Beheerplan Sportaccommodaties Gemeente Meppel
Tekst van het document
Beheerplan sportaccommodaties gemeente Meppel
Beheerplan sportaccommodaties gemeente Meppel 19 januari 2021
Inhoudsopgave
1.
Inleiding............................................................................................................................... 5
1.1.
Aanleiding van het beheerplan..................................................................................................... 5
1.2.
Doel van het beheerplan............................................................................................................. 5
1.3.
Totstandkoming en opbouw......................................................................................................... 5
1.4.
Leeswijzer................................................................................................................................ 5
2.
Schets gemeentelijke sportaccommodaties.................................................................... 6
2.1.
Historie.................................................................................................................................... 6
2.2.
Huidige situatie......................................................................................................................... 7
2.3.
Landelijke ontwikkelingen........................................................................................................... 7
2.3.1. Sportdeelname.......................................................................................................................... 7 2.3.2. COVID-19................................................................................................................................. 8 2.3.3. Duurzaamheid........................................................................................................................... 8
3.
Binnensportaccommodaties............................................................................................. 10
3.1.
Huidige situatie........................................................................................................................10
3.1.1. Kengetallen binnensport............................................................................................................10 3.1.2. Bezetting binnensportaccommodaties..........................................................................................11 3.2.
Wensen en toekomstperspectief..................................................................................................12
3.2.1. Toewijzingsrichtlijn gebruik binnensportaccommodaties.................................................................14 3.3.
Lokale ontwikkelingen...............................................................................................................14
4.
Buitensportaccommodaties............................................................................................. 15
4.1.
Huidige situatie........................................................................................................................15
4.1.1. Kengetallen buitensportaccommodaties.......................................................................................15 4.1.2. Bezetting buitensportaccommodaties (velden en kleedkamers).......................................................15 4.1.3. Eigendom en beheer.................................................................................................................16 4.2.
Noodzakelijke aanpassingen en wensen.......................................................................................17
4.2.1. Sportpark Ezinge......................................................................................................................17 4.2.2. Sportpark Koedijkslanden..........................................................................................................18 4.2.3. Sportpark Tussenboerslanden.....................................................................................................19 4.3.
Lokale ontwikkelingen...............................................................................................................19
5.
Onderwijs........................................................................................................................... 20
5.1.
Wettelijke taak bewegingsonderwijs (primair onderwijs).................................................................20
5.2.
Kerngetallen primair onderwijs...................................................................................................20
5.3.
Kerngetallen voortgezet onderwijs, MBO en HBO...........................................................................20
5.4.
Lokale ontwikkelingen...............................................................................................................21
5.4.1. Nieuwveense Landen: bouw van scholen......................................................................................21 5.4.2. Samenvoegen SBO De Mackayschool en SBO Reestoeverschool......................................................21
Beheerplan sportaccommodaties
3
6.
Bad & Klimpark Hesselingen (voorheen: zwembad Hesselingen).............................. 22
6.1.
Historie zwembad Hesselingen....................................................................................................22
6.2.
Huidige situatie........................................................................................................................22
6.2.1. Staat van het zwembad.............................................................................................................23 6.3.
Toekomst.................................................................................................................................23
7.
Directe en indirecte subsidiering.................................................................................... 24
7.1.
Toelichting op directe en indirecte subsidie...................................................................................24
7.2.
Ontvangen (in)directe subsidies sportverenigingen........................................................................24
7.3.
Ontvangen (in)directe subsidie zwemorganisaties..........................................................................27
8.
Conclusies & adviezen...................................................................................................... 28
Bijlage 1.
Plattegronden gemeente Meppel........................................................................... 31
Bijlage 2.
Binnensportaccommodaties................................................................................... 33
2.1.
Sporthal de Eendracht...............................................................................................................33
2.2.
Sporthal Ezinge........................................................................................................................35
2.3.
Sporthal Koedijkslanden............................................................................................................36
2.4.
Sportzaal het Erf......................................................................................................................37
2.5.
Sportzaal de Aanloop................................................................................................................37
2.6.
Gymzaal Oosterboer..................................................................................................................38
2.7.
Gymzaal Prinses Marijkestraat....................................................................................................38
2.8.
Niet gemeentelijke binnensportaccommodaties.............................................................................39
Bijlage 3.
Buitensportaccommodaties.................................................................................... 40
3.1.
Sportpark Ezinge......................................................................................................................40
3.2.
Sportpark Koedijkslanden..........................................................................................................42
3.3.
Sportpark Tussenboerslanden Nijeveen........................................................................................44
Bijlage 4.
Kengetallen onderwijs............................................................................................ 46
Bijlage 5.
Toewijzingsrichtlijnen gebruik sportaccommodaties......................................... 47
Bijlage 6.
Vergelijking aantal teams t.o.v. normering......................................................... 48
Bijlage 7.
Subsidies; direct en indirect.................................................................................. 49
Colofon Uitgave van: gemeente Meppel / Datum: 19 januari 2021
Beheerplan sportaccommodaties
4
1.
Inleiding
1.1. Aanleiding van het beheerplan De sport in de gemeente Meppel, met de kernen Meppel en Nijeveen, kent een lange historie met bijbehorende historisch gegroeide variatie. In november 2018 heeft de raad een motie ingediend bij het raadsvoorstel ‘programmabegroting 2019’ (unaniem aangenomen). De raad geeft aan dat er geen gemeente breed beleids- en beheersplan sportaccommodaties is. Zij acht dit wenselijk, waarbij het uitgangspunt is dat investeringen en exploitatie van sportaccommodaties (incl. kunstgrasvelden) voortkomen uit beleid én zijn weergegeven in een duidelijk meerjarenplan. 1.2. Doel van het beheerplan Dit beheerplan heeft als doel om inzicht te geven over het beheer, gebruik, onderhoud en gewenste en noodzakelijke investeringen van sportaccommodaties voor de komende jaren. Het beheerplan sportaccommodaties bestaat uit: • De feitelijke situatie met betrekking tot het beheer, gebruik en het onderhoud van de sportaccommodaties binnen en buiten. We maken bovendien inzichtelijk welke financiële middelen hiervoor zijn opgenomen tot 2024. • Wensen en (noodzakelijke) investeringen van de sportverenigingen met betrekking tot hun sportaccommodaties binnen en buiten voor de langere termijn. We geven een prognose van de hiermee gepaard gaande uitgaven tot 2024.
• Een schets van ontwikkelingen binnen Meppel, waarvan wij ze relevant achten en welke mogelijk van invloed zijn op de sportaccommodaties en sportinfrastructuur. • Aanbevelingen om de huidige situatie te optimaliseren. • Analyse van de directe en indirecte subsidiëring van de gemeentelijke sportaccommodaties. 1.3. Totstandkoming en opbouw Voor dit beheerplan is een combinatie aan werkwijzen gebruikt. Literatuurstudie, gegevensverzameling, inventarisaties bij verenigingen, collegiale consultatie etc. Dit heeft veel informatie opgeleverd waarvan een groot deel als naslag in de bijlagen is opgenomen. Begin 2020 heeft er een inventarisatie check plaats gevonden bij de sportverenigingen en het onderwijs voor wat betreft de wensen en knelpunten. Eerder was dit al gedaan door de voormalige beleidsregisseur. Tevens is er met verschillende partijen in de periode februari tot september bilateraal gesproken. Tijdens drie bijeenkomsten in september 2021 op de sportparken Tussenboerslanden, Koedijkslanden en Ezinge zijn de sportverenigingen uitgenodigd om het beheerplan door te nemen. Naast 10 verenigingen en 1 school waren ook de Sportkoepel Meppel en de Adviesraad Sociaal Domein Meppel bij één van de sessies aanwezig. 1.4. Leeswijzer In de inleiding heeft u kunnen lezen wat de aanleiding is voor het opmaken van een beheerplan sportaccommodaties.
