Bijlage 1. Jaarstukken 2023 (gewaarmerkt incl. verklaring)

Algemeen De uitgaven voor het Sociaal domein stijgen verder. Dat blijkt uit het onderzoek dat BDO jaarlijks uitvoert in opdracht van de VNG, Divosa en het Netwerk Directeuren Sociaal domein (NDSD). Voor vrijwel alle gemeenten in Nederland geldt: een einde aan die groei of zelfs een afname is niet in zicht, zeker in het licht van de huidige economische, maatschappelijke en demografische ontwikkelingen. Daarnaast vergroten verschillende inhoudelijke- en systeemvraagstukken de manier van verwijzen in de jeugdhulp. De complexiteit van de zorg vergroot de druk op financiële grip en sturing. Het rijk maakt geen aanstalten om op korte termijn iets aan de Wmo-problematiek te doen. Ook past het rijk niet structureel bij, hoewel afgelopen jaren de inkomsten voor gemeenten iets gunstiger waren als gevolg van incidentele middelen. Om die reden blijven wij de gesprekken van de VNG met het rijk over de gemeentefinanciën nauwgezet volgen. Verschillende instellingen geven signalen af dat zij door de stijgende kosten (bijv. door cao- aanpassingen, arbeidsmarkttoeslagen, prijsstijgingen gas en dergelijke) in problemen komen om hun taken uit te voeren. Wij zijn met hen hierover in gesprek om gezamenlijk tot een oplossing te komen. In 2022 zijn wij gestart met een programmatische aanpak voor de doorontwikkeling van het Sociaal domein.

De doelstelling van het programma is te komen tot een robuust (toegang tot het) Sociaal domein. Hierin zijn wij een betrouwbare en flexibele partner voor inwoners en maatschappelijke partners. De bedoeling van het vraagstuk stellen we centraal. Vanuit dit programma, genaamd ‘Sociaal domein op koers’, werken wij verder aan deze doelstelling. Het programma omvat twee onderdelen: basis op orde en doorontwikkeling medewerkers. Onder ‘basis op orde’ vallen onder andere: het optimaliseren van de processen en waar mogelijk digitalisering om de dienstverlening en toegang daartoe zo goed mogelijk te ondersteunen. Het onderdeel ‘doorontwikkeling medewerkers’ omvat onder andere: opgavegericht en projectmatig werken en talentontwikkeling. Meppel is een sociale gemeente. De zorg voor elkaar, zeker voor mensen die het moeilijk hebben, staat hoog in het vaandel. Dat is belangrijk, vooral in deze tijd van toename van kansenongelijkheid en polarisatie. Onze

28

uitdaging is allereerst om verschillen te verkleinen en mensen dichter bij elkaar te brengen. Juist op gemeentelijk niveau willen we de menselijke maat, sociale samenhang en het contact tussen overheid en inwoner verbeteren. De tweede uitdaging is de zorg voor mensen effectief te organiseren en uit te voeren. Aandacht moet worden gegeven aan afspraken met en samenwerking tussen zorgpartijen, het versterken van vertrouwen in professionals en inzet op het voorkomen van problemen door preventie en samenwerking in het voorliggend veld. Wij willen dat zorg en ondersteuning beschikbaar is voor wie dat nodig heeft. Tegelijkertijd is betaalbaarheid van belang voor de structurele beschikbaarheid en de kwaliteit. Deze berust op vijf pijlers, te weten: 1. Preventie 2. Vroegsignalering 3. Zorg nabij en maatwerk 4. Vertrouwen in zorgprofessional en beperking van bureaucratie 5. Inzet op vermindering van uithuisplaatsingen De overige aandachtspunten zijn: - Bevorderen sociale samenhang - Flexibiliteit van mensen op de arbeidsmarkt - Ondersteuning mantelzorgers - Schuldenproblematiek Om de kwaliteit van onze dienstverlening te bevorderen, focussen we ons via het programma ‘Sociaal domein op koers’ op onze interne processen waarbij we ‘de bedoeling’ als leidend principe hanteren.

Hiermee geven we niet alleen invulling aan koers, maar bouwen we onze dienstverlening op vanuit de vraag vanuit onze kwetsbare inwoners, waarbij we wel kritisch blijven kijken naar een zo efficiënt mogelijke besteding van onze beperkte middelen. Tegelijkertijd zijn wij doorgegaan met de voorbereiding van de invoering van de Doorbraakmethode. Deze methode maakt maatwerk mogelijk op een betere, logischere en goedkopere wijze. Tenslotte moet nog worden opgemerkt dat het Sociaal domein maar deels invloed heeft op hoe ze die beperkte middelen uitgeeft. De grote tekorten de laatste jaren op Jeugd en Wmo kunnen maar ten dele worden weggewerkt door onze processen efficiënter in te richten. Een groot deel van de uitgaven vindt plaats buiten onze directe invloedssfeer. Landelijke wijzigingen in de cultuur en de wet- en regelgeving We blijven bouwen aan het Sociaal domein binnen de landelijke kaders waar wetten beoordeeld en verbeterd worden op eenvoud, menselijke maat en uitvoerbaarheid. Dit moet passen binnen de financiële middelen die daarvoor beschikbaar zijn. Dit zijn onder andere de beschikbaar gestelde middelen voor het hervormen van de arbeidsmarkt, re-integratie en het aanpakken van armoede en schulden. In het eerste spoor gaat het dan onder meer om: - Maatregelen die situaties van inkomensonzekerheid beperken en bijdragen aan bestaanszekerheid.

- Maatregelen die de participatie van inwoners bevorderen. - Maatregelen die de integraliteit van de dienstverlening verder versterken. - Maatregelen voor het aanpassen van de (uitvoering) van de kostendelersnorm. De komende periode wordt de wetgeving landelijk verder uitgewerkt. We verwachten dat dit op z'n vroegst begin 2024 klaar is. Het tweede spoor, dat gelijktijdig wordt opgepakt met andere departementen, gemeenten, de sociale verzekeringsbank, de sociale werkbedrijven en andere betrokkenen, werkt de ingezette beweging verder uit. Dit is een traject van een aantal jaren. Focus ligt daarbij op de lijnen: - Bestaanszekerheid

29

- Perspectief/integraliteit en - Handhaving Voor al deze lijnen geldt dat ze breder zijn dan de Participatiewet alleen. Bestaanszekerheid is gelegen in een combinatie van voorzieningen, waar de Participatiewet onderdeel van uitmaakt. Denk aan samenhang met de Wmo, de Jeugdwet en handhaving. Wat gaan we daarvoor doen? Ook bij de gemeente Meppel is de trend van langdurige en zwaardere jeugdhulp zichtbaar. Onze uitdaging is om de verschuiving van individuele beschikkingen naar brede, algemene voorzieningen verder vorm te geven en bepleiten een omslag van curatieve zorg naar preventief. Dit vraagt om mankracht die dicht op de leefwereld zit en zorg en onderwijs beter op elkaar kan laten aansluiten. Waar nu jeugdhulp individueel aangeboden wordt, willen we naar bredere mogelijkheden binnen scholen. Daarnaast hebben we nog niet inzichtelijk wat de gevolgen gaan zijn van de landelijke “Hervormingsagenda Jeugd” en de aanvullende rijksmaatregelen die moeten leiden tot een besparing op de uitgaven. Het werken vanuit de leefwereld van onze inwoners en het denken van buiten naar binnen staat centraal bij de doorontwikkeling van onze medewerkers. Hierbij geldt: zo buiten, zo binnen. Wij werken via een intern opleidingsaanbod aan een professionele maar betrokken houding en versterking van de vaardigheden van onze eigen medewerkers om zo te werken vanuit de bedoeling.

