2. Motivering wijzigingsbesluit omgevingsplan gemeente Meppel voor deelgebieden Binnenstad en Centrumschil & Noordpoort

Omgevingsplan gemeente Meppel Bevoegd gezag:

gemeente Meppel

Soort instrument:

Omgevingsplan

Soort work:

Regeling

Datum aanmaak:

donderdag 13 maart 2025 12:21:14

Disclaimer:

dit is een concept publicatie

Inhoudsopgave Motivering Hoofdstuk 1 Inleiding Paragraaf 1.1 Aanleiding Paragraaf 1.2 Begrenzing van de wijziging Subparagraaf 1.2.1 Deelgebied Binnenstad-Centrumschil Subparagraaf 1.2.2 Deelgebied Transformatiegebied Noordpoort Paragraaf 1.3 Bestemmingsplannen in tijdelijk deel omgevingsplan Paragraaf 1.4 Planvorm Hoofdstuk 2 Planvoornemen Paragraaf 2.1 Binnenstad-Centrumschil Subparagraaf 2.1.1 Opgave deelgebied Binnenstad-Centrumschil Subparagraaf 2.1.2 Beschermd gemeentelijk stadsgezicht Meppel Subparagraaf 2.1.3 Evenementen Paragraaf 2.2 Transformatiegebied Noordpoort Subparagraaf 2.2.1 Stand van zaken en opgave Noordpoort Subparagraaf 2.2.2 Deelgebieden Transformatiegebied Noordpoort Subparagraaf 2.2.3 Uitgangspunten ontwikkeling Transformatiegebied Noordpoort Subparagraaf 2.2.4 Tijdelijk gebruik in het omgevingsplan Subparagraaf 2.2.5 Werkwijze toetsen initiatieven Paragraaf 2.3 Nieuwe werkwijze omgevingsplan Hoofdstuk 3 Gemeentelijk beleid Paragraaf 3.1 Inleiding Paragraaf 3.2 Omgevingsvisie Subparagraaf 3.2.1 Inleiding Subparagraaf 3.2.2 Visie op de fysieke leefomgeving Subparagraaf 3.2.3 Omgevingsvisie Paragraaf 3.3 Bouwstenennotitie Wonen 2022 Paragraaf 3.4 Omgevingsprogramma's Subparagraaf 3.4.1 Inleiding Subparagraaf 3.4.2 Programma Duurzaamheid Paragraaf 3.5 Specifiek beleid gemeente Meppel Subparagraaf 3.5.1 Inleiding Subparagraaf 3.5.3 Kadernotitie 'Zo doen we

Groen!' Subparagraaf 3.5.4 Speelruimteplan Subparagraaf 3.5.5 Detailhandelsbeleid Meppel Subparagraaf 3.5.7 Beleids- en actieplan Gezondheid, bewegen en sport 2020-2030 Subparagraaf 3.5.9 Gemeentelijk verkeer- en vervoersplan 2017 Subparagraaf 3.5.10 Cultuurnota Gemeente Meppel 2024 en verder Subparagraaf 3.5.11 Beleidsvisie Externe veiligheid Subparagraaf 3.5.12 Stadsgezicht Meppel deel 1 en 2 (Hoogbouwvisie) Subparagraaf 3.5.13 Actualisatie van de archeologische beleidsadvieskaart van de gemeente Meppel Subparagraaf 3.5.14 RES Drenthe 1.0 Subparagraaf 3.5.15 Riolering en Water Programma 2023-2028 Subparagraaf 3.5.16 Regionale Adaptatiestrategie (RAS) en Lokale Adaptatie Strategie Gemeente Meppel 2023-2028 Subparagraaf 3.5.17 Lokale Uitvoeringsagenda 2023 - 2028 (LUA) Subparagraaf 3.5.18 Transitievisie warmte Meppel Subparagraaf 3.5.19 Meppeler Erfgoed NU Subparagraaf 3.5.20 Kwaliteitsmanifest Meppel Subparagraaf 3.5.21 Nota parkeernormen Subparagraaf 3.5.22 Evenementenbeleid Hoofdstuk 4 Regelanalyse en beleid Paragraaf 4.1 Inleiding Paragraaf 4.2 Rijksbeleid en regels Subparagraaf 4.2.1 Nationale omgevingsvisie Subparagraaf 4.2.2 Omgevingswet Subparagraaf 4.2.3 Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) Subparagraaf 4.2.4 Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) Subparagraaf 4.2.5 Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) Subparagraaf 4.2.6 Bruidsschat Paragraaf 4.3 Provinciaal beleid

en regels Subparagraaf 4.3.1 Provinciale Omgevingsvisie Subparagraaf 4.3.2 Provinciale Omgevingsverordening 2024 Paragraaf 4.4 Gemeentelijke regels Subparagraaf 4.4.1 Verordening fysieke leefomgeving Hoofdstuk 5 Hoe gaan we het regelen Paragraaf 5.1 Inleiding Paragraaf 5.2 Uitwerking in de regels 2/88

Subparagraaf 5.2.1 Inleiding Subparagraaf 5.2.2 Van planologische activiteit naar omgevingsplanactiviteit Subparagraaf 5.2.3 Regels en locaties Subparagraaf 5.2.4 Aanwijzingen en annotaties Subparagraaf 5.2.5 Vergunningplichten en beoordelingsregels Subparagraaf 5.2.6 Open normen en het omgevingsplan Subparagraaf 5.2.7 Gebodsbepalingen en het omgevingsplan Paragraaf 5.3 Welke activiteiten worden toegestaan en waar Subparagraaf 5.3.1 Reikwijdte omgevingsplan Subparagraaf 5.3.2 Omgevingsvisie, Visie op de fysieke leefomgeving Subparagraaf 5.3.3 Tijdelijk deel van het Omgevingsplan Subparagraaf 5.3.4 Wat staan we waar toe in het Omgevingsplan? Paragraaf 5.4 Omgevingsplanovergangsrecht Subparagraaf 5.4.1 Inleiding Subparagraaf 5.4.2 Wel of geen omgevingsplanovergangsrecht? Subparagraaf 5.4.3 Motivering gemaakte keuzes en situaties omgevingsplanovergangsrecht Subparagraaf 5.4.4 Vormgeving van het omgevingsplanovergangsrecht Paragraaf 5.5 Overgangsfase: van tijdelijk deel naar niet-tijdelijk deel Subparagraaf 5.5.2 Wat gaat wanneer mee naar het niet-tijdelijke deel? Subparagraaf 5.5.1 Inleiding Subparagraaf 5.5.3 Waarin voorziet dit wijzigingsbesluit niet? Hoofdstuk 6 Gevolgen voor de fysieke leefomgeving Paragraaf 6.1 Dienstenrichtlijn Subparagraaf 6.2.1 Toetsingskader Subparagraaf 6.2.2 Doorwerking deelgebied Binnenstad-Centrumschil Paragraaf 6.1 Inleiding Paragraaf 6.3 Veiligheid

Subparagraaf 6.3.1 Toetsingskader Subparagraaf 6.3.2 Doorwerking deelgebied Binnenstad-Centrumschil Subparagraaf 6.3.3 Doorwerking deelgebied Noordpoort Paragraaf 6.4 Water Subparagraaf 6.4.1 Toetsingskader Subparagraaf 6.4.2 Waterschapsverordening Drents-Overijsselse Delta Subparagraaf 6.4.3 Doorwerking deelgebied Binnenstad-Centrumschil Subparagraaf 6.4.4 Doorwerking deelgebied Transformatiegebied Noordpoort Paragraaf 6.5 Milieueffectrapportage Subparagraaf 6.5.1 Toetsingskader Subparagraaf 6.5.2 Doorwerking deelgebied Binnenstad-Centrumschil Subparagraaf 6.5.3 Doorwerking deelgebied Transformatiegebied Noordpoort Paragraaf 6.6 Luchtkwaliteit Subparagraaf 6.6.1 Toetsingskader Subparagraaf 6.6.2 Doorwerking deelgebieden Binnenstad-Centrumschil en Transformatiegebied Noordpoort Paragraaf 6.7 Geluid Subparagraaf 6.7.1 Toetsingskader Subparagraaf 6.7.2 Doorwerking deelgebied Binnenstad-Centrumschil Subparagraaf 6.7.3 Doorwerking deelgebied Transformatiegebied Noordpoort Paragraaf 6.8 Trillingen Subparagraaf 6.8.1 Toetsingskader Subparagraaf 6.8.2 Doorwerking deelgebied Binnenstad-Centrumschil Subparagraaf 6.8.3 Doorwerking deelgebied Transformatiegebied Noordpoort Paragraaf 6.9 Bodem Subparagraaf 6.9.1 Toetsingskader Subparagraaf 6.9.2 Doorwerking omgevingsplan Paragraaf 6.10 Geur Subparagraaf 6.10.1 Toetsingskader Subparagraaf 6.10.2 Doorwerking omgevingsplan Paragraaf 6.11