In hoofdstuk 2 wordt een korte historie geschetst en recente landelijke ontwikkelingen aangestipt. In hoofdstuk 3 brengen we de huidige situatie van gemeentelijke binnensportaccommodaties in kaart. In hoofdstuk 4 doen we datzelfde voor de buitensportaccommodaties in Meppel. Hoofdstuk 5 zoomt in op het onderwijs, waarbij hoofdstuk 6 zich specifiek richt op Bad & Klimpark Hesselingen. In hoofdstuk 7 maken we de directe en indirecte subsidies inzichtelijk. We sluiten af met conclusies en adviezen in hoofdstuk 8.
Beheerplan sportaccommodaties
5
2.
Schets gemeentelijke sportaccommodaties
2.1. Historie Eind 19e eeuw werd het belang van sport en lichaamsbeweging ingezien. Het had een goede uitwerking op de lichamelijke fitheid maar ook voor de vorming van karakter en geest zag men het nut steeds meer in. Naar Engels voorbeeld ontstonden er ook in Nederland georganiseerde verbanden. Met name op het gebied van voetbal, cricket, rugby en tennis overgewaaid van het Engelse eiland. Ook in en rond Meppel ontstaan begin 20e eeuw de eerste verenigingen. In de lijst van oudste verenigingen in Drenthe staat Alcides uit Meppel qua ouderdom op de tweede plaats. Als datum van oprichting staat 14 november 1907 in de annalen. Plaatsgenoot MSC werd op 10 april 1910 opgericht. De economische groei en de toenemende vrije tijd heeft bijgedragen aan de verdere ontwikkeling van het georganiseerd sporten. Waar eerst met name de gegoede burgerij aan sport deed gingen ook de lagere sociale klassen aan sport doen. Met name voetbal was populair. De 8-urige werkdag, de vrije zaterdagmiddag en steeds betere mogelijkheden van transport zorgden in de loop van de 20e eeuw voor steeds grotere competities. Waar eerst door partijen onderling afspraken werden gemaakt om een wedstrijd te spelen werd dit na de Tweede Wereldoorlog, mede via nationale sportbonden, steeds meer georganiseerd via het bekende verenigingsmodel zoals we dat nu nog kennen.
In Meppel leidde dit tot de vorming van de 3 sportparken die we momenteel kennen: sportpark Ezinge, Koedijkslanden en Tussenboerslanden. De huidige binnensportaccommodaties zijn voornamelijk ontstaan vanwege het bewegingsonderwijs. Begin 19e eeuw werden de gymnastiek en turn activiteiten eerst nog onder het gesloten bladerdek van eiken en beuken een plek gegeven. Aangezien men graag wilde dat de lessen ook in de winter doorgingen werd dit al snel een binnen activiteit. Via de Maatschappij tot Nut van het Algemeen werden er vanaf 1852 de eerste NUTS gymnastiekscholen gebouwd. Tussen 1852 en 1857 werd ook in Meppel het eerste gymnastieklokaal gebouwd. In de kleine 100 jaar daarna kreeg het bewegingsonderwijs wisselende aandacht, maar in 1940 werd de eerste instructie geschreven voor de minimale afmeting en inrichting van een gymnastieklokaal. Na de Tweede Wereldoorlog moest er eerst aan de wederopbouw gewerkt worden, maar vanaf 1950 werden er steeds meer sporthallen gebouwd. Ook om de sterke groei van sporten als handbal, korfbal en basketbal te huisvesten. Tussen 1950 en 1990 vertienvoudigde het aantal leden van de binnensportbonden (van 46.000 tot 460.000 leden) en het aantal sporthallen is in Nederland van 10 naar bijna 800 gegaan. Dit gebeurde volledig in opdracht van de overheid. Ook de oudste sporthallen en zalen van Meppel (Het Vleddder 1969-2009) komen uit die tijd.
Het huidige zwembad Bad Hesselingen is in 1968 gebouwd. Eigendom ging na de crisis in de jaren ‘80 vaker naar particuliere partijen. Ook stichtingen voor het beheer en de exploitatie van sportaccommodaties worden de laatste decennia steeds vaker in een publiek-private samenwerking (PPS-constructie) georganiseerd. De nieuwste sporthal in Meppel, Sporthal Ezinge, is hier ook een voorbeeld van. Bekostiging door middel van subsidies en het innen van huur blijft in bijna alle gevallen wel een zaak van de gemeente.
Beheerplan sportaccommodaties
6
2.2. Huidige situatie Om een vergelijk te kunnen maken tussen de hoeveelheid sportaccommodaties in Meppel en de rest van Nederland is er onderzoek gedaan bij vergelijkbare gemeenten. Hierin is rekening gehouden met de mate van verstedelijking in combinatie met het aantal inwoners. Meppel wordt gezien als een matig stedelijk gebied en het inwonertal is met ruim 33.000 aan de bescheiden kant. Er is een vergelijk gemaakt met een vijftal Nederlandse gemeenten die qua bevolkingsdichtheid en aantal inwoners bij Meppel in de buurt komen.1 Plaats
Bevolkingsdichtheid¹
Inwoners
Sportaccommodatiegraad²
Beuningen
593
25.798
22.4
Edam-Volendam
664
35.953
25.4
Meppel
605
33.564
23.3
Uden
623
41.725
25.1
Valkenswaard
562
30.654
34.1
Wijchen
619
40.847
21.3
¹ Aantal inwoners per km² land
² Aantal sportaccommodaties per 10.000 inwoners
Het aantal sportaccommodaties per 10.000 inwoners geeft een beeld van de mogelijkheden voor inwoners om deel te kunnen nemen aan een sportieve en gezonde activiteiten. Gemeente Meppel scoort gemiddeld ten opzichte van de vergelijkbare gemeenten. Landelijke gezien geldt veelal dat gebieden met een hoge bevolkingsdichtheid relatief weinig accommodaties hebben en de plattelandsgebieden relatief veel. Ook in Drenthe zie je dat terug. De gemeenten De Wolden (bevolkingsdichtheid van 108) en Westerveld (bevolkingsdichtheid van 70) hebben bijvoorbeeld respectievelijk 30.7 en 35.1 sportvoorzieningen per 10.000 inwoners.2 Naast deze gemeentelijke buitensportaccommodaties zijn er ook andere sportvoorzieningen, zoals de manage en de openbare ruimte die gelegenheid geven tot sporten en bewegen. De trend van de laatste jaren is dat inwoners steeds vaker de buitenruimte benutten op individuele basis of in anders georganiseerd verband (bijvoorbeeld WhatsApp-groepen). 2.3. Landelijke ontwikkelingen3 2.3.1. Sportdeelname Naar verwachting zal de Nederlandse bevolking nog iets groeien, met name ten gevolge van immigratie. De bevolking (die er nu al is) wordt ouder. Het gecombineerde effect op landelijk niveau is dat het aantal sporters, bij gelijkblijvende sportdeelname niet zoveel zal veranderen.
Bij alle leeftijdsgroepen is de afgelopen jaren een lichte stijging in de sportdeelname waar te nemen. Door de vergrijzing is dat niet zichtbaar in het landelijk deelnamecijfer, maar dit is wel iets om rekening mee te houden bij toekomstprognoses. In het accommodatiegebruik zijn duidelijke verschuivingen waar te nemen. Zo neemt het gebruik van zwembaden bij alle leeftijdsgroepen af. Het gebruik van de openbare ruimte stijgt bij de leeftijdsgroepen boven de 25 jaar.