Hierbij staat de klant centraal, leveren we maatwerk, denken we vanuit kaders waarbinnen we maximaal creatief zijn en werken we vanuit de geest van de wet. Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Ook dit jaar zien we een groei in aanvragen voor Wmo-maatwerkondersteuning en voorzieningen. Hierin maken we een onderscheid tussen de echt kwetsbare inwoners al dan niet met complexe problematiek en inwoners met een enkelvoudig vraagstuk. Dit doen we door samen met de inwoner te kijken naar zijn of haar ondersteuningsbehoefte en zoeken samen naar (maatwerk)oplossingen zo lang als nodig is. Het liefst gericht op het zelf weer kunnen doen of regelen. Onze insteek blijft om inwoners zoveel mogelijk zelf de regie te laten houden en verantwoordelijkheid te nemen. De Wmo is immers een vangnet, we moeten voorkomen dat inwoners zorgafhankelijk worden. Doordat de vraag en de kosten toenemen, moeten we alert blijven op zorgvragen die niet direct langdurige of professionele zorg nodig hebben. Met elkaar hierover het gesprek aangaan is lastig en noodzakelijk. Wat vinden we in Meppel normaal en wat niet? De juiste zorg op de juiste plek en betaald door de juiste partij blijft een belangrijke focuspunt. Het managementinformatiesysteem heeft ons afgelopen jaren geholpen om nog meer inzicht te krijgen in het gebruik van onze regelingen en inzet van onze gelden.

Dit inzicht bouwen we steeds verder uit zodat we meer trends in het zorggebruik inzichtelijk kunnen maken. Jeugdhulp We constateerden gedurende de opstelling van de begroting dat er steeds meer een beroep werd gedaan op de jeugdhulp en met name zorg voor complexere casussen en toenemende GGZ-problematiek. Er waren verscheidene factoren die deze ontwikkeling verklaren waaronder een veranderende maatschappij. De jeugdhulp is sinds de transitie toegankelijker geworden. De ingekochte jeugdhulp sluit beter aan op de wensen van de inwoners en is uitgebreider dan voorheen. De inwoners zijn nu beter op de hoogte van de aangeboden zorg. Deze factoren, in combinatie met de (naijl)effecten van corona, hebben de vraag naar hulp voor complexe en langdurige zorgtrajecten geruime tijd versterkt. Dit was ons uitgangspunt bij het opstellen van de begroting. Wij constateren in 2023 dat er minder jongeren gebruik maken van jeugdhulp. Of hier sprake is van een

30

trendbreuk of een zwaluw (die nog geen zomer maakt) is nog onbekend en dient nader uitgezocht te worden. De uitkomst hiervan zal worden meegenomen in de komende begroting. Ontwikkelagenda jeugdhulp In december 2021 en januari 2022 hebben we een aanzet tot de ontwikkelagenda jeugdhulp aan de gemeenteraad gepresenteerd. Deze ontwikkelagenda is onderdeel van landelijk beleid voor de beheersing van de kosten op jeugdhulp. Deze bevat 4 elementen: 1.

Basis op orde Het adequaat inrichten van onze processen, actualiseren van verordening en beleidsregels en inzicht in de trends en ontwikkelingen, onder andere met behulp van het managementinformatiesysteem.

2.

Toevoegen lichte en kortdurende ondersteuning en behandeling aan de toegang We onderzoeken de mogelijkheden om lichtere jeugdhulp meer als algemene voorziening in te richten in plaats van dat daar een indicatie op afgegeven moet worden.

3.

Taakgericht contracteren van specialistische jeugdhulp We onderzoeken of we de inkoop van jeugdhulp beter kunnen organiseren. Nu hebben we te maken met een ‘Open House’ constructie van rond de 160 aanbieders. We zouden toe willen naar één á twee aanbieders die de inzet van de juiste jeugdhulp coördineren.

4.

Taakgericht contracteren Sociaal domein breed inzetten. Taakgericht contracteren breder inzetten dan alleen voor jeugdhulp lijkt zinvol. Ook voor Wmo-dienstverleners is het taakgericht contracteren in sommige gemeenten een inmiddels beproefde inkoopvariant.

Deze ontwikkelagenda willen we blijvend uitrollen.

Samenkracht en burgerparticipatie Algemeen Tot dit taakveld behoren algemene voorzieningen die gericht zijn op participatie: - Ondersteuning burgerinitiatieven, vrijwilligers en mantelzorg - Sociaal cultureel werk, algemeen maatschappelijk werk (AMW) en wijkopbouw - Preventie - Buurt en clubhuizen - LGTBI-beleid - Toegankelijkheid van voorzieningen - Kinderopvang: toezicht op handhaving en kwaliteit van kinderopvang en peuterspeelzalen - Statushouders en hun inburgering

Wat willen we bereiken? Van oudsher is Meppel een levendige stad met vitale inwoners die oog hebben voor elkaar. Dit willen we als gemeente graag behouden en stimuleren. De samenwerking tussen formele en informele organisaties vinden wij belangrijk en wij pakken hierbij graag een ondersteunende rol.

31

Wat hebben we daarvoor gedaan? Blijven monitoren van het beter bereikbaar maken van relevante informatie voor mantelzorgers op één digitale plek In 2022 is met de bijdrage van VWS (‘Verbeter de toegang tot mantelzorgregelingen in uw gemeente’) een impuls gegeven aan het beter bereikbaar maken van relevante informatie voor mantelzorgers op één digitale plek. In 2023 blijven we monitoren of dit ook gelukt is en passen aan indien nodig. In 2022 is er met dezelfde bijdrage van VWS een onderzoek gestart naar de behoefte aan ondersteuning van mantelzorgers in gemeente Meppel. De aanbevelingen uit dit rapport worden uitgevoerd in 2023. Hierin werken we samen met consulenten Wmo, professionals van Welzijn MensenWerk, onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO), Adviesraad Sociaal domein en het Contact Punt Mantelzorg. Specifieke aandacht is er voor overbelaste mantelzorgers en mantelzorgers van zorgvragers met dementie. Kwaliteit (toelichting) De website mantelzorgmeppel.nl is in april 2023 gelanceerd. Hiermee hebben we in gemeente Meppel één digitale plek gecreëerd waar alle relevantie informatie voor mantelzorgers te vinden is.

Mantelzorgwaardering beter laten aansluiten bij de behoefte van mantelzorgers in 2023 In 2022 is de aanvraag voor mantelzorgwaardering anders ingericht zodat we meer in contact komen met mantelzorgers die langdurig voor een naaste zorgen. Hiermee willen we de mantelzorgwaardering beter laten aansluiten bij de behoefte van mantelzorgers in 2023. Kwaliteit (toelichting) Het uitreiken van de mantelzorgwaardering heeft plaatsgevonden in oktober 2023. De uitvoering heeft Welzijn MensenWerk in samenwerking met vrijwilligers en het Contactpunt Mantelzorg uitgevoerd. Naast het fysiek aanvragen was er ook de mogelijkheid van het digitaal aanvragen. Dit laatste is toegevoegd n.a.v. de evaluatie op de werkwijze in 2022.

Via MeppelvoorElkaar worden inwoners die een vraag hebben gekoppeld aan inwoners die zich graag willen inzetten voor een ander. Op deze manier organiseren we een vitale samenleving met inwoners die oog hebben voor elkaar. Kwaliteit (toelichting) MeppelvoorElkaar is ondergebracht bij WMW. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan het koppelen van inwonersvragen aan inwoners die iets willen betekenen voor een ander.

We gaan het wijk- en dorpsgericht werken met volle energie verdere invulling geven Dit doen wij samen met inwoners en ketenpartners zoals welzijn, woningcorporatie en politie in de wijken. Hierbij staat leefbaarheid centraal. Komend jaar gaan wij experimenteren binnen verschillende wijken en in gesprek met inwoners, organisaties en partners. Zo krijgen wij in beeld waar we de komende jaren energie op moeten inzetten en waar we de leefbaarheid van de wijken kunnen verhogen. Dit vertalen wij in wijkagenda's en dat nemen we mee bij de wijkaanpak Oosterboer. Deze agenda’s en wijkaanpak worden samen met de samenleving en partners opgepakt. Daarnaast zetten we in op het versterken van de wijkteams door de training ‘de nieuwe route'. Deze training is erop gericht om structureel in te zetten op het bespreekbaar maken van tegenstellingen en onbegrip. Daarnaast kunnen we door deze training beter de samenleving laten participeren binnen de ontwikkelingen in de

32

wijk, waardoor we gedragen plannen creëren. Dit doen wij, in samenspel met het programma sociaal domein op koers, door de inzet van POK-middelen (Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslagen) om de kloof tussen overheid en inwoners te verkleinen. Kwaliteit (toelichting) Om ons doel te behalen om de leefbaarheid te vergroten willen we vanuit de wijkaanpak en wijk- en dorpsgericht werken (WDW) samen optrekken. Daar is in 2023 naartoe gewerkt, zodat we - na afronding van het 2-jarig experiment – in 2024 een heldere gezamenlijke werkwijze tot stand brengen. Het experiment van de wijkaanpak levert belangrijke lessen en ervaringen over de werkwijze van WDW. We hebben geleerd door te doen. Maar dat betekent ook dat er fouten gemaakt mogen worden. En dat we actief zijn in uitwisseling van ervaringen binnen de organisatie. Verder is de training 'de nieuwe route' door de wijkteamleden gevolgd. Hiervoor zijn middelen van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslagen (POK) gebruikt. Wat is het resultaat? Het integreren van wijkaanpak in wijk- en dorpsgericht werken. De gezamenlijke paraplu voor de werkwijze is: 1. 2. 3.

