dit gebied. Het omgevingsprogramma bevat de uitgangspunten en kaders voor de verdere planuitwerking. Ook beschrijft het omgevingsprogramma welke maatregelen en acties nodig zijn om de leefomgeving te beschermen, beheren, gebruiken en verder te ontwikkelen. Volgens de Omgevingswet stelt het college van burgemeester en wethouders het omgevingsprogramma vast.

De gemeenteraad heeft daarbij geen formele wettelijke rol. Toch vindt het college en de gemeenteraad het belangrijk dat de raad vroeg in het proces meedenkt. Daarnaast beslist de gemeenteraad over de gemeentelijke begroting. Daarom hebben het college en de gemeenteraad afgesproken dat de raad eerst de kadernotitie voor het omgevingsprogramma vaststelt. In deze kadernotitie staan de uitgangspunten voor het gebiedsgericht omgevingsprogramma. Daarna werkt het college deze uitgangspunten verder uit en stellen zij het omgevingsprogramma vast. Het ontwikkelgebied voor Nieuwveense Landen fase 3 is weergegeven in afbeelding 1.1. 1 Omgevingsvisie Meppel, Samen bouwen aan duurzaam geluk, maart 2025. 5 1.1 Voorlopig ontwikkelgebied Nieuwveense Landen fase 3 1.2. Relatie met de Omgevingsvisie De Omgevingswet biedt gemeenten vier kerninstrumenten om de leefomgeving te beschermen, beheren, gebruiken en ontwikkelen. Met deze instrumenten kunnen overheden beleid maken, regels vaststellen en projecten uitvoeren. Het gaat om: 1 de Omgevingsvisie; 2 het omgevingsprogramma; 3 het omgevingsplan; 4 de omgevingsvergunning. Deze instrumenten hangen met elkaar samen en vullen elkaar aan. De Omgevingsvisie geeft de strategische richting. Het omgevingsprogramma werkt deze visie uit en het omgevingsplan zorgt voor de juridische borging. De omgevingsvergunning maakt de uitvoering van projecten mogelijk.

De gemeenteraad heeft de Omgevingsvisie Meppel 2040 op 24 april 2025 vastgesteld. Deze visie beschrijft de koers van de gemeente tot 2040. Hierin is gekozen voor uitbreiding van Meppel. Daarom is het gebied tussen Meppel en Nijeveen aangewezen als ontwikkelgebied voor Nieuwveense Landen. De Omgevingsvisie Meppel 2040 bevat vier ontwikkelprincipes: 1 ontwikkelingen dragen bij aan meerdere ambities (duurzaamheid in alle opzichten; schoon, natuurlijk en gezond; levendig en leefbaar; kwalitatief en inclusief groeien); 2 ontwikkelingen gebruiken de ruimte zo zorgvuldig mogelijk; 3 ontwikkelingen volgen en versterken de bestaande structuren en kwaliteiten; 4 ontwikkelingen belasten de omgeving en toekomstige generaties zo min mogelijk.

6 Deze ontwikkelprincipes vormen het uitgangspunt voor de verdere uitwerking van Nieuwveense Landen fase 3. De ambities uit de Omgevingsvisie Meppel 2040 werken we verder uit in het beleidskader in hoofdstuk 3 en hoofdstuk 6. 1.3. Relatie met de fysieke leefomgeving De bouw van nieuwe woningen en maatschappelijke en commerciële voorzieningen in Nieuwveense Landen fase 3 heeft invloed op de fysieke leefomgeving. Daarom moeten we de gevolgen voor milieu- en omgevingsaspecten meenemen in de planvorming en besluitvorming. In opdracht van de gemeente Meppel heeft Witteveen+Bos daarom een inventarisatie gedaan naar de effecten op een aantal milieu- en omgevingsaspecten. Het gaat om bodem, water, luchtkwaliteit, stikstofdepositie, geluid, omgevingsveiligheid en ecologie. Zo krijgen we hier grip op. Want het uitgangspunt is dat er in de uitvoeringsfase én in de eindsituatie sprake blijft van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. De resultaten van deze inventarisatie staan in paragraaf 2.2. 1.4. Beoogd maatschappelijk effect Met de realisatie van nieuwe woningen en maatschappelijke en commerciële voorzieningen draagt de ontwikkeling bij aan brede maatschappelijke opgaven op het gebied van sociale samenhang en duurzame gebiedsontwikkeling.

Daarbij ontwerpen we Nieuwveense Landen niet alleen fysiek, maar ook sociaal: het is een wijk waar ontmoeting, onderlinge betrokkenheid en gemeenschapsvorming centraal staan. Nieuwveense Landen fase 3 krijgt een inclusieve inrichting die de sociale samenhang versterkt door ruimte voor ontmoeting, sport en spel, en recreatie. Dit legt daarmee ook de nadruk op een sterke sociale basis in de buurt. De ontwikkeling zorgt voor een leefbare, gezonde en toekomstbestendige wijk, met een evenwichtige samenhang tussen wonen, bereikbaarheid, groen en biodiversiteit, (maatschappelijke) voorzieningen en milieukwaliteit. Door woningen te realiseren voor diverse levensfasen en inkomensgroepen voorziet het plan in de lokale en regionale woningbehoefte en verbetert het de toegankelijkheid van de woningmarkt voor verschillende doelgroepen. Daarmee versterkt de ontwikkeling ook het vestigingsklimaat en voorzieningenniveau in Meppel. Nieuwveense Landen fase 3 biedt ook een geleidelijke overgang tussen het woon- en agrarische gebied en versterkt de ruimtelijke en maatschappelijke verbinding tussen de twee kernen Meppel en Nijeveen, met behoud van de dorpse eigenheid van Nijeveen. 7 1.5. Leeswijzer In hoofdstuk 1 staat het hoofddoel van de kadernotitie besproken. Hoofdstuk 2 geeft de huidige situatie van de leefomgeving en de belangrijkste uitgangspunten die uit de milieuonderzoeken komen.

In hoofdstuk 3 staat een overzicht van de relevante beleidskaders op landelijk, provinciaal, regionaal en lokaal niveau en wat dit betekent voor de kaderstelling van het gebiedsgericht omgevingsprogramma. In hoofdstuk 4 worden de grenzen en kwaliteiten van het gebied beschreven. Hoofdstuk 5 gaat in op de rol van de gemeente en de samenleving in het vormgeven van het gebiedsgericht omgevingsprogramma. Hoofdstuk 6 bevat de daadwerkelijke kaderstelling op basis van de inzichten uit de eerdere hoofdstukken. In hoofdstuk 7 staat een doorkijk naar het vervolgproces en de te doorlopen stappen voor de opstelling van het gebiedsgericht omgevingsprogramma. 8 2. Onderzoek en data Dit hoofdstuk gaat in op de resultaten van beschikbaar onderzoek. Paragraaf 2.1 beschrijft de opgaven en trends die relevant zijn voor het omgevingsprogramma aan de hand van de Foto van de Leefomgeving die destijds voor de Omgevingsvisie is gemaakt. Paragraaf 2.2 beschrijft de relevante conclusies van de inventariserende onderzoeken die voor Nieuwveense Landen fase 3 zijn uitgevoerd in de eerste helft van 2026. 2.1. Foto van de Leefomgeving Bij de Omgevingsvisie van Meppel is een omgevingseffectrapport (OER) opgesteld (d.d. 24 april 2025). Een OER brengt de milieu- en omgevingseffecten van de voorgenomen ontwikkelingen in beeld. Onderdeel van het OER is de zogenoemde ‘Foto van de Leefomgeving’.