1
Sportaccommodaties in Nederland, 5e brancherapport Mulier instituut
2
https://www.volksgezondheidenzorg.info/sport/sportopdekaart/sportaccommodaties#nodesportaccommodaties-gemeente
3
5e branche rapport ‘Sportaccommodaties in Nederland’
Beheerplan sportaccommodaties
7
Wanneer de trendmatige ontwikkelingen in sportdeelname en accommodatiegebruik worden door getrokken naar de toekomst, dan zijn er in veel regio’s in Nederland in 2030 grote verschuivingen te zien ten opzichte van 2014. In de stedelijke gebieden in de randstad kan de vraag naar specifieke accommodaties met 10-20% toenemen, terwijl die in perifere landelijke gebieden met dezelfde percentages kan afnemen. 2.3.2. COVID-19 Door de Covid-19 pandemie is het bewustzijn en belang van een gezonde leefstijl toegenomen. Er zijn verhoogde risico’s bij overgewicht en diabetes. Daarnaast wordt men zich door de tijdelijke sluitingen van sportvoorzieningen bewust welke rol sport en bewegen in inneemt. Niet alleen voor de conditie, maar ook vanwege de sociale aspecten van de sport(verenigingen). De gevolgen van COVID-19 hebben ook een grote invloed op de sport- en beweegaanbieders. Vier op de tien sportverenigingen in Nederland maken zich (ernstige) zorgen over de gevolgen van de coronacrisis voor de vereniging.4 Ook in Meppel ontvangen we signalen dat (sport)verenigingen in financiële en organisatorische onzekerheid verkeren. Vanuit het Rijk worden diverse steunpakketten aangeboden aan gemeenten als tegemoetkoming voor huurderving van sportaccommodaties en zwembaden.
Als gevolg van de sluitingen van de sport tijdens perioden van de Covid-19 pandemie, zien we dat de buitenruimte extra wordt benut door mensen om toch te kunnen blijven sport. Zo blijkt bv. het mountainbiken een enorme boost te hebben gekregen. Dit is slechts één van de vele voorbeelden. 2.3.3. Duurzaamheid Het is niet onopgemerkt gebleven dat ook de sportsector kan bijdragen aan het klimaat akkoord. Dit heeft als gevolg dat we ook in de sport in versneld tempo gaan verduurzamen. Op 23 januari 2020 vond het startschot hiervoor plaats. Die dag werd ‘De Routekaart Verduurzaming Sport’ getekend door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, NOC*NSF, Vereniging Sport en Gemeenten, de provincies en het platform ondernemende sportaanbieders. Vier hoofdambities zijn geformuleerd: 1. Alle sportaccommodaties CO2-arm 2. Geen gewasbeschermingsmiddelen 3. Gebruik circulaire materialen 4. Klimaat adaptieve sportomgeving Omdat 60 tot 70% van de sportaccommodaties in eigendom is van de gemeenten, is het aannemelijk dat gemeenten een belangrijke verantwoordelijkheid voelen voor het naleven van deze ambities. De daadwerkelijke uitvoering komt echter ook voor een deel bij sportverenigingen zelf te liggen. Financiële ondersteuning Om lokaal deze ambities handen en voeten te geven is financiële steun voor verenigingen beschikbaar.
Zo is het waarborgstellingskapitaal van de Stichting Waarborgfonds Sport de afgelopen jaren met 12,5 miljoen euro verhoogd om meer borgstellingen voor verenigingen mogelijk te maken. Bovendien kunnen sportclubs voor hun verduurzamingsplannen tegen financieel gunstige voorwaarden lenen bij de BNG Bank en de NVB. Sportverenigingen kunnen via de BOSA regeling (Bouw en Onderhoud SportAccommodaties) extra subsidie krijgen op duurzame maatregelen in hun accommodatie. Voor sportondernemers zijn er fiscale regelingen zoals de EIA (Energie Investeringsaftrek) en de MIA/ Vamil (Milieu Investeringsregelingen) die hen als bedrijf kunnen ondersteunen. Daarnaast bestaan de subsidieregelingen ISDE en SDE+ voor ondersteuning van duurzame energieproductie en efficiënte verwarmingsapparatuur.
4
Hoeijmakers, R., Kalmthout, J. van ‘Gevolgen coronacrisis voor sportverenigingen. Onderzoek naar de gevolgen van de beperkende maatregelen in verband met het coronavirus’ Mulier (2020)
Beheerplan sportaccommodaties
8
De stand van zaken in Meppel Er is tot nu toe geen data beschikbaar of informatie opgehaald over hoe we er in Meppel voorstaan voor wat betreft duurzaamheid in de sportsector. In overstijgend beleid, wat we met verenigingen afstemmen, is niet vastgelegd dat duurzaamheid een thema is.
Beheerplan sportaccommodaties
9
3.
Binnensportaccommodaties
In dit hoofdstuk maken we inzichtelijk wat de huidige situatie is met betrekking tot het beheer, gebruik en het onderhoud van gemeentelijke binnensportaccommodaties. Daarnaast brengen we in beeld welke wensen en (noodzakelijke) investeringen er zijn tot en met 2024, inclusief een kostenraming. We sluiten het hoofdstuk af met lokale en actuele ontwikkelingen die relevant zijn om mee te nemen richting de toekomst als het gaat om het investeren in en exploiteren van binnensportaccommodaties. 3.1. Huidige situatie 3.1.1. Kengetallen binnensport In de gemeente zijn zes binnensportaccommodaties in gemeentelijk eigendom. Topsporthal Ezinge (topsporthal, trainingshal en gymzaal) wordt gehuurd van Woonconcept. Een uitgebreide beschrijving per accommodatie staat in bijlage 2. De bedragen zijn opgenomen vanuit de begroting 2020. De genoemde bedragen zijn de budgetten voor het totaal van onderhoud, beheer en kapitaallasten of huur. Naam
Jaar
Cijfer
Omvang
Kosten totaal
Sporthal De Eendracht Nijeveen
1980
4
3 zaaldelen
€165.000
Sporthal Koedijkslanden
1984
2
3 zaaldelen
€ 170.000
Topsporthal Ezinge
2014
1
4 zaaldelen
€450.000
Trainingshal Ezinge
2014
1
3 zaaldelen
€315.000
Sportzaal het Erf
1995
3
2 zaaldelen
€84.000
Sportzaal de Aanloop
2007
2
2 zaaldelen
€186.000
Gymzaal Ezinge
2014
1
1 zaaldeel
€135.000
Gymzaal Oosterboer
1979
3
1 zaaldeel
€43.000
Gymzaal Prinses Marijkestraat
1980
3
1 zaaldeel
€50.000
TOTAAL
€1.598.000
De huidige conditie Het cijfer geeft aan wat de huidige conditie is op basis van ouderdom en mate van onderhoud. Dit is beoordeeld aan de hand van een landelijk gangbare zes-puntschaal: 1 = Uitstekende conditie; incidenteel geringe gebreken 2 = Goede conditie; incidenteel beginnende veroudering 3 = Redelijke conditie; plaatselijk zichtbare veroudering, bouw- en installatiedelen niet in gevaar 4 = Matige conditie; functievervulling bouw- en installatiedelen incidenteel in gevaar 5 = Slechte conditie; de veroudering is onomkeerbaar 6 = Zeer slechte conditie; technisch rijp voor sloop Voor Sporthal De Eendracht is een extern onderzoek uitgevoerd om huidige conditie vast te stellen. De overige binnensportaccommodaties zijn beoordeeld aan de hand van de leeftijd van de accommodatie en het Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP). Toelichting Omvang Een sporthal en sportzaal kan in meerdere zaaldelen worden ingedeeld. De norm die later ter sprake komt is gebaseerd op uren per zaaldeel. De Eendracht bestaat uit 3 zaaldelen qua grootte maar heeft één vouwwand en kan dus in 2 delen opgedeeld worden.
Beheerplan sportaccommodaties
10
Toelichting Onderhoud De jaarlijkse onderhoudslasten zijn gebaseerd op een meerjaren-onderhoudsprogramma (MJOP) dat in de gemeente gebruikt wordt: Planon. De mate van onderhoud is bepalend voor de conditie van de gebouwen. Ieder jaar vindt een afweging en noodzakelijkheidstoets plaats van de voorgenomen onderhoudsmaatregelen. Veel zaken staan op PM5 vanwege de financiële opgave van de gemeente. Daarmee wordt het MJOP als richtlijn gezien in plaats van een gegeven. Dit is een risico omdat het niet ramen en/ of uitstellen van planmatig onderhoud op langere termijn hogere kosten met zich mee kan brengen. 3.1.2. Bezetting binnensportaccommodaties De totale bezetting per jaar is opgebouwd uit onderwijsuren en verenigingsuren. De onderstaande tabel bevat een overzicht van de jaarbezetting van de accommodaties. Naam accommodatie (aantal zaaldelen)
Uren onderwijs
Uren sportverenigingen
Totaal aantal uur
Uren per zaaldeel
Sporthal De Eendracht (2)
1.093
3.312
4.405
1.468
Sporthal Koedijkslanden (3)
2.810
3.010
5.820
1.940
Topsporthal Ezinge (4)
3.741
2.382
6.123
1.531
Trainingshal Ezinge (3)
2.404
2.148
4.552
1.517
Sportzaal het Erf (2)
1.169
3.553¹
4.722
2.361
Sportzaal De Aanloop (2)
1.804
1.827
3.631
1.816
Gymzaal Ezinge (1)
867
1.207
2.073
2.073
Gymzaal Oosterboer (1)
268
787
1.055
1.055
Gymzaal Pr. Marijkestraat (1)
540
1.439
1.979
1.979
14.695
19.665
34.360
Totaal
¹ Dit is inclusief het gebruik door Stichting van Boeijen (2210 uur).