Opgaven oppakken met actualiteit/urgentie Grotere opgaven in samenhang oppakken Bewoners, gemeente, organisaties zetten samen zaken ‘op de agenda’

Zo werken we in de Oosterboer op deze manier onder andere aan: - Parkeerproblematiek: in buurtgesprekken verkennen we samen met bewoners oplossingen en organiseren we de uitvoering - Groene Hart: wij voeren het plan uit, met meedoen van bewoners (t/m voorjaar 2024) - Herstelplan Zwarte Pad wordt opgesteld in overleg met wijkplatform en aanwonenden - Wij ondersteunen diverse bewonersinitiatieven. Wij zijn lerend in het zetten van zaken 'op de agenda'. Hoe komen inwoners, organisaties en gemeente bij elkaar? Wat is de gezamenlijke opgave? Hoe borgen we de aanpak en rollen in de eigen organisaties? Daarmee staan we aan de start van het definiëren van de gezamenlijke opgaven.

We stimuleren en waarderen de inzet van vrijwilligers We ondersteunen vrijwilligers daar waar nodig zodat vrijwilligers zelfstandig hun vrijwilligerswerk kunnen voortzetten. Kwaliteit (toelichting) Inwoners die zelf activiteiten willen opstarten, maar niet weten hoe, kunnen bij stichting Welzijn MensenWerk adviezen en ondersteuning krijgen om de eerste stappen te zetten. Daarbij is het belangrijk te melden dat stichting Welzijn MensenWerk het initiatief niet overneemt, maar de verantwoordelijkheid hiervoor bij de initiatiefnemers laat.

Wat willen we bereiken? Investeren in de nieuwe Wet Inburgering Sinds 2022 is de nieuwe wet Inburgering van kracht, waardoor gemeenten meer verantwoordelijkheid hebben gekregen voor het op een goede manier in de maatschappij kunnen landen van onze inburgeraars.

33

Wat hebben we daarvoor gedaan? Iedere ‘nieuwe’ inburgeraar wordt het eerste halfjaar financieel ontzorgd. Voor het overdragen van de financiën aan de inburgeraar moet de toetsing ‘financiële zelfredzaamheid’ voldoende zijn In de praktijk is het financieel ontzorgen moeilijk uitvoerbaar. Daarom is er gaande het jaar voor gekozen alleen de betaling van de huur via de gemeente te laten verlopen en de energiekosten en zorgpremie niet. Kwaliteit (toelichting) Er ligt een logischer evaluatiemoment voor zelfredzaamheid na één jaar i.p.v. na een half jaar financieel ontzorgen. Dit is namelijk het moment dat de maatschappelijke begeleiding standaard stopt. Als blijkt dat dit te vroeg is omdat iemand zich nog onvoldoende redt, wordt de maatschappelijke begeleiding verlengd. Overigens wordt bij signalen over financiële problemen van mensen altijd meteen actie ondernomen, indien nodig met inschakeling van de collega’s geldzorgen.

Iedere inburgeraar neemt deel aan de startklas op het LeerWerkCentrum. Sinds 2022 is de nieuwe wet Inburgering van kracht, waardoor gemeenten meer verantwoordelijkheid hebben gekregen voor het op een goede manier in de maatschappij kunnen landen van onze inburgeraars. In onze aanpak neemt de Startklas een prominente positie in. Kwaliteit (toelichting) In de zomer van 2023 is de laatste Startklas met 17 deelnemers in deze vorm afgesloten. De huidige trend is dat de meeste nieuwe mensen die instromen wat hoger opgeleid zijn. Deze mensen worden het beste bediend door ze zo snel mogelijk te laten starten met hun leerroute. De Startklas in 2024 wordt doorontwikkeld naar een Basisprogramma van een jaar voor lager opgeleide statushouders.

Onderdelen uit het inburgeringstraject voor de nieuwe wet worden deels ook beschikbaar gesteld voor inburgeraars die onder de oude wet vallen. Onderdelen die georganiseerd zijn vanuit de nieuwe wet, zijn ook voor inburgeraars uit de oude wet beschikbaar als het voor hen toegevoegde waarde heeft. Kwaliteit (toelichting) Er is een Arabische training Omgaan met Geld gegeven aan een groep van 11 mensen en één voor een Turkse groep, bestaande uit 15 mensen. Als werkwijze wordt geen onderscheid gemaakt tussen de oude en nieuwe wet inburgering omdat het voor de oude wetters ook heel nuttig is. Er zijn nu niet veel mensen meer die onder de oude inburgerswet vallen.

Tijdens het leren van de taal doet men activiteiten bij de MensA, vrijwilligerswerk, een stage, of doet men werkervaring op met ondersteunende coaching Alle inburgeraars worden zoveel mogelijk gestimuleerd om op allerlei manieren mee te doen. De eerste stap hierin is vaak de MensA. Daar zijn meestal voor iedereen wel activiteiten die bij hem of haar passen. Vervolgstappen zijn vrijwilligerswerk en stages. Acht mensen hebben een participatietraject bij Reestmond doorlopen. Kwaliteit (toelichting)

34

Bij de MensA en Reestmond is voldoende ondersteuning. Vanwege personele wisselingen kon er op vrijwilligersplekken en stageplekken niet altijd worden gecoacht. Nadat deze vacature van coach weer is ingevuld, verloopt deze inzet ook weer goed. De plekken worden nu ook weer uitgebreid. Vaak is dit bij nonprofitorganisaties, maar soms ook in de zorgsector of het midden- en kleinbedrijf.

Wat willen we bereiken? Onze algemene voorzieningen willen we op niveau houden en waar mogelijk uitbreiden. Ons uitgangspunt is dat we investeren aan de voorkant en maatwerk leveren waar dat wenselijk en mogelijk is.

Wat hebben we daarvoor gedaan? We zetten in op algemene en specifieke voorlichting en advies en vroegsignalering van mogelijke hulpvragen.(preventie) We versterken dat wat er al goed gaat en ondersteunen inwoners bij hun hulpvragen door deze zo snel mogelijk op te pakken. We kijken zoveel mogelijk naar collectieve oplossingen. Kwaliteit (toelichting) We maken steeds meer gebruik van de kennis en kunde van Meppel Actief om zo mensen vitaal te krijgen en te houden, en minder (zorg)afhankelijk van te zijn van maatwerkvoorzieningen waar dit mogelijk is. Op deze wijze werken wij toe aan normalisering.

Eigen kracht en individuele ondersteuning Algemeen Tot dit taakveld behoren alle (loket) voorzieningen, waaronder: - Voorlichting en advies - Onafhankelijke cliënt-ondersteuning (OCO) - Toegang tot voorzieningen in de eerste en tweede lijn

Wat willen we bereiken? Binnen de gemeente Meppel willen we dat iedereen kan meedoen in de samenleving. Meestal lukt dit op eigen kracht of met hulp van een netwerk. Daar waar iets extra’s nodig is ondersteunen wij.

Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2023 het proces ingericht om de samenwerking met Nijeveen te verbeteren en de gemeentelijke opgaves te koppelen aan de dorpsagenda 'Hoe inclusief worden mensen ouder in Nijeveen en welke voorzieningen horen daarbij?’ In 2022 is gestart met het ontwikkelen van een dorpsagenda ‘Hoe inclusief worden mensen ouder in Nijeveen en welke voorzieningen horen daarbij?’ De huidige pilot van de Wmo-consulent in Nijeveen wordt hierbij betrokken, evenals de doorontwikkeling van de buurtkamer tot een gecombineerde algemene voorziening en geïndiceerde dagbesteding. Op basis van deze agenda wordt in 2023 het proces ingericht om de samenwerking met Nijeveen te verbeteren en de gemeentelijke opgaves te koppelen aan de dorpsagenda. Dit proces wordt aangegaan met de professionele en vrijwillige ketenpartners in Nijeveen;

35

Kwaliteit (toelichting) De pilot Wmo-consulent in de Schalle in Nijeveen is gestopt. Er kwamen namelijk weinig inwoners langs. Als er een inwoner kwam met vragen was er bovendien geen ruimte beschikbaar om een gesprek te voeren waar privacy-gevoelige informatie gedeeld kon worden. Wel ondervonden de Wmo-consulenten veel voordelen van gebiedsgericht werken. Korte lijntjes met verschillende organisaties door de fysieke aanwezigheid maakte dat er in bepaalde gevallen effectief gehandeld kon worden. De consulenten blijven daarom betrokken bij Nijeveen en de partnerorganisaties, maar hebben geen wekelijkse zitting meer in de Schalle. Door wisseling van de dorpsregisseur is de dorpsagenda nog steeds in de startfase, maar met het akkoord van het college om Domein Overstijgend Samenwerken (DOS) Drenthe in Nijeveen te mogen uitrollen, valt dit mooi samen met de dorpsagenda.

Werken aan een dementievriendelijke samenleving opdat mensen met dementie langer mee kunnen doen aan de Meppeler samenleving Voor mensen met dementie en hun naasten werken we aan een dementievriendelijke samenleving zodat mensen met dementie langer mee kunnen doen aan de Meppeler samenleving. Het gaat hier aan de ene kant om het versterken van de samenwerking tussen verschillende professionals op casusniveau, het organiseren van een zinvolle daginvulling binnen algemene voorzieningen en actieve deelname aan sport en cultuur. Aan de andere kant gaat het om meer aandacht hebben voor specifieke doelgroepen en het ontwikkelen van een aanpak hierop. In 2022 is het Odensehuis gestart. Een algemene voorziening voor mensen met beginnende dementie en niet aangeboren hersenletsel en hun naasten. In het Odensehuis kunnen ze terecht voor informatie en advies, ontmoeting, lotgenotencontact, activering en respijt. In 2023 moet gekeken worden hoe deze voorziening doorontwikkeld kan worden tot een algemene Wmo-voorziening. Kwaliteit (toelichting) De samenwerking dementievriendelijk Meppel is een vaste samenwerking geworden tussen professionals en vrijwilligers die werkzaam zijn in de dementiezorg in gemeente Meppel. De uitdaging wordt steeds groter om mensen met dementie, die steeds langer thuis wonen, inclusief mee te laten doen in de samenleving.

En daarmee het creëren van een zinvolle, laagdrempelige daginvulling. Jaarlijks wordt de samenwerking herijkt via aanscherping van het jaarlijkse actieplan. In 2023 is dat voor 2024 ook opgepakt.

Doorontwikkeling Odensehuis In 2022 is het Odensehuis gestart. Een algemene voorziening voor mensen met beginnende dementie en niet aangeboren hersenletsel en hun naasten. In het Odensehuis kunnen ze terecht voor informatie en advies, ontmoeting, lotgenotencontact, activering en respijt. In 2023 wordt gekeken hoe deze voorziening doorontwikkeld kan worden tot een algemene Wmo-voorziening.

Kwaliteit (toelichting) De start van het Odensehuis was in september 2022. Inmiddels is het Odensehuis een belangrijke functie geworden voor mensen met dementie en hun naasten. Gemiddeld zijn dat 29 bezoekers per week. Echter, een nieuwe voorziening als het Odensehuis heeft tijd nodig om te groeien en het vertrouwen te krijgen van inwoners en verwijzers dat het een betrouwbare vorm is van laagdrempelige opvang. Daarmee is het Odensehuis nog groeiend en in ontwikkeling. Wel is het een aanvulling en voorliggend op de bestaande Wmo-dagbesteding voor mensen met dementie.

36

Wat willen we bereiken? Wij willen dat bij alle inwoners bekend is dat zij recht hebben op onafhankelijke cliëntondersteuning en dat ze hierbij keuzevrijheid ervaren. Wat hebben we daarvoor gedaan? Wij blijven inzetten op onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO) en maken hier gebruik van het netwerk. Hierbij kijken we kritisch naar waar we zelf verantwoordelijk voor zijn en waar stichting OCO zijn/haar rol kan vervullen. Dit zullen we in 2023 ook evalueren. Daarnaast sturen we op een goede samenwerking tussen cliëntondersteuner en de Wmo. Kwaliteit (toelichting) Bij iedere aanmelding worden inwoners gewezen op de mogelijkheid van hulp door onafhankelijke cliëntondersteuners. Daarnaast zijn er folders verspreid en heeft netwerk OCO gemeente Meppel zich tijdens diverse bijeenkomsten geprofileerd. De samenwerking tussen netwerk OCO en Wmo blijft belangrijk.

Inkomensregelingen Algemeen Tot dit taakveld behoren alle inkomens- en bijstandsvoorzieningen: - Inkomensvoorzieningen en loonkostensubsidies op grond van de Participatiewet - Medische en andere adviezen in verband met de bijstandsverlening - Wet inkomensvoorzieningen oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) - Wet inkomensvoorzieningen oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) - Kosten van levensonderhoud uit het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen en startende ondernemers (Bbz 2004) - Sociale-zekerheidsregelingen van het rijk, bijvoorbeeld eenmalige uitkeringen voor minima - Gemeentelijk armoedebeleid

Wat willen we bereiken? Het bieden van passende inkomensondersteuning. Meedoen in onze samenleving zien we als groot goed. We nemen zelfredzaamheid als norm en stimuleren inwoners om zelf de regie te nemen over hun leven en werk en op deze manier in hun eigen inkomen te voorzien. Als het (tijdelijk) niet lukt dan bieden we vanzelfsprekend passende inkomensondersteuning.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Het bestrijden van armoede en het versterken van zelfredzaamheid. We gaan door op de ingeslagen weg; het bestrijden van armoede en het versterken van zelfredzaamheid. Voor mensen die in armoede leven is gezondheid en veerkracht niet vanzelfsprekend. We hebben oog voor de effecten die structurele geldzorgen met zich mee brengen en we helpen inwoners om stap voor stap eigen doelen te stellen en te behalen. Rondom energiearmoede werken we integraal samen met duurzaamheid om de daarvoor bestemde middelen in te zetten bijvoorbeeld door het gebruik van energiecoaches, het uitdelen van energieboxen en de energietoeslag.

37

Kwaliteit (toelichting) De raad heeft in 2023 het beleidsstuk Armoede en schulden 2024-2027 vastgesteld. Via het Geldloket zijn veel inwoners geholpen met vragen over financiële zaken. Zowel ter plekke, als door een verwijzing voor extra ondersteuning. Door de energietoeslag heeft het Geldloket een nog grote bekendheid gekregen. In 2023 hebben we nog een bedrag van € 500,- energietoeslag per huishouden uitbetaald over het jaar 2022. In totaal zijn 1810 huishoudens bereikt. De wetswijziging die noodzakelijk is voor de energietoeslag 2023 is op 7 oktober 2023 van kracht geworden. Daarom wordt er in 2024 nog de energietoeslag 2023 van € 800,- per huishouden uitgevoerd. De huishoudens die informatie ontvangen over de energietoeslag, ontvangen ook een flyer van de afdeling Duurzaamheid met informatie rondom energiemaatregelen. In 2023 zijn er 250 energieboxen uitgedeeld en zijn er bij ruim 250 huishoudens energiecoaches thuis geweest om energieadviezen te geven.

Inzet ervaringsdeskundige. Het taboe op armoede blijft onze aandacht houden. De inzet van ervaringsdeskundige helpt ons hierbij. Dit blijkt mede uit de aangenomen motie om ervaringsdeskundigheid in het Sociaal domein uit te breiden. Ook versterken we de samenwerking tussen de diverse partners om de communicatie rondom geld en armoede te verbeteren bijvoorbeeld middels het Armoedepact. Kwaliteit (toelichting) In december 2023 is er een akkoord gekomen om in 2024 twee extra ervaringsdeskundigen te financieren binnen het Sociaal domein. Om de communicatie te verbeteren rondom geld en armoede is er een festival georganiseerd "Iedereen t€lt mee". Via dit festival hebben we inwoners laten zien welke ondersteuning er is en hoe ze dit kunnen aanvragen. Daarnaast leerden de organisaties in het netwerk elkaar beter kennen zodat doorverwijzingen soepeler verlopen.