Deze Foto van de Leefomgeving brengt de huidige situatie (opgesteld in 2024) en de autonome ontwikkeling tot 2040 zonder de Omgevingsvisie in beeld. Als uitgangspunt is hiervoor de uitvoering van het gemeentelijk beleid genomen. In de Foto van de Leefomgeving is Nieuwveense Landen fase 1 en 2 opgenomen als autonome ontwikkeling. Het gaat om het bestaande gebied. Uit de Foto van de Leefomgeving blijken de volgende omgevings- en milieuaspecten extra van belang voor Nieuwveense Landen: • waterveiligheid: o middelgrote kans op overstroming (0,5-1 meter); • fietsbereikbaarheid: o voor fietsers richting Nieuwveense Landen en Nijeveen wordt een nieuw fietspad gerealiseerd op de locatie van de huidige Nieuwe Nijeveenseweg. Dit verbetert de bereikbaarheid en verkeersveiligheid voor fietsers; o realisatie van een nieuwe stadsentree met fietstunnel bij de Watertoren; • (maatschappelijke) voorzieningen: o de extra woningen leiden tot een toenemende vraag naar (maatschappelijke) voorzieningen, waaronder sport- en bewegingsmogelijkheden. Binnen het bestaande beleid is er nadrukkelijk aandacht voor het op peil houden van het voorzieningenniveau en voor de vergroening van de openbare ruimte. Nieuwveense Landen scoort lager op de mate van beweegvriendelijkheid van de wijk.

De grootschalige uitbreiding van Nieuwveense Landen zorgt daarnaast voor meer draagvlak voor (maatschappelijke) voorzieningen, waardoor we het aanbod beter kunnen behouden en verder ontwikkelen; • landschap en cultuurhistorie: o de ontwikkeling van Nieuwveense Landen vindt plaats in het buitengebied van Meppel en heeft hierdoor invloed op de openheid van het landschap; • welzijn: o de sociale samenhang scoort relatief goed. Bewoners zijn positief over hun buurt en buren. Er is wel sprake van enige mate van eenzaamheid ten opzichte van het gemiddelde in de gemeente. De bovenstaande punten zijn van toepassing op Nieuwveense Landen fase 1 en 2. Bovenstaande aspecten kunnen wel relevant zijn voor fase 3, bijvoorbeeld de fietstunnel die zorgt voor een verbinding met het centrum voor Meppel. Voor Nieuwveense Landen fase 3 is een afzonderlijke inventarisatie opgesteld voor verschillende milieu- en omgevingsaspecten. In paragraaf 2.2 lichten we de resultaten van deze inventarisatie toe. 9 2.2. Inventarisatie milieu- en omgevingsaspecten Voor Nieuwveense Landen fase 3 zijn in de eerste helft van 2026 een aantal onderzoeken en analyses uitgevoerd. De uitkomsten staan in het rapport ‘Inventarisatie milieu- en omgevingsaspecten’2.

In dit rapport zijn de volgende thema’s onderzocht: 1 bodem en waterbodem; 2 weging van het waterbelang; 3 luchtkwaliteit; 4 stikstof; 5 geluid; 6 ecologie; 7 omgevingsveiligheid; 8 kabels en leidingen. In Tabel 2.1 staan per thema een samenvatting van de conclusies uit het rapport die relevant zijn voor de kaderstelling van het omgevingsprogramma. 2.2. Samenvatting relevante conclusies inventarisatierapport Milieu- /omgevingsaspect Uitkomsten Bodem en waterbodem Er zijn eerder bodemonderzoeken uitgevoerd die nu niet meer actueel zijn, een te beperkt inzicht geven in de milieu hygiënische kwaliteit of niet over het gehele gebied van Nieuwveense Landen fase 3 gaan. Uit de beschikbare informatie blijkt dat de grond weinig tot geen verhoogde concentraties van verontreinigende stoffen bevat. De bodemkwaliteit komt daarom grotendeels overeen met de bodemkwaliteitskaart, waarop het gebied is ingedeeld als 'Landbouw/Natuur'. Om het vooronderzoek naar de (water)bodem af te ronden, moet nog een terreinverkenning worden uitgevoerd. Daarna adviseren we een verkennend (water)bodemonderzoek uit te voeren. Weging van het waterbelang Door water in het plangebied vast te houden, te bergen en vertraagd af te voeren, dragen we bij aan een klimaat robuuste inrichting. In het ontwerp moeten we aansluiten bij de waterbergingsnorm van het waterschap.

De huidige waterbergingsnorm bedraagt op basis van de KNMI-klimaatscenario’s van 2023 92 mm berging per m2 toegenomen verhard oppervlak. Bij het toekomstige ontwerp is aandacht nodig voor zowel de waterbergingsnorm als de relatief hoge grondwaterstanden. Mogelijk is het nodig om het maaiveld op te hogen om wateroverlast en funderingsproblemen te voorkomen. Daarbij is aandacht nodig voor de samenstelling en draagkracht van de bodem. Ook is het belangrijk dat de bestaande oppervlaktewatergangen hun functie behouden. Het 2 Inventarisatie milieu- en omgevingsaspecten Nieuwveense Landen fase 3 d.d. 22 mei 2026 met referentie 150889/26-007.962. 10 Milieu- /omgevingsaspect Uitkomsten afvalwatersysteem moet een inrichting krijgen die een veilige afvoer van het extra afvalwater van de nieuwe woningen mogelijk maakt. Dit kan onder meer door een gescheiden rioolstelsel en een systeem dat een regenbui van 20 mm per uur goed kan verwerken. Luchtkwaliteit De ontwikkeling van Nieuwveense Landen fase 3 is geen belemmering voor de luchtkwaliteit omdat het onder de zogenoemde ‘standaardgevallen niet in betekende mate’ valt (artikel 5.54 Besluit kwaliteit leefomgeving). Bij de verdere uitwerking van het plan is het belangrijk om rekening te houden met de ligging van gevoelige functies, goede ventilatie, voldoende groen en maatregelen om de uitstoot van schadelijke stoffen te beperken.

Dit draagt bij aan een gezonde en evenwichtige inrichting van het gebied. Stikstof Stikstof is een belangrijk aandachtspunt voor Nieuwveense Landen fase 3, met name tijdens de gebruiksfase. Waarschijnlijk is een vergunning voor een Natura 2000-activiteit nodig. Dit kan pas definitief worden vastgesteld na uitvoering van aanvullend stikstofonderzoek. Geluid Uit het geluidsonderzoek blijkt dat het geluid van wegverkeer en industrie op enkele locaties hoger is dan de geldende normen. Geluid van het spoor vormt geen belemmering. Voor de woningbouw zijn wel aanvullende onderzoeken nodig naar de geluidsbelasting en de effecten van nieuwe ontsluitingswegen. Ook moet worden bekeken welke maatregelen nodig zijn om de geluidsoverlast te beperken. Bij de verdere uitwerking van het plan is aandacht nodig voor dit aspect. Ecologie Het ontwikkelgebied biedt mogelijk leef-, voortplantings- en verblijfshabitat voor diverse beschermde soorten. Daarnaast kunnen bomen en bebouwing nest- en verblijfplaatsen bieden voor jaarrond beschermde broedvogels en vleermuizen. Daarom moet bij de ontwikkeling rekening worden gehouden met de aanwezigheid van beschermde flora en fauna en de natuurwetgeving. Kabels en Leidingen Rondom het ontwikkelgebied liggen planologisch beschermde kabels en leidingen; riool- en waterleidingen, hoogspanningsleidingen en aardgasleidingen.

