Document · PDF

3.4.1 GGD Drenthe - Jaarstukken 2021

1 - RAADSVERGADERING 21 april 2022, gemeente MeppelBij agendapunt: Categorie 3: Het college vragen om een conceptantwoord voor te bereiden33.034 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Jaarstukken 2021

Samen werken aan Gezondheid in Drenthe

Inhoud 1. Programma’s Beschermen Bevorderen Bewaken Jeugd Additioneel

2. Paragrafen Bedrijfsvoering Weerstandsvermogen en risicobeheersing Financiering

3. Jaarrekening

Inleiding

Voor u liggen de jaarstukken GGD Drenthe 2021. Een jaar dat wederom voor de GGD grotendeels in het teken stond van de COVID-19 pandemie. Ook dit jaar is er een grote inzet gevraagd van mensen en middelen in de IZB+ projectorganisatie om de COVID-19 zo effectief mogelijk te bestrijden, in de vorm van testen, bron- en contactonderzoek, vaccineren en informeren. We hebben ons maximaal ingespannen om de reguliere dienstverlening, rekening houdend met de beperkingen van de COVID-19 maatregelen, zoveel mogelijk uit te voeren. Dat is, soms in aangepaste vorm, goed gelukt. In de volgende hoofdstukken kunt u lezen hoe onze dienstverlening, zowel in de IZB+ projectorganisatie als in de reguliere dienstverlening, in 2021 is gerealiseerd. Ook doen wij verslag van de financiële aspecten van onze dienstverlening. Daarbij leggen wij ook verantwoording af aan de Rijksoverheid voor wat betreft de financiering van onze inzet in de COVID-19 bestrijding. Tenslotte: wij realiseren ons dat het vele dat in 2021 door GGD Drenthe is gedaan en bereikt niet mogelijk is geweest zonder de grote inzet en betrokkenheid van onze medewerkers. Daarvoor zijn wij hen zeer erkentelijk en past groot respect. Namens het algemeen bestuur van GGD Drenthe

Harmke Vlieg Voorzitter

Hans Kox Secretaris

Programma Beschermen

1.1 Programma Beschermen Infectieziektebestrijding GGD Drenthe zet zich in voor het voorkómen, opsporen en bestrijden van infectieziekten. Een belangrijk thema is ook het voorkomen en bestrijden van de toenemende antibioticaresistentie. Wat hebben we bereikt? • •

De afhandeling meldingsplichtige infectieziektes en artikel 26 meldingen zijn tijdig afgehandeld en geborgd. De deskundige infectiepreventie is van meerwaarde gebleken voor de Drentse (zorg)organisaties en burgers

Wat hebben we daarvoor gedaan? Meldingsplichtige infectieziekten In 2021 hebben we 698 meldingen verwerkt van meldingsplichtige infectieziekten. Huisartsen en laboratoria melden patiënten met meldingsplichtige ziektes en instellingen verheffingen van infectieuze aandoeningen bij de GGD in het kader van artikel 26 van de infectieziektewetgeving. In dit tweede COVID-19 jaar hebben we wederom kunnen waarborgen dat we tijdig meldingsplichtige infectieziekten af hebben gehandeld. In vergelijking tot het vorig jaar is het aantal meldingen van niet-COVID-19 infectieziekten iets gedaald ten opzichte van 2020. De daling is met name gekoppeld aan de afname van de hoeveelheid meldingen van luchtwegaandoeningen zoals kinkhoest. Waarschijnlijk ligt hieraan ten grondslag dat men minder vaak een (huis)arts heeft bezocht en dat minder diagnostiek is ingezet voor in elk geval luchtwegaandoeningen. Infectiepreventie In het kader van de vangnetfunctie van de GGD is er herhaaldelijk, soms ook intensief, contact geweest met meer dan dertig (zorg)organisaties die de infectiepreventie binnen hun kwaliteitsbeleid onvoldoende op orde hadden. Ook individuele casussen over bijvoorbeeld MRSA kwamen aan de orde. Intern zijn de deskundigen infectiepreventie ingezet voor kennisoverdracht en advies aan IZB+ medewerkers, medewerkers jeugdgezondheidszorg en technische hygiënezorg.

Daarnaast zijn interne audits afgenomen bij vaccinatie- en testlocaties en een aantal consultatiebureaus van GGD Drenthe. Hierdoor wordt toegezien op de uitvoering van de maatregelen met betrekking tot hygiëne en infectiepreventie. Ook extern zijn regelmatig scholingen gegeven met als onderwerp hygiëne en infectiepreventie bij verschillende zorgorganisaties. Physician assistant Er is een landelijk tekort aan artsen maatschappij en gezondheid, ook op terrein van de infectieziektebestrijding. Ook Drenthe heeft te maken met dit tekort. Om op dit tekort in te spelen werkt GGD Drenthe samen met het Wenckebach Instituut waar de opleiding tot Physician Assistant Maatschappij en Gezondheid is opgestart. Bij GGD Drenthe zijn twee verpleegkundigen met deze opleiding gestart. Over twee jaar moeten deze gediplomeerd zijn. ABR Zorgnetwerk Het ABR (Antibiotica Resistentie) Zorgnetwerk Noord-Nederland, waarin de drie noordelijke GGD’en een centrale rol hebben, heeft in 2021 een groot aantal activiteiten uitgevoerd en/of gecoördineerd. COVID-bestrijding is hierbij het centrale en allesoverheersende thema geweest. De ABR-bestrijding is hierdoor beperkt uitgevoerd. Dit gold ook voor de ketenpartners in de zorg.

In scholingen en webinars door deskundigen infectiepreventie van de GGD is, in het kader van de COVID-bestrijding, wel regelmatig aandacht besteed aan het belang van infectiepreventie en hygiëne. Dit draagt bij aan het terugdringen van ABR. De geringe aandacht voor ABR-bestrijding bleek ook uit het lage aantal meldingen en vragen dat de GGD bereikte op dit gebied. Ook het MRSA/BRMOinformatiepunt van de drie noordelijke GGD’en voor burgers en professionals, kreeg maar heel weinig vragen.

Programma Beschermen Jaarcijfers

In de tabel zijn de begrote cijfers van 2021 weergegeven, naast de gerealiseerde cijfers van 2021 en de drie voorafgaande jaren. Waar afwijkingen zijn worden deze onder de tabel toegelicht.

Realisatie 2021

Begroot 2021

Realisatie 2020

Realisatie 2019

Realisatie 2018

114

Aantal oefeningen draaiboeken outbreaks

Totaal aantal meldingen infectieziekten

740

1.200

692

1.479

1.301

Aantal besmettingen met hepatitis A per 10.000 inwoners

0,1

0,08

Aantal georganiseerde groepsvoorlichtingen gericht op infectiepreventie

Aangiften meldingsplichtige ziekten (art.26) m.u.v. COVID-19

Aantal openbare gezondheidszorg-diagnostieken

IZB+ - de opgeschaalde infectieziektebestrijding gericht op COVID-19 Het organisatieonderdeel IZB+ richt zich op de bestrijding van het coronavirus. Dit gebeurt in nauwe verbinding met het team infectieziektebestrijding. IZB+ bestaat uit meerdere deelprocessen, die nauw met elkaar verbonden zijn. Wat hebben we bereikt? • • • • • • • • • • • •

Ons organisatieonderdeel IZB+ heeft continu flexibel en adequaat ingespeeld op wat nodig was om de coronapandemie in te dammen in Drenthe. We voerden landelijke afspraken uit, waar mogelijk met eigen inbreng en ‘couleur locale’. Als GGD Drenthe hebben we in 2021 334.220 mensen gevaccineerd (eerste, tweede en derde vaccinatie) en 135.111 mensen geboosterd. Een soepel verlopend testproces bij meerdere testlocaties verdeeld over Drenthe. We hebben 417.446 testen uitgevoerd. De tracering van besmettingen met bron- en contactonderzoek verliep zo goed mogelijk, al naar gelang de besmettingsdruk. Een callcenter dat elke dag (inclusief weekenden) bereikbaar was voor vragen van inwoners en ketenpartners. Een werkwijze waarbij we clusters en uitbraken zo snel mogelijk hielpen indammen. Proactieve voorlichting en communicatie voor inwoners, ketenpartners en interne medewerkers. Daarnaast werd geacteerd op de informatiebehoefte en vragen. We beschikken over een accuraat systeem van surveillance, rapportages en stuurinformatie. De GHOR verbond alle partners met elkaar en zorgde voor monitoring van de totale zorgketen, om de zorgcontinuïteit te waarborgen in de regio. Een goedlopend Regionaal Overleg Niet Acute Zorg (RONAZ) waarin samen met ketenpartners opvangcapaciteit gerealiseerd werd voor niet-acute COVID zorg.