Voortzetten Kindsupport. Geïnspireerd door de mooie resultaten vanuit “Kindsupport” blijven we in 2023 hiermee doorgaan en kijken we waar mogelijk zaken toegevoegd kunnen worden om de doelgroep nog beter te bedienen. Op deze manier kunnen kinderen die in armoede opgroeien spullen krijgen zodat zij thuis, op school en buiten mee kunnen doen. Kwaliteit (toelichting) Om een grotere doelgroep te bereiken is onder andere een flyeractie gehouden tijdens de Meppel City Run en heeft Kindsupport deelgenomen aan het Iedereen t€lt mee festival. Daarnaast wordt veel informatie gedeeld via de sociale media en zijn ze erg actief in het netwerken. - Het aantal unieke kinderen dat geholpen is in 2023 is 375 dit is een verhoging van 18 % ten opzichte van 2022. - Het aantal gezinnen dat gebruik maakte van "Kindsupport" is 220 en dit is een stijging van ruim 15% ten opzichte van 2022. - Het totaal aantal aanvragen was 933. Dit is een stijging van 29%.

38

Begeleide participatie Algemeen Tot dit taakvelden behoren: - Beschut werken - Bestaande werkverbanden sociale werkvoorziening, begeleid werken en dienstbetrekkingen

Wat willen we bereiken? Wij vinden het belangrijk dat iedereen kan meedoen en een rol heeft in onze Meppeler samenleving. Wij vinden het belangrijk dat iedereen kan meedoen en een rol heeft in onze Meppeler samenleving. Het zo regulier mogelijk werken is hier een belangrijk onderdeel van. Extra ondersteuning bieden we om dit voor onze (jong) volwassenen te blijven organiseren. Daarnaast vinden we het belangrijk om iedereen zo lang mogelijk werkfit te houden en/of te krijgen.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Aanbod van van opleidingen, coaching en begeleiding intensiveren Bestaande werkverbanden sociale werkvoorziening, begeleid werken en dienstbetrekkingen: Reestmond heeft in 2023 ongeveer 200 fte Meppelers in loondienst of begeleid werken. Om deze groep zo lang mogelijk werkfit te houden wordt het aanbod van opleidingen, coaching en begeleiding geïntensiveerd. Kwaliteit (toelichting) Nulmetingen/opstarten ontwikkeltrajecten in het kader van de organisatie ontwikkeling In het kader van de organisatieontwikkeling zijn er 27 nulmetingen gedaan met medewerkers van Reestmond. De nulmetingen zijn gericht op een nieuwe beoogde functie. Hierin is gekeken naar de benodigde kennis, competenties en vaardigheden voor de functie. Naar aanleiding van de uitkomsten van de nulmetingen zijn er persoonlijke leerdoelen in kaart gebracht van deze groep medewerkers en aan de hand daarvan is een ontwikkeltraject opgesteld. In 2024 wordt dit verder worden uitgerold. Hierbij zijn de Teamleiders, ontwikkelcoaches en een externe coach betrokken. Daarnaast worden er waar nodig trainingen en interne workshops aangeboden. Individueel ontwikkelplan (IOP) Er schuift nu standaard een ontwikkelcoach aan bij alle IOP-gesprekken. Dat was de afgelopen jaren alleen op verzoek. Hierdoor krijgt de medewerker meer aandacht.

Daarnaast kan de ontwikkelcoach, de teamleider coachen in het voeren van gesprekken en de schriftelijke vastlegging van deze gesprekken verzorgen. Brainstormsessies met als thema: wat is ontwikkelen? In een kleine setting brainstormen ontwikkelcoaches, teamleider etc. regelmatig over wat ontwikkeling is en hoe dit vorm te geven binnen Reestmond. Hier komen waardevolle acties uit naar voren die worden ingezet. Een voorbeeld hiervan is het meer denken in taken dan in functies. Zo kan iemand bijvoorbeeld op een afdeling assembleren & verpakken werken voor 6 uur per dag en 2 uur per dag bij de schoonmaak. Of een paar dagen per week in de kantine en een paar dagen bij de technische dienst.

Blijven monitoren of de opgelegde taakstelling van het rijk voldoende is wat betreft beschut werken Beschut werken: we vervullen met ingang van 2022 155 uur meer dan de opgelegde taakstelling van 620 uur van het rijk. We blijven monitoren of dit voldoende is. Anders kijken we opnieuw naar extra uren via een andere financieringsbron. Er is een gewijzigde landelijke financiering aangekondigd vooralsnog zonder tijdspad.

39

Kwaliteit (toelichting) De taakstelling voor 2023 vanuit het Rijk was 682 uur per week beschut werk. De extra 155 uur per week was in 2023 niet voldoende. Dit kwam door instroom in 2023 van mensen die in Meppel begeleid gingen wonen. Zij hadden al een beschut werken indicatie vanuit een andere gemeente én een arbeidscontract. Deze inwoners moeten we overnemen. Om te voorkomen dat er een wachtlijst zou ontstaan, hebben we nieuw beschut werkers het minimaal aantal uren gegeven, om te voorkomen dat zij daarnaast nog een aanvullende uitkering nodig hebben. Sommige beschut werkers zouden meer kunnen verdienen als het Rijk één op één financiert. Vanwege het demissionaire kabinet is het niet duidelijk of en wanneer het Rijk het beschut werk gaat financieren op basis van realisatie in plaats van een taakstelling per gemeente.

Arbeidsparticipatie Algemeen Tot dit taakveld behoren alle op arbeid gerichte participatie- en re-integratievoorzieningen: - Participatie-instrumenten, zoals Erkenning van Verworven Competenties (EVC), ondersteuning bij het starten van een eigen bedrijf of tijdelijke loonkostensubsidie - Stimuleringsmaatregelen, waaronder inkomensvrijlating, stimuleringspremies, vrijlating van de onkostenvergoeding voor vrijwilligerswerk, onkostenvergoedingen en de No-riskpolis - Algemene voorzieningen, zoals de jobcoach - Begeleiding Werkvoorzieningen zoals werkplekaanpassing, vervoersvoorzieningen, doventolk, brailleregels of een aangepaste rolstoel - Hulp bij individuele loonwaardebepaling - Voorzieningen ter voorbereiding van een zelfstandig bestaan als startend ondernemer en ter begeleiding van startende ondernemers uit het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz) We dragen bij aan flexibiliteit van mensen op de arbeidsmarkt door het stimuleren van om-, op- en bijscholing. Het Ontwikkelfonds van Regio Zwolle, waaraan ook gemeente Meppel bijdraagt, is hiertoe een geschikt middel. Dit is nodig vanwege de veranderingen die plaatsvinden op de arbeidsmarkt en de disbalans tussen vraag en aanbod. Ons motto in dit verband luidt: een leven lang ontwikkelen.

Wat willen we bereiken? Vergroten van de arbeidsmarktkansen voor onze inwoners met een beperking. We willen dat de arbeidsmarktkansen voor onze inwoners met een beperking vergroot worden. Dit vraagt inzet en creativiteit van (toekomstige) werkgevers en natuurlijk ook van de inwoners zelf. Onze taak is om met behulp van de algemene en individuele mogelijkheden mensen met een beperking voor langere tijd aan het werk te krijgen met aantrekkelijke en reële voorwaarden.

Wat hebben we daarvoor gedaan? In arbeidsmarktregio Zwolle geven we beleidsmatig én op uitvoeringsniveau invulling aan uniforme processen om werkgevers en werkzoekende zo goed mogelijk te bedienen In 2023 stellen we uniforme afspraken op over job coaching bij alle deelnemende gemeenten. Kwaliteit (toelichting) Het is gelukt om in de arbeidsmarktregio Zwolle uniforme afspraken te maken over de inzet van jobcoaching. Deze zijn door de gemeenteraad vastgesteld in de verordening Sociaal domein op 21 december 2023.