De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) hanteert een jaarbezetting van 1.600 uur als ondergrens voor de bouw en exploitatie van sporthallen en -zalen. NOC*NSF gaat uit van 1.400 uur, maar dat is exclusief onderwijsgebruik. Dit zijn ondergrenzen waarbij extra ruimte beschikbaar is. Vanuit exploitatieoogpunt is een bezetting vanaf 2.000 uur per jaar een praktische norm. De maximale openstelling in een jaar bedraagt 4250 uur. In onderstaande tabel is de werkelijke jaarbezetting afgezet tegen de norm van (VNG) 1.600 uur per jaar.
5
Wanneer effecten niet met voldoende betrouwbaarheid zijn in te schatten worden ze uitgedrukt als ‘pro memorie’ (PM)
Beheerplan sportaccommodaties
11
Analyse De sporthallen en sportzaal worden redelijk tot goed gebruikt, indien wordt uitgegaan van de 1.600 uren norm per zaaldeel. Wanneer wordt uitgegaan van een bezettingsnorm van 2.000 uur per jaar dan is er sprake van onderbezetting en zijn alleen Sportzaal Het Erf volledig exploitabel (mede dankzij het gebruik door Stichting van Boeijen) en Sporthal Koedijkslanden nagenoeg volledig. Ondanks dat er ruimte lijkt te zijn in meerdere sportaccommodaties hebben de verenigingen vraag naar meer ruimte voor het faciliteren van trainingen rond primetime (16.30u-21.00u). Op maandag tot en met donderdag zitten de meeste zalen rond deze tijd vol. De vrijdagavond is minder populair bij de sportclubs vanwege competitie wedstrijden op zaterdag. Voor gymzalen spreekt men vanaf 1.600 uur per jaar van een goede bezetting en vanaf 1.000 uur wordt de bouw en exploitatie van een gymzaal reëel geacht. Op basis hiervan kan de conclusie worden getrokken dat de gymzalen in de gemeente goed bezet zijn. Alleen Gymzaal Oosterboer heeft nog ruimte om meer onderwijs of recreatief gebruik te accommoderen. Voor het onderwijs is deze gymzaal, vanwege de afstandsnorm in de verordening, noodzakelijk. 3.2. Wensen en toekomstperspectief De sportverenigingen is gevraagd naar de wensen en behoeften rondom de sportaccommodatie. Het uitgebreide overzicht staat in bijlage 2.
In onderstaande tabel wordt een prognose gegeven van de kosten van de gewenste situatie. Dit zijn kosten naast de reguliere ramingen voor onderhoud. De bedragen zijn exclusief BTW.
Beheerplan sportaccommodaties
12
Accommodatie
Investeringsnoodzaak 2020-2024
Renovatiebehoefte 2020-2030¹
Wensen van gebruikers²
De Eendracht
CV, vouwwand vloer en toegankelijkheid minder validen. Raming € 435.000 (2023)
€ 120.000 hiervan voor de vloer is wellicht uit te stellen
Uitbreiding met bestuurskamer en dopingruimte (schatting € 30.000)
€ 300.000- € 600.000 Uitbreiding en aanpassing conform wensen/eisen KNKV
Zie renovatiebehoefte
€ 100.000 gevelbekleding en isolatie N.a.v. onderzoek HCL/ Antea: € 435.000 en € 202.000 om hal naar A+++ BENG niveau te brengen. € 179.000 voor Quick scan maatregelen Topsporthal Ezinge
Verbouwing i.v.m. toezicht entree sporthal Bereikbaarheid en beschikbaarheid beheerder
Trainingshal Ezinge
Onderzoek naar akoestiek in sporthal
Reservering systeem sporthallen verbeteren Ruimere toestelberging en betere indeling (onderhoudsbudget)
Gymzaal Pr. Marijkestraat
Update zaal en uitbreiding t.b.v. turnen en o.a. free running (schatting 1 á 2 miljoen euro)
¹ Renovatiewensen hebben betrekking op het opknappen van bestaande gebouwen en ruimten. ² Wensen gaat over de functionaliteit van het gebouw, bv. voor ander gebruik (freerunning) of eisen van de bond (DOS’46 en het kunnen beoefenen van topsport).
Toelichting Sporthal de Eendracht Voor de aanpak van Sporthal de Eendracht is al budget gereserveerd. Gezien de leeftijd van de hal is het belangrijk om een goede afweging te maken van de noodzakelijke investeringen ten opzichte van de levensduur ervan. Nieuwbouw zou een alternatief zijn. Mocht de bestaande hal behouden blijven, dan is € 300.000,- tot € 600.000,- nodig voor aanpassingen in verband met de wensen/eisen van de bond (topkorfbal). Uit het onderzoek van HCL/Antea komt naar voren dat de hal nog in goede staat is en met een ‘geringe’ extra investering nog zeker tot 2040/2050 dienst zou kunnen doen op een duurzame manier. Het aantal m² zaaloppervlakte is niet uit te breiden, blijkt uit het onderzoek van CHL/Antea. De renovatie/aanpassingen zitten in het aanbrengen van een dopingruimte en een nieuwe gevel, wat meer zichtbaarheid creëert in het dorp. Indien gekozen wordt voor behoud van Sporthal de Eendracht zou overwogen (onderzoek) kunnen worden om bij de renovatie en uitbouw de functie van Dorpshuis De Schalle te betrekken.
Beheerplan sportaccommodaties
13
Toelichting Trainingshal Ezinge De noodzaak van de aanpassingen komen deels uit ARBO richtlijnen (akoestiek). De exacte ramingen hiervoor zullen door onderzoek moeten worden vastgesteld. Niet gemeentelijke accommodaties Enkele binnensportaccommodaties, zijn niet in eigendom van de gemeente. Dit zijn onder andere sporthal Dingstede, gymzaal Stadskwartier, speelzaal Reestoeverschool en de gymzaal/ beweegbox van AOC Terra. Een beknopt overzicht staat in bijlage 2. De sport maakt hier minimaal gebruik van. Mocht in de toekomst de vraag naar binnensportaccommodaties toenemen dan kunnen deze locaties onderdeel uitmaken van afwegingen in het vergroten van de capaciteit. 3.2.1. Toewijzingsrichtlijn gebruik binnensportaccommodaties Naast de wensen die van fysieke aard zijn, zijn verenigingen gevraagd hun wensen en zorgen te delen over gelieerde zaken aangaande het beheerplan sport. Eén belangrijk aandachtspunt dat veelvuldig terugkwam is het transparant en goed onderbouwd toedelen van zaaluren. De huidige toewijzingscriteria geven te weinig houvast om tot een eerlijke en transparante verdeling van zaaluren te komen. Hier zijn veel verenigingen ontevreden over. Dat is een onwenselijke situatie. Temeer omdat een gemeente integer dient te handelen en dit nu ter discussie wordt gesteld door verenigingen.