We werkten samen in het Regionaal Overleg Acute Zorg (ROAZ) Noord-Nederland, dat ervoor zorgt dat de effecten van de coronacrisis opgevangen worden in de ziekenhuiszorg. We schaalden de inzet en personele bezetting conform de landelijke opschalingsafspraken op. Iedereen is opgeleid en ingewerkt.

Risicogroepen hebben een derde vaccinatieronde gekregen (niet te verwarren met een booster).

Programma Beschermen

Wat hebben we hiervoor gedaan? De inzet op de bestrijding van COVID-19 werd in 2021 intensief voortgezet. Het grote organisatieonderdeel dat vanaf het begin van de pandemie is opgericht (IZB+), bewoog voortdurend mee naar gelang de vraag, het landelijk coronabeleid en de regionale behoefte. We beschrijven het verloop van de pandemie in Drenthe en de activiteiten binnen de deelprocessen van IZB+. Verloop van de pandemie in Drenthe Bij de start van 2021 bevond Nederland zich in een lockdown. De tweede coronagolf was in volle gang. Het aantal besmettingen en het vindpercentage en het aantal clusters in zorginstellingen was hoog. De zorgcontinuïteit in verpleeg- en verzorgingshuizen en de ziekenhuizen stond onder druk door hoog ziekteverzuim onder medewerkers. In de loop van januari begon het aantal besmettingen weer wat af te nemen.

Vanaf begin februari mochten de basisscholen en kinderopvang weer open. De Britse (alfa-) variant van het coronavirus won echter snel terrein. Deze variant bleek besmettelijker dan het oorspronkelijke virustype en leidde begin maart tot de start van derde golf. Het aantal kinderen met een positieve testuitslag en het aantal clusters in het basis- en voortgezet onderwijs steeg sterk. De druk op de ziekenhuiscapaciteit nam landelijk opnieuw toe. Er werden in de ziekenhuizen voorbereidingen getroffen voor fase 3. Dit is het ‘zwarte’ scenario, waarbij er geen voldoende IC-bedden meer zijn voor iedereen die dat nodig heeft.

Programma Beschermen

Richting de zomer daalde het aantal besmettingen weer, onder invloed van de vaccinatiecampagne en gunstiger weersomstandigheden. De maatregelen werden versoepeld. In juli volgde een korte piek in besmettingen die toegeschreven werd aan de te snelle toegang tot nachtclubs, festivals e.d. van mensen die met het Janssen-vaccin waren gevaccineerd (‘Dansen met Janssen’) en het eind van het schooljaar (examenfeestjes). Het aantal besmettingen daalde weer snel.

In oktober startte een derde golf met de delta-variant. Het aantal besmettingen steeg wederom. Eind november volgde een avondlockdown. Half december stabiliseerde de situatie. Echter, er waren grote zorgen over de opkomende omikron-variant, die in andere landen tot een zeer hoge golf van besmettingen heeft geleid. Daarom ging vanaf 19 december een volledige lockdown in werking. De scholen hadden een week vervoegde kerstvakantie. Het nieuwe jaar startte met een vierde coronagolf.

Vaccinaties Op 11 januari 2021 werden in het test- en vaccinatiecentrum op de TT-locatie in Assen de eerste vaccinaties gezet. Half februari volgde de locatie in Emmen. De GGD startte met het vaccineren van zorgmedewerkers en de oudste groepen van mobiele thuiswonenden. Het soort vaccin waarmee gevaccineerd werd was afhankelijk van de beschikbaarheid. Veruit de meeste vaccins bestonden uit BioNTech/Pfizer, en later Moderna. Zorgmedewerkers kregen in de beginperiode ook kort het vaccin Astra Zeneca. In mei en juni werd het Janssen vaccin kortdurend gebruikt voor enkele doelgroepen. Nadat er berichten kwamen over bijwerkingen werd het gebruik van Janssen gestaakt. Het wordt nog wel gebruikt voor specifieke doelgroepen zoals daklozen en zeevarenden, het biedt uitkomst omdat er maar 1 prik nodig is. Eind juni adviseerde de Gezondheidsraad positief voor het vaccineren van 12-17-jarigen en werd ook voor hen toegang tot vaccinaties georganiseerd. In het algemeen kan worden gesteld dat de vaccinatiebereidheid in Drenthe hoog is. Eind 2021 was de vaccinatiegraad ruim 86%.

Programma Beschermen

Naarmate er in de eerste maanden van 2021 meer vaccins beschikbaar kwamen werd de vaccinatiecampagne substantieel opgeschaald. Van oud naar jong kregen alle volwassenen in de periode tussen maart en september de gelegenheid om zich volledig te laten vaccineren. We breidden het aantal vaccinatielocaties uit met een locatie in Hoogeveen (april) en in Meppel (mei). Vanaf het tweede kwartaal gebruikten we de TT-locatie in Assen voor vaccinaties en werd het testen en bron- en contactonderzoek op de locatie aan de Aziëweg geconcentreerd. In september werd de vaccinatielocatie bij de TT gesloten, en een nieuw locatie geopend bij de Bonte Wever. Daarnaast voerden we outreachende vaccinatieactiviteiten uit voor specifieke doelgroepen, zoals bewoners van asielzoekerscentra, arbeidsmigranten, thuis- en daklozen en ongedocumenteerden. We werkten intensief samen de huisartsen. Zij maakten in de avonduren gebruik van de GGDvaccinatielocaties voor het vaccineren van de hun toegewezen doelgroepen. Ook waren er nauwe contacten met de ziekenhuizen in de regio. Vanaf augustus werd ‘prikken zonder afspraak’ geïntroduceerd en werden mogelijkheden geboden om mensen met ‘prikangst’ te vaccineren. Hierbij werd onder meer gebruik gemaakt van VR-brillen. In het najaar sloten we de locatie in Meppel tijdelijk vanwege het afnemende aantal vaccinaties.

Ook de andere locaties waren wat korter open vanwege de flink verminderde vraag. In november werden openingstijden weer verruimd en Meppel heropend. De boostercampagne werd in opdracht van VWS vervroegd ingezet en startte vanaf half november. Er werd gestart met het geven van de boosterprik aan zorgmedewerkers en 60-plussers. Vervolgens kwamen ook de andere leeftijdsgroepen opeenvolgend aan de beurt. Vanwege de omvang en snelheid van de campagne werd hulp gevraagd van Defensie en huisartsen. Daarnaast werden tijdelijk enkele onderdelen van de reguliere GGD-dienstverlening afgeschaald zodat medewerkers konden helpen in de boostercampagne. De test- en vaccinatielocatie in Emmen werd tussentijds verhuisd naar een locatie in Emmen Bargeres, vanwege een brand bij de locatie aan de Van Schaikweg. Testen Voor zowel de snelle antigeentesten als PCR-testen werd vanaf 4 januari het grootschalig test- en vaccinatiecentrum in Assen in gebruik genomen. Verder bleef testen mogelijk op de locaties in Emmen, Hoogeveen en Meppel. Ook de mogelijkheid tot thuistesten door een mobiel testteam is in de gehele periode mogelijk gebleven voor mensen met een kwetsbare gezondheid die niet naar de testlocatie konden reizen. De gemiddelde wachttijd voor de uitslag van een PCR-test varieerde, maar lag over het algemeen tussen de 14 en 18 uur.

Bij grote drukte of juist rustiger momenten waarin er zowel uitschieters naar boven als naar beneden.

De criteria voor testen werden verder verruimd. Vanaf begin maart konden mensen die contact hadden gehad met een besmet persoon zich, ook zonder klachten, laten testen op de vijfde dag na het contact. Vanaf april konden mensen zelf thuis een sneltest doen. In juli en augustus deed de GGD ook ‘testen voor reizen’. Sinds begin december was het mogelijk om een zelftest te gebruiken bij klachten. Daardoor veranderde de vraag naar PCR testen, waarbij mensen vooral hun positieve sneltest kwamen bevestigen. De vraag naar testen bewoog mee met de coronagolven. In vergelijking met de rest van Nederland was de testbereidheid in Drenthe relatief hoog.