40

Vanuit het werkgeversservicepunt ondersteunen we werkgevers om anders te kijken naar de invulling van hun vacatures en/of het opvangen van de te verwachte groei in de sector Bijvoorbeeld door anders te werven of te scholen en daarmee ook meer mensen uit het onbenut arbeidspotentieel een kans te geven. Er wordt nu geëxperimenteerd met verschillende varianten. Voor 2023 maken we keuzes uit die varianten, die de gemeenten, het UWV en andere partners vastleggen voor een jaar in het uitvoeringsplan structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen (SUWI). Kwaliteit (toelichting) Op basis van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen (SUWI) is in het uitvoeringsplan SUWI met de samenwerkende organisatie in de arbeidsmarktregio Zwolle afgesproken dat we experimenteren met de volgende varianten: 1.

We geven advies over het (anders) organiseren van werk en het creëren van functies voor werkzoekenden door individuele werkgeversadviesgesprekken. We zien dat in het midden- en kleinbedrijf de urgentie op dit moment nog niet voldoende wordt gevoeld om hiermee aan de slag te gaan.

2.

We organiseren voorlichtingsbijeenkomsten over de waarde van functiecreatie en jobcarving en bedrijfsinclusieve analyse voor werkzoekenden met een arbeidsbeperking. Dit gebeurt bij grotere bedrijven in de regio regelmatiger dan bij werkgevers in Meppel. Bij bedrijven met veel verschillende taken zijn deeltaken namelijk makkelijker samen te voegen tot een baan.

3.

We vergroten het bewustzijn van werkgevers over andere manieren van werven voor alle werkzoekenden, zoals Open Hiring. Werkgevers hebben nog koudwatervrees. Er kan nog niet worden gesproken over een succes in Meppel.

4.

We voeren een pilot uit met werksessies “Kijken naar competenties”. Deze werksessie heeft in Meppel plaatsgevonden. Leerpunten zijn dat deze sessies een andere voorbereiding vragen dan de banenmarkten. Ondernemers en kandidaten moeten op voorhand beter worden voorbereid. Zowel door de werkzoekenden als de werkgevers werd het anders kijken naar werven (middels competenties) als zeer positief ontvangen. Er ontstonden echt ander soort gesprekken dan tijdens een gewone banenmarkt. Minder de nadruk op vacatures en hun eisen en meer op de persoon en de klik (match) tussen kandidaat en organisatie. Een monitor voor het vastleggen van de resultaten kan helpen om het effect te meten.

Resultaat van het werkgeversservicepunt Meppel: Taakstelling vervulling vacatures 100 Vervulde vacatures 166 20 Taakstelling WEB* plaatsingen Ingevulde WEB plaatsen 22 * WEB=De Wet educatie en beroepsonderwijs verplicht mbo-studenten het praktijkgedeelte van hun opleiding te volgen bij een erkend leerbedrijf.

41

Maatwerkvoorziening Wmo Algemeen Tot dit taakveld behoren voorzieningen die gericht zijn op: - Woningaanpassingen - Hulpmiddelen - Overige voorzieningen voor mensen met een beperking

Wat willen we bereiken? Samen met de aanvrager en eventueel een (zorg)professional op zoek gaan naar wat nodig is om zo zelfstandig mogelijk te leven. De Wmo is een vangnet voor diegene die het (tijdelijk) niet zelf kan regelen. Onze insteek is dat we samen met de aanvrager en eventueel een (zorg)professional op zoek gaan naar wat nodig is om zo zelfstandig mogelijk te leven. Zelfredzaamheid nemen we als norm. Natuurlijk zijn er ook situaties denkbaar waar we helpen in de doorstroom naar de langdurige zorg (Wlz) of vooral inzetten op structurele ondersteuning.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Wij gaan ons meer richten op inzet van actieve hulpmiddelen Rust roest, dus bewegen waar het kan, mag of zelfs moet. Er zal meer samengewerkt worden met fysio- en ergotherapeuten om te kijken wat nog wel de mogelijkheden zijn. Een driewielfiets heeft de voorkeur op een scootmobiel. Een tweede trapleuning met easy-steps (tussentreden) heeft de voorkeur op een traplift. De Wmo-consulent mag gemotiveerd bepalen of de inwoner tijdelijk onder bepaalde voorwaarden ontzien wordt van het abonnementstarief. Hiermee wordt een aanvraag voor bijzondere bijstand voorkomen. Kwaliteit (toelichting) Naast het sneller doorverwijzen naar een fysio of ergotherapeut is er ook meer samengewerkt met Meppel Actief. Er zijn allerlei bewegingsprogramma's voor ouderen die maken dat na een traject bij fysio de vitaliteit wordt behouden. Het is een andere manier van kijken en beoordelen, wat maakt dat we hier de aankomende jaren nog wel mee bezig zullen zijn. Vanuit GALA zullen we hier ook aan meewerken.

Maatwerkdienstverlening 18+ Algemeen Tot dit taakveld behoren diensten die individueel ter beschikking worden gesteld aan volwassenen: - Individuele begeleiding - Dagbesteding - Huishoudelijke verzorging - Respijtzorg, speciaal voor mantelzorgers - Vervoer - Schuldhulpverlening Meedoen vinden we belangrijk. Hoe groot of klein je rol in onze samenleving ook is, het geeft voldoening en heeft waarde. Soms is hiervoor extra hulp nodig vanuit de directe omgeving of van de gemeente.

42

Wat willen we bereiken? Als het gaat om schuldhulpverlening richten wij ons op preventie, vroeg signalering en het voorkomen van terugval. In het geval van problematische schuldensituaties voert de Gemeentelijke Kredietbank (GKB) voor ons de tweedelijns schuldhulpverlening uit. Dit doen we in een gemeenschappelijke regeling met Assen en Hoogeveen.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Bij huishoudelijke verzorging richten wij ons ook meer op actieve inzet van de inwoner Ook hierbij rust roest, dus bewegen waar het kan, mag of zelfs moet. Zelfredzaamheid is hierbij ook de norm, dus gewenning van ondersteuning voorkomen door kortdurende inzet en duidelijk doelen te stellen om te werken richting zelfredzaamheid. Voorzieningen als vaatwasser, robotstofzuiger, plaatsen van wasmachine en droger op sokkel etc. zijn voorliggend op inzet van tijd voor huishoudelijke verzorging. Kwaliteit (toelichting) Afgelopen jaar is wederom de verzilveringsgraad lager dan voorheen. Dit komt doordat er een te kort is aan huishoudelijke hulpen op de arbeidsmarkt. Het afgelopen jaar is hier de focus op geweest. Wij vragen nu wekelijks uit bij zorgaanbieders of ze ruimte hebben voor nieuwe cliënten. Het resultaat was in 2023 dat de cliënten eerder kozen voor een zorgaanbieder waarbij hulp gegarandeerd was dan voor hun zorgaanbieder van voorkeur.

Wij bieden eerste- en tweedelijns schuldhulpverlening aan voor zowel particuliere inwoners als ondernemers.. Onze consulenten geldzorgen indiceren vanuit de eerste lijn schuldhulpverlening daarbij hebben en houden zij regie op schuldhulpverlening. Hierin wordt nauw samengewerkt met diverse ketenpartners vanuit het netwerkoverleg schuldhulpverlening. Kwaliteit (toelichting) De consulenten Geldzorgen hebben het afgelopen jaar een uitgebreide integrale intake gedaan met alle inwoners die zich bij hen aanmeldden. Vervolgens is, in samenspraak met de inwoner, een plan van aanpak opgesteld. De meest passende vorm van hulp verschilt per hulpvraag. In de meeste gevallen is de meest geschikte vorm van hulp een partner in het voorliggende veld (gemiddeld zo’n 80%). In ongeveer 20% van de gevallen wordt beoordeeld dat tweedelijns schuldhulp, de GKB, noodzakelijk is en de inwoner het beste kan helpen. Het aantal intakes door de consulenten Geldzorgen is vrij stabiel gebleven ten opzichte van eerdere jaren. Wel is het beeld dat casussen steeds complexer worden. Meervoudige problematiek is vaker aan de orde. Wat betreft vroegsignalering zijn alle meldingen het afgelopen jaar opgepakt (het gaat hierbij om 747 meldingen) door de consulenten Geldzorgen. Dit betekent dat op alle meldingen actie ondernomen is en inwoners proactief benaderd zijn om hen hulp aan te bieden.