Op dit moment worden de aanvragen voor het in gebruik nemen van zaaldelen volgens de toewijzingsrichtlijn (zie bijlage 5) behandeld en zaaldelen toegewezen. In grote lijnen gaat om de volgende volgorde: • Onderwijs gaat voor Sport • Georganiseerde sport gaat voor ongeorganiseerde sport • Wedstrijd gaat voor training • Langdurig gebruik gaat voor kortstondig gebruik 3.3. Lokale ontwikkelingen In Meppel zijn meerdere ontwikkelingen gaande die relevant en mogelijk van invloed zijn op het investeren en/of exploiteren van gemeentelijke binnensportaccommodaties. Hieronder schetsen we de actuele vraagstukken: •
Nieuwveense landen/ Nijeveen: de combinatie tussen bewegingsonderwijs in Nieuwveense Landen (bouw twee scholen) en de binnensport in Nijeveen heeft de aandacht. Er is een grote renovatiebehoefte voor Sporthal de Eendracht om er topkorfbal te kunnen blijven spelen. Tegelijkertijd is het wenselijk om dichtbij de nieuw te bouwen scholen bewegingsonderwijs te kunnen verzorgen. Dit vraagt om een verdiepende verkenning (zie ook 5.4): o Wat doen we met het bewegingsonderwijs (en eventuele bouw van een gymzaal/sportzaal/ sporthal) bij de nog nieuw te bouwen scholen in de Nieuwveense landen versus de renovatie noodzaak van sporthal de Eendracht in Nijeveen?
•
Terrein rondom Ogterop: Het open terrein achter theater Ogterop en gymzaal Pr. Marijkestraat behoeft aandacht. Ook hier wordt op dit moment naar gekeken en daarin zal de wens van hoofdgebruiker FC Meppel Gym worden meegenomen. Dit vraagt om een verdiepende verkenning: o Wat doen we met gymzaal Prinses Marijke straat in relatie tot de bestemming grond achter Ogterop en de ontwikkelingen in Nieuwveense Landen en wettelijke zorgplicht faciliteren bewegingsonderwijs?
Beheerplan sportaccommodaties
14
4.
Buitensportaccommodaties
Hoofdstuk 4 staat in het teken van de gemeentelijke buitensportaccommodaties. Het bewegen in de openbare ruimte (inclusief trapveldjes en speelvoorzieningen) wordt buiten beschouwing gelaten. Het hoofdstuk begint met de weergave van de huidige situatie, bestaande uit een omschrijving van de aanwezige sportparken, de bezetting, eigendom en beheer. Gevolgd door een weergave van de noodzakelijke en wenselijke aanpassingen en/of uitbreidingen. Het hoofdstuk wordt afgesloten met lokale ontwikkelingen die (mogelijk) van invloed zijn op de buitensportaccommodaties. 4.1. Huidige situatie 4.1.1. Kengetallen buitensportaccommodaties In de gemeente zijn drie grote sportparken met meerdere takken van sport. In onderstaande tabel staat een overzicht van de verenigingen, die gehuisvest zijn op de parken en de jaarlijkse lasten per sportpark vanuit de begroting 2020. Ook hier weer het totaal van beheer, onderhoud en kapitaallasten. Naam sportpark
Sport
Cijfer
Verenigingen
Totale kosten
Sportpark Ezinge
Atletiek Voetbal
2
AV De Sprinter MVV Alcides MSC Amslod FC Meppel
€ 629.000*
Sportpark Koedijkslanden
Beachvolley Hockey Honk/softbal Korfbal Tennis IJsbaan
2
Beach me MHV Blue Devils MEKO MLTC Meppel. IJsclub
€ 133.000
Sportpark Nijeveen Tussenboerslanden
Korfbal Skeeleren Tennis Voetbal
2
DOS’46 IJs/skeelerclub NTC SVN’69 Kynologenclub
€ 60.000
TOTAAL
€ 822.000
*) hiervan is een deel gebruikerslasten die aan de partijen deels wordt doorberekend (€ 95.000)
4.1.2. Bezetting buitensportaccommodaties (velden en kleedkamers) Voor de berekening van de bezetting van de sportvelden maakt de gemeente Meppel gebruik van de planningsnormen van NOC*NSF6. Voor alle buitensport, behalve voetbal, geldt dat de huidige accommodaties aan de planningsnormen van NOC*NSF voldoen. Er zijn dus voldoende velden beschikbaar om te kunnen sporten. Dit is in lijn met het onderzoek van Sweco in 20177. De huidige gegevens zijn vergeleken met het onderzoek van Sweco (zie bijlage 6) en alleen bij voetbal levert dit, net als in 2017, een tekort op. Voor de voetbal zijn er op basis van de norm 2 tot 3 extra velden nodig8, voor met name de wedstrijden en deels ook trainingen. De hockeyvereniging zit op de grens van het aantal teams dat op twee velden kan spelen (zie ook bijlage 6).
6
De planningsnorm geeft, al dan niet per type wedstrijdveld, aan hoeveel teams wedstrijden kunnen spelen per veld.
7
MJOP sportvelden gemeente Meppel, projectnummer 351086.
8
Er zijn 2 nieuwe voetbalvelden nodig indien de aantallen van de verenigingen samen worden beoordeeld. Er zijn 3 nieuwe voetbalvelden nodig indien er naar de drie voetbalverenigingen afzonderlijk wordt gekeken.
Beheerplan sportaccommodaties
15
Kleedkamers Ten aanzien van de kleedkamers wordt voor alle drie de sportparken voldaan aan de planningsnorm van NOC*NSF. Voor Sportpark Ezinge zijn er wel wensen ten aanzien van extra kleedkamers voor damesvoetbal (Alcides en FC Meppel). Op sportpark Ezinge zijn in totaal 30 kleedkamers beschikbaar voor de drie voetbalverenigingen. De benodigde 26 kleedkamers op basis van de planningsnorm van NOC*NSF zijn aanwezig, maar in een andere verdeling onder de verenigingen dan de norm voorschrijft. 4.1.3. Eigendom en beheer Er is een zeer grote verscheidenheid aan eigendomssituaties en beheerafspraken op de drie sportparken. Zie bijlage 4 voor een compleet overzicht. Sportpark Ezinge • De velden zijn in eigendom bij de gemeente. • Kleedkamers zijn deels van de gemeente en deels van de clubs. • De clubgebouwen en een berging zijn eigendom van de verenigingen, net als 2 van de 3 tribunes en alle dug-outs. • Kassablokken zijn weer 2 om 1 verdeeld over clubs en gemeente. • Alle verlichting en armaturen is eigendom van de gemeente. Voor het beheer van sportpark Ezinge wordt gebruik gemaakt van een gunstige BTW regeling9, vanwege de laatste grote verbouwing van Sportpark Ezinge. Om van deze regeling gebruik te kunnen maken moe(s)t de gemeente alle kosten/faciliteiten/voorzieningen betalen/voorschieten, zoals onderhoud, energie, materialen, schoonmaak kleedkamers etc.
De gemeente berekent deze kosten vervolgens door aan de verenigingen (daadwerkelijke kosten minus het BTW voordeel). Dit wordt verwerkt in een jaarlijkse gebruikersovereenkomst. Omdat deze kosten (bijv. voor de energierekening) pas na afloop van een jaar inzichtelijk kan worden gemaakt, worden deze kosten verrekend in de gebruiksvergoeding voor het jaar erop. De verenigingen betalen dus elk jaar de huur van het lopende seizoen + de daadwerkelijk gemaakte kosten van het sportseizoen daarvoor. Vanaf 2019 is deze BTW regeling niet meer toegestaan (Europees besluit). Het Ministerie van VWS heeft besloten de gemeenten de eerste vier jaar hiervoor tegemoet te komen met een vergoeding via een SPUK (Specifieke Uitkering). Deze vergoeding wordt verrekend met de vier verenigingen van sportpark Ezinge. Indien deze constructie wordt aangepast (bijv. omdat de BTW SPUK regeling stopt) dan moeten de sportverenigingen eenmalig dubbele lasten betalen (kosten voorgaande en lopende jaar). Sportpark Koedijkslanden • Tennis heeft (van oudsher) alles in eigendom • Bij MHV (hockey) is één veld van de club en één veld van de gemeente. • Beach me is eigenaar van de beachvolleybalvelden. • Het clubhuis van de ijsvereniging is van de gemeente (dus de opstal), maar alle aanwezige kleedkamers op het sportpark zijn van de clubs (in combinatie met de clubhuizen).
