1. Bijlage - Jaarstukken 2025
Tekst van het document
Jaarstukken 2025
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ......................................................................................................................................2 Inleiding ..................................................................................................................................................4 Beleidsjaar samengevat .......................................................................................................................6 Beleidsontwikkelingen .........................................................................................................................6 Financiën op hoofdlijnen .....................................................................................................................8 Thema Samenleving ............................................................................................................................12 Programma 1: Bewegen en Welzijn ..................................................................................................15 Samenkracht en burgerparticipatie................................................................................................17 Volksgezondheid ...........................................................................................................................20 Sportaccommodaties
.....................................................................................................................21 Sportbeleid en activering ...............................................................................................................22 Programma 2: Participatie, zorg en minima ......................................................................................28 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen ............................................................................................29 Inkomensregelingen ......................................................................................................................30 Begeleide participatie ....................................................................................................................32 Arbeidsparticipatie .........................................................................................................................33 Voorzieningen Wmo ......................................................................................................................34 Ondersteuning Wmo......................................................................................................................35 Jeugdhulp ......................................................................................................................................35 Geëscaleerde zorg Wmo
...............................................................................................................36 Geëscaleerde zorg Jeugd .............................................................................................................37 Programma 3: Onderwijs, cultuur en media ......................................................................................43 Onderwijshuisvesting.....................................................................................................................45 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken ..............................................................................................46 Kunst, cultuur en media .................................................................................................................49 Thema Leefomgeving, ruimte en economie .....................................................................................55 Programma 4: Leefomgeving ............................................................................................................56 Wegen, mobiliteit en verkeer .........................................................................................................58 Stadsverzorging.............................................................................................................................60 Water
.............................................................................................................................................60 Groen.............................................................................................................................................61 Parkeren ........................................................................................................................................63 Begraafplaatsen ............................................................................................................................64 Energie, klimaat en milieu .............................................................................................................64 Afvalinzameling .............................................................................................................................68 Riolering ........................................................................................................................................69 Programma 5: Ruimtelijke ontwikkeling ............................................................................................78
2
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Ontwikkeling van de fysieke leefomgeving ....................................................................................80 Bouwen en wonen .........................................................................................................................83 Grondexploitaties woningen ..........................................................................................................83 Programma 6: Economische ontwikkeling ........................................................................................86 Recreatie en toerisme ...................................................................................................................87 Regionale samenwerking ..............................................................................................................88 Economische zaken ......................................................................................................................89 Grondexploitaties niet-woningen en grondzaken ..........................................................................92 Thema bestuur, dienstverlening en veiligheid .................................................................................95 Programma 7: Bestuur, dienstverlening en veiligheid .......................................................................97 Bestuur
..........................................................................................................................................99 Openbare orde en veiligheid .......................................................................................................100 Brandweerzorg en crisisbeheersing ............................................................................................102 Dienstverlening ............................................................................................................................104 Algemene dekkingsmiddelen ..........................................................................................................109 Overzicht overhead .........................................................................................................................115 Paragrafen ..........................................................................................................................................118 Paragraaf lokale heffingen ..............................................................................................................118 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing .....................................................................132 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen ..........................................................................................146 Paragraaf financiering