Programma Beschermen

Bron- en contactonderzoek Bij bron- en contactonderzoek (BCO) wordt de persoon die besmet is geïnformeerd over de uitslag van de test en krijgt advies over isolatie en leefregels. Het aantal BCO’s loopt dus gelijk op met het aantal besmettingen. Ook gaat de BCO-medewerker na waar de besmette persoon de infectie mogelijk heeft opgelopen en worden de contacten van de persoon nagegaan in de besmettelijke periode. Afhankelijk van de hoeveelheid besmettingen werd geschakeld tussen volledig BCO of verschillende ‘tredes’ van risico-gestuurd BCO. Wanneer nodig sprong GGD Drenthe bij in andere regio’s of andersom. Een landelijke schil van BCO-medewerkers was ook beschikbaar om het BCO uit te voeren bij grote drukte. De CoronaMelder App, waarbij nauwe contacten (anoniem) ingelicht werden over mogelijke besmetting ondersteunde het BCO.

Bij een volledig BCO belt de BCO-medewerker de positief geteste persoon én alle nauwe contacten. Er wordt na enkele dagen nagebeld over de opvolging van de maatregelen, het ontstaan van klachten bij nauwe contacten en eventueel testen na 5 dagen (de ‘monitoring’). Bij een hoge besmettingsdruk wordt overgegaan op risico-gestuurd BCO. De prioriteit komt dan te liggen op het zo snel mogelijk informeren van de positief geteste persoon over de uitslag. Afhankelijk van de aantallen besmettingen wordt gekeken of de GGD zelf de nauwe contacten belt, of dit aan de positief geteste persoon overlaat. Bovendien kan besloten worden om geen monitoringgesprekken meer te voeren.

Het BCO faciliteerde de signalering van clusters in zorginstellingen, onderwijsinstellingen, bedrijven of andere locaties. In het geval van clusters adviseerde de GGD op maat en afgestemd met de instelling over infectiepreventie, grootschalig testen, en bij zorginstellingen ook over cohortverpleging, zorgcontinuïteit, gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) e.d. Datalek Eind januari bleek dat er landelijk een datalek was in de registratiesystemen Coron-IT (voor besmettingen) en HP-zone (voor BCO). De GGD’en hebben de kwetsbaarheden in de systemen meteen aangepast. GGD Drenthe heeft diverse verzoeken gekregen om persoonsgegevens te verwijderen uit deze systemen. In een landelijk afgestemde werkwijze zijn deze verzoeken afgehandeld. Callcenter Vanaf het begin van de pandemie richtte GGD Drenthe een callcenter in om vragen te beantwoorden van inwoners, maar ook van gemeenten, zorg- en onderwijsinstellingen, bedrijven en anderen. Ook via email kunnen vragen aan het callcenter gesteld worden. Het is dagelijks bereikbaar, inclusief het weekend. In de drukste periodes kwamen er tot ruim 6.000 telefoontjes binnen per week. Veel vragen hadden betrekking op de vaccinaties, het coronatoegangsbewijs en de boostercampagne.

Beleid en advies Binnen IZB+ werd het landelijk beleid continu bijgehouden en vertaald naar een werkwijze of advies voor onze regio. Dit werd in afstemming gedaan tussen de DPG, de betrokken managers, artsen, beleidsadviseurs en procescoördinatoren. Ook landelijk en in Noord-Nederland was er een voortdurende afstemming met andere GGD’en, GGD GHOR Nederland en andere partijen.

Programma Beschermen

Voorlichting en communicatie Voorlichting en communicatie zijn een belangrijk onderdeel van IZB+. De communicatie richtte zich op het volhouden van de gedragsregels, neutrale informatie over vaccinaties, testen bij klachten e.d. Voor de communicatie naar het brede publiek, gemeenten en ketenpartners gebruikten we onze website, sociale media, persberichten en webinars. Ook is ingegaan op diverse persverzoeken voor interviews en rondleidingen. Bovendien konden mensen vragen stellen door naar het callcenter te bellen of te mailen. Voor laaggeletterden en minder digitaal vaardigen werden samen met gemeenten aparte communicatie-initiatieven uitgevoerd. Ook was er voortdurend contact met partners om de informatiebehoefte op te halen en daarop proactief te informeren en te adviseren. Er waren directe lijntjes met gemeenten, zorginstellingen en asielzoekerscentra. Speciaal voor het onderwijs en de kinderopvang werd een ‘scholenteam’ opgericht. Naast één op één overleg werden ook nieuwsbrieven en webinars voor specifieke doelgroepen verzorgd, waarbij ingegaan werd op hun vragen. In dit proces speelden de Deskundigen Infectiepreventie (DI’s) een belangrijke rol. Rapportage en surveillance We werken met een aantal stuurinstrumenten en rapportages. Daarin hielden we gedurende het jaar relevante indicatoren en duiding bij rondom o.a.

vaccinaties, testen, BCO en clusters en telefoontjes naar het callcenter. Landelijk was veel belangstelling voor het Drentse dashboard van clusters en uitbraken. We deelden onze ervaringen met andere GGD’en.

Informatieproducten Rapportages VRD-GGD •

Wekelijks ‘Beeld van Drenthe’ met COVID-gerelateerde indicatoren, situatierapportage en duiding voor RCT en RBT

Vaccinaties, testen, besmettingen, call center • Dagelijkse overzichten voor o.a. burgemeesters • Dashboard website GGD Drenthe Clusters en uitbraken • Dagelijkse overzichten voor o.a. burgemeesters Bezetting bedden niet-acute zorg • Frequente overzichten bezetting bedden voor deelnemers ghor • Nieuwsbrief voor zorginstellingen • Aanlevering cijfers voor landelijke monitor zorgcontinuïteit

Verbinding met RCT, RBT en ROT Ook gedurende 2021 was er in Drenthe regionale coördinatie op de coronacrisis vanuit het regionaal crisisteam (RCT) en het regionaal beleidsteam (RBT). Tijdens deze overleggen wordt gesproken over de witte kolom t.a.v de bestrijding van het coronavirus (continuïteit van zorg/WPG bevoegdheden zoals quarantaine), regionale afstemming, bijv. over toezicht en handhaving, crisiscommunicatie, informatievoorziening tussen regio en VWS en gemeentegrens-overstijgende openbare orde en veiligheid. De DPG en de Algemeen Commandant Geneeskundige Zorg (ACGZ) sloten wekelijks aan bij de overleggen en gaven een overzicht van de actuele ontwikkelingen vanuit de witte kolom. Het regionaal operationeel team (ROT) adviseerde het RBT en bereidde het overleg voor. GHOR De GHOR speelde vanaf de start van de pandemie haar rol binnen de crisisorganisatie. De GHOR was continu in verbinding met de zorgpartners (GGD, RONAZ en ROAZ), de veiligheidsregio en het openbaar bestuur (RBT, ROT, RCT). De totale zorgketen werd bovendien gemonitord om de zorgcontinuïteit te waarborgen. De GHOR legt verantwoording af aan de VRD. Het monitoren van de zorgcontinuïteit m.b.t. capaciteit personeel en beschikbare bedden binnen de geneeskundige keten van de regio is een belangrijke taak van de GHOR tijdens de uitbraak van corona.

De beschikbare cijfers werden wekelijks gedeeld met het land voor het landelijke Corona Dashboard. Een andere uitdaging was om ervoor te zorgen dat al het zorgpersoneel in Drenthe toegang heeft tot voldoende persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM). Het PBM-coördinatiecentrum van de GHOR – dat is opgezet tijdens deze crisis – coördineert dan ook de inventarisatie, verdeling en distributie van deze beschermingsmiddelen (denk aan mondkapjes en gezichtsmaskers) en bepaalt op basis van criteria welke zorginstantie wat krijgt. Ook heeft de GHOR samen met de zorgpartners en overheid voorbereidingen getroffen op noodscenario’s. Een voorbeeld van zo’n scenario is een zorginfarct door overbelasting van de ziekenhuizen, verpleeg- en verzorgingshuizen/thuiszorg en een tekort aan beschikbaar personeel en bedden. Gelukkig heeft dit scenario zich in onze regio niet voorgedaan.

Programma Beschermen

Driehoeksoverleg VDG, GGD, VRD Met de toevoeging van de Tijdelijke wet maatregelen COVID-19 aan de Wet publieke gezondheid (oktober 2020), werd de wettelijke grondslag geregeld voor extra maatregelen die nodig zijn ter bestrijding van de epidemie. De Tijdelijke wet geeft de gemeente aanvullende bevoegdheden; zo kan de burgemeester van een aantal nationale coronamaatregelen ontheffing verlenen en daarmee in lokaal maatwerk voorzien. Als het gaat om ontheffing van de regels over groepsvorming, de openstelling van publieke plaatsen en evenementen, moet de burgemeester advies vragen aan de GGD. Het driehoeksoverleg is bedoeld om af te stemmen over eventuele ontheffingen. Daarnaast wordt er informatie uitgewisseld over gemeentelijke vraagstukken over b.v. onderwijs. PSH In het kader van de coronacrisis is met regelmaat geïnventariseerd of er knelpunten waren m.b.t. tot psychosociale hulpverlening aan (kwetsbare) doelgroepen. Hiervoor verwijzen we naar de productgroep CRI. Regionaal Overleg Niet Acute Zorg (RONAZ) Vanaf het begin van de coronacrisis hadden GGD’en van VWS de opdracht om regionaal een structuur te vormen voor de opvang van niet-acute Covidpatiënten. GGD Drenthe vormde een goedlopend RONAZ samen met vertegenwoordigers vanuit de verpleeg- en verzorgingshuizen en thuiszorg (VVT), de GGZ, gehandicaptenzorg, huisartsen, gemeenten en de zorgverzekeraar.