Laddertoets Subparagraaf 6.11.1 Toetsingskader Subparagraaf 6.11.2 Doorwerking deelgebied Binnenstad-Centrumschil Subparagraaf 6.11.3 Doorwerking deelgebied Transformatiegebied Noordpoort Paragraaf 6.12 Cultureel erfgoed Subparagraaf 6.12.1 Toetsingskader Subparagraaf 6.12.2 Archeologie Subparagraaf 6.12.3 Rijks-, provinciale en gemeentelijke monumenten en beeldbepalende panden Subparagraaf 6.12.4 Rijksbeschermd stadsgezicht Subparagraaf 6.12.5 Gemeentelijk beschermd stadsgezicht Subparagraaf 6.12.6 Bouwhistorische verwachtingswaarden Subparagraaf 6.12.7 Omgeving van het monument Paragraaf 6.13 Verkeer en vervoer Subparagraaf 6.13.1 Toetsingskader Subparagraaf 6.13.2 Doorwerking omgevingsplan 3/88

Paragraaf 6.14 Natuur Subparagraaf 6.14.1 Toetsingskader Subparagraaf 6.14.2 Doorwerking deelgebied Binnenstad-Centrumschil Subparagraaf 6.14.3 Doorwerking deelgebied Transformatiegebied Noordpoort Paragraaf 6.15 Gezondheid Subparagraaf 6.15.1 Toetsingskader Subparagraaf 6.15.2 Doorwerking deelgebied Binnenstad-Centrumschil Subparagraaf 6.15.3 Doorwerking deelgebied Transformatiegebied Noordpoort Paragraaf 6.16 Duurzaam gebruik natuurlijke grondstoffen Hoofdstuk 7 Kostenverhaal en financiële uitvoerbaarheid Paragraaf 7.1 Inleiding Subparagraaf 7.1.1 Toetsingskader Subparagraaf 7.1.2 Doorwerking deelgebied Binnenstad-Centrumschil Subparagraaf 7.1.3 Doorwerking deelgebied Transformatiegebied Noordpoort Paragraaf 7.2 Verantwoording voor de keuze van het systeem zonder tijdvak Paragraaf 7.3 Onderbouwing keuzes in het systeem zonder tijdvak Paragraaf 7.4 Het proces van kostenverhaal in het systeem zonder tijdvak Paragraaf 7.5 Financieel-economische uitvoerbaarheid Hoofdstuk 8 Evaluatie Hoofdstuk 9 Participatie Hoofdstuk 10 Advies Bijlage Akoestisch onderzoek weg- en industrielawaai Noordpoort Meppel Bijlage Lijst panden bouwhistorische verwachting Meppel Bijlage Mer beoordeling Omgevingsplan Meppel Noordpoort Bijlage Mobiliteitsprogramma van eisen Noordpoort Bijlage Notitie verkenning warmteconcepten voor Noordpoort Bijlage Onderbouwing ladder voor duurzame verstedelijking

Noordpoort Bijlage Quickscan flora en fauna Noordpoort Bijlage Stikstofberekening Noordpoort Meppel 06112024 Bijlage Toelichting gemeentelijk beschermd stadsgezicht Binnenstad en Centrumschil Meppel Bijlage Trillingsonderzoek nieuw aan te leggen brug Stadsentree Bijlage Waterhuishoudings en klimaatadaptatieplan Noordpoort Bijlage Participatieverslagen

4/88

Motivering Hoofdstuk 1 Inleiding Paragraaf 1.1 Aanleiding Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Vanaf deze datum bestaat het Omgevingsplan gemeente Meppel uit een tijdelijk deel dat bestaat uit de geldende bestemmingsplannen, beheersverordeningen, uitwerkings- en wijzigingsplannen, exploitatieplannen, inpassingsplannen, bodemkwaliteitskaarten en de Bruidsschat van het Rijk. Dit tijdelijke deel voldoet echter nog niet aan de vereisten die gelden voor het omgevingsplan zoals bedoeld in de Omgevingswet. De gemeente Meppel heeft tot 1 januari 2032 de tijd om het tijdelijke deel van het omgevingsplan om te zetten naar een volwaardig omgevingsplan voor het hele grondgebied dat aan alle eisen van de Omgevingswet, de instructieregels vanuit het Rijk en de provincie Drenthe en de digitale standaarden voldoet. De gemeente Meppel heeft besloten om te beginnen met de eerste wijziging van het omgevingsplan voor de deelgebieden Binnenstad-Centrumschil en Transformatiegebied Noordpoort. De ligging van het gebied waarop de wijziging ziet is weergegeven in de volgende figuur.

Figuur 1.1 Ligging wijziging omgevingsplan gemeente Meppel Met deze wijziging worden de plannen in het tijdelijke deel van het omgevingsplan voor deze deelgebieden vervangen door een regeling in het nieuwe deel van het omgevingsplan. Daarnaast worden de regels voor evenementen voor een aantal evenementenlocaties (die zijn gelegen in de Binnenstad-Centrumschil) in deze wijziging opgenomen. Ook wordt met deze wijziging de aanwijzing van het gemeentelijk beschermd stadsgezicht Binnenstad-Centrumschil geregeld. De raad heeft op 28 september 2023 ingestemd met de Perspectiefnota waarin het versnellen van de ontwikkeling van Transformatiegebied Noordpoort is opgenomen. Belangrijke randvoorwaarde daarbij is de realisatie van de noordelijke Stadsentree. De ambitie is om 1.000 woningen te bouwen in Noordpoort. De Woningbouwimpuls (WBI) en de toekenning van middelen vanuit het Rijk voor (verkeers)infrastructuur helpen hierbij. Om de Stadsentree en de 1.000 woningen in het gebied mogelijk te maken is het aanpassen van de ruimtelijke kaders nodig. Daarom is een wijziging van het omgevingsplan voor het Transformatiegebied voorbereid. Daarnaast wordt de beleidsregel ‘Kwalitatief beoordelingskader Transformatiegebied Noordpoort’ vervangen. Deze motivering bevat de motivatie voor een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, zoals bedoeld in artikel 4.2, eerste lid van de Omgevingswet.

Paragraaf 1.2 Begrenzing van de wijziging Subparagraaf 1.2.1 Deelgebied Binnenstad-Centrumschil Het eerste deelgebied waarop deze wijziging van toepassing is, wordt gevormd door de historische binnenstad van Meppel en de daaromheen liggende schil van overwegende woonbebouwing (Centrumschil). Dit deelgebied wordt begrensd door de Reest, de spoorlijn ZwolleLeeuwarden/Groningen, de Wold Aa, Transformatiegebied Noordpoort, de woonwijk Haveltermade en industrieterrein Oevers. De vergunning voor de woningen op de locatie van de voormalige mini-opslag aan de Galgenkampsweg in Noordpoort is ook verwerkt in het omgevingsplan en maakt ook deel uit van deze wijziging. Strikt genomen valt deze niet binnen het deelgebied Binnenstad-Centrumgebied, maar is wel meegenomen omdat het niet langer onderdeel is van de ontwikkeling van Noordpoort. Deze omgevingsplanwijziging heeft vooral betrekking op het overnemen van de regelingen uit de bestaande planologische instrumenten en het verwerken van vastgesteld beleid. De regels uit de Verordening fysieke leefomgeving zijn niet in deze wijziging opgenomen, die regels worden op een later moment via een wijziging van het omgevingsplan voor het gehele grondgebied in één keer overgezet. In figuur 1.2 is de locatie van het gebied waarop deze wijziging van toepassing is ten opzichte van de stad Meppel weergegeven.

5/88

Figuur 1.2 Ligging deelgebied Binnenstad-Centrumschil Meppel

Subparagraaf 1.2.2 Deelgebied Transformatiegebied Noordpoort Het deelgebied Transformatiegebied Noordpoort ligt in het noordoostelijke deel van de bebouwde kern van de gemeente Meppel. Dit deelgebied vormde voorheen de noordelijke uitloper van het industrieterrein Oevers. In de loop der jaren is dit bedrijventerrein echter enigszins in onbruik geraakt. De gemeente Meppel heeft daarom besloten om Noordpoort te laten verkleuren van bedrijvigheid naar wonen. Noordpoort kan worden opgedeeld in drie ruimtelijk gescheiden delen, namelijk het Steenwijkerstraatweg-deel dat aan de westzijde van de Drentse Hoofdvaart ligt, het Oude Vaart-deel dat aan de oostzijde van de vaart ligt en de voormalige locatie van de onderwijsinstelling AOC-Terra op de kruising van de Ceintuurbaan en de Schoolstraat in het zuidoostelijke puntje van het deelplangebied. Het deelgebied wordt begrensd door: • • • •

provinciale weg N375; de Watertorenbuurt; Steenwijkerstraatweg/Ceintuurbaan/Schoolstraat/Eendrachtstraat; de woonwijk Haveltermade tot aan de Van Oldenbarneveltstraat.