• Alle verlichting en armaturen zijn van de gemeente. Het beheer wordt deels door de gemeente en deels door de clubs zelf uitgevoerd. Meko’74 en Blue Devils ontvangen een vergoeding van de gemeente voor het onderhoud van het terrein, de bestrating en de grasranden. MLTC en MHV zijn verantwoordelijk voor het beheer van het eigen terrein. Het hoofdveld en het terrein rondom de kantine zijn eigendom van MHV.
9
Meer info: https://www.sportknowhowxl.nl/achtergronden/sport-en-recht/item/114651/nieuwe-btw-regelsvoor-sportaccommodaties-wat-zijn-de-gevolgen-voor-sportverenigingen
Beheerplan sportaccommodaties
16
Sportpark Tussenboerslanden • NTC is van oudsher eigenaar van de tennisbanen en de bestrating, waarvan zij ook zelf het beheer doen. De verlichting is deels van NTC en deels van de gemeente. • Bij DOS’46 is het kunstgrasveld van de club en de natuurgrasvelden van de gemeente. De opstallen (gebouwen) zijn van de club, net als de dug-outs en hekwerken. Het beheer wordt deels door de gemeente en deels door de club zelf uitgevoerd. DOS ’46 ontvangt een vergoeding van de gemeente voor het onderhoud van het terrein, de bestrating en de grasranden. • SVN’69 heeft de opstallen in eigendom, behalve enkele kleedkamers die van de gemeente zijn in verband met de zwemvijver. De natuurgrasvelden zijn van de gemeente en ook het merendeel van de masten en armaturen. Echter een deel van de masten is weer van SVN’69 én van DOS’46. De dugouts en het hekwerk zijn in eigendom bij SVN’69. • De ijs- en skeeleraccommodatie is eigendom van de club, die ook het onderhoud en beheer doet. Op dit moment heeft men vergevorderde plannen voor LED-verlichting. Ook dit doet men in eigen beheer. • De kynologenclub Zwolle (hondenschool) is eigenaar van het terrein en opstal, maar de gemeente verzorgt het onderhoud. 4.2. Noodzakelijke aanpassingen en wensen Bij de verenigingen zijn naast de noodzakelijke aanpassingen ook de wensen van de sportverenigingen geïnventariseerd.
In bijlage 3 staat een overzicht van alle genoemde zaken met een schatting van de totale kosten. Per sportpark is een samenvatting van de noodzakelijke investeringen, de renovatiebehoeften en de wensen van de gebruikers opgesteld. De genoemde bedragen en ramingen zijn exclusief BTW. 4.2.1.
Sportpark Ezinge
Investeringsnoodzaak 2020-2024
Renovatiebehoefte 2020-2030¹
Wensen van gebruikers²
Vervanging toplaag (3 kunstgrasvelden) 3 x € 245.000
Extra kleedkamers dames-voetbal (Alcides en FC Meppel). €100.000 (of ombouwen team-ruimte voor circa €50.000).
2 tot 3 extra velden €300.000-450.000
Aanpassen ballenvangers en hekwerk (FC Meppel). LED verlichting bij allen. Extra verlichting veld 3 Alcides
Vervanging toplaag atletiekbaan € 188.000 (jaarschijf 2020)
Polsstokkussens vervangen (eigen materiaal vereniging)
¹ Renovatiewensen hebben betrekking op het opknappen van bestaande gebouwen en ruimten. ² Wensen gaat over de functionaliteit van het gebouw, bv. door ander gebruik (freerunning) of eisen van de bond (DOS’46 en het kunnen beoefenen van topsport).
Toelichting sportpark Ezinge Binnen twee jaar dienen een aantal noodzakelijke investeringen plaats te vinden bij de zowel de voetbalverenigingen als de atletiekvereniging. Bij voetbal gaat het om vervanging van de toplaag van drie kunstgrasvelden (3x € 245.000). Daarnaast dient de toplaag van de atletiekbaan te worden vervangen voor 2024 (€ 188.000).
Beheerplan sportaccommodaties
17
Ook is het aantal leden bij de drie voetbalverenigingen toegenomen, waardoor sprake is van een capaciteitsvraagstuk. De norm van de KNVB laat zien dat er 2 tot 3 velden bij moeten komen. Gezien de beperkte ruimte op het sportpark plus de verschillende (ruimtelijke) ontwikkelingen en de lichte groei van de bevolking in Meppel is nader onderzoek van belang alvorens een beslissing hierover kan worden genomen. Zie hoofdstuk 4.3 voor een nadere toelichting. De drie voetbalverenigingen voeren bovendien gesprekken over een fusie. Qua kleedkamers komt Alcides twee kleedkamers te kort komt, maar dat de andere verenigingen hebben een over capaciteit. De wens van FC Meppel voor een extra dameskleedkamer zou volgens de normen binnen de huidige capaciteit geregeld kunnen worden. De optie van het inzetten van lockers in verband met de geringe ruimte op Ezinge zou bij alle clubs een overweging kunnen zijn. Qua duurzaamheid is de aanleg van LED verlichting gunstig en wenselijk. In het onderzoek naar de aanleg worden de kosten voor de gemeente nihil gehouden en wordt per situatie gekeken naar oplossingen. 4.2.2.
Sportpark Koedijkslanden
Investeringsnoodzaak 2020-2024
Renovatiebehoefte 2020-2030
Toegang aanpassen Beach Me voor hulpdiensten (budget toegankelijkheid)
Aanleg Elektra aansluiting Beach Me €4.000 (onderhoudsbudget)
Wensen van gebruikers
Overname hoofdveld MHV door gemeente en vervangen door waterveld (€375.000 – €425.000) Verplaatsen grondpotten MEKO €1.000 (onderhoudsbudget) Extra container voor kantinefunctie Beach Me Uitbreiding Beach sporten Beach Me
Toelichting Sportpark Koedijkslanden Bij eventueel overname van het hoofdveld van hockey zijn meerdere opties. De club heeft de voorkeur dat de gemeente de investering voor een nieuw waterveld op korte termijn doet. De tweede optie is om de overname na 3 tot 5 jaar te doen waarbij de club zorgdraagt voor realisatie en de gemeente garant staat. De derde optie is gelijk aan de tweede echter neemt de gemeente het veld pas na 8 tot 10 jaar over en zal dan al snel over moeten gaan tot renovatie of vernieuwing. Beach Me wil graag uitbreiden met andere beach sporten, waar volgens de vereniging veel vraag naar is. Het creëren van samenwerkingen kunnen we als gemeente ondersteunen. Dit verhoogt het gebruik van de sportvoorziening. Indien deze ontwikkeling groeit en het gebruik omhoog gaat, bestaat de kans dat een capaciteitsvraag gaat spelen. In dat geval kan verkend worden of het grasveld naast Meko ’74 de mogelijkheid biedt voor uitbreiding.
Beheerplan sportaccommodaties
18
4.2.3.
Sportpark Tussenboerslanden
Investeringsnoodzaak 2020-2024
Renovatiebehoefte 2020-2030
Wensen van gebruikers
Aanleg kunstgras SVN’69 €375.000
Verbouw opstallen SVN’69 divers. Aanvraag bij gemeente €45.000, rest zelfwerkzaamheid. Overname veld DOS’46 (uit 2009) door gemeente
Toelichting Sportpark Tussenboerslanden Bij SVN ’69 zijn er voldoende velden, maar de kwaliteit en bespeelbaarheid laten te wensen over bij slecht weer en regen. Kunstgras heeft de voorkeur waarbij de ombouw van het wetraveld10 in beeld is. Het advies is om dit nader te onderzoeken. 4.3. Lokale ontwikkelingen Vooral voor de toekomst van (de sportverenigingen gevestigd op) sportpark Ezinge zijn er een aantal belangrijke feiten en ontwikkelingen die samen komen en mogelijk van invloed op elkaar zijn. Zoals: • Er moet op korte termijn worden geïnvesteerd in zowel vernieuwing van de toplaag van drie voetbalvelden en de atletiekbaan. • Binnen de huidige situatie van sportpark Ezinge is er geen ruimte voor 2 of 3 extra benodigde voetbalvelden. Om deze te realiseren moet het sportpark en/of de directe omgeving ervan worden herstructureerd. Bijvoorbeeld door de atletiekbaan te verplaatsen naar de ijsbaan op sportpark Koedijkslanden of de huidige locatie van het ziekenhuis. • Bedrijven hebben interesse getoond in de huidige locatie van het sportpark, vanwege de zichtlocatie aan de a28. Mogelijk kunnen hiermee ook deels de financiën voor deze herstructurering worden gevonden. • Toenemende woningbouw in de wijk Nieuwveense Landen en het aantrekken van jonge gezinnen biedt kansen voor het aanleggen van een sportpark.