Het RONAZ had ook gedurende 2021 frequent overleg. Het monitorde en bevorderde de zorgcontinuïteit in de niet-acute zorginstellingen en realiseerde de benodigde opvangcapaciteit in zogenoemde coronacentra. Wanneer nodig werd op- en afgeschaald. Hoewel de zorgcontinuïteit tijdens de hoogste pieken onder grote druk stond vanwege een beperkte inzetbaarheid van medewerkers (door ziekte of quarantaine), is het gedurende het hele jaar gelukt om de benodigde zorg te bieden aan Covidpatiënten. In het begin van het jaar heeft Defensie tijdelijk geholpen met coördinerende taken. Er is een ‘zwart scenario’ (ook wel fase 3 genoemd) voorbereid, maar het is gelukkig niet nodig geweest om dit in werking te stellen. In het RONAZ-overleg vond ook afstemming plaats over de vaccinatiecampagne, m.n. ten behoeve van cliënten en personeel. Dit heeft bijvoorbeeld geleid tot initiatieven als voorlichting aan medewerkers van instellingen om uitbraken van COVID-19 te voorkomen en/of te beheersen. Daarnaast werkte het RONAZ mee aan een plan voor een eventueel ‘zwart scenario’ voor de drie noordelijke provincies. In de zomerperiode werd de capaciteit van de COVID-centra afgebouwd tot waakvlamniveau vanwege het lage aantal besmettingen. Sinds de stijging van het aantal besmettingen vanaf oktober is het RONAZ weer geïntensiveerd en zijn alle centra weer opgeschaald.

Regionaal Overleg Acute Zorg (ROAZ) De drie noordelijke GGD’en werkten samen met de acute zorg binnen het ROAZ Noord Nederland. Het ROAZ zorgt voor een adequate ziekenhuiszorg voor COVID-19 patiënten in de regio. Ook worden patiënten vanuit andere regio’s opgevangen. Het ROAZ coördineert daarnaast de op- en afschaling van de reguliere (non-COVID) zorg. Personeel IZB+ is in aantallen medewerkers het grootste onderdeel van GGD Drenthe. Begin januari waren er 300 mensen (200 fte) werkzaam bij IZB+. Op het hoogtepunt was er inzet van 920 medewerkers (525 FTE). Dit is exclusief medewerkers die we inzetten als verkeersregelaar, beveiliging, EHBO en host. Dit waren nog ca. 60 personen extra per dag erbij. Wat hierbij geholpen heeft is dat er aan de voorkant een grote mate van flexibiliteit is ingebouwd door de werving en selectie te outsourcen. Ook werden medewerkers breed opgeleid en ingewerkt op de taken testen, BCO en callcenter, waardoor ze flexibel ingezet konden worden tussen deze processen. De medewerkers voor de vaccinaties zijn in een separaat traject aangetrokken gezien de medische aard van de werkzaamheden. Bij de werving is ook ingezet om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan te trekken. In september werd afscheid genomen van een groot aantal medewerkers omdat de grootschalige vaccinatiecampagne was afgerond.

Hier is veel aandacht aan besteed, om hen met een positief beeld over GGD Drenthe te laten vertrekken en om, indien nodig, weer een beroep op hen te kunnen doen. Dit bleek inderdaad het geval toen eind oktober de besmettingen weer begonnen op te lopen en toen in december de boostercampagne in zeer korte tijd vormgegeven moest worden. Vanwege de vrij plotselinge opschaling van de boostercampagne door de opmars van de omikron-variant, was het noodzakelijk om gedurende een korte periode een beroep te doen om eigen GGD-medewerkers. Vooral jeugdverpleegkundigen hebben ondersteund totdat er weer voldoende externe medewerkers beschikbaar waren. De opschaling was alleen mogelijk door samenwerking met veel partijen en bureaus, zoals Veiligheidszorg, Jens Security, het Rode Kruis, laboratoria, etc.

Programma Beschermen

Bejegening van medewerkers In toenemende mate was er sprake van een vervelende en soms agressieve bejegening van onze medewerkers door cliënten. Dit is ook gebleken uit een medewerkers-tevredenheidsonderzoek. Een brand bij de test- en vaccinatielocatie in Emmen had grote impact op de medewerkers. Indien zich incidenten voordeden is hier adequaat op gereageerd, door middel van beveiliging, opvang van medewerkers en, indien aan de orde, door aangifte bij de politie. Inspectie Eind januari heeft de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd een bezoek gelegd aan de vaccinatielocatie in Assen. In juni werden de locaties Meppel en Hoogeveen bezocht. De waardering was zeer positief. Integratie IZB+ in reguliere GGD-organisatie In de aanloop naar een nieuwe fase van de pandemie zijn we gestart met een denkproces over de integratie van IZB+ in de reguliere GGD-organisatie.

Programma Beschermen Financiële verantwoording IZB+ - de opgeschaalde infectieziektebestrijding gericht op COVID-19 Kostensoort Bron- en contactonderzoek (subtotaal)

Opgave kosten 2021 € 18.790.918

(optioneel) BCO regulier (optioneel) BCO grootschalig risicogericht testen Bemonstering (subtotaal)

€ 18.790.918

(optioneel) Bemonstering regulier (optioneel) Bemonstering grootschatlig risicogericht testen COVID-19 vaccinatie

€ 18.790.918

Overige Meerkosten Infectieziektebestrijding (IZB)

Tuberculosebestrijding (TBC)

Medische Milieukunde (MMK)

Technische Hygiënezorg (THZ) / Toezicht

Seksuele Gezondheid (inclusief SOA poli)

Reizigerszorg

Gezondheidsbevordering (GB)

Algemene Gezondheidszorg (AGZ)

Jeugdgezondheidszorg (JGZ), incl. Rijksvaccinatie

1.266.469

Openbare GGZ / Sociaal medische advisering

Veilig Thuis

Forensische Zorg (For)

Regionale Ambulance Voorziening (RAV)

Overig

Ondersteuning Subtotaal

3.117.127 € 4.383.596

Minder inkomsten (verrekend met minder uitgaven) Infectieziektebestrijding (IZB)

17.514

Tuberculosebestrijding (TBC)

6.198

Medische Milieukunde (MMK)

8.020

Technische Hygiënezorg (THZ) / Toezicht

187.062

Seksuele Gezondheid (inclusief SOA poli)

1.302

Reizigerszorg Gezondheidsbevordering (GB) Algemene Gezondheidszorg (AGZ) Jeugdgezondheidszorg (JGZ), incl. Rijksvaccinatie Openbare GGZ / Sociaal medische advisering

243.253 2.057 0 275.119 -63

Veilig Thuis

Forensische Zorg (For)

Regionale Ambulance Voorziening (RAV)

Overig

-39.378

Ondersteuning

-473.692

Subtotaal

€ 227.392

(optioneel) Voorschot

€0

(optioneel) Verrekening voorschot

€0

Totale uitgaven 2021

€ 60.983.742

Programma Beschermen

Rechtmatigheid Voor de bestrijding van de COVID-19 pandemie heeft de GGD Drenthe, in opdracht van het ministerie van VWS, test- en vaccinatielocaties en ondersteunende processen moeten inrichten. In een korte tijdsperiode moest er een heleboel geregeld worden om een goede bijdrage te kunnen leveren in de bestrijding van de pandemie. Hiervoor zijn opdrachten verstrekt aan diverse leveranciers voor de inkoop van producten en diensten. Voor een aantal van deze inkopen is niet voldaan aan de termijnen in de Aanbestedingswet 2012 m.b.t. (Europese) aanbestedingen en de richtlijnen in de gids proportionaliteit. Voor deze opdrachten is gebruik gemaakt van de bepalingen ‘dwingende spoed’ o.b.v. artikel 2.32 lid 1 sub c van de Aanbestedingswet. In onderstaande tabel is een korte schets van het verloop van de pandemie weergegeven. Hieruit blijkt het onvoorspelbare verloop van de pandemie vanaf februari 2020. Daardoor moest er in korte tijd vaak veel gerealiseerd worden om aan de opdrachten van het Ministerie te voldoen.