Het gebied wordt van zuidwest naar noordoost doorkruist door de Drentse Hoofdvaart.

Figuur 1.3 Ligging deelgebied Transformatiegebied Noordpoort

Paragraaf 1.3 Bestemmingsplannen in tijdelijk deel omgevingsplan In beide gebieden is sprake van een ‘integrale’ wijziging van het tijdelijk deel van het omgevingsplan, hier worden alle regels uit het tijdelijk deel vervangen door regels in het nieuwe deel. Binnenstad-Centrumschil en Transformatiegebied Noordpoort vormen samen het eerste deelgebied dat integraal wordt opgenomen in het Omgevingsplan gemeente Meppel. Daarbij bestaat de wijziging voor het deelgebied Binnenstad-Centrumschil uit een zoveel mogelijk beleidsneutrale omzetting ten opzichte van het tijdelijke deel. De wijziging voor het deelgebied Transformatiegebied Noordpoort bestaat uit een integrale wijziging van de toegestane gebruiksactiviteiten. Het bestaande bedrijfsmatige gebruik wordt voorzien van een tijdelijke regeling (5 of 7 jaar) en in plaats daarvan worden overwegend woonactiviteiten mogelijk gemaakt. De locatie van de brandweer blijft als zodanig in gebruik en is niet voorzien van een tijdelijke regeling. Als gevolg van de voorliggende wijziging van het omgevingsplan komen de volgende ruimtelijke plannen, voor zover gelegen binnen het deelgebied Binnenstad-Centrumschil en Transformatiegebied Noordpoort, geheel of gedeeltelijk te vervallen: Type plan

Plannaam

Planstatus (datum)

Bestemmingsplan

Meppel - Binnenstad

Vastgesteld (2013-06-27)

Bestemmingsplan

Meppel - Centrumschil

Vastgesteld (2013-06-28)

Bestemmingsplan

Marten Ottenlaan 21

Vastgesteld (2013-11-21)

Bestemmingsplan

Kinkhorststraat

Vastgesteld (2014-06-25)

Bestemmingsplan

Meppel - Grote Oever

Vastgesteld (2014-10-23)

Bestemmingsplan

Meppel - Kromme Elleboog

Vastgesteld (2018-02-01)

Bestemmingsplan

Meppel - Binnenstad, partiële herziening Staat van Bedrijfsactiviteiten Meppel - Verplaatsing Lidl

Vastgesteld (2018-02-01)

Bestemmingsplan

6/88

Vastgesteld (2018-11-15)

Bestemmingsplan

Meppel - Paraplubestemmingsplan Parkeren

Vastgesteld (2018-11-15)

Bestemmingsplan

Meppel - Het Vledder 2018

Vastgesteld (2018-11-15)

Chw bestemmingsplan

Meppel - Transformatiegebied Noordpoort

Vastgesteld (2020-06-18)

Bestemmingsplan Bestemmingsplan

Meppel - Paraplubestemmingsplan geluidszone Vastgesteld (2020-06-18) scheepswerf Meppel - Centrumschil, herziening Zuideinde 76 Vastgesteld (2021-01-28)

Bestemmingsplan

Meppel - Zuideinde 31 en Catharinastraat 28

Vastgesteld (2021-04-29)

Bestemmingsplan

Meppel - Zuideinde 28

Vastgesteld (2021-12-16)

Bestemmingsplan

Meppel - MULO locatie

Vastgesteld (2022-06-02)

Bestemmingsplan

woningomzetting en woningsplitsingParaplubestemmingsplan Meppel - Binnenstad, herziening Kruisstraat 6 e.o. Meppel - Com. De Vos van Steenwijklaan 10

Vastgesteld (22-12-2022)

Meppel Centrumschil, herziening Eendrachtstraat 28

Vastgesteld (2024-05-30)

Bestemmingsplan Bestemmingsplan Bestemmingsplan

Vastgesteld (2023-06-22) Vastgesteld (2023-09-28)

Figuur 1.4 Ligging deelgebied Binnenstad-Centrumschil met geldende bestemmingen

Figuur 1.5 Ligging deelgebied Transformatiegebied met geldende bestemmingen

Paragraaf 1.4 Planvorm Het voorliggende plan betreft een wijziging van het Omgevingsplan gemeente Meppel. Deze wijziging van het omgevingsplan vervangt de geldende bestemmingsplannen binnen het gebied Binnenstad, Centrumschil en Transformatiegebied Noordpoort die sinds 1 januari 2024 zijn opgenomen in het tijdelijke deel van het omgevingsplan.

7/88

Hoofdstuk 2 Planvoornemen Paragraaf 2.1 Binnenstad-Centrumschil Subparagraaf 2.1.1 Opgave deelgebied Binnenstad-Centrumschil De gemeente Meppel heeft besloten om te beginnen met de wijziging van het omgevingsplan gemeente Meppel voor de Binnenstad en de Centrumschil. Meppel kiest voor een geleidelijke omzetting van het tijdelijk omgevingsplan naar het nieuwe omgevingsplan, een ingroeimodel, om het werk behapbaar te houden maar wel met als doel het omgevingsplan voor 1 januari 2032 conform de eisen. Het eerste deelgebied is Binnenstad-Centrumschil omdat hier niet veel nieuwe ontwikkelingen zijn, maar wel veel verschillende activiteiten plaatsvinden. De regels die voor dit gebied worden gemaakt, kunnen bij een volgende wijziging van het omgevingsplan Meppel weer worden gebruikt. In de volgende afbeelding is op de luchtfoto van Meppel het deelgebied Binnenstad-Centrumschil weergegeven.

Figuur 2.1 Luchtfoto Meppel met deelgebied Binnenstad-Centrumschil De gemeente Meppel heeft in 2019 het Ambitiedocument Omgevingswet gemeente Meppel vastgesteld. Daarin heeft de gemeente de hoofdlijnen van de eerste keuzes en afwegingen voor de Omgevingswet neergezet, zo ook voor het omgevingsplan. De gemeente Meppel heeft niet de ambitie om “zomaar” alles los te laten of regels te schrappen of zeer ruim te formuleren. Aan de andere kant is het niet altijd verstandig bij elk risico zomaar een regel te stellen en daarmee de regeldruk toe te laten nemen. We willen geleidelijk aan ontdekken waar loslaten kan en waar we dat willen. Voor het omgevingsplan vallen we in de eerste periode terug op vastgesteld beleid. Deze wijziging van het omgevingsplan is dan ook voornamelijk gericht op behoud van bestaande situaties. Dit betekent dat de bestaande juridisch-planologische mogelijkheden uit de hiervoor geldende bestemmingsplannen en de Verordening fysieke leefomgeving zo goed als mogelijk worden overgenomen. Maar ze worden wel vertaald naar de nieuwe omgevingsplansystematiek zoals opgenomen in de vastgestelde Leidraad wijzigen omgevingsplan Meppel. Hierbij streven we naar een zo beleidsneutraal mogelijke overgang. Dit betekent dat naast de geldende bestemmingsplannen ook het vastgestelde beleid wordt meegenomen in het omgevingsplan.

Subparagraaf 2.1.2 Beschermd gemeentelijk stadsgezicht Meppel Met de vaststelling van de erfgoednota van de gemeente ‘Meppeler Erfgoed NU’ heeft de raad de ambitie uitgesproken om een gemeentelijk beschermd stadsgezicht aan te wijzen. Voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet kon een gemeentelijk beschermd stadsgezicht worden aangewezen op basis van de Erfgoedverordening. In Meppel is de Erfgoedverordening opgegaan in de Verordening fysieke leefomgeving. De aanwijzing vindt onder de nieuwe wetgeving plaats door een wijziging van het omgevingsplan. Met dit wijzigingsbesluit wordt het gemeentelijk beschermd stadsgezicht Binnenstad-Centrumschil Meppel aangewezen. De begrenzing is weergegeven in de volgende figuur.

Figuur 2.2 Ligging aan te wijzen gemeentelijk beschermd stadsgezicht Binnenstad-Centrumschil De historische binnenstad van Meppel en de wijken die daar vanaf de laatste dertig jaar van de 19e eeuw en de eerste veertig jaar van de 20e eeuw omheen zijn gegroeid, vormen tezamen een zeer herkenbaar stedelijk landschap, met een zichtbare diepe historie, een boeiende gelaagdheid van groeifasen en vele monumenten, beeldbepalende panden en boeiende stedelijke ruimten. Binnenstad en Centrumschil bestaan uit acht deelgebieden. Deze deelgebieden - met uitzondering van de naoorlogse Zeeheldenbuurt - vormen een

8/88

vooroorlogs stedelijk geheel, waarbinnen de drie verschillende fasen waar de lange ontstaansgeschiedenis van dit gebied in kan worden onderverdeeld nog goed herkenbaar zijn. Dit zijn de pre-industriële binnenstad uit de periode Middeleeuwen - circa 1870, het vroeg-industriële tijdperk uit de periode 1870-1914 en het laat-industriële tijdperk of Interbellum uit de periode 1918-1940. De naoorlogse fasen van ontwikkeling van de stad hebben wel ingegrepen in dit weefsel, maar vormen er niet de kern van, al zijn er ook in deze fasen gebouwen of structuren toegevoegd die op zichzelf cultuurhistorische waarde hebben. De deelgebieden van het gemeentelijk beschermd stadsgezicht zijn weergegeven in de volgende figuur.