Deze vormen vooralsnog geen belemmering, maar de planuitwerking moet hier rekening mee houden. 11 3. Beleidskader In dit hoofdstuk staan de uitgangpunten uit de relevante beleidsstukken voor de ontwikkeling Nieuwveense Landen fase 3. Paragraaf 3.1 gaat in op nationaal, provinciaal en regionaal beleid. De uitgangspunten uit de relevante gemeentelijke beleidsstukken staan in paragraaf 3.2. In paragraaf 3.3 staat wat dit betekent voor het gebiedsgericht omgevingsprogramma. 3.1. Nationaal, provinciaal en regionaal beleid In deze paragraaf staan de conclusies voor het relevante nationale, provinciale en regionale beleid. Het gaat om de Omgevingsvisies van de Rijksoverheid, van de provincie Drenthe, Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en de verordeningen van de provincie Drenthe en Waterschap Drents Overijsselse Delta. De kaders zijn gedetailleerder uitgewerkt in bijlage I van deze kadernotitie. 3.1.1. Rijksoverheid Op dit moment is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) de geldende Omgevingsvisie van de Rijksoverheid. De Omgevingsvisie wordt geactualiseerd. Deze actualisatie krijgt de naam ‘Nota Ruimte’. Nu is de ontwerp-Nota Ruimte beschikbaar. Daarom hebben we ook naar de uitgangspunten in beide Omgevingsvisies gekeken. In de NOVI staan vier prioriteiten centraal. Deze prioriteiten komen ook terug in de Omgevingsvisie van Meppel.

In de ontwerp-Nota Ruimte staan drie leidende principes. Deze leidende principes zijn bedoeld om een rechtvaardige verdeling van de ruimte te creëren. De leidende principes uit de ontwerp-Nota Ruimte komen overeen met de ontwikkelprincipes uit de Omgevingsvisie van Meppel. Het leidende principe ‘meervoudig ruimtegebruik’ uit de ontwerp-Nota Ruimte is in de Omgevingsvisie van Meppel opgedeeld in twee ontwikkelprincipes die uitgaan van zorgvuldig ruimtegebruik en dat ontwikkelingen moeten bijdragen aan meerdere ambities. In het Bkl staan regels over omgevingswaarden, instructieregels, beoordelingsregels en regels voor monitoring. In hoofdstuk 5 van het Bkl staan instructieregels waar gemeenten bij het opstellen van het omgevingsplan rekening mee moeten houden. Dit zijn minimale vereisten waaraan het omgevingsplan in het kader van de evenwichtige toedeling van functies aan locaties moet voldoen. Hieronder valt bijvoorbeeld de toepassing van de ladder voor duurzame verstedelijking. Door de ladder moet bij een nieuwe stedelijke ontwikkeling zoals Nieuwveense Landen fase 3 gemotiveerd worden dat er behoefte is aan de ontwikkeling. Dit stimuleert zorgvuldig ruimtegebruik. 3.1.2. Provincie Drenthe De Omgevingsvisie van de provincie Drenthe gaat in op de ambities op provinciaal niveau. De Omgevingsvisie sluit aan bij de leidende principes van de Rijksoverheid.

Op dit moment is ook de vernieuwde ontwerp-Omgevingsvisie beschikbaar. Het gebiedsgericht omgevingsprogramma moet de lijnen van de provinciale Omgevingsvisie volgen. Op gemeentelijk niveau dragen we bij aan de bescherming van de milieu- en leefomgevingskwaliteit, streven we naar ontwikkelingen die bijdragen aan robuustheid, passende woonmilieus en een regionale economie en bereikbaarheid met en samenhang in de regio. 12 De omgevingsverordening van de provincie Drenthe bevat de juridische regels voor de fysieke leefomgeving. Op het gebied van Nieuwveense Landen fase 3 zijn gebiedsaanduidingen en regels van toepassing. Er geldt bijvoorbeeld dat nieuwe woningbouw moet aansluiten op het bestaand stedelijk gebied en dat er regels voor mobiliteit van toepassing zijn. In het gebied zijn de landschappelijke kernkwaliteiten ‘wegdorpenlandschap van de laagveenontginning’ en ‘wegpanorama’ aangewezen. Bij ontwikkeling moet in het omgevingsplan worden opgenomen hoe rekening wordt gehouden met de aanwezige kernkwaliteiten. 3.1.3. Waterschap Drents Overijsselse Delta In de waterschapsverordening staan relevante regels over waterkeringen, oppervlaktewater en grondwater. Het gebied van Nieuwveense Landen fase 3 valt onder de gebiedsaanduidingen Grondwaterlichaam - Werkingsgebied’ en ‘Waterkwaliteit - Werkingsgebied’.

Dat betekent dat er bij de uitwerking rekening gehouden moet worden met bijvoorbeeld regels over het graven en dempen van een grondwaterlichaam, onttrekken van grondwater, het infiltreren van water en lozingen bij water in beheer van het waterschap. 3.2. Lokaal beleid De Omgevingsvisie van de gemeente Meppel is de belangrijkste leidraad voor deze kadernotitie en wordt apart beschreven onder paragraaf 3.2.1. De Omgevingsvisie omvat het integraal gemeentelijk beleid en is vastgesteld in 2025. Gemeentelijk beleid dat sinds de Omgevingsvisie is vastgesteld komt terug in paragraaf 3.2.2. In paragraaf 3.2.3 staat een overzicht van gemeentelijk beleid met een meer uitwerkend of uitvoerend karakter. Daarnaast is er op dit moment sprake van meerdere relevante lopende beleidsprocessen. Deze lopende beleidsprocessen zijn opgenomen in bijlage II. Bij het opstellen van het omgevingsprogramma wordt daarom afgestemd met deze processen waar mogelijk. 3.2.1. Omgevingsvisie Meppel De Omgevingsvisie van de gemeente Meppel (2025) beschrijft de koers van de gemeente voor de fysieke leefomgeving tot 2040. De uitbreiding van Nieuwveense Landen fase 3 staat in de gecombineerde visiekaart (zie afbeelding 3.1) als uitbreiding van woon-leefgebieden, stadsrandzone en het bieden van groenfuncties richting Nijeveen. Het behoud van het slagenlandschap is hierin een belangrijk uitgangspunt.

13 3.1 Gecombineerde visiekaart met grof de contouren van het plangebied; Nieuwveense Landen fase 3 Om koers te houden in een veranderende samenleving gebruiken we ontwikkelprincipes. We hebben in totaal vier algemene ontwikkelprincipes. Grote ontwikkelingen die de leefomgeving beïnvloeden, moeten passen binnen deze ontwikkelprincipes. Als dat niet lukt, compenseren we dat. De vier ontwikkelprincipes zijn: • ontwikkelingen dragen bij aan meerdere ambities; • ontwikkelingen gebruiken de ruimte zo zorgvuldig mogelijk; • ontwikkelingen volgen en versterken de bestaande structuren en kwaliteiten; • ontwikkelingen belasten de omgeving en toekomstige generaties zo min mogelijk. In de Omgevingsvisie staan drie strategieën: • beschermen: behouden van bestaande kwaliteiten en waarden; • transformeren: bestaande elementen aanpassen aan de huidige eisen van de maatschappij; • ontwikkelen: nieuwe ontwikkelingen toevoegen aan de leefomgeving. Daarnaast zijn er ambitie specifieke ontwikkelprincipes. In tabel 3.1 staan de verschillende ambities, inclusief de bijbehorende categorieën, doelen en ontwikkelprincipes per ambitie.