Financieel Net als in 2020 zijn aan de uitvoering van de opdrachten die de GGD heeft gekregen voor de bestrijding van het COVID-19 virus hoge kosten verbonden. In bestuurlijk overleg tussen het ministerie van VWS en GGD GHOR Nederland zijn afspraken gemaakt over de vergoeding van deze kosten. In het kort komen de afspraken er op neer dat alle meerkosten die de GGD maakt voor de bestrijding van het virus voor een vergoeding van het ministerie in aanmerking komen. Daarnaast compenseert het ministerie wegvallende opbrengsten van de GGD als gevolg van de COVID-19 crisis. Voor de GGD Drenthe betekent dit dat er sprake is van een volledige schadeloosstelling en dat er zowel voor de bestrijding van het virus als voor de gevolgen van de COVID-19 crisis geen verrekening met het eigen vermogen van de GGD plaatsvindt. Over 2021 hebben we € 60.983.742 aan meerkosten/wegvallende opbrengsten die voor compensatie in aanmerking komen. Aan voorschotten hebben we reeds ontvangen van het Ministerie van VWS € 59.274.205. Resteert nog te vorderen over 2021 van het Ministerie van VWS een bedrag van € 1.709.537.

Programma Beschermen

Seksuele gezondheid De GGD zet zich in voor een goede seksuele gezondheid van de Drentse inwoners. Dit doen we vooral door middel van voorlichting en advies. Vanaf eind 2021 werken we weer met een zelfstandig team vanuit GGD Drenthe. De GGD’en van Drenthe, Friesland en Groningen werken samen in het Centrum Seksuele Gezondheid Noord-Nederland (Sense). We richten ons vooral op groepen met een verhoogd risico: jongeren, migranten, sekswerkers, lesbische vrouwen/homoseksuele mannen/biseksuelen/transgenders (LHBT) en mannen die seks hebben met mannen. Wat hebben we bereikt? • •

Op basis van een heroriëntatie wordt de dienstverlening voor seksuele gezondheid niet meer in een gezamenlijk team met GGD Groningen aangeboden maar vanaf september door een eigen team seksuele gezondheid van GGD Drenthe. We hebben een start gemaakt om onze dienstverlening nog beter te richten aan onze Drentse inwoners.

Wat hebben we hiervoor gedaan? Spreekuur SOA/SENSE Per 20 september zijn we na 1,5 jaar sluiting weer gestart met spreekuren in Assen en Emmen. Alle spreekuur gerelateerde activiteiten hebben we opgepakt: het uitvoeren van triage, het opzetten van een telefonisch spreekuur, het uitleveren van medicatie en het uitvoeren van pr-werkzaamheden. Sekswerkers Omdat het ontvlechtingsproces met Groningen geleidelijk is ingezet hebben we in Groningen nog 1 keer per twee weken de intakegesprekken van sekswerkers verzorgd. Dit hebben we tot 1 november gedaan. We hebben ons ingezet binnen verschillende overleggen, waaronder keten- en zorgcoördinatie mensenhandel GGD Drenthe, breed overleg met politie, GGD, toezichthouders en zorg- en ketenregisseur mensenhandel Verder hebben we onderzoek verricht bij vijf seksbedrijven in Drenthe. Tenslotte hebben we alle prostitutiebedrijven via een brief benaderd waarin is aangegeven dat onze spreekuren in Drenthe weer open zijn gegaan. Social media We hebben na de ontvlechting onze website geactualiseerd en de informatie up to date gemaakt voor onze Drentse inwoners. Daarnaast hebben we samen met GGD Fryslân per 1 oktober een twitteraccount Sekswerk Noord Nederland opgezet. Via Twitter hebben we o.a. aandacht besteed aan de Wereld Hepatitis dag.

Telefonische bereikbaarheid opgestart: We hebben de telefonische bereikbaarheid professionals weer opgestart en alle huisartsen in Drenthe hiervan op de hoogte gesteld. PR seksuele gezondheid binnen de GGD Naast dat we onze externe PR hebben opgepakt om bekendheid te creëren hebben we dit ook intern opgepakt, zodat ook de collega’s binnen GGD Drenthe goed op de hoogte zijn dat we weer in Drenthe actief zijn. Dit ook om verbinding en samenwerking te zoeken met de andere werkvelden van de GGD. Voorlichtingen Ook hebben wij voorlichting op scholen gegeven. Gezien de COVID-19 beperkingen hebben we dit deels online ingezet. We hebben o.a. Sense voorlichting gegeven bij het Drenthe college. Ook hebben we werkcolleges gegeven aan de HBO-V opleiding voor de keuzemodule seksuele gezondheid. En we waren aanwezig bij het voorlichtingsteam deskundigheidsbevordering anticonceptie. Op basisscholen hebben we o.a. de 'bloosdoos’ ingezet en we zijn op scholen aan het werk geweest met de training 'vlaggensysteem'. De afgelopen periode is onze voorlichtingsmedewerker intern verbindingen aan het leggen met o.a. JGZ om te onderzoeken waar het komende jaar kansen liggen op het gebied van samenwerking en gezamenlijke voorlichting/projecten/trainingen op te pakken. Denk hier bv aan 'De gezonde school’.

Multidisciplinair overleg Seksuele gezondheid onder leiding van seksuoloog We nemen samen met collega’s van GGD Groningen deel aan het multidisciplinair overleg seksuele gezondheid, o.l.v. een seksuoloog. Keuzehulpgesprekken ongeplande zwangerschap We hebben 33 keuzehulpgesprekken ingezet als hulp bij ongeplande zwangerschap voor Drenthe en Groningen samen. Prep Onze verpleegkundigen hebben ter voorbereiding op het eventueel uitvoeren spreekuren van Prep in 2022, meegelopen met onze collega's in Groningen

Programma Beschermen Motiverende gespreksvoering Voor medewerkers van MI coaches Noord-Nederland hebben wij een enquête gemaakt voor behoeftepeiling. Nu niet zwanger We hebben bijdragen geleverd aan activiteiten in het kader van ‘Nu niet zwanger’ (intervisies, opleiding, clientcontact).

Jaarcijfers In de tabel zijn de begrote cijfers van 2021 weergegeven, naast de gerealiseerde cijfers van 2021 en de drie voorafgaande jaren. Waar afwijkingen zijn worden deze onder de tabel toegelicht.

Realisatie 2021

Begroot 2021

Realisatie 2020

Realisatie 2019

Realisatie 2018

Activiteiten/campagnes onder jongeren

Activiteiten onder migranten

Activiteiten onder LHBT

Activiteiten t.b.v. prostituees

Bijscholing aan professionals

Aantal Soa consulten

279

900

314

883

820

Vindpercentage Soa

84%

17%

18%

13%

Aantal gevonden Soa

235

155

161

107

Aantal consulten (Sense)

100

120

Aantal Hepatitis B vaccinaties voor risicogroepen

120

151

165

SENSE

In 2021 opvallend het hoge vindpercentage SOA. Deze is 84% met een stijgend aantal van 235 ten opzichte van 17% en vindpercentage in 2020 van 155. Oorzaak hiervan is, dat door corona we keuzes hebben moeten maken en onderdelen noodgedwongen moesten sluiten. Een aantal doelgroepen hebben we opgepakt. De risico doelgroepen hebben we hierdoor heel goed in beeld gehad. Denk hierbij aan de klachtenspreekuren en de prep. Hieruit kwamen meer positieve scores.

Programma Beschermen Crises, rampen en incidenten

De GGD geeft in Drenthe invulling aan de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) en is verantwoordelijk voor publieke gezondheidszorg tijdens rampen en crises. GHOR De Directeur Publieke Gezondheid (DPG) geeft leiding aan de GGD en aan de GHOR. Dit is een wettelijke verankerde taak. De GHOR werkt onder verantwoordelijkheid van het bestuur van de Veiligheidsregio Drenthe (VRD). De DPG legt rechtstreeks verantwoording af aan het bestuur van de VRD over de GHOR-taken.

Wat hebben we bereikt? • • • • •

Gemeenten wisten ons ook dit jaar weer te vinden bij incidenten met maatschappelijke onrust en behoefte aan gecoördineerde psychosociale hulpverlening. We hielden zicht op vraagstukken en mogelijke knelpunten die door Covid ontstonden ten aanzien van de kwetsbare groepen mensen in Drenthe. De vakbekwaamheid van diverse GGD-crisisfunctionarissen is versterkt. De voorbereidingen zijn gestart om in 2022 te komen tot een vernieuwd crisisplan. We hebben advies uitgebracht t.a.v. veiligheid bij de tijdelijke AZC’s.