.....................................................................................................................158 Paragraaf bedrijfsvoering ................................................................................................................162 Paragraaf verbonden partijen ..........................................................................................................170 Paragraaf grondbeleid .....................................................................................................................188 Paragraaf Wet open overheid .........................................................................................................196 Paragraaf duurzaamheid .................................................................................................................197 Paragraaf Wijk- en dorpsgericht werken .........................................................................................203 Financiële jaarrekening 2025 ...........................................................................................................206 Balans .............................................................................................................................................206 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ........................................................................209 Toelichting op de balans
.................................................................................................................215 Overzicht baten en lasten per programma ......................................................................................235 Verschillen rekening en begroting op hoofdlijnen ............................................................................241 Onvoorziene uitgaven .....................................................................................................................243 Incidentele baten en lasten .............................................................................................................243
3
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Rechtmatigheidsverantwoording .....................................................................................................248 Wet Normering Topinkomens ..........................................................................................................250 Taakvelden ......................................................................................................................................252 Overig .................................................................................................................................................254 Sisa bijlage verantwoordingsinformatie ...........................................................................................254 Controle verklaring van de accountant ............................................................................................283 Totaal overzicht investeringen .........................................................................................................283 EMU saldo .......................................................................................................................................286
Inleiding Inleiding Omschrijving (toelichting) Inleiding Voor u liggen de jaarstukken 2025. In deze jaarstukken legt het college van burgemeester en wethouders verantwoording af over het jaar 2025. Dit gaat over het beleid én over de financiën. In de jaarstukken leest u wat er is gedaan met de begroting 2025. We kijken daarbij naar de doelen en afspraken uit de geactualiseerde programmabegroting 2025. Met ingang van 2025 is een nieuwe indeling van de begroting vastgesteld. De indeling bestaat uit zeven programma's, het overzicht overhead en het overzicht Algemene dekkingsmiddelen. Daarnaast zijn twee paragrafen vervallen en twee nieuwe toegevoegd: Duurzaamheid en Wijk- en dorpsgericht werken. De programma's zijn gebundeld in een overkoepelend thema, waardoor de inhoudelijke samenhang op thema-niveau is weergegeven. Leeswijzer Via de menutegels vindt u de volgende onderdelen: Het jaarverslag (programmaverantwoording) Hierin staat per programma wat we wilden bereiken, wat we hebben gedaan en wat dat heeft opgeleverd. De paragrafen
4
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Hierin staan de verplichte paragrafen volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). De financiële jaarrekening Dit onderdeel bevat onder andere: •
de balans met toelichting
•
het overzicht van baten en lasten
•
de rechtmatigheidsverantwoording
•
het overzicht van taakvelden
Overig Hier vindt u onder andere: •
het overzicht van specifieke uitkeringen (SiSa)
•
de verantwoording interbestuurlijk toezicht (IBT)
•
de controle verklaring van de accountant
•
een totaaloverzicht van lopende en afgeronde investeringen
•
het EMU-saldo
Programmaverantwoording In de programmaverantwoording beantwoorden we per programma vier vragen: 1. Wat valt onder dit programma? 2. Wat hebben we in 2025 bereikt? 3. Wat hebben we daarvoor gedaan? 4. Wat heeft dit gekost? Per programma lichten we ook de voortgang van de geplande investeringen toe.
5
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Beleidsjaar samengevat Beleidsontwikkelingen Beleidsontwikkelingen Omschrijving (toelichting) Beleidsontwikkelingen In 2025 is veel werk verricht om inwoners te ondersteunen, met partners samen te werken en Meppel mooier en levendiger te maken. Dat wordt uitvoerig beschreven in de volgende hoofdstukken. In deze paragraaf treft u een opsomming aan van een aantal markante punten, die niet altijd de schijnwerpers halen. Zorgzame gemeenschappen Inwoners kunnen elkaar beter vinden via Meppel voor Elkaar (matchen van vrijwilligers) en Domeinoverstijgende Samenwerking Nijeveen (samenwerking rond zorg). 'Naobercirkels' zijn in ontwikkeling. Gezonde leefstijl Aan verbeteren van de gezondheid is onder meer gewerkt door de ondersteuning van trainingen Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI) en de buurtsportcoaches. De vernieuwing van het zwembad is een grote beslissing, die ook kan bijdragen aan meer bewegen en daarmee aan gezondheid. Toegankelijke voorzieningen Het Geldloket is omgevormd naar Informatieplein, waardoor inwoners op meer terreinen gemakkelijk informatie kunnen verkrijgen. De begrijpelijkheid van communicatie van de gemeente is verbeterd bij het realiseren van de nieuwe website en bij de helft van alle uitgaande brieven (de andere helft volgt in 2026). Ook is gewerkt aan armoedepreventie via Moneyways op scholen, Kansrijke Start en Gesprek over Gebrek.
Onderwijshuisvesting Afgelopen jaar is veel inzet gepleegd op dit terrein. Met name bij voorbereidingen voor de tijdelijke school Nieuwveense Landen, de uitbreiding van Greijdanus, de Reestoeverschool en het toekomstige kindcentrum Nieuwveense Landen. Ook rond Dingstede zijn de nodige gesprekken gevoerd.