Figuur 2.3 Deelgebieden gemeentelijk beschermd stadsgezicht Binnenstad-Centrumschil en Rijksbeschermd stadsgezicht Oud Zuid Hoewel de wederopbouwperiode en de periode van stadsvernieuwing van de jaren zeventig en tachtig de structuur en samenhang van met name de historische binnenstad hebben aangetast, is de vooroorlogse geschiedenis van Meppel als bloeiende handels-, transport- en industriestad, waar het water een prominente rol in speelde, nog altijd goed herkenbaar. Het nog aanwezige water, de kleinschalige historische bebouwing, aantrekkelijke pleinen en straten en veel historische, met name vooroorlogse architectuur geven een uitdrukkelijke historische identiteit aan het centrumgebied van Meppel, waar behalve de historische binnenstad ook de wijken eromheen - de Centrumschil - toe behoren. Dit gebied bezit door zijn eeuwenoude geschiedenis als handels- en industriestad bovendien een historische stedelijkheid, die uniek is binnen Drenthe. Het was met recht ‘De Poort van Drenthe’. Om deze historische waarden van Binnenstad-Centrumschil voor nu en voor de toekomst te borgen en nieuwe ontwikkelingen zó te begeleiden dat de cultuurhistorische waarden, de historische identiteit van het gebied, de samenhang binnen en tussen de wijken en de ruimtelijke kwaliteiten bewaard blijven, wordt het gehele gebied aangewezen als gemeentelijk beschermd stadsgezicht.

Met deze aanwijzing worden niet alleen cultuurhistorische waarden voor de toekomst veiliggesteld, maar kunnen deze ook actief worden ingezet als ‘werkmateriaal’ voor nieuwe ingrepen die in dit gebied plaats gaan vinden. De status van gemeentelijk beschermd stadsgezicht is niet alleen beschermend voor de bestaande waardevolle bebouwing, maar ook inspirerend voor nieuwe. De toelichting op het gemeentelijk beschermd stadsgezicht is opgenomen als bijlage I bij deze motivering en bevat een uitgebreide biografie van het gebied, een beschrijving van de cultuurhistorische waarden van het gebied als geheel en per deelgebied. Het gebied Oud Zuid maakt historisch en ruimtelijk integraal deel uit van de Centrumschil, maar valt buiten het gemeentelijk beschermd stadsgezicht, omdat dit gebied al in 2011 is aangewezen als rijksbeschermd stadsgezicht. Beide stadsgezichten vullen elkaar aan en completeren de bescherming van Binnenstad en Centrumschil. Het totaalbeeld voor het onderdeel cultureel erfgoed ziet er als volgt uit. Alleen de rijksmonumenten worden door het Rijk geregeld in het Bal (Besluit activiteiten leefomgeving), de rest in het omgevingsplan.

figuur 2.4 Cultureel erfgoed in Binnenstad-Centrumschil

Subparagraaf 2.1.3 Evenementen Voor wat betreft de evenementenlocaties in Binnenstad-Centrumschil gaan we niet beleidsneutraal over. De evenementen zijn in het tijdelijk deel van het omgevingsplan weliswaar opgenomen, maar de regeling voldoet nog niet aan de eisen die de Omgevingswet daaraan stelt en sluit niet goed aan wat de gemeente eigenlijk wil met evenementen. Ook is een betere afstemming op de regels van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) noodzakelijk. De gemeente Meppel heeft in 2015 beleid vastgesteld voor het organiseren en houden van evenementen binnen haar ambtsgebied. Inmiddels is behoefte ontstaan aan het aanpassen van dit beleid, om een flexibele regeling te maken en om te kunnen voorzien in heldere afwegingscriteria en randvoorwaarden voor het organiseren van evenementen op verschillende locaties binnen de gemeente (i.c. de fysieke leefomgeving). Om deze doelstelling praktisch uit te werken, maakt de gemeente gebruik van profielen per locatie, waarbij voor elke evenementenlocatie de kaders worden vastgelegd over het opbouwen van het evenement, het houden van het evenement en het afbreken daarvan. In het omgevingsplan van de gemeente Meppel wordt een groot aantal thema’s geregeld die samen de fysieke leefomgeving binnen de gemeente bepalen.

Daarbij valt te denken aan thema’s zoals milieukwaliteit, duurzaamheid, veiligheid en de toegankelijkheid van de openbare ruimte. Evenementen die binnen de gemeente Meppel worden gehouden, zijn van invloed op veel van deze thema’s. Dit maakt dat het mogelijk maken van evenementen en het inkaderen daarvan, grotendeels onderdeel is van het omgevingsplan. De mate waarin een evenement de fysieke leefomgeving kan beïnvloeden is voor een aantal aspecten van de fysieke leefomgeving sterk afhankelijk van de locatie waar dit evenement wordt gehouden. Denk daarbij aan bijvoorbeeld de eventuele overlast ter hoogte van omliggende woningen. Aan de andere kant zal voor een groot aantal aspecten van de fysieke leefomgeving gelijke regels gelden voor het houden van evenementen op alle evenemententerreinen binnen de gemeente Meppel. De regels zullen dus deels locatie specifiek en deels voor alle evenemententerreinen gelden.

9/88

Deze wijziging is alleen van toepassing op de evenementenlocaties in Binnenstad-Centrumschil. In dit deelgebied liggen drie evenemententerreinen: • evenemententerrein Binnenstad • het evenemententerrein achter schouwburg Ogterop • het evenemententerrein Wilhelminapark Deze evenemententerreinen worden in de volgende figuur weergegeven:

Figuur 2.5 Evenemententerreinen Binnenstad-Centrumschil Het evenemententerrein Binnenstad is onderverdeeld in verschillende locaties: • • • • • •

Kerkplein De Wheem Groenmarkt Prinsenplein kruising Hoofdstraat-Kruisstraat Slotplantsoen

Paragraaf 2.2 Transformatiegebied Noordpoort Subparagraaf 2.2.1 Stand van zaken en opgave Noordpoort Na de vaststelling van het Chw bestemmingsplan Meppel - Transformatiegebied Noordpoort in juni 2020 heeft de gemeente Meppel diverse subsidies aangevraagd (en gekregen) waaronder de WBI en de Rijksmiddelen voor (verkeers)infrastructuur (MIRT). In het kader van de WBI heeft de gemeente een ruime toezegging gehad. Het gevolg hiervan is dat in plaats van de ongeveer 250 woningen op grond van het Chw bestemmingsplan binnen Transformatiegebied Noordpoort kunnen worden gerealiseerd, op grond van afspraken met het Rijk ongeveer 972 woningen moeten worden gerealiseerd. Om verschillende redenen, waaronder de financiële balans van de ontwikkeling van dit transformatiegebied, wordt met de wijziging van het omgevingsplan voor het transformatiegebied Noordpoort de bouw van 1000 woningen mogelijk gemaakt. In het tijdelijk deel (opgenomen in het Chw bestemmingsplan) heeft de bestaande scheepswerf Wout Liezen een tijdelijke bestemming gekregen. Vanaf eind 2027 verkleurt deze bedrijfsbestemming automatisch naar een transformatiebestemming, waarmee de bouw van woningen op het terrein van het bedrijf mogelijk wordt. Inmiddels heeft de scheepswerf besloten de bedrijfsactiviteiten te beëindigen en wenst zij op kortere termijn over te gaan tot het bouwen van woningen op haar terrein.

Om aan deze wens tegemoet te komen, zal met het wijzigen van het omgevingsplan de tijdelijke bestemming moeten worden aangepast naar het toestaan van de woonactiviteit. Tot slot zijn na het vaststellen van het Chw bestemmingsplan en de beleidsregel met diverse initiatiefnemers gesprekken geweest. De initiatieven bevinden zich in verschillende stadia. Zo is er één initiatief waarvoor de omgevingsvergunning is verleend. Daarnaast is de gemeente ook in gesprek geweest met diverse initiatiefnemers over andere initiatieven. Van diverse andere projecten blijkt dat niet alle projecten binnen de kaders van het Chw bestemmingsplan en de bijbehorende beleidsregel past. Bij het doorlopen van deze processen is de behoefte gegroeid om een aantal onderdelen uit de beleidsregel aan te passen om deze nóg beter te maken. Met initiatiefnemers van projecten die nu niet passen blijft de gemeente in gesprek over hun plannen als deze kansrijk worden geacht. Dit ook met het oog op de aanpassingen van ruimtelijke kaders. Met deze wijziging van het omgevingsplan wordt dus een groter aantal woningen binnen het transformatiegebied mogelijk gemaakt dan met het tijdelijke deel mogelijk was. Het grotere aantal te realiseren woningen legt ook een groter beslag op de beschikbare ruimte binnen het transformatiegebied.