Wat hebben we hiervoor gedaan? PSHi Gemeenten hebben de GGD ingezet bij incidenten met (kans op) maatschappelijke onrust waarbij behoefte was aan gecoördineerde psychosociale hulpverlening en/of zorgcoördinatie voor kwetsbare mensen. Hierbij is drie keer het protocol PSHi ingezet. Naast de officiële PSHi-inzetten is de GGD in drie andere casussen gevraagd de coördinatierol op zich te nemen en is tweemaal om advies gevraagd in een casus. In het najaar van 2020 is het regionaal kernteam PSH COVID afgeschaald omdat op dat moment de psychosociale hulpverlening en hulp aan kwetsbare groepen in de regio Drenthe goed werd opgepakt door de reguliere partijen. Vanaf dat moment is de GGD blijven monitoren. De GGD heeft het afgelopen jaar iedere zes weken de voormalige kernteampartners PSH o.a. bevraagd of er zorgen over bepaalde (kwetsbare) doelgroepen waren en of er knelpunten m.b.t. psychosociale hulp of knelpunten in de zorgketen waren die regionaal moesten worden aangekaart. Indien nodig werd hierop geacteerd. Trainen en oefenen De procesleiders en ondersteuners PSH (psychosociale hulpverlening) hebben zich dit jaar middels een training verder bekwaamd in hun rollen binnen de PSHOR (psychosociale hulpverlening bij ongevallen en rampen). Het team Milieu en Gezondheid heeft geoefend met crisisbesluitvorming (BOB).

En het kernteam IZB heeft een training gevolgd over crisismanagement, crisisbesluitvorming en de crisistaken van de GHOR en GGD. Advisering Door via de GHOR-netwerkpartners aan elkaar te koppelen, hebben medewerkers van Milieu en Gezondheid tijdig advies kunnen uitbrengen aan de tijdelijke AZC opvanglocaties die in 2021 zijn geopend. Naar een nieuw crisisplan Er is een projectplan opgesteld om in 2022 te komen tot een vernieuwd crisisplan.

Incidenten met dreigende maatschappelijke onrust die door de GGD in opgeschaalde vorm (niet regulier, m.b.v. psh-/ crisiscoördinator) zijn ondersteund

Realisatie 2021

Begroot 2021

Realisatie 2020

Realisatie 2019

Realisatie 2018

pm*

* doorgaans wordt het aantal inzetten niet begroot omdat het niet te voorspellen is hoeveel incidenten gaan plaatsvinden waarbij coördinatie nodig is.

Programma Beschermen

Technische Hygiënezorg Technische Hygiënezorg (THZ) houdt toezicht op de kinderopvang door inspecties en voorlichting. Op deze wijze wordt de veiligheid, hygiëne en gezondheid bevorderd. Daarnaast worden tatoeage- en piercingshops geïnspecteerd. Wat hebben we bereikt? • • • •

Door COVID-19 hebben we de 100%-norm bij de inspecties kinderopvang niet volledig uit kunnen voeren. Het is gelukt om in Drenthe 82% van de instellingen te bezoeken. We hebben vrijwel alle aanvragen voor onvoorziene onderzoeken binnen de termijn uitgevoerd (onderzoek voor en na registratie, nader onderzoek en incidenteel onderzoek o.b.v. signalen en wijzigingen). Er is een aantal onderzoeken na registratie niet binnen de 3 maanden uitgevoerd. Aan de hand van de gegeven adviezen in de rapporten kunnen gemeenten een goede afweging maken in hun handhavingsbeleid. Alle aanvragen voor inspecties van tatoeage- en piercingshops zijn in behandeling genomen. De locaties zijn bezocht, alle locaties die voldeden aan de getoetste wettelijke eisen hebben een (nieuwe) vergunning gekregen. Hiermee is bijgedragen aan beperking van volksgezondheidrisico’s binnen tatoeage- en piercingshops.

Wat hebben we hiervoor gedaan? Toezicht op kinderopvang In 2021 heeft COVID-19 wederom een invloed gehad op het uitvoeren van inspecties. Door sluiting van de kinderopvang is toezicht op locatie niet of beperkt mogelijk geweest. Uitgangspunt bij het toezicht is de landelijke richtlijn, opgesteld door GGD GHOR NL (afgestemd met SZW en VNG). In afwijking daarvan hebben wij ingezet op toezicht op locatie, in plaats van toezicht op afstand. We startten dit jaar met een lockdown in de kinderopvang. Het reguliere toezicht lag daardoor stil in januari en februari. Begin maart is met de gemeenteambtenaren afgestemd om het fysieke toezicht waar mogelijk weer te hervatten. Hierbij kregen de locatie met een rood of oranje risicoprofiel en locaties die in 2020 niet waren gezien de prioriteit. In de periode van eind april tot halverwege december waren alle vormen van kinderopvang geopend en heeft er (aangepast) toezicht plaatsgevonden. We ontvingen van 24 maart tot 25 november dagelijkse updates van locaties met besmettingen, clusters en uitbraken van IZB. Daardoor konden we bepalen welke locaties we konden bezoeken. Waar nodig hebben we kort van tevoren gebeld dat we langskwamen. De voortgang van de jaarlijkse inspecties is in oktober met de gemeenteambtenaren besproken. Van de jaarlijkse te verrichten onderzoeken zijn in Drenthe 82% gerealiseerd, conform het risicoprofiel.

Wettelijk is bepaald dat 5% van de geregistreerde gastouders bezocht moeten worden. Deze steekproef is volledig uitgevoerd, daarnaast is bij 10 gemeenten een ophoging van de steekproef gedaan. Nieuwe gastouders die zich willen laten registreren in het Landelijk Register Kinderopvang (LRK) zijn binnen de wettelijke termijn bezocht. Onvoorziene inspecties zijn grotendeels binnen de wettelijk gestelde termijn uitgevoerd.

Programma Beschermen

Herstelaanbod Sinds 1 januari 2019 wordt er in 11 gemeenten gewerkt met herstelaanbod. Houders krijgen de kans om overtredingen te herstellen binnen een onderling afgesproken termijn. Het doel is dat overtredingen sneller opgelost zijn, de nalevingsbereidheid te verhogen en daarmee de kwaliteit van de kinderopvang te verbeteren. In 2021 is er 30 keer herstelaanbod toegepast, bij KDV, BSO en gastouder. Dit heeft 28 keer geleid tot het oplossen van de overtreding binnen de afgesproken termijn. In 2 gevallen is de gemeente geadviseerd om aanvullende handhavingsacties in te zetten. Toezicht op tatoeage- en piercingshops We hebben alle inspecties van tatoeage- en piercingshops en permanente make-up studio’s conform de wet- en regelgeving uitgevoerd. Versterking dienstverlening door samenwerking De samenwerking tussen de vakgebieden THZ en infectieziektebestrijding (IZB) krijgt sinds 2018 verder vorm door elkaars expertise op het gebied van hygiëne en infectiepreventie te versterken. Wij hebben in oktober een online symposium georganiseerd in samenwerking met de teams IZB en M&G. Dit symposium had als doel houders en beroepskrachten te informeren over veilige en gezonde kinderopvang.

Reguliere inspecties

Realisatie 2021

Begroot 2021

Realisatie 2020

Realisatie 2019

Realisatie 2018

Aantal inspecties KDV/BSO/GOB

540

656

313

571

556

Gastouders (steekproef 5%)

251

278

Gastouders nieuw

120

Totaal regulier

706

907

529

849

857

KDV, BSO/GOB nieuw (OVR + ONR)

141

148

120

KDV/BSO/GOB/VGO nader onderzoek + herstelaanbod

129

157

146

178

KDV, BSO/GOB/VGO inspectie incidenteel

124

106

143

Ophoging steekproef gastouders

166

Totaal onvoorzien

371

588

253

421

448

Aantal inspecties Tattoo & piercing

1.131

1.545

822

1.313

1.359

162

233

Onvoorziene inspecties

Totaal

KDV = kinderdagverblijf/ BSO = buitenschoolse opvang/ GOB = gastouderbureau/ OVR = Onderzoek Voor Registratie / ONR = Onderzoek Na Registratie / VGO = voorziening gastouderopvang

Programma Beschermen Milieu en Gezondheid

De GGD biedt voorlichting en advies over het effect van het binnen- en buitenmilieu op de gezondheid. We adviseren over het effect van schadelijke stoffen op de gezondheid bij milieu-incidenten. De GGD adviseert daarnaast over de manier waarop de leefomgeving kan bijdragen aan gezondheid. Wat hebben we bereikt? • •

We hebben 111 klachten en meldingen over milieu en gezondheid afgehandeld We hebben gemeenten geadviseerd met betrekking tot ruimtelijke plannen, vergunningaanvragen en de implementatie van de Omgevingswet.