3.1 Overzicht hoofdambities gemeente Meppel Ambitie | Categorie | Doelen | Ontwikkelprincipes per ambitie Duurzaam | Energietransiti | • | gevolgen van netcongestie | energie en in alle | e | beperken; | grondstoffen: Vraag opzichten | • | in 2030 hebben we 55 | % CO2 | en aanbod van reductie bereikt ten opzichte | energie leggen we van 1990. We streven naar | dicht bij elkaar. een reductie van 60 | %; | Collectieve • | in 2040 is de gemeente | oplossingen voor Meppel CO2-neutraal; | duurzame energie • | in 2040 zijn alle gebouwen in | hebben de voorkeur de gemeente Meppel | boven individuele aardgasvrij; | oplossingen. • | in 2030 wekken we jaarlijks | duurzaam 0,167 TWh hernieuwbare | ontwikkelen: we energie op. Hiervan is 0,102 | bouwen TWh windenergie en 0,065 | natuurinclusief, TWh zonne-energie | klimaatadaptief, (RES-opgave 1.0). | energieneutraal en Circulaire | • | in 2050 hebben we een | circulair. economie | circulaire economie; | Ontwikkelingen zijn • | in 2040 is de gemeente | zo duurzaam Meppel een essentiële | mogelijk, waarbij we schakel in de circulaire | rekening houden met economie van het | de havenecosysteem Port of | langetermijneffecten Zwolle; | op het milieu. Naast • | in 2040 is de circulaire | het gebouw geldt dit economie tastbaar en | ook voor de omgeving beleefbaar voor inwoners, | van het gebouw. lokale en regionale partijen.

Schoon, | Een natuurlijke | • | in 2050 heeft de gemeente | groen en water: natuurlijk | leefomgeving | Meppel een robuust en | ontwikkelingen bieden en gezond | veerkrachtig ecosysteem | ruimte voor groen, voor planten en dieren, | water, passend bij de kenmerken | klimaatadaptatie, van de verschillende | beweging en spelen. gebieden binnen de | Iedereen moet vanuit gemeente Meppel en met | zijn woning minimaal behoud en herstel van | 3 bomen kunnen zien, landschaps- en | er moet een natuurkwaliteiten; | boomkroonbedekking • | in 2030 is 5 % van het | van 30 | % zijn, en buitengebied ingericht met | iedereen moet op groene of blauwe | maximaal 300 meter landschapselementen, in | afstand van een park 2050 is dat 10 %; | of groene plek wonen. • | In de bebouwde kom is | klimaatadaptatie: sprake van 30 % groene of | ontwikkelingen blauwe inrichting. 14 15 3 STOMP staat voor Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, MaaS (Mobility as a Service) en Privéauto. Ambitie Categorie Doelen Ontwikkelprincipes per ambitie Aanpassen aan een veranderend klimaat • in 2050 is 30 % van de openbare ruimte beschaduwd; • in 2050 is de gemeente Meppel klimaatbestendig en water robuust; • in 2050 zamelen we al het afvalwater gescheiden van het hemelwater in. Schoon hemelwater transporteren we niet meer naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie .

houden rekening met de gevolgen van extremer weer zoals droogte, hitte en wateroverlast. We nemen maatregelen om water vast te houden, te bergen en pas af te voeren als het niet anders kan. Een schone leefomgeving • in 2040 voldoet de kwaliteit van bodem, water, lucht en geluid aan de wettelijke milieunormen. Een gezonde leefomgeving • in 2030 zijn alle plekken waar kinderen elkaar ontmoeten of bewegen rookvrij. Levendig en leefbaar Voorzieningen • in 2040 zijn er kwalitatieve en toegankelijke voorzieningen om te voorzien in de behoefte van inwoners en bezoekers, passend bij de regiofunctie van Meppel; • voorzieningen zijn via goed toegankelijke wandel- en fietspaden voor iedereen gemakkelijk en veilig te bereiken, waar nodig met openbaar vervoer of doelgroepenvervoer. voorzieningen: maatschappelijke voorzieningen en dagelijkse winkels moeten te voet en per fiets toegankelijk en nabij zijn. Grotere voorzieningen kunnen op goed bereikbare locaties verder weg zijn. Bij elke ontwikkeling kijken we wat effecten zijn op de nabijheid van en druk op de dagelijkse voorzieningen zoals scholen, kinderopvang en openbaar vervoer duurzame mobiliteit: ontwikkelingen dragen bij aan duurzame vormen van mobiliteit. We passen het STOMP-principe toe3. Duurzame vormen Inrichting en beheer van de openbare ruimte • onze openbare ruimte is schoon, heel, veilig en goed.

Dit realiseren we tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten. T oerisme en recreatie • in 2040 zijn parken en groengebieden (waaronder het buitengebied) aantrekkelijk en herkenbaar. Ze zijn goed toegankelijk voor langzaam verkeer (wandelaar en fietser) via recreatieve groene wandel- en fietsroutes. Het buitengebied is binnen 25 16 Ambitie Categorie Doelen Ontwikkelprincipes per ambitie minuten wandelen en binnen 15 minuten fietsen bereikbaar; • in 2040 heeft de gemeente Meppel een kwalitatief overnachtingsaanbod met meerwaarde voor de regio; • de verhalen en belevenissen van Meppel trekken in 2040 meer toeristen en bezoekers. van mobiliteit zoals wandelen, fietsen en deelmobiliteit hebben de voorkeur boven particuliere auto’s. Waar mogelijk ontmoedigen we het gebruik van privéauto’s sociale cohesie: ontwikkelingen dragen bij aan sociale samenhang, fysieke verbindingen en contactmogelijkheden , vooral in geval van hoogbouw. De openbare ruimte, bestaande en nieuwe voorzieningen dragen bij aan fysieke verbindingen en sociale cohesie. Levendige binnenstad • in 2040 is onze binnenstad een populair warm hart in de Regio Zwolle; • we hebben en houden een bruisende binnenstad met een gezonde balans tussen winkelen, werken, wonen en recreatie.

Kwalitatiev e en inclusieve groei Woningbouw • in 2040 heeft onze gemeente 42.500 inwoners; • in 2040 hebben we een relevant deel van de extra woningen gebouwd voor kleine huishoudens van één en twee personen (aan de hand van behoefteonderzoek bepalen we het aantal); • in 2040 is tenminste 50 % van onze woningen betaalbaar (lager dan de grens van Nationale Hypotheek Garantie); • in 2040 is de huisvesting betaalbaar voor lage inkomens, passend voor de inwoners, draagt deze bij aan de gezondheid en is de woningvoorraad duurzaam. diversiteit in wijken: ontwikkelingen dragen bij aan diversiteit in het woningaanbod (woonvormen, woningtypen) om in verschillende behoeften te voorzien inbreiding en uitbreiding: bij nieuwe ontwikkelingen onderzoeken we eerst de mogelijkheden binnen de bebouwde kom (inbreiding) voordat we kiezen voor uitbreiding. Zo beschermen we het buitengebied. Als uitbreiding nodig is, vormen de landschappelijke kenmerken en elementen de basis Een diverse economie • we behouden en versterken onze positie als regionaal economisch centrum. In 2040 zijn Meppeler bedrijven in minimaal drie sectoren wereldtop en vindt vanuit de samenwerking tussen 17 De Omgevingsvisie is ook uitgewerkt in gebieden. In die uitwerking staat het Tussengebied Meppel-Nijeveen. Daarin staat het volgende: • Nijeveen moet zijn eigenheid behouden.