Denk hierbij niet alleen aan de ruimte die de bouwblokken innemen, maar ook aan ruimte voor kabels, leidingen en mogelijk een warmtenet in het kader van duurzame energievoorziening. Ook deze ontwikkelingen nopen tot het wijzigen van het tijdelijke deel van het omgevingsplan voor de transformatie van Noordpoort. In de volgende afbeelding is op de luchtfoto van Meppel het deelgebied Transformatiegebied Noordpoort weergegeven.

Figuur 2.6 Luchtfoto Meppel met deelgebied Transformatiegebied Noordpoort

10/88

Subparagraaf 2.2.2 Deelgebieden Transformatiegebied Noordpoort Het Transformatiegebied Noordpoort bestaat uit de volgende deelgebieden: • Steenwijkerstraatweg • Oude Vaart • Schoolstraat Door de deelgebieden Steenwijkerstraatweg en Oude Vaart loopt de nieuwe Noordelijke Stadsentree. Hierna worden de drie deelgebieden en de Stadsentree beschreven. Deelgebied Steenwijkerstraatweg Bedrijventerrein Steenwijkerstraatweg is een gebied dat zal transformeren naar een woongebied met ruimte voor gemengde en recreatieve functies passend bij het wonen. Er is een sterke relatie met het water, met name aan de noordkant (ter plaatse van de jachthaven en het terrein van de scheepswerf). In dit deelgebied komt een groot deel van de noordelijke Stadsentree en de aansluiting daarvan op de N375. De Steenwijkerstraatweg zelf maakt overigens geen deel uit van het deelgebied Noordpoort. Niettemin zal de transformatie van het deelgebied Noordpoort en de aanleg van de Stadsentree leiden tot wijzigingen aan de Steenwijkerstraatweg. Zo wordt deze weg aan de noordzijde afgesloten voor het doorgaande verkeer en verliest zij haar functie als ontsluitingsweg.

Figuur 2.7 Ligging deelgebied Steenwijkerstraatweg Kop van Noordpoort en de Scheepswerf Het deelgebied Kop van Noordpoort en de Scheepswerf omvat het noordelijke gedeelte van het voormalige bedrijventerrein Steenwijkerstraatweg, dat ten noorden van de Galgenkampsweg ligt. De eigenaar van de scheepswerf Wout Liezen heeft deze gronden aan een ontwikkelende partij verkocht. Deze ontwikkelende partij is bezig met een stedenbouwkundige uitwerking voor de transformatie van deze gronden naar een woongebied. Deelgebied Oude Vaart Oude Vaart is een gebied dat zal transformeren naar een woongebied met ruimte voor functies passend bij het wonen. In dit deelgebied komt ook een deel van de noordelijke Stadsentree en de aansluiting daarvan op de Ceintuurbaan.

Figuur 2.8 Ligging deelgebied Oude Vaart Deelgebied Schoolstraat De AOC-Terra locatie is niet meer in gebruik, de bebouwing op het terrein is inmiddels gesloopt. Toekomstige ontwikkeling naar woningbouw is hier mogelijk, maar de precieze omvang is nog afhankelijk van de aansluiting van de Stadsentree en de ruimte die daarvoor nodig is.

Figuur 2.9 Ligging deelgebied Schoolstraat

11/88

Stadsentree Een deel van de gelden die door het Rijk in het kader van de WBI aan Meppel zijn toegezegd zijn gereserveerd voor het realiseren van de Stadsentree. In het Chw bestemmingsplan Meppel - Transformatiegebied Noordpoort is de aanleg van de Stadsentree met een reservering mogelijk gemaakt. Dit plan maakt deel uit van het tijdelijke deel van het Omgevingsplan gemeente Meppel. De nieuwe Stadsentree moet, gelet op de afspraken die met het Rijk zijn gemaakt in het kader van de toegezegde gelden, binnen vijf jaar na toewijzen van de gelden zijn gerealiseerd. De uitwerking van het ontwerp van de Stadsentree wordt, voor zover deze niet past binnen de reservering opgenomen in het tijdelijke deel, met deze wijziging van het omgevingsplan ingepast. De Stadsentree zal met een brug de Drentse Hoofdvaart passeren. Over deze brug zal een vergelijkbare verkeersafwikkeling worden afgewenteld als in de bestaande situatie over de Galgenkampsbrug rijdt. De nieuwe brug zal binnen de transformatie van Noordpoort moeten worden ingepast. Daarnaast passeert de Stadsentree aan de zuidzijde de bestaande bedrijfswoning (beeldbepalend pand) op het terrein van machinefabriek Hemos. Na de beëindiging van deze bedrijfsactiviteiten, zal deze bedrijfswoning als reguliere woning in gebruik blijven.

Bij de aanleg van de Stadsentree zal ter hoogte van deze voormalige bedrijfswoning sprake moeten zijn van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.

Figuur 2.10 Ligging Stadsentree (ZJA Architects & Engineers)

Subparagraaf 2.2.3 Uitgangspunten ontwikkeling Transformatiegebied Noordpoort De grotere woningbouwopgave dan die waarvan in het Chw bestemmingsplan is uitgegaan, de ontwikkeling van de scheepswerf, het ontwerp van de nieuwe Stadsentree en ervaring met het afwegingskader zijn aanleiding voor het wijzigen van het deel van het omgevingsplan dat op het transformatiegebied ziet. Deze ontwikkelingen brengen ook gevolgen met zich mee voor de richting waarin de verschillende deelgebieden binnen Noordpoort op grond van het gewijzigde omgevingsplan moeten kunnen transformeren. Het ontwikkeltempo van Noordpoort is nog onzeker. Om grip te houden op de aanstaande ontwikkeling is er een drietal essenties geformuleerd voor de ontwikkeling, de kernwaarden. Deze abstracte begrippen borgen de kernwaarden van Noordpoort en dragen eraan bij dat er flexibel op langere termijn kan worden ontwikkeld. Verbonden Noordpoort • Goed verbonden met de omgeving • Landschap als identiteitsdrager • Verbonden met het verleden Divers Noordpoort

12/88

• De mens centraal • Toegankelijk voor iedereen Gezond en toekomstbestendig Noordpoort • Aangenaam microklimaat • Toekomstgerichte openbare ruimte • Flexibiliteit in ontwikkeling In het navolgende worden deze richtingen per deelgebied geschetst. Deelgebied Steenwijkerstraatweg Bedrijventerrein Steenwijkerstraatweg is een gebied dat moet transformeren naar een woongebied met ruimte voor functies passend bij het wonen. Er is een sterke relatie met het water, met name aan de noordkant (ter plaatse van de jachthaven en het terrein van de scheepswerf). In dit deelgebied komt een groot deel van de noordelijke Stadsentree en de aansluiting daarvan op de N375. De Steenwijkerstraatweg zelf maakt overigens geen deel uit van het deelgebied Noordpoort. Niettemin zal de transformatie van Noordpoort en de aanleg van de Stadsentree leiden tot wijzigingen aan de Steenwijkerstraatweg. Zo wordt deze weg aan de noordzijde afgesloten voor het doorgaande verkeer en verliest zij haar functie als ontsluitingsweg. Kop van Noordpoort en de Scheepswerf Het deelgebied Kop van Noordpoort en de Scheepswerf omvat het noordelijke gedeelte van het voormalige bedrijventerrein Steenwijkerstraatweg, dat ten noorden van de Galgenkampsweg ligt. De eigenaar van de scheepswerf Wout Liezen heeft deze gronden aan een ontwikkelende partij verkocht.

Deze ontwikkelende partij is bezig met een stedenbouwkundige uitwerking voor de transformatie van deze gronden naar een woongebied. Deze plannen worden nog getoetst en verder uitgewerkt. De ontwikkeling van dit gebied zal de rechtlijnige regelmatige structuur van de oorspronkelijke verkavelingslijnen volgen. Deze komen schuin aan op de Drentse Hoofdvaart. Deze richting verankert samen met de oude watergang de Grift en de havenbekkens het voormalige maritieme gebruik. De nieuwe stadsentree volgt de oorspronkelijke landschappelijke richting en is gericht op de Grote kerk. Binnen deelgebied Scheepswerf worden enkele gebieden met een eigen identiteit onderscheiden. Bouwblokken stadsentree De nieuwe stadsentree wordt begeleid door stevige stadsblokken met geparcelleerde gevelwanden met architectonische eenheden van 20 tot 30 meter. De Werf Meer naar het noorden toe wordt de invloed van de scheepswerf (en havenbekkens) op de sfeer toe groter en richt het gebied zich op het water. Vrijstaande gebouwen worden hier alzijdig vormgegeven. De architectuur is divers en refereert naar de industrieel-maritieme sfeer die past bij een scheepswerf.