Bovendien is er in deze wijk mogelijk ruimte voor een nieuwe locatie voor de voetbalverenigingen. Indien de fusie gesprekken tussen de drie voetbalverenigingen succesvol verlopen, dan is het wenselijk om de drie ‘bloedgroepen’ en fysieke afbakening van de clubs (kantines/kleedkamers en velden) van de clubs achter zich te laten en op een nieuwe plek een gezamenlijke doorstart te maken. Alvorens te investeren in vernieuwing van de toplaag van de voetbalvelden en/of de atletiekbaan is het wenselijk om een businesscase over de toekomst van sportpark Ezinge te laten op stellen.
10 WEdstrijd- en TRAiningsveld
Beheerplan sportaccommodaties
19
5.
Onderwijs
Dit hoofdstuk geeft inzicht in welke wettelijke taak de gemeente heeft ten aanzien van het bewegingsonderwijs. Daarnaast brengen we kerngetallen in beeld over het aantal groepen en het aantal uren dat een school inzet voor het vak bewegingsonderwijs en dus gebruik maakt van de gemeentelijke binnensportaccommodaties. Tot slot geven we per school de afstand tot de binnensportaccommodatie weer. 5.1. Wettelijke taak bewegingsonderwijs (primair onderwijs) Binnen het primair onderwijs in de gemeente Meppel is tweemaal 45 minuten bewegingsonderwijs per groep het uitgangspunt. Het aantal groepen (omgezet naar klokuren) van een school is leidend en de afstand tot de gymzaal wordt daaraan afgeleid. Dit is vastgesteld in de verordening ‘voorzieningen huisvesting onderwijs Gem. Meppel, 2012’. Het volgende staat daarin beschreven: • 1 km hemelsbreed bij noodzakelijk gebruik van ten minste 20 klokuren • 3,5 km hemelsbreed bij noodzakelijk gebruik van ten minste 15 klokuren • of 7,5 km hemelsbreed bij noodzakelijk gebruik van ten minste 5 klokuren Indien niet kan worden voldaan aan deze normen, dan dient de gemeente (in afstemming met de betreffende school en/of het schoolbestuur) te overwegen extra zaalruimte te realiseren. 5.2. Kerngetallen primair onderwijs Gemeente Meppel heeft 14 reguliere scholen voor primair onderwijs, waarvan twee in Nijeveen.
Daarnaast zijn er de SBO Reestoeverschool en SBO Mackayschool. In bijlage 4 worden de kengetallen per onderwijsinstelling weergegeven, waaronder het aantal groepen, het aantal uren gym en de afstand naar de gymlocatie. Op de plattegrond in bijlage 1 is een visuele weergave van de positie van de scholen ten opzichte van de gymlocaties te zien. Op basis van de kengetallen levert de afstand tot een gymzaal in theorie nergens een probleem op. In de praktijk is dit echter een ander verhaal. De verkeerssituatie en het kunnen waarborgen van de veiligheid van de kinderen op weg naar de gymzaal vormt voor sommige scholen een uitdaging. N.b. De verordening is verouderd. Daarnaast heeft de landelijke overheid ambities om meer uren voor het bewegingsonderwijs te gaan verplichten. Wanneer dit daadwerkelijk geeffectueerd gaat worden, heeft dit invloed op het kunnen faciliteren van het bewegingsonderwijs. 5.3. Kerngetallen voortgezet onderwijs, MBO en HBO Gemeente Meppel heeft vijf onderwijsinstellingen voor het voortgezet onderwijs. Daarnaast huisvest Meppel twee MBO scholen en de twee HBO-instellingen (waarvan één internationaal). Binnensport CSG Dingstede en VO en MBO Terra Meppel hebben een eigen binnensportaccommodatie. Daarnaast wordt gebruik gemaakt van Sportzaal De Aanloop en Sporthal Ezinge.
Aan de vraag van de onderwijsinstellingen kan goed voldaan worden met het huidige aantal zalen. Wel zijn er (noodzakelijke)wensen voor de inrichting en met name de geluidsdemping van Sporthal Ezinge. Er zijn twee onderzoeken uitgevoerd naar de akoestiek in de hallen. Uit het laatste onderzoek bleek dat de situatie nog steeds niet aan de normen en adviezen voldoet. Hierin dienen aanvullende maatregelen genomen te worden. Deze zijn als investeringsnoodzaak opgenomen in de lijst. Over de inrichting van bergruimte is overleg tussen het onderwijs, de gemeente en de beheerder.
Beheerplan sportaccommodaties
20
Buitensport Voor de sportlessen buiten wordt gebruik gemaakt van sportpark Koedijkslanden en Ezinge. Aan de vraag van de onderwijsinstellingen kan goed voldaan worden met het huidige aantal velden. 5.4. Lokale ontwikkelingen 5.4.1. Nieuwveense Landen: bouw van scholen Er is een besluit genomen dat er twee scholen (onder één dak) worden gesitueerd in de nieuwe wijk Nieuwveense Landen. Dit betekent dat de gemeente samen met de schoolbesturen moeten bepalen waar deze leerlingen bewegingsonderwijs kunnen krijgen. Uitgaande van bestaande gymaccommodaties, betekent dat de sporthal De Eendracht en sportzaal de Aanloop in beeld komen. In sporthal De Eendracht is voldoende ruimte voor extra lessen bewegingsonderwijs. In sportzaal De Aanloop wordt het krap omdat het Greijdanus College daar ook uren bewegingsonderwijs verzorgt. Een belangrijke kanttekening bij het gebruik van beide bestaande gymaccommodaties is de relatief grote afstand tot de accommodaties en de verkeerstechnische situatie naar de accommodaties toe. •
Nieuwveense landen/ Nijeveen: de combinatie tussen bewegingsonderwijs in Nieuwveense Landen (bouw twee scholen) en de binnensport in Nijeveen heeft de aandacht. Er is een grote renovatiebehoefte voor Sporthal de Eendracht om er topkorfbal te kunnen blijven spelen. Tegelijkertijd is het wenselijk om dichtbij de nieuw te bouwen scholen bewegingsonderwijs te kunnen verzorgen. Dit vraagt om een verdiepende verkenning (zie ook hoofdstuk 3.3): o Wat doen we met het bewegingsonderwijs (en eventuele bouw van een gymzaal/sportzaal/ sporthal) bij de nog nieuw te bouwen scholen in de Nieuwveense landen versus de renovatie noodzaak van sporthal de Eendracht in Nijeveen?
5.4.2. Samenvoegen SBO De Mackayschool en SBO Reestoeverschool Een recente ontwikkeling is de verkenning van het samenvoegen van de twee speciaal onderwijs scholen in gemeente Meppel, te weten SBO de Mackayschool en SBO Reestoeverschool. Er zijn nog geen definitieve besluiten genomen of die samenvoeging daadwerkelijk gaat plaatsvinden en op welk termijn. De verkenningen richten zich op het samenvoegen van de twee scholen op de huidige locatie van de Mackayschool (Colijnstraat 4), met een uitbreiding van de bestaande school. Deze ontwikkeling is relevant voor het beheerplan sport, omdat de gemeente een zorgplicht heeft in het faciliteren van bewegingsonderwijs. Wanneer wordt besloten dat de Reestoeverschool (met nu een eigen gymzaal) over gaat naar de locatie van De Mackayschool, dient rekening gehouden te worden met het faciliteren van meer uren bewegingsonderwijs bij een bestaande sportaccommodatie. Gezien de ligging van de Mackayschool, lijkt sportzaal de Aanloop het meest voor de hand liggend. Echter, is de druk op deze sportzaal hoog, vanwege het gebruik van meerdere scholen, waaronder het Greijdanus College. Het is wenselijk deze ontwikkeling te volgen en tijdig te anticiperen op het kunnen faciliteren van bewegingsonderwijs van de verschillende onderwijsinstellingen. Dit zou kunnen betekenen dat meerdere scholen indirect betrokken raken bij deze ontwikkeling.