Nijeveen en Meppel moeten van elkaar te onderscheiden zijn en niet met bebouwing aan elkaar vastgroeien; • nieuwe verbindingen leggen die meerwaarde bieden; • meer ruimte creëren voor stadsrandzones, waarbij de overgang tussen woon- en agrarisch gebied geleidelijker verloopt en mogelijkheden ontstaan voor recreatieve routes; • duurzame ontwikkeling vormt een belangrijk uitgangspunt; • rekening houden met bodem- en watersystemen; • ruimte bieden voor een (gedeeltelijke) invulling met maatschappelijke voorzieningen, waaronder sportvoorzieningen, woningbouw en groen of (nieuwe) vormen van landbouw; • bereikbaarheid vormgeven volgens het STOMP-principe; • bebouwing bij voorkeur realiseren aan de oostzijde van de Meppelerweg. De westzijde heeft cultuurhistorische waarde als open landschap. We voeren de Omgevingsvisie uit aan de hand van vier rollen: reguleren, realiseren, stimuleren/faciliteren en samenwerken. In hoofdstuk 5 gaan we dieper in op de rol die we als gemeente in deze gebiedsontwikkeling innemen en wat we van de samenleving verwachten. Ambitie Categorie Doelen Ontwikkelprincipes per ambitie onderwijs, ondernemers en overheden innovatie plaats met landelijke impact. voor ontwerp, passend bij het bodem- en watersysteem. Bij uitbreiding is de bereikbaarheid van voorzieningen via langzaam verkeersverbindingen het uitgangspunt.

Bedrijven- terreinen • wij bieden onze bedrijven de ruimte om toekomstbestendig te ondernemen. Op bestaande bedrijventerreinen waar het kan, op nieuwe bedrijventerreinen als het moet. Mobiliteit • in 2040 hebben we het STOMP-principe zo veel mogelijk toegepast in projecten en plannen; • in 2040 hebben we de ontbrekende schakels in het fiets- en wandelnetwerk ingevuld; • in 2040 speelt het treinstation van Meppel een prominente rol als mobiliteitshub; • in 2040 faciliteert de laadinfrastructuur de verduurzaming van ons mobiliteitssysteem. Ruimtelijke kwaliteit • in 2040 is de ruimtelijke kwaliteit in de gemeente passend bij het historische karakter aan de ene kant en het toekomstig stedelijk karakter aan de andere kant. 18 3.2.2. Vastgesteld gemeentelijk beleid sinds Omgevingsvisie Sinds de vaststelling van de Omgevingsvisie zijn er diverse gemeentelijke beleidsstukken vastgesteld die mogelijk relevant zijn voor het gebiedsgericht omgevingsprogramma. In Tabel 3.2 zijn deze gemeentelijke beleidsstukken opgenomen. 3.2 Overzicht gemeentelijk beleid dat sinds Omgevingsvisie is vastgesteld Beleidsstuk Relevantie voor gebiedsgericht omgevingsprogramma IHP (Integraal Huisvestingsplan) Onderwijs Gemeente Meppel 2025-2044 • Toekomstperspectief gespecialiseerd onderwijs (Reestoeverschool, Mackayschool, Cosis).

SHMA Meppel (Strategisch Huisvestingsplan Maatschappelijke Accommodaties) • Rol en verantwoordelijkheid gemeente bij realisatie en in stand houden maatschappelijke accommodaties. Sportaccommodatiebeleidsplan gemeente Meppel 2025-2029 • Uitgangspunten voor (nieuw te bouwen) sportaccommodaties. Programma Biodiversiteit • Geschikte leefgebieden voor (gids)soorten, met voldoende omvang; • Groene hoofd- en nevenstructuur zijn verbonden; • Laat robuust groen meegroeien met uitbreiding van woon-werkgebieden; • Definieer een nieuw groenblauwe hoofdroute die aansluit op de bestaande hoofdstructuur. Zorg voor stevig groen raamwerk/ nevenstructuur in bebouwd gebied; • In de bebouwde kom is sprake van 30 % groene of blauwe inrichting. Kadernotitie parkeren t.b.v. Omgevingsprogramma Mobiliteit • Parkeren zoveel mogelijk centreren/clusteren om meer ruimte voor groen en verblijven te krijgen; • Klimaat adaptieve parkeerplaatsen (waterdoorlatend en groen); • D ubbelgebruik parkeerplaatsen stimuleren, bijvoorbeeld school en woningen; • Genoeg en kwalitatieve fietsparkeervoorzieningen. Programma Elektrisch Laden 2026-2030 t.b.v. Omgevingsprogramma Mobiliteit • Het aantal laadpalen conform CROW-richtlijnen. De energie infrastructuur dient hier op te zijn voorbereid; • Elke bewoner heeft binnen circa 250 m loopafstand van zijn woning een openbare laadpaal.

Parkeernormennota Gemeente Meppel • Het aantal, soort en de maatvoering van de parkeerplaatsen voor fiets en auto dienen te voldoen aan de geldende parkeernormennota. Kadernotitie Verkeersstructuurplan (VSP) 2026 • Onderdeel van het omgevingsprogramma mobiliteit. Het VSP biedt de basis voor infrastructurele keuzes in relatie tot toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen. 19 Beleidsstuk Relevantie voor gebiedsgericht omgevingsprogramma Visie doorontwikkeling sociale basis 2025-2030 • Overkoepelende ambitie: ‘we streven naar een veerkrachtige samenleving met een sterke sociale basis. Een sociale basis die zelf- en samenredzaamheid is, het welzijn en de gezondheid van onze inwoners bevordert en duurzame ondersteuning biedt aan onze inwoners. Duurzame ondersteuning die zoveel als mogelijk voorkomt dat formele zorg voor de vragen en problemen van inwoners ingezet moet worden.’ Concreet gaat het om sociale cohesie in wijken, het omkijken naar elkaar, het elkaar ondersteunen, maar ook het (maatschappelijke) voorzieningenniveau in Meppel en in wijken/dorpen. En hoe het basale welzijnswerk daar is ingericht 3.2.3. Beleidskaders met concreter karakter In Tabel 3.3 staan beleidsstukken die een concreter karakter hebben. Deze beleidsstukken zijn daarmee ook relevant voor het gebiedsgericht omgevingsprogramma.

3.3 Beleidsstukken met een concreter karakter Beleidsstuk Relevantie voor gebiedsgericht omgevingsprogramma Speelruimteplan (2013) • Bevat uitgangspunten voor hoeveelheid en soort speelplekken. Cultuurhistorische inventarisatie en waardenstelling (CHIW) uitbreidingswijken en buitengebied (2016) • Bevat uitgangspunten om rekening mee te houden bij de ontwikkeling en het ontwerpen. Dit vormt, naast water en bodem, een raamwerk voor de ontwikkeling; • Bij de uitvoering van de wijk Nieuwveense Landen de bestaande kavelstructuur, de kavelrichting van het landschap, de waterstructuur en de houtsingels als uitgangspunt nemen; • De randen van wijk naar het open landschap ‘zacht’ vormgeven: voorkómen van hoekige volumes en lichte of grijs-witte tinten; • Afschermen van de randen van Nieuwveense Landen middels houtwallen (bomen en onder begroeiing in gebiedseigen type) ten behoeve van een zacht dorpssilhouet en een zachte overgang van bebouwing en open landschap; • De wijdere omgeving van de kerk van Nijeveen vrijhouden en als zeer gevoelig gebied waarmerken, waarin het zicht op het omringende open landschap van belang is.