Wat willen we bereiken? We investeren in de sluitende keten GGZ. In het Hoofdlijnenakkoord Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ) is afgesproken dat gemeenten investeren in de sluitende keten GGZ. In Meppel doen wij dit vooral door aan te sluiten bij de leefwereld van onze inwoners.

43

Wat hebben we daarvoor gedaan? De lokale, landelijke of regionale projecten waar wij succesvol aan meedoen blijven ook in 2023 op onze agenda staan Denk aan; het lokale Geldloket, Geldfit, vrouwensupport of vroegsignalering. Kwaliteit (toelichting) Geldfit De Nederlandse Schuldhulproute (NSR) is één weg naar passende schuldhulp voor alle mensen in Nederland, waarbij Geldfit één van de pijlers is. Op de algemene website van Geldfit kan via een online test (bellen of chatten voor een persoonlijk advies is ook mogelijk) inzichtelijk worden gemaakt hoe de financiële situatie van een inwoner is en welke stappen hij/zij kan zetten om weer grip te krijgen op zijn/haar geld. Omdat we aangesloten zijn op de NSR en daarmee op Geldfit, worden tevens de lokale organisaties getoond die eventueel passende hulp kunnen bieden. Het afgelopen jaar is hiervan veelvuldig gebruik gemaakt: Geldfit is 538 keer bezocht als stap naar financiële fitheid en via de website zijn er 520 meetbare stappen gezet. Een meetbare stap is bijvoorbeeld gemeentelijke schuldhulp, doorverwijzing naar een vrijwilliger in de buurt en inzicht via online tools. Om Geldfit zo goed mogelijk onder de aandacht te brengen van mensen, wordt er twee keer per jaar (in het voorjaar en in het najaar) een campagne gelanceerd. Cijfers wijzen uit dat deze campagnes een positief effect hebben op het aantal bezoekers op de website.

Geldloket Het Geldloket is een initiatief van de gemeente Meppel, in samenwerking met Welzijn MensenWerk en de bibliotheek in Meppel. Eind mei 2023 heeft de evaluatie plaatsgevonden over het Geldloket. Omdat het een pilot betrof, was het de vraag of het Geldloket wel of niet voorgezet zou worden. Uit de evaluatie kwam naar voren dat inwoners het Geldloket goed weten te vinden. Zij geven aan dat zij zich gezien en gehoord voelen door de medewerkers en worden door hen op het juiste spoor gezet. Daarom is besloten om de pilot om te zetten naar een vaste dienstverlening. Het proces van de gewenste doorontwikkeling is inmiddels in volle gang. Vrouwensupportgroep De vrouwensupportgroep bestaat uit een groep van ongeveer 12 deelneemsters die al voor langere tijd van weinig inkomen/bijstand/WW-uitkering moeten zien rond te komen. Zij worden door een coach/trainer en een ervaringsdeskundige armoede & sociale uitsluiting begeleid naar meer economische veerkracht. Tijdens de sessies wordt onder andere gebruik gemaakt van de methodiek Krachtwerk. Resultaten zijn er op diverse vlakken geboekt. Zo zijn er deelneemsters die aangeven nieuwe vaardigheden te hebben opgedaan en sterker in hun schoenen te staan. Daarnaast zijn er deelneemsters die gestart zijn met een opleiding of een baan hebben gevonden, dan wel werkervaring aan het opdoen zijn.

Maatwerkdienstverlening 18Algemeen Tot dit taakveld behoren alle vormen van jeugdhulp die door de gemeente Meppel als individuele voorziening worden toegekend: - Begeleiding 18-, Jeugd- en opvoedhulp - Jeugd-GGZ - Jeugdzorg aan verstandelijk beperkten - Persoonlijke verzorging en kortdurend verblijf voor de doelgroep 18-

44

Wat willen we bereiken? We willen alle kinderen in onze gemeente de kans geven zich zo optimaal mogelijk te ontwikkelen. Hiervoor is een goede afstemming tussen leven, onderwijs, zorg en opvang noodzakelijk.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Preventieve interventies inzetten op de plaatsen waar jeugdigen en gezinnen te vinden zijn en het netwerk van gezinnen versterken. Primair maken we gebruik van de vrije toegankelijke lokale expertise. Aan het bestaande preventieve aanbod wordt in 2023 na een proeftuin van 2 jaar ‘Buurtgezinnen’ als geborgde preventieve interventie toegevoegd. Buurtgezinnen koppelt (steun)gezinnen aan (vraag)gezinnen die het zwaar hebben en wel wat steun kunnen gebruiken bij de opvoeding van de kinderen. Bij complexere jeugdcasussen wordt ondersteuning gevraagd van gespecialiseerde zorgaanbieders. Vanuit Meppel nemen we in de vorm van projectleiderschap deel aan de Drenthe brede projecten Hoog Specialistisch Wonen (HSW) en Reizend Specialistisch Team (RST). Deze projecten voeren we uit samen met de 5 grote zorgaanbieders: Accare, Ambiq, Cosis, Elker en Yorneo. Het RST kan worden ingezet binnen bestaande woonvormen (waaronder bijvoorbeeld pleegzorg en gezinshuis) waarmee wordt voorkomen dat de jongere naar een ander woonvorm moet omdat de huidige woonvorm niet de juiste expertise in huis heeft. Daar waar er toch nog meer expertise nodig is dan er met het RST kan worden geboden is er doorverwijzing naar een HSW mogelijk.

Deze HSW’s bestaan uit locaties waar maximaal 4 jongeren tegelijk verblijven en waar het ook vanuit de insteek is dat er zo thuis mogelijk gewoond wordt. De jongeren gaan ook vanuit een HSW (gewoon) naar school. Kwaliteit (toelichting) In overleg met de direct betrokken jeugdhulpaanbieders en op voorstel van de gemeentelijke projectgroep HSW, is besloten om het project Hoog Specialistisch Wonen op pauze te zetten. Redenen daarvoor zijn dat sinds de start van het project in 2019 de dagelijkse praktijk en de financiële context zijn veranderd. De werkzaamheden en interventies voor onze doelstellingen rondom opvoed- en opgroeiondersteuning zijn ook in 2023 uitgevoerd door Icare, GGD, WMW en MEE. Daarnaast is Buurtgezinnen een mooi voorbeeld van een preventieve inzet die we in 2023 hebben omarmd als een vaste interventie.

We blijven investeren in het verbinden van onderwijs en zorg (Meppeler Akkoord Onderwijs en Zorg voor de Jeugd) In samenspraak met onderwijs worden integrale activiteiten ontwikkeld zodat binnen het onderwijs ook jeugdhulp geboden kan worden. Na het schooljaar 2022-2023 stopt de extra inzet van het jongerenwerk en het schoolmaatschappelijk werk via het Nationaal Programma Onderwijs. Samen met het onderwijs en andere ketenpartners wordt bepaald of de reguliere inzet vanuit bestaande middelen anders ingezet moet worden naar aanleiding van de geboekte resultaten via de Nationaal Programma Onderwijs. Kwaliteit (toelichting) In 2023 is de jeugdnota vastgesteld. Deze nota is tot stand gekomen met alle relevantie jeugdpartners. In 2024 werken we aan een overzicht van wat we al doen en de ideeën die er zijn en gaan we het gesprek aan over de vraag: ‘Doen we de juiste dingen op de juiste plekken met de middelen (geld, mankracht) die we op dit moment

45

beschikbaar hebben?’ Dat is het moment waarop er een totale integrale afweging plaatsvindt. Binnen het LEAoverleg (Lokale Educatieve Agenda) tussen de gemeente, het onderwijs, kinderopvang en maatschappelijke partners is eind 2023 gekozen voor een nieuwe structuur. De doelen uit het Meppeler Akkoord zijn daarbinnen een vast agendapunt.

Geëscaleerde zorg 18+ Algemeen Tot dit taakveld behoren alle opvang en beschermd wonen voorzieningen: - Vrouwenopvang, de aanpak huiselijk geweld en veilig thuis - Beschermd wonen voor personen met psychische of psychosociale problemen - De inloopfunctie GGZ - Maatschappelijke opvang voor mensen met een meervoudige problematiek waaronder verslaving - Wmo maatwerkdienstverlening en maatwerkvoorzieningen bij opvang - Aanpak Geweld Hoort Nergens Thuis (GHNT)

Wat willen we bereiken? Binnen onze gemeente willen we iedereen de kans geven de regie over zijn of haar leven te nemen. Bij de meeste mensen gaat dit vanzelf maar sommige mensen zijn even de regie helemaal kwijt. Wij begeleiden bijvoorbeeld inwoners die gedetineerd zijn geweest om weer succesvol terug te keren in de samenleving. De individuele zorg én de openbare veiligheid moeten beide gewaarborgd worden.