6
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Bruisend cultureel leven Een start is gemaakt met het versterken van de Plataan als plek waar van alles gebeurt. Het wordt in 2026 een belangrijke locatie voor Ogterop on Tour. De beide musea hebben in 2025 belangrijke beslissingen genomen voor grote veranderingen. Het Stedelijk Museum is verhuisd naar De Hes. Het Drukkerijmuseum heet voortaan InDruk en bereidt zich voor op een grote verbouwing. Beide richten zich ook op inhoudelijke vernieuwing. Duurzaamheid Een kadernotitie voor elektrisch laden is vastgesteld en er zijn 33 laadpalen geplaatst. Tal van evenementen zijn georganiseerd gericht op bewustwording; onder meer Meppel schoon in één dag en de Boomfeestdag. De kwaliteit van de afvalscheiding is bevorderd door de ingebruikname van een weegunit bij het inzamelen (een zware container is vaak niet goed geladen). Via Meppel Deelt worden inwoners gestimuleerd om materialen van elkaar te lenen in plaats van dat ieder ze koopt. Wonen Behalve de forse toename van woningen in Nieuwveense Landen zijn ook wat meer bijzondere woningen gerealiseerd. Zo is sociale woningbouw gepleegd in de Eendrachtstraat en in twee gebieden in Nieuwveense Landen. Collectief Particulier Opdrachtgeverschap heeft gewerkt in Danninge Erve. En via verschillende inbreidingslocaties is het gebruik van kostbaar buitengebied beperkt; de Urzo-locatie, Marijkestraat, Randweg zijn hiervoor in beeld.
Natuurlijk is ook Noordpoort een grote inbreidingslocatie. Regiodeals Meppel heeft opnieuw gescoord met regiodeals. Dit keer zelfs met twee. Voor Toekomstbestendige Bedrijventerreinen is € 0,5 miljoen beschikbaar. Bedrijvenclub ICCPMM gaat hier werk van maken. De andere regiodeal betreft de vier gemeenten in ZuidwestDrenthe. Zij hebben samen € 6 miljoen in het vooruitzicht gesteld gekregen voor een gebiedsarrangement gericht op versterking van de sociale samenhang, samenwerking, voorzieningen in wijken en 'groen gewortelde groei'. Daarnaast wordt het Regiostedenfonds van provincie Drenthe verlengd, waarmee de binnenstad nog aantrekkelijker wordt gemaakt. Raadsbekendheid Op verschillende manieren is het afgelopen jaar het werk van de gemeenteraad aan inwoners onder de aandacht gebracht. Dat is onder meer gedaan door het organiseren van de cursus Politiek Actief en door Gast van de Raad, waarbij burgers op een aantrekkelijke manier kennis kunnen maken met wat de raad doet en hoe zij functioneert. Aanpak jongerenproblematiek Via een intensief traject is contact gemaakt met en is uiteindelijk de overlast beperkt van een groep jongeren. Het zeven-stappenmodel van Wegwijzer Jeugd en Veiligheid is daarbij gehanteerd. Het is de bedoeling deze aanpak vaker te gaan toepassen.
7
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Uiteraard is hiernaast veel gedaan aan de voortgang van tal van projecten, aan onderhoud en beheer van de openbare ruimte, aan klantcontacten op allerlei gebieden, aan de bedrijfsvoering - te veel om op te noemen.