Beheerplan sportaccommodaties
21
6.
Bad & Klimpark Hesselingen (voorheen: zwembad Hesselingen)
In dit hoofdstuk schetsen we een korte historie van het Bad & Klimpark Hesselingen in Meppel. Daarna zoomen we in op de huidige situatie om vervolgens te kunnen vooruitblikken naar de toekomst. Het Bad & Klimpark Hesselingen is ondergebracht onder de Stichting Zwembad Meppel (SZM). 6.1. Historie zwembad Hesselingen Al ruim voor 1968 werd er veel gezwommen in en om Meppel en had de stad een band met het water. Zowel economisch als recreatief is water een belangrijk item in Meppel. Bad Hesselingen is in 1968 gebouwd. Begin jaren ‘90 is het zwembad gerenoveerd en van diverse nieuwe baden voorzien. Op 16 april 1993 werd het hernieuwde grotere bad officieel geopend en was het voor de toenmalige gebruikers een grote verandering aangezien men voor wedstrijd activiteiten niet meer uit hoefden te wijken naar Hoogeveen. De Stichting Zwembad Meppel (SZM) exploiteert Bad Hesselingen sinds 1993 zelfstandig en is risicodragend. De accommodatie is in eigendom van de Gemeente Meppel en wordt door de stichting gehuurd. Het zwembadcomplex trekt jaarlijks ca 260.000 bezoekers uit Meppel en omgeving. In 2017 is het complex uitgebreid met een klimpark. Dit is gerealiseerd met ondersteuning van de LAG/LEADER subsidie. De combinatie van het zwembad en het klimpark maakt dat Bad & Klimpark Hesselingen het grootste recreatiebedrijf van Zuid West Drenthe is. 6.2.
Huidige situatie Hieronder vind je een uitsplitsing van bezoekersdoelgroepen (de omzetverdeling). Het overgrote deel van de inkomsten komt voort uit recreatief gebruik. Daarnaast vormen particuliere zwemlessen en het gebruik door verenigingen een belangrijke inkomstenbron.
Afbeelding: Huidig gebruik van Bad Hesselingen (Bron: jaarrekening 2019)
Beheerplan sportaccommodaties
22
Naast recreatieve zwemmers maken ook verenigingen veel gebruik van zwembad Hesselingen. Daarmee toont Bad & Klimpark Hesselingen haar maatschappelijke en sportieve waarde. Elke gemeente heeft behoefte aan zwemwater. Klein of groot, beschikbaar zwemwater is nodig om kinderen zwemvaardig te maken. Ook voor de recreatie, gezondheid en de sportieve ambities is voldoende zwemwater erg belangrijk. In Meppel en omgeving laten verschillende verenigingen dit zien, ieder met hun eigen aanbod voor diverse doelgroepen (mensen met handicap, reuma, senioren, kinderen/jongen, etc.): MZPC de Reest, De reddingsbrigade, Trebokama, Duikteam Archimedes. 6.2.1. Staat van het zwembad Uit de jaarrekeningen van 2018 en 2019 van de beherende stichting SZM komt een beeld van een goed gebruikt en bezet zwembad naar voren. We zien echter ook dat de onderhoudskosten toenemen, vanwege de veroudering. De opbrengsten door verhuur en kaart verkoop weegt niet meer op tegen de toenemende onderhoudskosten en noodzakelijke investeringen. De laatste configuratie van het huidige zwembad dateert uit 1993. Delen van het fundament van het bad dateren uit de 70er jaren en ondanks het aangehaalde stevige en duurzame onderhoudsbeleid dat er gevoerd is raakt de accommodatie gedateerd en nemen de kosten voor het onderhoud en de risico’s op calamiteiten aanzienlijk toe. 6.3.
Toekomst De stichting is in 2018 gestart met een discussie over de toekomst van Bad Hesselingen. Op basis van een onderzoek (geïnitieerd door SZM) hebben specialisten 3 scenario’s geschetst: 1. Renovatie: Bij renovatie worden de kosten geraamd rond de 8 miljoen 2. Vernieuwbouw: Nieuwe jas voor dezelfde configuratie ook geraamd op 8 miljoen 3. Nieuwbouw: Van ongeveer dezelfde configuratie, raming 15 miljoen Afhankelijk van de wijze waarop de (ver-)bouw plaats vindt moet ook rekening gehouden worden met exploitatieverlies door langdurige sluiting. Zowel voor SZM als de gemeente Meppel is het wenselijk te verkennen wat het toekomstperspectief is van het huidige Bad & Klimpark. Wat wil de gemeente met zwemwater? Welke (regionale) functie kan een vernieuwd Bad & Klimpark innemen? Welke nieuwe technieken kunnen worden toegepast om een energiezuinig zwembad te creëren. Welke (commerciële) kansen zijn er voor nieuwbouw? Dit vraagt om een brede (commerciële) verkenning op korte termijn. Wat doen we met Bad & Klimpark Hesselingen richting 2030 en verder?
Beheerplan sportaccommodaties
23
7.
Directe en indirecte subsidiering
In dit hoofdstuk maken we inzichtelijk wat de effecten zijn van de verschillen in hoe het beheer, het onderhoud en de exploitatie zijn vastgelegd tussen verenigingen en de gemeente. Dit doen we door de directe en indirecte subsidies te presenteren. 7.1. Toelichting op directe en indirecte subsidie Als vertrekpunt, voor het goed kunnen interpreteren van de gegevens, hanteren we de volgende definities: • Onder subsidie verstaan we de aanspraak op financiële middelen, door het college van Meppel verstrekt met het oog op bepaalde activiteiten van de aanvrager, anders dan als betaling voor aan het bestuursorgaan geleverde goederen of diensten. • Onder indirecte subsidie verstaan we levering van goederen of diensten van de gemeente aan organisaties en individuen, die niet inbegrepen zijn in een subsidie en die niet in rekening worden gebracht. De vergoeding die sportverenigingen en enkele overige sportinitiatieven betalen voor het gebruik van gemeentelijke accommodaties zoals sportvelden, gymzalen, sporthallen en het zwembad zijn in veel situaties niet kosten dekkend. Voor de overige subsidiepartijen die niet onder sport vallen is vastgesteld dat zij marktconforme kostendekkende tarieven betalen. Bij dit onderzoek hebben we gekeken naar structureel gebruik van accommodatie. Incidenteel gebruik hebben we buiten beschouwing gelaten.
Hieruit maken we op dat het merendeel van de sportorganisaties in Meppel, die gebruik maakt van gemeentelijke sport accommodaties, maar een deel van de kosten betaalt. Het deel dat zij niet betalen kan beschouwd worden als een indirecte subsidie. 7.2. Ontvangen (in)directe subsidies sportverenigingen Voor de vaststelling van de indirecte subsidie binnensport accommodatie zijn twee berekeningen gehanteerd. 1. In de eerste berekening wordt gerekend met één tarief. Het gemiddelde tarief (€20,60). 2. In de tweede berekening wordt gerekend met het locatie gebonden tarief. Voor alle buitensport accommodaties is enkel gerekend met de locatie gebonden tarieven. Voor de zwemverenigingen is gerekend met de huurtarieven van het zwembad.
Beheerplan sportaccommodaties
24
Indirecte subsidie Berekend met gemiddeld tarief Berekend met tarief per accommodatie gebr. accommod indirecte subs. totaal % ind. sub indirecte subs totaal % ind.sub in uren per uur indir. subsidie tov betaald per uur indir.subsidie tov betaald