Hier beschermend beleid op ontwikkelen; 20 Beleidsstuk Relevantie voor gebiedsgericht omgevingsprogramma • Handhaven van de groencoulisse langs de Bremenbergweg als afscherming tussen de bedrijventerreinen van Meppel en het noordelijker gelegen landelijk gebied; • Behoud van de slagenverkaveling; • Behoud kerkwegen en bijbehorende beplanting, als verwijzing naar de inrichting van ruilverkavelingsperiode; • Ontwikkelen van een visie met betrekking tot het groen langs het lint van de Bramenweg en Gedeputeerde Dekkersweg in het licht van hun betekenis als nieuwe oost-westwegen in het gebied. Hoogbouwvisie: Stadsgezicht Meppel deel 1 en 2 (2004) • Het tweede deel geeft handvatten voor hoogbouw waar, hoe en onder welke voorwaarden. Bouwstenennotitie wonen (2022) • Het woonbeleid, wordt ingetrokken bij vaststelling van de kadernotitie voor het omgevingsprogramma wonen. Spreekt zich uit over de bouwopgave, betaalbaarheid, doelgroepen, duurzaamheid, wonen, zorg en leefbaarheid. 3.3. Wat betekent het beleidskader voor de kaderstelling van het gebiedsgericht omgevingsprogramma? In dit hoofdstuk staan uitgangspunten uit beleid van de Rijksoverheid, de provincie Drenthe, het waterschap en de gemeente Meppel. De ontwikkeling van Nieuwveense Landen fase 3 moet passen binnen deze uitgangspunten.

Daarbij zijn niet alleen de ambities uit de Omgevingsvisie Meppel van belang, maar ook ander relevant gemeentelijk beleid op het gebied van wonen, mobiliteit, biodiversiteit, klimaatadaptatie, voorzieningen, sport, gezondheid en de openbare ruimte. Voor de ontwikkeling van Nieuwveense Landen fase 3 betekent dit dat: • de ontwikkeling moet bijdragen aan meerdere gemeentelijke ambities, waaronder woningbouw, duurzaamheid, biodiversiteit, klimaatadaptatie, gezondheid en sociale cohesie; • zorgvuldig ruimtegebruik centraal staat, waarbij bestaande landschappelijke structuren, cultuurhistorische waarden, bodem- en watersystemen leidend zijn voor de inrichting van het gebied; • de ruimtelijke ontwikkeling moet aansluiten op de karakteristieken van het slagenlandschap en de overgang tussen Meppel en Nijeveen, waarbij het behoud van een herkenbare scheiding tussen beide kernen een belangrijk uitgangspunt blijft; • woningbouw moet voorzien in een gevarieerd en betaalbaar woningaanbod voor verschillende doelgroepen, passend binnen de gemeentelijke woningbouwopgave; • groen, water en biodiversiteit een integraal onderdeel vormen van de gebiedsontwikkeling, met aandacht voor klimaatadaptatie, ecologische verbindingen en een aantrekkelijke leefomgeving; 21 • mobiliteit krijgt vorm volgens het STOMP-principe, waarbij wandelen, fietsen en andere duurzame vervoersvormen prioriteit krijgen

boven het gebruik van de particuliere auto; • ruimte moet een plek krijgen voor maatschappelijke voorzieningen, recreatie, onderwijs, sport en ontmoeting, zodat een leefbare en sociale woonomgeving ontstaat; • duurzaamheid uitgangspunt is bij zowel de inrichting van de openbare ruimte als de bouw van woningen, onder meer op het gebied van energie, circulariteit en klimaatbestendigheid; • we houden rekening met lopende beleidsprocessen en toekomstige omgevingsprogramma's. Deze beleidskaders vormen samen de basis voor het gebiedsgericht omgevingsprogramma van Nieuwveense Landen fase 3. Bij de verdere uitwerking van het gebied worden deze uitgangspunten vertaald naar concrete keuzes voor de inrichting, functies en ontwikkeling van het gebied. Een opstap van de vertaling naar het gebiedsgericht omgevingsprogramma staat in hoofdstuk 6. 22 4. Beschrijving van het gebied In dit hoofdstuk beschrijven we het gebied waarop het gebiedsgericht omgevingsprogramma zich richt: Nieuwveense Landen fase 3. We starten met de begrenzing van het ontwikkelgebied (4.1), waarna we aangeven hoe het gebied nu wordt gebruikt (4.2) en welke kwaliteiten en waarden het landschap hier heeft (4.3). Vervolgens lichten we de deelgebieden toe (4.4).

Tot slot plaatsen we Nieuwveense Landen fase 3 in een breder perspectief: we laten zien dat het gebied ligt in een omgeving die verandert en dat de ontwikkeling invloed heeft op de regio en op verbindingen met de omliggende kernen (4.5). 4.1. Begrenzing van het gebied Het gebiedsgericht omgevingsprogramma gaat over Nieuwveense Landen fase 3. Op afbeelding 4.1 is de contour van dit ontwikkelgebied te zien. Op de afbeelding is te zien dat het gebied bestaat uit twee deelgebieden. Het grootste deelgebied is gelegen tussen de kernen Meppel en Nijeveen aan de noordkant van de kern van Meppel en ligt ten oosten van de Meppelerweg. Het kleinere deelgebied ligt tussen de Matenweg en de Guldenmiddenweg, aan de westkant van de kern van Meppel. 4.1 Ligging ontwikkelgebied 4.2. Huidig grondgebruik Op dit moment heeft het ontwikkelgebied vooral een agrarische functie. De grond heeft voornamelijk een agrarische functie. Daarnaast is de Meppelerweg een verbindingsroute tussen Meppel en Nijeveen. Langs deze weg ligt ook een fietspad dat dient voor dagelijks woon-werkverkeer en recreatief fietsen tussen beide plaatsen.

23 In de omgeving van het ontwikkelgebied liggen ook verschillende wandel- en fietsroutes. Daardoor maakt het gebied deel uit van een groter netwerk voor langzaam verkeer, zoals wandelen en fietsen. 4.3. Kwaliteiten en waarden De gemeente wil de bestaande kwaliteiten en waarden van gebieden behouden en beschermen. Voor het ontwikkelgebied in Nieuwveense Landen fase 3 staat het karakteristieke slagenlandschap centraal. Een belangrijke kwaliteit van dit landschap is dat het open en goed herkenbaar is. Dit agrarische landschap bestaat uit lange, smalle stukken grond. Deze worden ook wel ‘slagen’ genoemd. Het slagenlandschap komt vooral voor in oude veen- en laagveengebieden. Het gebied tussen Nijeveen en Meppel laat duidelijk de geschiedenis van de turfwinning zien. Het vertelt hoe het gebied vroeger is ontgonnen. Ook zijn er nog oude landschapselementen aanwezig, zoals paden, sloten en bomenrijen. 4.4. Zoekgebieden Het gebied is onderverdeeld in twee zoekgebieden (zie afbeelding 4.2): • zoekgebied ‘uitbreiding wonen’; • zoekgebied ‘wonen/niet-woonfuncties’. De wens is om in zoekgebied ‘uitbreiding wonen’ voornamelijk woningen te realiseren en in zoekgebied ‘overgang wonen/niet-woonfuncties’ ook ruimte te bieden aan andere (maatschappelijke) voorzieningen. De mogelijke invulling van het gebied krijgt verdere verkenning in het gebiedsgericht omgevingsprogramma.