Financiën op hoofdlijnen Financiën Omschrijving (toelichting) Bij het vorige onderdeel zijn de beleidsontwikkelingen in 2025 toegelicht. De financiële uitwerking leidt tot een positief resultaat van € 14,8 miljoen in 2025. Vergelijking met actuele begroting 2025 Een analyse van het saldo van baten en lasten op programmaniveau leidt tot het volgende beeld: Analyse per programma Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Primaire begroting 2025 Totaal
Begroting 2025
Realisatie 2025
Begroot - Rekening 2025
Bewegen en welzijn
3.792
8.482
6.871
5.953
918
Participatie, zorg en minima
36.419
40.757
39.163
39.227
-63
Onderwijs, cultuur en media
7.399
8.469
8.683
8.129
554
Leefomgeving
10.779
12.054
11.259
11.425
-166
Ruimtelijke ontwikkeling
664
3.062
1.952
560
1.392
Economische ontwikkeling
1.538
2.636
2.264
763
1.501
Bestuur, dienstverlening en veiligheid
7.608
7.524
7.768
8.680
-912
Algemene dekkingsmiddelen
-97.645
-98.268
-104.507
-106.447
1.940
Overhead
15.535
15.274
15.201
16.897
-1.695
Gerealiseerd resultaat
-13.911
-9
-11.345
-14.814
3.469
8
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Toelichting financiële afwijkingen Omschrijving (toelichting) Totaal beeld Het positieve verschil tussen het werkelijke resultaat over 2025 met de oorspronkelijke begroting zoals die is vastgesteld in november 2024, bedraagt € 14,8 miljoen. Deze meevaller is voornamelijk ontstaan aan de inkomstenkant door hogere rijksbijdragen die niet waren voorzien tijdens het proces van opstelling van de begroting. Het gaat dan met name om een overschot integratie-uitkering van het rijk Beschermd Wonen (€ 1 miljoen), de rijksbijdrage opvang vluchtelingen Oekraïne (€ 2,1 miljoen), de stimuleringsregeling woningbouw (€ 1,1 miljoen) en de uitkering uit het gemeentefonds (€ 8,2 miljoen). De omvang van de gemeentefondsuitkering in deze jaarstukken 2025 is gebaseerd op circulaires die zijn ontvangen nadat onze programmabegroting 2025 is opgesteld. De Miljoenennota van het rijk en ook de Voorjaarsnota 2025 van het rijk kwamen met extra financiële middelen voor gemeenten. Denk aan de compensatie vanaf 2025 voor de landelijke tekorten in de jeugdzorg, een extra compensatie voor de loon- en prijsontwikkelingen en middelen voor versterking infrastructuur sociaal ontwikkelbedrijven. Tegenover de hogere rijksinkomsten staan hier en daar ook hogere uitgaven die deels in deze jaarrekening zijn verantwoord. Een aantal uitgaven verwachten we nog te moeten doen.
Deze worden meegenomen in het bestemmingsresultaat bij deze jaarrekening. De hogere rijksinkomsten zijn grotendeels incidenteel van aard. Geactualiseerde begroting Hierboven is een vergelijking gemaakt met de oorspronkelijke begroting. Deze begroting is geactualiseerd via de bestuursrapportage 2025 en de financiële tussenrapportage 2025. Het geraamde resultaat is daarin bijgesteld naar € 11,3 miljoen positief. Niet alleen de hogere rijksbijdragen, ook onze eigen legesinkomsten als gevolg van grote projecten en versnelling van de woningbouw en een niet geraamde grondopbrengst, hebben geleid tot deze positieve uitkomst. De eventuele structurele effecten zijn meegenomen in de programmabegroting 2026-2029. Jaarrekening De geactualiseerde begroting laat een positief resultaat zien van € 11,3 miljoen. De jaarrekening 2025 sluit nu met € 14,8 miljoen. Het werkelijk rekeningresultaat is dus € 3,5 miljoen hoger ten opzichte van de geactualiseerde begroting. Dit verschil wordt in hoofdzaak veroorzaakt door eenmalige meevallers zoals de winsten uit de grondexploitatie (€ 1,1 miljoen), de compensatie van het rijk die alsnog is uitgekeerd voor het incidentele tekort in de jeugdzorg over 2023 en 2024 (€ 1,7 miljoen) en de stimuleringsregeling woningbouw (€ 1,2 miljoen).
Een uitgebreide toelichting op de financiële afwijkingen is opgenomen in de programmaverantwoording bij de afzonderlijke programma’s.
9
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Financiële positie Omschrijving (toelichting) De afgelopen jaren stond in het teken van financieel herstel. In het collegeprogramma 2022-2026 'Werk in uitvoering' is ruim aandacht gevraagd voor de financiën van de gemeente. Gemeenteraad, college en ambtelijke organisatie nemen in deze bestuursperiode de verantwoordelijkheid om te werken aan een verbeterde, duurzaam gezonde financiële positie van Meppel. Er is een financieel actieplan opgesteld waarin alleen de financiële kaders staan en richting geeft aan financieel verantwoorde investeringen. Het plan bevat acties die gericht zijn op voldoende aandacht voor de risico's en buffers om deze op te vangen, een goede reservepositie, een stabiele schuldpositie en een structureel evenwicht in de begroting. Inmiddels is de financiële positie van Meppel sterk verbeterd. Het tijdig inspringen op ontwikkelingen en het treffen van de nodige maatregelen heeft zijn vruchten afgeworpen. Ook konden we de afgelopen jaren behoorlijke (incidentele) meevallers noteren. Dankzij de ontwikkelingen in de afgelopen jaren en de financiële doorwerking daarvan zijn de streefwaarden uit het financieel actieplan in belangrijke mate gerealiseerd. Zoals hierboven al aangegeven spelen met name de bijdragen van het rijk hierin een rol.