Figuur 2.11 Ruimtelijk kader Transformatiegebied Noordpoort (noordzijde) Deelgebied Oude Vaart Oude Vaart is een gebied dat zal transformeren naar een woongebied met ruimte voor gemengde en recreatieve functies passend bij het wonen. In dit deelgebied komt ook een deel van de noordelijke Stadsentree en de aansluiting daarvan op de Ceintuurbaan. Oude Vaart is begin jaren 60 ontwikkeld als bedrijventerrein. De gebouwen zijn hier aan het openbare jaagpad parallel aan de Drentse Hoofdvaart geplaatst, wat de lengte van het kanaal benadrukt. In Oude Vaart vormt de richting van beeldbepalende gebouw Hemos hier een uitzondering op. Dit gebouw volgt juist de schuine ontginningsrichting van het veengebied - en daarmee de richting van de toekomstige stadsentree. Het bedrijventerrein kent momenteel weinig verblijfsruimte en is vrij hard ingericht. In Oude Vaart staan in de toekomst de gebouwen op een met groen en wadi’s in te richten terrein. Hier volgen de gebouwen de haakse oriëntatie op de Drentse Hoofdvaart en maken een contrast met de richting van de voormalige schuine veenstructuur. Rond de stadsentree volgen de gebouwen juist de richting van de oude veenstructuur, gemarkeerd door het bestaande gebouw Hemos. Voorkanten van gebouwen begeleiden de stadsentree, de Drentse Hoofdvaart, de Johan van Oldenbarneveltstraat en De Hugo de Grootstraat.

De Hugo de Grootstraat krijgt een breder profiel waar veel ruimte is voor parkeerplaatsen en bomen. Het pad ten oosten van de Hugo de Grootstraat wordt onderdeel van een bredere doorlopende groene structuur met wandelpaden. Vanuit de wijk Haveltermade kan men door de nieuwe groene wijk naar de vaart wandelen. Transportverdeelstation Door de transformatie van Noordpoort naar een woongebied met 1.000 woningen, komen er flink wat huishoudens binnen de gemeente bij die gebruik zullen maken van onder meer het elektriciteitsnet. Om het elektriciteitsnet te versteken en betrouwbaar te houden, is het nodig om een nieuw zogenoemd transportverdeelstation te plaatsen. Een transportverdeelstation kan worden beschouwd als een stekkerdoos, van waaruit de elektriciteit vanuit de binnenkomende spanningslijn wordt verdeeld naar de verschillende elektriciteitshuisjes die op het schakelstation zijn aangesloten. Het transportverdeelstation bestaat uit een gebouw of waarin een aantal schakelkasten zijn ondergebracht. Een transportverdeelstation heeft dus geen transformatoren. Het gebouw is ongeveer vier meter breed, vier meter hoog en zo’n vijftien meter lang. Rondom dit gebouw is daarbij ruimte nodig voor de binnenkomende en uitgaande leidingen. In totaal beslaat een transportverdeelstation zo’n 360 m2.

In het omgevingsplan is een locatie aangewezen waarbinnen in het deelgebied Oude Vaart het transportverdeelstation mag worden gehuisvest. Deze locatie is groter dan de benodigde 360

13/88

m2. In de regel is dan ook bepaald dat het ruimtebeslag van het transportverdeelstation binnen deze locatie niet groter mag zijn dan 360 m2. Deelgebied Schoolstraat De AOC-Terra locatie is niet meer in gebruik. Toekomstige ontwikkeling naar woningbouw is hier mogelijk, maar de precieze omvang is nog afhankelijk van de aansluiting van de Stadsentree en de ruimte die daarvoor nodig is. De ontwikkellocatie Schoolstraat is gelegen tussen de nieuwe stadsentree, de route voor gemotoriseerd verkeer richting het centrum en vrachtverkeer richting Agrifirm. Een ontwikkeling zal de stadsentree begeleiden en een entree krijgen richting de Schoolstraat. Er dient rekening te worden gehouden met een vergroting van de rotonde op de hoek van de Ceintuurbaan en de Eendrachtstraat.

Figuur 2.12 Ruimtelijk kader Transformatiegebied Noordpoort (zuidzijde) Ruimtelijke kwaliteit transformatiegebied In het Chw bestemmingsplan voor het transformatiegebied Noordpoort was de ruimtelijke kwaliteit geborgd. Nieuwe ontwikkelingen moesten voldoen aan de eisen die in het Afwegingskader waren opgenomen (dat als beleidsregel voor het beoordelen van omgevingsvergunningen geldt). In dit Afwegingskader is een onderdeel Ruimtelijk afwegingskader opgenomen. Hierin worden zowel aan de ontwikkelvelden als aan de openbare buitenruimte kwalitatieve eisen gesteld. Het ruimtelijke afwegingskader is opgebouwd naar drie verschillende gebiedstypologiën: Steenwijkerstraatweg, Oude Vaart en Schoolstraat. Het afwegingskader dat samen met het Chw bestemmingsplan ruimte bood aan de transformatie van Noordpoort naar een woon/werkgebied, past niet meer in de huidige ontwikkeldoelstelling. Het realiseren van 1.000 woningen binnen het transformatiegebied laat geen ruimte meer voor bedrijfsmatige activiteiten. Daarom is het afwegingskader aangepast aan de nieuwe doelstellingen voor het transformatiegebied. In de beleidsregel ‘Beleidsregel voor bouwen, aanleggen en ruimtelijk inrichten van het Transformatiegebied Noordpoort’ is deze op het nieuwe woongebied afgestemde ruimtelijke kwaliteit als toetsingskader voor nieuwe initiatieven vastgelegd.

De opgave om 1.000 woningen binnen het transformatiegebied te realiseren, legt ook een behoorlijk beslag op de binnen het transformatiegebied beschikbare ruimte. Naast deze opgave heeft de gemeente Meppel ook de ambitie om Noordpoort te laten transformeren naar een kwalitatief hoogstaand, gezond, toekomstbestendig en vooral mooi stedelijk gebied. Om dit te bereiken is voor het transformatiegebied een stedenbouwkundig ontwerp gemaakt, waarin is gezocht naar een goede balans tussen buitenruimte, gebouwensembles, stedenbouwkundige kwaliteit en differentiatie in hoogbouw en grondgebonden woningen. Dit heeft geresulteerd in een stedenbouwkundig ontwerp, waarbinnen de individuele initiatiefnemers hun ontwerp kunnen variëren in grondgebonden woningen en hoogbouw, waarbij deze hoogbouw afhankelijk van de locatie binnen het transformatiegebied kan variëren tot maximaal 7, 10 of 16 woonlagen. Deze ontwerpvoorwaarden worden in de volgende figuur weergegeven.

Figuur 2.13 Maximum aantal bouwlagen binnen het transformatiegebied Noordpoort Verkeer en parkeren In opdracht van de gemeente Meppel is een mobiliteitsplan voor de ontwikkeling van 1.000 woningen binnen Noordpoort opgesteld. In dit mobiliteitsplan, dat als bijlage D bij deze motivering is gevoegd, wordt ingegaan op de parkeerbehoefte binnen het gebied. Uitgangspunt van dit mobiliteitsplan is het toepassen van een parkeernorm die passend is bij de doelgroep en het centraal organiseren van het parkeren. In Noordpoort zal een woonmilieu ontstaan met relatief veel appartementen en weinig grondgebonden woningen. In het gebied zal weinig parkeerruimte in de openbare ruimte worden opgenomen. Er wordt zo veel mogelijk op eigen terrein geparkeerd. In het mobiliteitsplan is in het deelgebied Oude Vaart een centrale parkeervoorziening geprojecteerd. Er wordt de komende tijd onderzocht of dit een

14/88

reële mogelijkheid is. Voor het parkeren op het voormalige bedrijventerrein Steenwijkerstraatweg worden parkeervakken in de openbare ruimte dicht bij de woonblokken gereserveerd. In het mobiliteitsplan is gerekend aan de parkeernorm die voor het gebied moet worden toegepast. De berekende parkeernorm kan nog worden aangepast als het woningbouwprogramma verandert, daarom leggen we deze nu nog niet vast. Meer appartementen leidt bijvoorbeeld tot een lagere parkeernorm, meer grondgebonden woningen tot een hogere. Dit is in het omgevingsplan nader uitgewerkt. Voor parkeren is opgenomen dat er sprake moet zijn van voldoende parkeergelegenheid. Dit is nader uitgewerkt in de beleidsregel 'Nota maatwerk parkeernormen Noordpoort'. Voor het parkeren van de fietsen moet in de appartementencomplexen worden voorzien in een inpandige centrale stalling die direct toegankelijk is vanuit de centrale entree van het complex. Deze stallingen moeten geschikt zijn voor bakfietsen en moederfietsen. Bij bedrijfslocaties moeten voldoende oplaadpunten aanwezig zijn. Warmtenet Op het gebied van de energietransitie staan ontwikkelingen ook niet stil. Zo worden de bouwvereisten steeds scherper waardoor in een vroegtijdig stadium goed nagedacht moet worden over de energie infrastructuur.