Wat hebben we hiervoor gedaan? Bij Milieu en Gezondheid staat nog steeds de voorbereiding en implementatie van de Omgevingswet centraal (medio 2022). Hierin wordt samen opgetrokken met de VRD, de GHOR en met de RUD. M&G wordt bevraagd door gemeenten wanneer er gezondheidskundige vraagstukken zijn ten aanzien van milieufactoren. Gemeenten vragen ook GGDadvies met betrekking tot de advisering bij ruimtelijke plannen waaronder vooroverleg en vergunningaanvragen. Daarnaast is M&G bereikbaar voor inwoners van Drenthe met vragen over omgevingsfactoren en gezondheid. Twee medewerkers zijn bezig met de opleiding GAGS. De GAGS functie wordt op dit moment nog afgenomen van Veiligheidsregio Groningen.

Realisatie 2021

Begroot 2021

Realisatie 2020

Realisatie 2019

Realisatie 2018

Aantal meldingen/klachten

111

180

166

191

166

Aantal beleidsadviezen

Aantal GAGS inzetten in Drenthe

Aantal gemeenten waarin M&G actief is i.h.k.v. de Omgevingswet

Binnenmilieu

Programma Beschermen Openbare Geestelijke Gezondheidszorg - vangnet en advies

Met de vangnet- en adviesfunctie van de GGD beperken we gezondheidsrisico’s voor mensen die in een ongezonde situatie leven en anderen daarbij soms overlast bezorgen. Dit kan zijn door vervuiling, hoarding, problemen met aantallen huisdieren of ongedierte. Wat hebben we bereikt? • • •

We ondersteunden hulpverleners bij probleemverheldering in situaties waarbij hun cliënten te maken hebben met problemen op het gebied van woonhygiëne, hoarding en ongedierte. Met betrokken cliënten en hun hulpverlener(s) maakten we plannen voor de aanpak van woningvervuiling en hoarding en coördineerden de uitvoering daarvan. We adviseerden gemeenten, hulpverleners en huishoudelijke hulpen over (aanvullend) in te zetten hulpverlening of huishoudelijke ondersteuning om terugval te voorkomen en zelfredzaamheid te vergroten. Dit heeft bijgedragen aan het verbeteren van de kwaliteit van leven van cliënten, beperking van risico’s voor de volksgezondheid en het terugdringen van overlast in de directe woonomgeving.

Wat hebben we hiervoor gedaan? De uitvoering van de vangnet- en adviesfunctie is verweven met de additionele OGGZ-taken van de GGD. De sociaal verpleegkundigen OGGZ krijgen verzoeken van hulpverleners om te ondersteunen bij de aanpak van woningvervuiling, hoarding, en problemen als gevolg van huisdieren of ongedierte. De betrokken cliënt staat, anders dan bij OGGZ-bemoeizorg, (soms schoorvoetend) open voor hulp en ondersteuning. De sociaal verpleegkundige OGGZ voegt specifieke expertise en kennis toe in de aanpak van deze problemen. De inzet is over het algemeen kortdurend en in samenwerking met de reeds betrokken hulpverlener. Voorbeelden zijn de ondersteuning van een hulpverlener van verslavingszorg bij de ambulante begeleiding van een cliënt met verslaving en een vervuild huishouden. Of een verzoek om ondersteuning van GGZ of het ziekenhuis omdat een inwoner is opgenomen en de woning vervuild blijkt te zijn. In overleg met de cliënt, kliniek en ambulante begeleiding wordt een woningsanering voorbereid en met een professioneel schoonmaakbedrijf uitgevoerd om zo herstel thuis mogelijk te maken.

Jaarcijfers In de tabel zijn de begrote cijfers van 2021 weergegeven, naast de gerealiseerde cijfers van 2021 en de voorafgaande jaren. Waar afwijkingen zijn worden deze onder de tabel toegelicht.

Inzet soc. vpk. in vangnet en advies

Realisatie 2021

Begroot 2021

Realisatie 2020

Realisatie 2019

Realisatie 2018

De sociaal verpleegkundige inzet vanuit de OGGZ-vangnet en adviesfunctie is in 2021 toegenomen ten opzichte van 2020 en op hetzelfde niveau als 2018 uitgekomen. Bij 22 van de 57 hulpverzoeken heeft een grootschalige woningsanering plaatsgevonden. De verzoeken om hulpverlening fluctueren elk jaar. Een inhoudelijke verklaring is moeilijk te geven aangezien de aantallen beperkt zijn en afhankelijk zijn van hulpverleners die zich bij ons melden. Mogelijk dat de coronapandemie een rol heeft gespeeld bij de toename (zie ook programma additioneel, OGGZ).

Programma Beschermen Tuberculosebestrijding

In de bestrijding van tuberculose werkt GGD Drenthe samen met het Regionaal Expertise Centrum. Er wordt gescreend bij risicogroepen en indien nodig behandeling ingezet. De dienstverlening wordt uitgevoerd door GGD Groningen via een dienstverleningsovereenkomst. Wat hebben we bereikt? •

Binnen de COVID-19 maatregelen hebben we zo veel mogelijk de tuberculosebestrijding door gezet. Screening en vaccinaties gebeurde in 2021 alleen daar waar veilig werken mogelijk was.

Wat hebben we hiervoor gedaan? Preventie, screening, behandeling Vanwege de COVID-19 maatregelen is de tuberculosebestrijding ook in 2021 op een aantal onderdelen aangepast in bepaalde periodes. Daarin volgden we de KNCV Tuberculosefonds richtlijn. De eerste screening op tuberculose bij immigranten en asielzoekers uit landen waar een hoog risico op TBC is gingen door. Voor de vervolgscreenings bekeken we of deze uitgesteld konden worden tot begin 2022. Het bron- en contactonderzoek en de controles van tuberculosepatiënten en mensen met een latente tbc-infectie gingen wel door. Daarbij namen we de maatregelen in acht. Kinderen onder de twaalf jaar van mensen uit hoog risicogebieden, die nog geen vaccinatie hadden, worden normaal gesproken gevaccineerd. In de lockdown periodes stelden we deze vaccinaties uit tot begin 2022. Het aantal BCG-vaccinaties en mantouxtesten bleef achter vanwege een aangepaste werkwijze in verband met COVID-19. Integratie tuberculose- en infectieziektebestrijding De integratie van de uitvoeringstaken van de tuberculosebestrijding (screening e.d.) en de infectieziektebestrijding is vanwege COVID-19 on hold gezet. Het is nog onduidelijk of en wanneer we deze ontwikkeling in 2022 op kunnen pakken.

Realisatie 2021

Begroot 2021

Realisatie 2020

Realisatie 2019

Realisatie 2018

Aantal BCG vaccinaties

104

130

125

Latente tuberculose infectie aangemeld

Aantal opgespoorde latente infecties TBC per 100.000 inwoners in het werkgebied

4,24

3,05

1,01

2,44

Aantal mantouxtesten om TBC vast te stellen

273

350

430

204

Aantal röntgenfoto’s van de longen

609

400

773

470

349

Aantal nieuwe patiënten

2,22

2,44

0,81

2,24

2,44

Aantal nieuwe TBC gevallen per 100.000 in het werkgebied

Programma Beschermen Rijksvaccinatieprogramma Met de uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) worden kinderen beschermd tegen ernstige infectieziekten. Wat hebben we bereikt? •

• •

Op 30 consultatiebureaus en tijdens groepsvaccinaties zijn bijna 55.000 vaccinaties gegeven, daarmee zijn kinderen en jongeren beschermd tegen ernstige infectieziekten. Het aantal vaccinaties is in 2021 hoger dan in 2020, dit komt omdat er in 2021 uitgestelde vaccinaties uit 2020 zijn gegeven. In de eerste helft van het jaar bleven als gevolg van de COVID-19 pandemie een aantal consultatiebureaulocaties gesloten. We hebben in 2021 aan de hand van de richtlijnen van het RIVM de CB-locaties en groepsvaccinatie locaties aangepast en zijn de ‘groepsvaccinaties’ op individuele afspraak uitgevoerd. Als gevolg hiervan hebben we voor de groepsvaccinaties 4 x zoveel fte aan medewerkers moeten inzetten. Er zijn 43 vaccinatiespreekuren georganiseerd. Op deze spreekuren werden nieuwkomers gepland en jongeren die zich alsnog wilden laten vaccineren (‘spijtoptanten’). Er was wereldwijd een tekort aan veiligheidsnaalden. Hierdoor zijn voor de RVP-vaccinaties gebruik gemaakt van (gewone) naalden. Het veiligheidsprotocol is hiervoor aangepast