De invulling van de gebieden onderzoeken we verder in samenhang met de omgeving. Denk aan de aansluiting op Nieuwveense Landen en het groene tussengebied tussen Meppel en Nijeveen. 4.2 Zoekgebieden Nieuwveense Landen fase 3

24 4.5. Nieuwveense Landen fase 3 in breder perspectief Het ontwikkelgebied bevindt zich in een omgeving die verandert. Dat zullen we de komende jaren steeds meer merken. Nieuwveense Landen is steeds herkenbaarder als nieuwste wijk van Meppel. In fase 1 en 2 wordt ruimte geboden aan circa 2.100 woningen. In het hart van de wijk komen twee basisscholen met kinderopvang en andere (maatschappelijke) voorzieningen. Noordpoort staat aan de vooravond van een ingrijpende transitie van industrie naar wonen. Deze beide gebiedsontwikkelingen hebben grote impact binnen, maar zeker ook buiten, de plangrenzen. Het noordwesten van Meppel verandert van karakter. Deels is dat heel zichtbaar met nieuwe ontsluitingswegen voor Nieuwveense Landen en Noordpoort, zoals de nieuwe stadsentree en turborotonde. Maar bestaande voorzieningen in Nijeveen en Haveltermade komen ook in een nieuw perspectief te staan. Ook de mogelijke ontwikkeling van een multifunctionele accommodatie in Nijeveen brengt een verschuiving van voorzieningen en functies te weeg. Aan de noordoostzijde van de A32 hebben we ruimte gereserveerd voor de ontwikkeling van bedrijventerrein Noord IV. Dit gebied zien we als een toekomstige uitbreidingslocatie voor bedrijvigheid en biedt daarnaast ruimte voor onder meer waterberging, energie-infrastructuur en landschappelijke versterking.

We bouwen aan nieuwe woningen, wegen, voorzieningen, bedrijventerreinen en groengebieden, maar zien daardoor ook nieuwe verbindingen en gemeenschappen ontstaan. Die nieuwe gemeenschappen verdienen aandacht. In het noordwesten van Meppel zien we voor het eerst dat de verstedelijking van Meppel het functioneren van onze stad en regio, zoals die nu is, verandert. In het gebiedsgerichte omgevingsprogramma wordt onze visie vastgelegd hoe de voorgestelde uitbreiding van Nieuwveense Landen bijdraagt aan onze ambities en opgaven, zowel binnen als buiten de plangrenzen. Daarmee leggen we nadrukkelijk de verbinding met de opgaven in de bestaande stad Meppel en het dorp Nijeveen. 25 5. Rol van de gemeente en de samenleving In dit hoofdstuk gaan we in op welke rollen de gemeente kan aannemen (5.1), de rol van de gemeente in het gebiedsgericht omgevingsprogramma (5.2) en welke rol er van de samenleving wordt verwacht (5.3). 5.1. De vier rollen van de gemeente De succesvolle uitvoering van het gebiedsgericht omgevingsprogramma hangt af van een effectieve rolverdeling tussen de gemeente en andere betrokken partijen. In de Omgevingsvisie heeft de gemeente vier mogelijke rollen genoemd. Deze rollen zijn reguleren, realiseren, stimuleren/faciliteren en samenwerken.

Door te reguleren, te realiseren, te stimuleren/faciliteren en samen te werken, kan de gemeente haar ambities waarmaken en bijdragen aan een duurzame en leefbare omgeving. We kiezen een regulerende rol voor de kwaliteiten die we willen beschermen. Denk aan landschappelijke en cultuurhistorische structuren. Deze kunnen een plek krijgen in het omgevingsplan. Voor de ontwikkeling van de functies (wonen, voorzieningen) in het gebied kiezen we verschillende rollen: van zelf ontwikkelen tot samenwerken en faciliteren van ontwikkelaars, particuliere initiatieven of tussenvormen. Dit doen we om een gevarieerde ontwikkeling tot stand te brengen en om flexibel in te kunnen spelen op ontwikkelingen in de markt. We sturen als gemeente op de ruimtelijke kwaliteit en houden de regie op de ontwikkeling. Elke rol wordt hieronder kort toegelicht. Vaak combineert de gemeente verschillende rollen. 5.1.1. Reguleren De gemeente maakt regels voor de leefomgeving. Ze controleert of initiatieven aan die regels voldoen en passen binnen het beleid. Deze rol is vooral bedoeld om belangrijke waarden, zoals erfgoed, natuur en milieu, te beschermen. Ook al mogen regels sommige ontwikkelingen toestaan of verbieden, de gemeente kan niet altijd afdwingen dat ze in de praktijk precies zo worden uitgevoerd. Daarom zijn de andere rollen ook belangrijk. 5.1.2.

Realiseren De gemeente voert zelf projecten uit om doelen te bereiken. Bijvoorbeeld door voorzieningen te bouwen (zoals scholen en sporthallen), groen aan te leggen of actief grondbeleid te voeren. Daarvoor heeft de gemeente zelf budget en zij is verantwoordelijk voor de uitvoering. Vaak treedt de gemeente op als opdrachtgever voor aannemers of groenbedrijven. 5.1.3. Stimuleren/faciliteren De gemeente helpt initiatieven en partijen om zo haar eigen beleidsdoelen te bereiken. De gemeente is niet verantwoordelijk voor de uitvoering. De ondersteuning kan bestaan uit: het delen van kennis, het inzetten van mensen en capaciteit, communicatie, subsidies en het verbinden van partijen. 26 5.1.4. Samenwerken De gemeente werkt samen met andere partijen om doelen te bereiken. Dit kan variëren van publiek-private samenwerkingen (PPS) met juridisch bindende afspraken tot minder formele samenwerkingsvormen zoals convenanten. Hoe groter het belang, hoe groter de rol van de gemeente in de samenwerking. Bij de verschillende rollen passen verschillende instrumenten. Afbeelding 5.1 geeft een beeld van de instrumenten die de gemeente per rol in kan zetten. Afbeelding 5.1 Instrumenten per rol 5.2.