De transformatie van Noordpoort, met een grote dichtheid van het aantal woningen zoals nu de opgave is, vraagt om een goed doordacht plan en strategie. Ter voorbereiding op het wijzigen van het omgevingsplan, is onderzoek gedaan naar mogelijkheden om de energievoorziening binnen dit deelplangebied op een duurzame manier te verzorgen. Uit dit door DWA uitgevoerde onderzoek, dat als bijlage E bij deze motivering is gevoegd, komt naar voren dat er voor het deelgebied Noordpoort verschillende alternatieve warmtebronnen beschikbaar zijn die in duurzame energie kunnen voorzien. Afhankelijk van de gekozen warmtebron als energievoorziening kan er zelfs aanzienlijk meer warmte beschikbaar worden gemaakt dan de warmte die nodig is voor de 1.000 woningen die in het transformatiegebied zullen worden gerealiseerd met deze wijziging van het omgevingsplan. Om deze duurzame energievoorziening beschikbaar te krijgen vóór de realisatie van woningen in Noordpoort, is een intensief traject opgestart. Er wordt een haalbaarheidsstudie uitgevoerd. En er zal een businesscase moeten worden gebouwd die het uitbaten van een warmtenet binnen het transformatiegebied haalbaar maakt.

Subparagraaf 2.2.4 Tijdelijk gebruik in het omgevingsplan In hoofdstuk 5 van het omgevingsplan is een regeling opgenomen waarin wordt voorzien in het tijdelijk toestaan van de bedrijfsactiviteiten in Noordpoort. In de deelgebieden Steenwijkerstraatweg en Oude Vaart zijn nog tijdelijke bedrijfsactiviteiten zijn toegestaan. Voor deze deelgebieden geldt dat er nog verschillende bedrijven zijn gevestigd. Deze functies zullen op termijn verdwijnen naarmate de ontwikkeling van Noordpoort in gang wordt gezet. Met de tijdelijke regels voor bedrijfsactiviteiten wordt het bestaande gebruik nog tijdelijk toegestaan. Daarnaast wordt in deze regeling aangeven tot welke termijn de bedrijfsactiviteiten worden voortgezet. In het omgevingsplan wordt uitgegaan van een termijn van 5 of 7 jaar na vaststelling van het wijzigingsbesluit. De overgangstermijn geldt niet voor de brandweer, daarvan is nog niet bekend of en wanneer deze weggaat uit het gebied. Daarom zijn op die locatie de bestaande activiteiten toegestaan. Dit betekent dan ook dat ontwikkelingen in de omgeving van de brandweerkazerne zo zullen moeten worden ingericht dat daarmee de bedrijfsvoering op deze kazerne niet wordt beperkt.

figuur 2.14 Termijn tijdelijke bedrijfsactiviteiten Noordpoort [figuur invoegen termijn bedrijfsmatige activiteiten] Voor de tijdelijke bedrijfsactiviteiten geldt dat ook na de inwerkingtreding van het wijzigingsbesluit het college een maatwerkvoorschrift kan stellen. Bij de ontwikkeling van Noordpoort zal het gebied namelijk langzamerhand transformeren van bedrijvigheid naar wonen. De bestaande bedrijven zullen dus op termijn verdwijnen. Als het noodzakelijk of wenselijk is dat bedrijven korter of langer in het plangebied moeten of kunnen blijven, dan kan het college een maatwerkvoorschrift stellen voor die kortere of langere termijn. Indien het bedrijf langer blijft zitten, mag in ieder geval geen verslechtering van het Natura 2000-gebied door de depositie van stikstof optreden. Bij de ontwikkeling van Noordpoort is sprake van een bepaalde fasering. Er wordt gedacht aan de volgende fasering.

15/88

Figuur 2.15 Fasering Transformatiegebied Noordpoort

Subparagraaf 2.2.5 Werkwijze toetsen initiatieven In het omgevingsplan van de gemeente Meppel wordt voor het mogelijk maken van de omvorming van het transformatiegebied Noordpoort naar een woongebied, gebruik gemaakt van een systeem waarbij gebruik wordt gemaakt van een vergunningplicht voor de bouwactiviteit waarmee de nieuwe (woon)gebouwen worden gerealiseerd. Dit is dus een vergunningplicht voor een binnenplanse omgevingsplanactiviteit, waarvoor in het omgevingsplan beoordelingsregels zijn opgenomen waaraan de aanvraag wordt beoordeeld. Deze beoordelingsregels zijn deels als een open norm beschreven; de initiatieven moeten bijdragen aan de kwaliteit die voor het transformatiegebied wordt beoogd. In de beleidsregel ‘Beleidsregel voor bouwen, aanleggen en ruimtelijk inrichten van het Transformatiegebied Noordpoort’ is deze open norm verder uitgewerkt om de vergunningaanvragen op een uniforme en verifieerbare manier te kunnen beoordelen. Daarbij hanteert de gemeente Meppel geen gesloten beoordeling waarbij een aanvraag achter gesloten deuren wordt getoetst, maar een methode van ‘omgevingstafels’ waarbij de beoordeling en aanscherping van de aanvraag in dialoog met de initiatiefnemer gebeurt.

In de Beleidsregels is de uitwerking opgenomen om de regels van het omgevingsplan gemeente Meppel te kunnen toepassen, als het gaat om bouw- en aanlegactiviteiten in het transformatiegebied Noordpoort. De aanvragen voor vergunningen worden onder meer getoetst aan de in de beleidsregel neergelegde criteria. De beleidsregel bestaat uit twee delen: deel 1 waarin de ruimtelijke kaders en ontwikkelregels voor de ruimtelijke

16/88

inrichting van initiatieven zijn beschreven en deel 2 waarin de kaders voor het uitvoeren van bouw- en aanlegactiviteiten binnen initiatieven zijn opgenomen. Deze beide delen worden hierna toegelicht. Deel 1, ruimtelijk kader en ontwikkelregels Het onderdeel ruimtelijk kader en ontwikkelregels bevat een omschrijving van het transformatiegebied, geeft de ontwikkelregels weer, gaat in op de inrichting van de openbare ruimte en sluit af met de kansen voor tijdelijk gebruik van de ruimte vóórdat de daadwerkelijke transformatie naar het beoogde woongebied plaatsvindt. Dit deel van de beleidsregel geeft algemene kernwaarden, stelt regels maar belangrijker dan dat: het inspireert de initiatiefnemers voor de ontwikkeling van hun initiatief. Het document kent verschillende uitwerkingsniveaus. Zo wordt bijvoorbeeld voor de straatprofielen van de openbare ruimte de totale breedte vastgelegd, met daarbij een indicatieve onderverdeling zodat een realistisch en haalbaar beeld ontstaat. De openbare ruimte kadert de ontwikkelvelden in waarmee deze ook vaste afmetingen hebben gekregen. Deel 2, het mengpaneel; afwegingskader voor bouw- en aanlegactiviteiten Voor de bouw- en aanlegactiviteiten is een Mengpaneel gemaakt, dit wordt in Deel 2 behandeld. In het Mengpaneel zijn de kwalitatieve en kwantitatieve kaders opgenomen voor die aspecten waar sprake is van een acceptabele bandbreedte.

Van elk aspect is een ‘schuifje’ gemaakt, waarin de bandbreedtes van punten zijn voorzien. Het Mengpaneel betreft het totaal aan schuifjes. De toetsing aan de beleidsregels borgt dat het initiatief voldoet aan de minimale randvoorwaarden die het nodig heeft om bij te dragen aan de doelen voor het transformatiegebied en om een omgevingsvergunning te kunnen verkrijgen. Het geeft antwoord op de HOE vraag. Dit onderdeel van de beleidsregel richt zich op de ruimtelijke bouwactiviteiten en de aanlegactiviteiten die met het initiatief samenhangen. Initiatieven kunnen daarbij punten scoren. Het totaal aan gescoorde punten leidt tot een al dan niet positief beoordelingsresultaat. De transformatie van Noordpoort zal er voor zorgen dat binnen het transformatiegebied nieuwe gebouwen en buitenruimten zullen worden gerealiseerd. In dit tweede deel van de beleidsregel is een systeem opgenomen waar de aanvraag voor deze bouw- en aanlegactiviteiten worden getoetst. Op basis van het ontwerp van deze bouw- en aanlegactiviteiten worden daaraan punten toegekend. Afhankelijk van de mate waarin de voor het initiatief aangevraagde activiteiten bijdragen aan de doelen die voor het transformatiegebied zijn gesteld, kan het initiatief respectievelijk -1, 0 of 1 punt scoren.