Wat hebben we hiervoor gedaan? Vaccinatiegraad Medio 2021 zijn door het RIVM de cijfers inzake de vaccinatiegraad over 2020 bekend gemaakt (de cijfers over 2021 worden pas medio 2022 bekend). In Drenthe is er een stijgende trend van HPV-vaccinaties van meisjes van 13 jaar (2020: 67.1%, 2019: 51.9% en in 2018 44,1%). De schatting van deelname van zwangeren aan de 22 wekenprik is ongeveer 74%. Voor een nieuw vaccinatie moment is dat een goed resultaat en beter dan verwacht. Ondanks Covid-19 is er een beperkte daling van de vaccinatiegraad bij BMR/DKTP (1 tot 2%) Ontwikkelingen 2021 We hebben de invoering van het Informed Consent dat per 1 januari 2022 ingaat voorbereid. Daarnaast hebben we in het kader van het Rijksvaccinatieprogramma onderzoek gedaan naar de toekomstige samenwerking tussen de Covid-19 organisatie en de JGZ. Op het gebied van de Kwaliteitscyclus hebben we het volgende gedaan: • Vaccinbeheer: aanpassen cold chain en afspraken toezichthoudend apotheker. • Updaten bekwaamheidsverklaringen vaccineren JGZ-professionals De geplande invoering van de HPV voor jongens is door het RIVM uitgesteld naar 2022 (en 2023). De invoering van de maternale kinkhoest vaccinatie (22 wekenprik) heeft ervoor gezorgd dat het vaccinatieschema voor deze kinderen er anders uit komt te zien.

De registratie van deze vaccinatie in het elektronisch kind-dossier werd bemoeilijkt doordat er nog geen goed werkende implementatietool hiervoor beschikbaar was.

Jaarcijfers In de tabel zijn de begrote cijfers van 2021 weergegeven, naast de gerealiseerde cijfers van 2020 en de drie voorafgaande jaren. Gerealiseerde cijfers over 2021 volgen in de 2e helft van 2022 via het RIVM. Waar afwijkingen zijn worden deze onder de tabel toegelicht.

Realisatie 2020

Begroot 2021

Realisatie 2019

Realisatie 2018

Realisatie 2017

Vaccinatiegraad DKTP kleuters

93,5%

95,0%

93,4%

94,0%

92,5%

Vaccinatiegraad DTP basisschool

94,4%

95,0%

95,6%

94,4%

93,5%

Vaccinatiegraad BMR basisschool

94,6%

95,0%

95,5%

98,5%

98,7%

Vaccinatiegraad HPV meisjes

67,1%

70,0%

51,9%

44,1%

44,4%

Vaccinatiegraad HPV jongens

n.v.t.

70,0%

n.v.t.

Vaccinatiegraad Men ACWY

93,5%

92,0%

92,9%

91,8%

n.v.t.

Vaccinatiegraad MKV (deelname aan)

74,0%

60-70%

n.v.t.

* inclusief minderjarige asielzoekers

Programma Beschermen Programma Beschermen

Product Baten

Resultaat 2020

Begroting 2021 voor wijziging

Begroting 2021 na wijziging

Resultaat 2021

Verschil 2021

108

143

144

125

-20

8.886

963

993

59.993

59.000

Milieu en Gezondheid

467

490

526

538

Openbare geestelijke gezondheidszorg

Seksuele gezondheid

219

245

254

Technische hygiënezorg

1.229

1.325

1.321

1.377

Tuberculose bestrijding

547

556

562

578

11.537

3.810

3.880

62.953

59.073

-108

-143

-144

-125

-8.886

-963

-1.002

-60.002

-59.000

Milieu en Gezondheid

-467

-490

-526

-538

-12

Openbare geestelijke gezondheidszorg

-82

-87

-88

Seksuele gezondheid

-219

-245

-254

-9

Technische hygiënezorg

-1.229

-1.325

-1.321

-1.377

-56

Tuberculose bestrijding

-547

-556

-562

-578

-16

-11.537

-3.810

-3.889

-62.962

-59.073

Crises en incidenten Infectieziektebestrijding

Totaal Baten Lasten

Crises en incidenten Infectieziektebestrijding

Totaal Lasten Infectieziektebestrijding Totaal Reserveringen Totaal Beschermen

NB: Alle bedragen in de financiële overzichten zijn in afgeronde duizendtallen. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan.

Infectieziektebestrijding De financiële verantwoording is opgenomen onder paragraaf Financiële verantwoording IZB+ - de opgeschaalde infectieziektebestrijding gericht op COVID-19.

Technische Hygiënezorg De vraag vanuit gemeenten naar onvoorziene inspecties was fors lager dan begroot. De omzet onvoorziene inspecties bleef hierdoor achter bij begroot. Een aantal medewerkers van Technische hygiënezorg konden ingezet worden voor COVID-19. Het negatieve resultaat van Technische hygiënezorg is opgenomen in de declaratie bij het Ministerie van VWS.

Programma Beschermen Financiële verantwoording bij het programma Beschermen derden Programma

Beschermen - derden

Product

Baten

Resultaat 2020

Begroting 2021 voor wijziging

Begroting 2021 na wijziging

Resultaat 2021

Verschil 2021

Geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio

970

927

925

981

Rijksvaccinatieprogramma jeugd

976

1.026

943

1.235

292

1.946

1.953

1.868

2.216

347

Geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio

-970

-927

-925

-981

-56

Rijksvaccinatieprogramma jeugd

-976

-1.026

-943

-1.235

-292

-1.946

-1.953

-1.868

-2.216

-347

Totaal Baten Lasten

Totaal Lasten Totaal Beschermen - derden

GHOR De kosten van het RONAZ worden hier verantwoord en zorgen voor een overschrijding van de lasten. Deze kosten zijn opgenomen in de declaratie bij het Ministerie van VWS.

Rijksvaccinatieprogramma Jeugd (RVP) De overschrijding van de lasten is het gevolg van aangepaste richtlijnen voor de uitvoering van het RVP. Hierdoor hebben we voor de groepsvaccinaties meer medewerkers moeten inzetten. Deze kosten zijn opgenomen in de declaratie bij het Ministerie van VWS.

Programma Bevorderen

1.2 Programma Bevorderen Gezondheidsbevordering GGD Drenthe adviseert de Drentse gemeenten over interventies en beleid die de gezondheid van de inwoners bevorderen. De interventies zijn effectief en lokaal toepasbaar. GGD Drenthe adviseert ook bij lokale en regionale preventienetwerken. We vertalen landelijke initiatieven gericht op het stimuleren van gezond gedrag naar de Drentse context. De resultaten van onderzoek en kennis over de lokale situatie vormen daarvoor de basis. Wat hebben we bereikt? • • • • • •

• •

We participeerden in gezondheid gerelateerde programma’s en netwerken. We agendeerden binnen gemeenten en in netwerken een breed perspectief van gezondheid. De coronapandemie wordt door velen gezien als een kantelpunt dat ons laat zien dat investeren in een gezonde en veerkrachtige samenleving nodig is. We droegen bij aan een integrale aanpak van preventie in de 12 Drentse gemeenten. Gemeenten hebben adviezen ontvangen en toegepast in (gezondheids)beleid en in de keuze voor interventies. We duidden de resultaten van de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen samen met gemeenten en lokale partners en ondersteunden de totstandkoming van lokale preventieakkoorden. De kansen van een gezonde leefomgeving worden steeds meer gezien. Onze expertise op een gezonde leefomgeving is bij alle gemeenten en ketenpartners in beeld. We zagen nieuwe adviesvragen ten aanzien van de gezonde leefomgeving en de Omgevingswet ontstaan. Het belang van gezondheid is ingebed in de Omgevingsvisie van enkele gemeenten. Met de campagnemix Gezond leven in Drenthe verbonden we alle bestaande campagnes en dragen we bij aan een gezonder en fijner bestaan voor onze inwoners. In Drenthe is het meerjarenprogramma: “Drenthe samen gezond in beweging” inclusief uitvoeringprogramma vastgesteld. We adviseerden over de uitwerking van de geprioriteerde thema’s gezond gewicht en middelengebruik.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Meppel&id=daace07d-aaa3-40b2-b2cb-53add766d102