In de regel zijn dit incidentele middelen die pas in de loop van een jaar beschikbaar komen en dan lang niet altijd meer besteed kunnen worden in datzelfde jaar. Reservepositie In lijn met het collegeprogramma en het financieel actieplan wordt het positieve resultaat over 2025 toegevoegd aan de algemene reserves. De algemene reserves bestaan uit de algemene bufferreserve en de vrij besteedbare reserve. De algemene bufferreserve wordt als buffer aangehouden om financiële risico's op te kunnen vangen. De benodigde omvang van deze reserve wordt ieder jaar bepaald op basis van de actuele risico-inschatting en het benodigde weerstandsvermogen. In deze jaarstukken is de minimale omvang van het weerstandsvermogen bepaald op € 36 miljoen. De stand van de algemene bufferreserve bedraagt eind 2025 € 38,7 miljoen. We behalen daarmee de streefwaarde van onze bufferreserve zoals vastgesteld in het financieel actieplan. De vrij besteedbare reserve bedraagt eind 2025 € 18,7 miljoen. Hierin is het bestemmingsresultaat van deze jaarrekening nog niet meegenomen. Voor een toelichting op de reservepositie wordt verwezen naar de toelichting op de balans.
10
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Financiële kengetallen In het financieel actieplan is voor de bepaling van de financiële positie van Meppel vooral de focus gelegd op twee kengetallen. Dat zijn de solvabiliteitsratio en de netto schuldquote. Voor beide kengetallen zijn concrete actiepunten opgenomen. Voor de solvabiliteitsratio streven we naar minimaal 20% aan het eind van deze bestuursperiode. Voor de netto schuldquote is de streefwaarde gesteld op maximaal 90%. De incidentele meevallers in 2025 hebben er toe geleid dat we eind 2025 op een solvabiliteitsratio staan van 35%. Verder hebben we in 2025 geen leningen aangetrokken. Dit als gevolg van onder andere de ontvangen voorschotten op subsidies voor nog te realiseren projecten (woningbouwimpuls, mobiliteitsgelden). Dat heeft er toe geleid dat de netto schuldquote voor 2025 op 33% staat en hiermee is de streefwaarde gehaald. Een gedetailleerde uitwerking van de kengetallen en risico's is opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. 'Kiezen voor de Toekomst' De financiële druk op gemeenten blijft hoog en ook voor de komende jaren is sprake van aanzienlijke onzekerheden. Gemeenten moeten rekening houden met de gevolgen van een lagere bijdrage van het rijk vanaf 2028. De afgelopen jaren zijn veel incidentele middelen vrijgekomen vanuit de rijksoverheid, een structurele oplossing ontbreekt evenwel.
Ook onze eigen ambities vragen de komende jaren de nodige financiële middelen. Wij erkennen de opgaves voor de toekomst, evenals de financiële impact en de risico’s die daarmee samenhangen. Via een takendiscussie 'Kiezen voor de Toekomst' die het afgelopen jaar bij de perspectiefnota 2026-2029 is ingevoerd, zetten we in op een duurzame balans tussen taken en middelen, ook voor de toekomst. Investeringen Omschrijving (toelichting) Het totaalbedrag aan beschikbare investeringskredieten voor 2025 bedroeg € 135 miljoen. Daarvan is tot en met 2025 € 18 miljoen besteed. In het restant aan investeringskredieten zitten een aantal grote projecten waar de planvorming en voorbereidingen zijn gestart en de realisatie over meerdere jaren plaatsvindt. Dit betreft onder andere de ontwikkeling van Noordpoort inclusief stadsentree, de vernieuwbouw van Schouwburg Ogterop en diverse onderwijsinvesteringen. Investeringen gerealiseerd Dat zijn onder andere de aanpassing sporthal De Eendracht aan bondseisen, vervanging conventionele verlichting naar LED sportpark Ezinge, aankoop grond Leonard Springerlaan, vervanging centrale hardware, diverse ICT- en automatiseringsinvesteringen, vervanging voertuigen en materieel en vervanging zieke bomen.