Rol van de gemeente bij gebiedsgericht omgevingsprogramma Nieuwveense Landen fase 3 Voor het gebiedsgericht omgevingsprogramma Nieuwveense Landen fase 3 is in tabel 5.1 aangegeven hoe belangrijk de rol van de gemeente is voor het behalen van de ambities. Als een verschil in belangrijkheid van de rol wordt voorzien voor het gebiedsgericht omgevingsprogramma ten opzichte van de Omgevingsvisie, is dit aangegeven met een rode of groene ster. Bij tabel 5.1 geldt: * = weinig belangrijk ** = belangrijk *** = erg belangrijk * = rol wordt in omgevingsprogramma minder belangrijk dan in de Omgevingsvisie * = rol wordt in omgevingsprogramma belangrijker dan in de Omgevingsvisie

27 Tabel 5.1 Gemeentelijke rol per ambitie Rol gemeente Ambitie Categorie Reguleren Realiseren Stimuleren/ faciliteren Samenwerken Duurzaam in alle opzichten Energietransitie * *** ** *** Circulaire economie ** * *** *** Schoon, natuurlijk en gezond Een natuurlijke leefomgeving *** *** *** ** Een schone leefomgeving *** * * ** Een gezonde leefomgeving ** *** *** ** Aanpassen aan een veranderend klimaat ** *** ** *** Levendig en leefbaar Voorzieningen * *** *** ** Toerisme en recreatie * * ** ** Levendige binnenstad ** ** *** *** Inrichting en beheer van de openbare ruimte * *** * ** Kwalitatieve en inclusieve groei Een diverse economie ** ** *** *** Woningbouw *** *** * *** Bedrijventerreinen ** ** *** *** Mobiliteit ** *** ** *** Ruimtelijke kwaliteit *** ** *** *** De overwegingen bij het kiezen van een rol zijn: wettelijke regels, wie de grond bezit, het willen behouden van flexibiliteit en het beheersen van risico’s. Omdat de gebiedsgerichte vertaling in het omgevingsprogramma concreter is dan de ambities in de Omgevingsvisie, is het verklaarbaar dat sommige rollen in het omgevingsprogramma minder belangrijk zijn maar de rollen ‘natuurlijke leefomgeving’ en ‘ruimtelijke kwaliteit’ belangrijker zijn ten opzichte van de Omgevingsvisie. De onderbouwing van de verschillende rollen is opgenomen in bijlage IV. 5.3.

Rol van de samenleving Naast de rol van de gemeente is ook de rol van de samenleving van belang voor het realiseren van de ambities uit het gebiedsgericht omgevingsprogramma. Onder samenleving verstaan we inwoners, grondeigenaren, ondernemers, maatschappelijke organisaties, ontwikkelaars en andere private partijen. De rol van de samenleving hangt nauw samen met de rol die de gemeente kiest. Waar de gemeente een minder sturende of uitvoerende rol heeft, ontstaat automatisch meer ruimte en verantwoordelijkheid voor maatschappelijke en marktpartijen. Met name wanneer de gemeente kiest voor een stimulerende, faciliterende of samenwerkende rol, wordt verwacht dat initiatieven vanuit de samenleving bijdragen aan het realiseren van de gestelde doelen. 28 De gemeente ondersteunt, verbindt en faciliteert, maar de uitvoering en investeringen liggen dan grotendeels bij andere partijen. Voor verschillende ambities binnen Nieuwveense Landen fase 3 verwachten we een belangrijke bijdrage van de markt en andere maatschappelijke partners. Dit geldt onder meer voor de ontwikkeling van voorzieningen, recreatieve functies, circulaire initiatieven en delen van de energietransitie. Ook wanneer de gemeente een actieve rol vervult, is zij voor het realiseren van deze ambities afhankelijk van de inzet, kennis, investeringen, innovatiekracht en het ondernemerschap van maatschappelijke en marktpartijen.

De samenleving vervult daarmee niet alleen de rol van belanghebbende, maar ook die van initiatiefnemer, uitvoerder en samenwerkingspartner bij de ontwikkeling van Nieuweveense Landen fase 3. Op grond van de Omgevingswet en onze participatieverordening en participatieleidraad betrekken we inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden actief bij ontwikkelingen in hun leefomgeving. Participatie draagt bij aan een betere afweging van belangen, vergroot het draagvlak voor maatregelen en benut lokale kennis en ervaring. De wijze waarop participatie binnen dit gebiedsgericht omgevingsprogramma wordt vormgegeven, is verder uitgewerkt in paragraaf 7.3. 29 6. Kaderstelling gebiedsgericht omgevingsprogramma In dit hoofdstuk beschrijven we hoe de beleidsambities uit hoofdstuk 3 zich vertalen naar het gebiedsgericht omgevingsprogramma voor Nieuwveense Landen fase 3. Paragraaf 6.1 gaat in op de vertaling van de ambities naar het plangebied. In paragraaf 6.2 lichten we de strategieën voor de ontwikkeling van de leefomgeving toe. Tot slot beschrijft paragraaf 6.3 hoe het gebiedsgericht omgevingsprogramma aansluit op de Omgevingsvisie Meppel. 6.1. Vertaling beleidsambities naar het gebiedsgericht omgevingsprogramma voor Nieuwveense Landen fase 3 In hoofdstuk 3 staat het beleidskader met de ambities uit nationaal, provinciaal, regionaal en gemeentelijk beleid.

In deze paragraaf worden deze ambities vertaald voor het gebied Nieuwveense Landen fase 3. We sluiten aan bij de structuur van de Omgevingsvisie. Dat betekent dat we de ambities vertalen naar 1) Duurzaam in alle opzichten, 2) Schoon, natuurlijk en gezond, 3) Levendig en leefbaar en 4) Kwalitatieve en inclusieve groei. De invulling van de deelgebieden binnen Nieuwveense Landen fase 3 onderzoeken we verder in het gebiedsgericht omgevingsprogramma. Er is bewust voor gekozen om in deze kadernotitie de ambities te vertalen naar onderzoeksvragen. De onderzoeksvragen hebben als doel om te onderzoeken hoe de ambitie in Nieuwveense Landen fase 3 kan worden gerealiseerd. Hiermee onderbouwen we de uitwerking van Nieuwveense Landen fase 3 zorgvuldig in het gebiedsgericht omgevingsprogramma en de bijbehorende MER-procedure (zie paragraaf 7.2).De onderzoeksvragen geven zo richting aan de benodigde onderzoeken en maken het mogelijk om de ruimtelijke, milieukundige en financiële effecten integraal af te wegen. 6.1.1. Duurzaam in alle opzichten Meppel wil duurzaam zijn in alle opzichten. Alleen dan ontstaat een fijne en veilige leefomgeving voor mens en dier. Dit gaat onder andere over het omarmen van de energietransitie en de circulaire economie.

Energietransitie Nieuwveense Landen fase 3 krijgt een energieneutrale en toekomstbestendige ontwikkeling door aardgasvrij en energiezuinig bouwen te combineren met lokale duurzame energieopwekking. Met slimme energiesystemen stemmen we opwek, opslag en verbruik van energie op elkaar af. We streven naar collectieve energievoorzieningen. De huidige netcongestie is een aandachtspunt. We willen in het gebiedsgericht omgevingsprogramma onderzoek doen naar: • gebruik van collectieve warmteoplossingen, bijvoorbeeld met restwarmte uit de rioolwaterzuiveringsinstallatie of van Noordpoort en Haveltermade. Circulaire economie Nieuwveense Landen fase 3 krijgt een circulaire ontwikkeling door toekomstbestendig en grondstoffenefficiënt te bouwen. Daarbij zetten we in op biobased en gerecyclede materialen, circulaire ontwerpprincipes en het beperken van afvalstromen. 30 6.1.2. Schoon, natuurlijk en gezond In een schone, natuurlijke en gezonde omgeving is het prettig leven en werken. Nieuwveense Landen fase 3 moet daarom een plek zijn waar inwoners gemakkelijk gezonde keuzes kunnen maken. Een natuurlijke leefomgeving Nieuwveense Landen fase 3 sluit aan op de bestaande groenblauwe structuur van Meppel en wordt onderdeel van een samenhangend netwerk van groen en water.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://meppel.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/1a617cca-d129-4918-a672-4199a8c34ab0?agendaItemId=3aedd64b-5513-4504-aadf-54646390dcf3