Wat hebben we daarvoor gedaan? We geven uitvoering aan de regiovisie “Geweld Hoort Nergens Thuis” en we kijken nadrukkelijk naar de positie van Veilig Thuis Drenthe binnen de organisatie van de GGD. We hebben de regiovisie “Geweld Hoort Nergens Thuis” en het ‘Drents kwaliteitskader’ verwerkt in een lokaal plan van aanpak en geven hier uitvoering aan waarin onder andere vroegsignalering en de meldcode belangrijke thema’s zijn. Veilig Thuis Drenthe (VTD) is gepositioneerd als additionele taak bij de GGD. Samen met de Drentse gemeenten wordt gekeken of deze positionering moet worden gehandhaafd. VTD maakt in lijn van de regiovisie ‘de volgende stap’ een transformatie door. De transformatie is erop gericht dat hulp lokaal laagdrempelig wordt aangeboden, waarbij VTD een spilfunctie vervult door uitvoering van zijn wettelijke taak en expertise en kennis toevoegt aan het lokale veld. Daarom wordt samen met VTD en de ketenpartners onderzocht hoe het lokale veld optimaal ingezet kan worden. Kwaliteit (toelichting) Beschermd wonen Vanuit beschermd wonen kan er afgeschaald worden naar Thuiswonen+ (TW+). Binnen de gemeente Meppel missen wij een product als begeleid (kamer)wonen. Het afschalen vanuit TW+ naar regulier is een grote stap. Dit telt ook voor jongeren die vanuit verblijf binnen de Jeugdwet 18 worden en richting zelfstandigheid moeten.

Zij komen vaak net niet in aanmerking voor BW of TW+ en blijven soms hierdoor genoodzaakt onder duurdere zorg vallen. Dit onderwerp heeft onze aandacht in 2024 en verder, omdat er geen doorstroom mogelijk is naar reguliere kamerbewoning of anderszins. Vrouwenopvang Samen met de andere Drentse gemeenten heeft Meppel ingestemd met het verbouwen van de huidige vrouwenopvang in gemeente Emmen. We hebben de garantie afgegeven dat wij de vrouwenopvang voor de

46

komende tien jaar ook in dat gebouw huisvesten. Het nieuwe gebouw wordt niet alleen gemoderniseerd, maar heeft ook geschikte ruimtes voor kinderen. Regiovisie ‘Geweld Hoort Nergens Thuis’ en Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming Meppel heeft het afgelopen jaar deelgenomen aan de kerngroep toekomstscenario als ondersteuning bij de ontwikkelingen van de vrouwenopvang, Veilig Thuis Drenthe, Centrum seksueel geweld en de pilot stalking. Het afgelopen jaar hebben wij met interne en externe collega’s voorgesorteerd op de verbinding tussen het programma toekomstscenario en de hervormingsagenda jeugd. Daarin hebben wij o.a. gekeken naar het huidige lokale veld. Dit krijgt een vervolg in 2024. De belangrijkste hoofdtaken waren: 

Het netwerk rondom de aanpak huiselijk geweld (HG) en kindermishandeling (KM). Het toevoegen van expertise aan lokale infrastructuren stond centraal. Dit is gedaan middels zes pilots waarin Veilig Thuis Drenthe bij zeven gemeenten lokaal expertise heeft ingebracht. Meppel heeft deelgenomen aan een korte pilot samen met Welzijn Mensenwerk en Veilig Thuis Drenthe. De grootste winst is verbetering van de samenwerking tussen Veilig Thuis Drenthe en lokale organisaties m.b.t. zorgen veiligheidscasuïstiek. Hierdoor is er sprake van ontschotting, beter op- en afschalen, duidelijkere regievoering en in het algemeen betere hulp aan inwoners;



De transformatie van Veilig Thuis Drenthe naar een expertisecentrum huiselijk geweld en kindermishandeling In 2021 hebben de Drentse gemeenten VTD de opdracht gegeven zich te transformeren naar een expertisecentrum met expertise op specifieke doelgroep zoals o.a. ouderenmishandeling, eergerelateerd geweld en stalking. Dit is een transitie van de lange adem. In 2023 heeft VTD zich verder ontwikkeld binnen deze transitieopdracht. Het college heeft het werkplan van Veilig Thuis Drenthe vastgesteld wat mogelijk maakt dat de geleerde uitkomsten uit de pilots verder uitgerold kunnen worden naar een nieuwe werkwijze van VTD en de lokale toegangen.

Geëscaleerde zorg 18Algemeen Tot dit taakveld behoren maatregelen die gericht zijn op de opvang en het verbeteren van de veiligheid van kinderen en jeugd: - Kinderbeschermingsmaatregelen en de aanpak kindermishandeling - Jeugdreclassering - Opvang (18-) - Vrouwenopvang/huiselijk geweld (inclusief Veilig Thuis) (18-) - Beschermd wonen (18-) - Programma's rond verslaving (18-) - Individuele maatwerkdienstverlening voor jeugdigen 18- in opvangvoorziening

Wat willen we bereiken? Jongeren met opgroeiproblemen kunnen zich ontwikkelen in een veilige omgeving zodat ze uiteindelijk volwaardig deelnemen aan onze samenleving. Met waar nodig toegankelijke en beschikbare (specialistische) ondersteuning. Landelijk wordt gewerkt aan de oprichting van regionale expertisecentra. Gebleken is dat een kleine groep jeugdigen door hun specifieke problematiek zeer moeilijk plaatsbaar is (zorg met verblijf). De expertisecentra zijn bedoeld als kenniscentra die kunnen helpen met bemiddeling en plaatsing. Meppel is ingedeeld in regio Noord, gevormd door Groningen, Friesland en Drenthe. Er worden structurele middelen voor de expertisecentra door het rijk beschikbaar gesteld.

47

Wat hebben we daarvoor gedaan? Doorontwikkeling van hoog-specialistische jeugdhulp. De doorontwikkeling van hoog-specialistische jeugdhulp staat provinciaal als belangrijk punt op de agenda. Ook is komend jaar regionaal meer aandacht voor een toereikend hulpaanbod bij complexe scheidingen en ‘bemoeizorg’ voor kinderen en jeugd zonder psychiatrische problematiek. Kwaliteit (toelichting) In 2023 is er landelijk en regionaal met name aandacht geweest voor de impact die de hervormingsagenda jeugd zal gaan hebben en zijn de bestaande werkwijzen voornamelijk gecontinueerd. Lokaal hebben we in 2023 de jeugdnota vastgesteld.

Vorm en inhoud geven aan het rapport 'Vervolgtoezicht kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd' Samen met andere gemeenten in Drenthe geven we vorm en inhoud aan het rapport 'Vervolgtoezicht kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd' van de inspecties Gezondheidszorg & Jeugd (IG&J) en Veiligheid & Justitie (IV&J). Veel gaat volgens de inspecties al goed in Drenthe, Friesland en Groningen, inclusief de wachtlijstproblematiek die voldoende onder controle is. Verder geven zij aan dat ze een constructieve samenwerking zien tussen jeugdbescherming Noord en de gemeenten. Adviezen uit het rapport waar we in 2023 intensiever mee aan de slag gaan, als gemeente Meppel en in samenwerking met andere partijen: - De ‘doorbraakaanpak’, daar waar kinderen nu te lang moeten wachten op passende hulp; - Meewerken aan een snellere plaatsing in een instelling, bijvoorbeeld door administratieve verwerking na plaatsing te realiseren; - Sturing geven aan laagdrempelig overleg waarbij inhoudelijke afstemming belangrijker is dan het beoordelingsproces. Kwaliteit (toelichting) De Doorbraakaanpak heeft een vervolg gekregen in het Regionaal Expertise Team Drenthe. Voor een snellere plaatsing in een instelling hebben we een samenwerking- en verwijsprotocol tussen gemeenten en Gecertificeerde instellingen (GI’s). Hierin is een vooroverleg opgenomen dat plaatsvindt voor verwijzing tussen gemeenten en GI’s.