11
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Investeringen nog in uitvoering Dat zijn onder andere de ontwikkeling Noordpoort/stadsentree, de vernieuwbouw schouwburg Ogterop, diverse investeringen in de onderwijsvoorzieningen, investeringen in de openbare ruimte en infrastructuur en ICT-vervangingsinvesteringen. Planvorming en voorbereidingen Dat zijn onder andere de huisvesting van de Reestoeverschool, diverse deelprojecten Noordpoort (wegen, kadezone, fietsbrug en gronden), toekomstige fasen vernieuwbouw Ogterop en diverse infrastructurele projecten binnen de openbare ruimte. Voor nadere informatie over de investeringen wordt verwezen naar de diverse programma’s waar een verantwoording is opgenomen over de voortgang van de voorgenomen investeringen.
Thema Samenleving Algemeen Omschrijving (toelichting) Het sociaal domein heeft veel invloed op het leven van inwoners en de samenleving. We willen een samenleving waarin iedereen zich prettig voelt, betrokken is en naar elkaar omkijkt. Het welzijn van onze inwoners staat voorop. De ondersteuning in het sociaal domein beïnvloedt het dagelijks leven van veel inwoners in kwetsbare posities. Het sociaal domein zal de komende jaren veel aandacht blijven vragen, onder andere door de toenemende zorgvraag, dubbele vergrijzing, toenemende eenzaamheid, toenemende diversiteit en krapte op de arbeidsmarkt. Deze maatschappelijke ontwikkelingen maken dat we als gemeente goed moeten kijken naar bepaalde fundamentele vraagstukken, zoals de zorgzame samenleving, de menselijke maat en kostenbeheersing. Dit vraagt van ons, maar ook van onze samenwerkingspartners en inwoners, om mee te bewegen met de veranderende vraag en context. We staan voor de uitdaging om het sociaal domein toekomstbestendig, samenhangend en duurzaam in te richten. We zetten expliciet in op de duurzame beweging naar de voorkant (preventie). Hiermee bedoelen we dat onze inwoners mee kunnen doen in de samenleving, dat de zelf- of samenredzaamheid verder wordt vergroot en dat problemen worden voorkomen of in een vroegtijdig stadium op een laagdrempelige manier in de sociale basis worden opgelost.
Doordat het zorgstelsel onder druk staat, is het nodig om ervoor te zorgen dat al onze inwoners de zorg of ondersteuning kunnen ontvangen die nodig is. Door in te zetten op deze beweging wordt de druk op de formele zorg verlicht en blijft het beschikbaar voor inwoners die het nodig hebben. Specialistische ondersteuning is en blijft beschikbaar
12
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
waar nodig, maar altijd in samenhang met het geheel. Participatie, preventie en integraliteit staan centraal. Ontwikkelingen Omschrijving (toelichting) Sociale basis Met de ‘Visie doorontwikkeling Sociale Basis 2025-2030’ creëren we een sociale basis die een samenhangend geheel vormt met de meer gespecialiseerde zorg. Het geeft inwoners dat wat nodig is om zelfredzaam te kunnen zijn en mee te doen aan de samenleving door het benutten van de eigen kracht. Het gaat om het zorgen dat problemen onnodig groot worden en dat ondersteuning en hulp in eerste instantie vanuit het eigen netwerk aanwezig is. Het gaat ook om het realiseren van een verschuiving van gebruik van specialistische ondersteuning (waarvoor een indicatie nodig is) naar gebruik van het aanbod in de sociale basis. Dit moet ook zichtbaar worden in een verschuiving van de kosten. De ‘Visie doorontwikkeling Sociale Basis’ geeft richting aan de beoogde doorontwikkeling van de sociale basis. In samenwerking met inwoners, formele en informele ketenpartners wordt gewerkt aan een implementatieplan om vanaf 2026 uitvoering te geven aan de vier ambities: 1. Inwoners voelen zich verbonden met elkaar en dragen bij aan de gemeenschap. 2. Inwoners hebben de regie over hun eigen welzijn en zijn geactiveerd om daar zelf stappen in te zetten. 3.