Als het initiatief onvoldoende bijdraagt aan de voor het transformatiegebied gewenste kwaliteit, dan kan de aangevraagde omgevingsvergunning zonder meer niet worden verleend. Dit puntensysteem wordt in deze beleidsregel het ‘Mengpaneel’ genoemd. Voor de bouwactiviteiten bevat het Mengpaneel de schuifjes voor de thema's 'natuurwaarde', 'groen en klimaat' en 'circulariteit'. Voor de aanlegactiviteiten geeft het mengpaneel scores voor de thema's 'stadsnatuur ontwikkelen', 'groen en klimaat' en circulariteit'. Per thema scoort een initiatief 'uitstekend', 'standaard' of 'basis'. Aan deze scores worden respectievelijk +1, 0 of -1 punten toegekend. Na het doorlopen van het mengpaneel worden deze punten voor het onderdeel 'bouwactiviteiten' en het onderdeel 'aanlegactiviteiten' afzonderlijk bij elkaar opgeteld. De totaalscore voor de bouwactiviteiten moet gelijk of groter dan nul zijn. Dit geldt ook voor de totaalscore voor de aanlegactiviteiten. In dat geval kan de omgevingsvergunning voor de bouw- en aanlegactiviteiten worden verleend. Op deze manier zorgt de gemeente Meppel met een heldere en transparante werkwijze op het transformeren van Noordpoort volgens de daarvoor vastgestelde eisen aan de kwaliteit van het gebied.

Paragraaf 2.3 Nieuwe werkwijze omgevingsplan Het Chw bestemmingsplan Meppel - Transformatiegebied Noordpoort is op grond van de voormalige Wet ruimtelijke ordening en Crisis- en Herstelwet vastgesteld. Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Deze Omgevingswet stelt andere eisen aan de inhoud, opbouw en motivering van de wijziging van het gemeentelijke omgevingsplan. De gemeente Meppel heeft zich al enkele jaren voorbereid op deze nieuwe werkwijze door het opstellen van een Leidraad voor het wijzigen van het omgevingsplan en de voorbereiding op het wijzigen van het omgevingsplan voor het deelgebied Binnenstad-Centrumschil. Om de termijnen die gemoeid zijn met het toekennen van de subsidiegelden op grond van de WoningBouwImpuls en de Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport voor Noordpoort en de Stadsentree, heeft de gemeente het deelgebied van de pilot voor Binnenstad-Centrumschil uitgebreid met het Transformatiegebied Noordpoort. De kennis en ervaring die de gemeente Meppel heeft opgedaan met het Chw bestemmingsplan en de pilot wordt daarmee efficiënt gebruikt voor de wijziging van het omgevingsplan voor de transformatie van Noordpoort en Binnenstad-Centrumschil.

17/88

Hoofdstuk 3 Gemeentelijk beleid Paragraaf 3.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt het relevante gemeentelijke beleid en/of programma’s ten aanzien van de ruimtelijke- en functionele structuur die zijn opgenomen in de algemene toelichting van het omgevingsplan Meppel, getoetst en wordt de doorwerking op het omgevingsplan beknopt weergegeven.

Paragraaf 3.2 Omgevingsvisie Subparagraaf 3.2.1 Inleiding De omgevingsvisie vervangt een aantal bestaande beleidsdocumenten. Tijdens de ontwikkeling van de omgevingsvisie is in 2021 een tussendocument vastgesteld. Dit is de Visie op de fysieke leefomgeving. In subparagraaf 3.2.2 wordt verder ingegaan op deze vastgestelde visie. De inhoud van de omgevingsvisie is sinds die tijd verder ingevuld en de omgevingsvisie heeft in het najaar van 2024 als ontwerp ter inzage gelegen. Vaststelling van de omgevingsvisie was tegelijkertijd met de vaststelling van dit wijzigingsbesluit. In subparagraaf 3.2.3 wordt inhoudelijk ingegaan op de omgevingsvisie.

Subparagraaf 3.2.2 Visie op de fysieke leefomgeving De gemeenteraad heeft op 16 december 2021 "Samen bouwen aan kwaliteit - Visie op de fysieke leefomgeving” vastgesteld. Dit is een toekomstbeeld van de gemeente Meppel, gericht op de fysieke leefomgeving. Hierin komen verschillende onderwerpen en thema’s integraal bij elkaar. Deze visie op de fysieke leefomgeving, is het eerste inhoudelijke hoofdstuk voor de Omgevingsvisie Meppel. De gemeente neemt delen van haar bestaand beleid mee in het proces van de Omgevingsvisie. Voor een aantal belangrijke uitdagingen naar de toekomst moet de gemeente nog richting bepalen. In deze visie heeft de gemeente Meppel het toekomstbeeld (2040) aan de hand van de vijf centrale kwesties geschetst, namelijk: • • • • •

verstedelijking; verduurzaming; gezonde leefomgeving; bedrijvigheid; toekomstbestendig buitengebied.

Subparagraaf 3.2.3 Omgevingsvisie In de omgevingsvisie heeft de gemeente vastgelegd wat zij wil met de leefomgeving. Daarbij is gekeken naar 2040. Het is van belang om met een blik op de lange termijn naar de buitenruimte, de maatschappij en de economie te kijken. Dat helpt bij de grote en kleine keuzes die zijn gemaakt over de leefomgeving. De omgevingsvisie van Meppel heeft twee belangrijke functies, en ze valt daarom ook uiteen in twee delen. Deel A Koers voor de leefomgeving Deel A bevat de koers voor de leefomgeving. Deze valt uiteen in vier ambities. Samen bieden ze een antwoord op de uitdagingen van deze tijd. Het gaat om: duurzaam in alle opzichten (hoofdstuk 2), schoon, natuurlijk en gezond (hoofdstuk 3), levendig en leefbaar (hoofdstuk 4), en kwalitatieve en inclusieve groei (hoofdstuk 5). In deze motivering wordt voor beide plangebieden getoetst of sprake is van directe doorwerking van deel A van de omgevingsvisie in deze wijziging van het omgevingsplan. Deel B Werken aan de leefomgeving Deel B laat zien hoe de omgevingsvisie in de praktijk moet worden toegepast. Als de gemeente Meppel werkt aan de leefomgeving is de omgevingsvisie het kader. Het biedt handvatten voor specifieker beleid over bepaalde gebieden of bepaalde onderwerpen.

Het toepassen van Deel B is daarbij bedoeld als handvat bij nieuwe ontwikkelingen en bij deze wijziging van het omgevingsplan enkel van toepassing op het deelgebied Transformatiegebied Noordpoort. Koers voor de leefomgeving De vier ambities die onder de koers voor de leefomgeving vallen worden hierna behandeld. Per ambitie is beoordeeld wat dit betekent voor het deelgebied Binnenstad-Centrumschil en het deelgebied Transformatiegebied Noordpoort. Voor Noordpoort wordt in deze paragraaf ook getoetst hoe de ambities uit de omgevingsvisie in de praktijk wordt toegepast bij de ontwikkeling in het gebied. Alleen doelen en ambities die directe doorwerking hebben op deze wijziging van het omgevingsplan staan genoemd. Duurzaam in alle opzichten en Transitievisie warmte Doorwerking deelgebied Binnenstad-Centrumschil Binnen het plangebied Binnenstad-Centrumschil zal de energie-infrastructuur een transformatie ondergaan. Dit houdt in dat het huidige energiesysteem wordt veranderd. Zowel de binnenstad als de centrumschil moet aardgasvrij worden in 2040. Op welke manier dit gaat plaatsvinden, zal worden uitgewerkt in een nog op te stellen warmteplan voor de binnenstad en de centrumschil. Binnen de regels van het omgevingsplan is aanleg van nieuwe kabels en leidingen gewoon mogelijk.

Doorwerking deelgebied Transformatiegebied Noordpoort De gemeenteraad heeft in de ‘Transitievisie warmte’ opgenomen dat collectieve warmtevoorzieningen tot de mogelijkheden behoren. In voorkomende gevallen dient dit wel onderzocht en nader uitgewerkt te worden. Daarbij moet aandacht zijn voor koppelkansen die een collectieve voorziening zou kunnen creëren voor de bestaande bebouwing in de omgeving. In de ‘Transitievisie warmte’ was destijds bij vaststelling uitgegaan van een gemengd gebied met onder andere bedrijvigheid, recreatie en beperkt aantal woningen. Een collectieve warmtevoorziening leek destijds niet tot de realistische mogelijkheden te behoren. In de Nota van Uitgangspunten voor het transformatiegebied Noordpoort zijn de uitgangspunten verandert voor Noordpoort. In plaats van een gemengd gebied moeten er in Noordpoort 1000 woningen mogelijk gemaakt worden. De uitgangspunten zijn gewijzigd van gemengd naar een betrekkelijk grote hoeveelheid woningen op een betrekkelijk klein gebied biedt de mogelijkheid om alsnog een collectieve warmtevoorziening te onderzoeken. Een eerste verkenning en multi-criteria analyse is gedaan waaruit blijkt dat een collectief warmtesysteem de voorkeur heeft. Op dit moment wordt het voorkeursalternatief verder uitgewerkt naar een haalbaar totaalconcept.