Inwoners zijn veerkrachtig en kunnen zoveel mogelijk zelf problemen voorkomen of oplossen. 4. Inwoners hebben toegang tot laagdrempelige en vroegtijdige hulp en voorzieningen. In het kader van 'Kiezen voor de Toekomst' valt de onderzoeksrichting 'preventie, sociale basis' onder het proces rondom de doorontwikkeling van de sociale basis. De concrete vraag die vanuit 'Kiezen voor de Toekomst' is gesteld is: "wat is ervoor nodig om de duurzame beweging naar de voorkant (door het versterken van de sociale basis en het uitbreiden van preventieve voorzieningen en collectieve/lichtere voorzieningen) te maken, om zorgkosten verder te beheersen en de specialistische geïndiceerde zorg in het Sociaal domein verder te doen afnemen?". Het antwoord op deze vraag wordt verder uitgewerkt in 2026. Dan wordt ook gestart met de concrete invulling van de besparingsacties voor de (middel)lange termijn. Hervormingsagenda Jeugd De Hervormingsagenda Jeugd is opgesteld om het jeugdhulpstelsel te verbeteren en betaalbaar te houden. Dit doen we door de oorzaken van de toenemende vraag naar zorg aan te pakken. Samen met onze partners zetten we meer in op preventie. Ook richten we sterkere lokale teams in die gericht zijn op zorg en preventie. Bovendien willen we de zorgaanbieders beter monitoren en zorgen dat de basis op orde is. 13
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Maatschappelijke voorzieningen Met het strategisch huisvestingsplan maatschappelijke accommodaties hebben we een plan gemaakt om de komende jaren te bouwen aan toekomstbestendige gebouwen. Plekken waar inwoners samenkomen om te leren, sporten en elkaar te ontmoeten. In 2026 starten we daarmee. Vanuit het SHMA wordt een aantal concrete huisvestingsprojecten voorbereid en uitgevoerd, zoals de sporthal in Nieuwveense Landen, vernieuwing van het zwembad & scholen en het haalbaarheidsonderzoek naar een MFC in Nijeveen. Ook werken we aan toekomstbestendige ontmoetingsplekken in onze dorpen en wijken. Er komt een ontwikkelmanager maatschappelijke accommodaties die het geheel coördineert. Participatiewet in Balans De Participatiewet in Balans wordt de komende jaren stap voor stap ingevoerd. Per 1 januari 2026 wijzigt dit wetsvoorstel de volgende wetten •
de Participatiewet;
•
Wet inkomensvoorziening en oudere en gedeeltelijke arbeidsongeschikte gewezen werkloze werknemers (IOAW);
•
de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ).
Dit gebeurt om de balans tussen bestaanszekerheid, re-integratie en handhaving te verbeteren. Om hiervoor te zorgen komt er een pakket van ruim twintig maatregelen. Dit geeft de professionals meer ruimte om mensen door middel van maatwerk goed te ondersteunen. In eerste instantie om hen aan het werk te helpen. Als dat (nog) niet kan om te zorgen voor een toereikend inkomen en andere vormen van participatie. Vertrouwen en de menselijke maat komen bij de uitvoering centraal te staan. Dit wetsvoorstel is onderdeel van het bredere programma Participatiewet in Balans, dat bestaat uit drie sporen: •
Spoor 1: Is het wetsvoorstel Participatiewet in Balans. Dit is een belangrijke eerste stap om de Participatiewet, IOAW en IOAZ, beter te laten aansluiten op de leefwereld van inwoners.
•
Spoor 2: De fundamentele herziening van het stelsel op de lange termijn.
•
Spoor 3: Versterken van vakkundigheid van de professionals in (de verandering naar) de herziene Participatiewet.
14
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Relatie met andere thema's Omschrijving (toelichting) Het thema samenleving hangt natuurlijk sterk samen met andere thema’s. Wat er in de leefomgeving gebeurt, heeft invloed op de samenleving. Onze inwoners leven, wonen, werken en ontspannen samen. Hierdoor is de samenleving nauw verbonden met de leefomgeving en behoeften van mensen. Maar ook onze eigen dienstverlening heeft een directe impact op onze inwoners en samenleving. De belangrijke punten van dit thema komen ook terug in verschillende paragrafen, vooral bij de Verbonden partijen en bij Wijk- en dorpsgericht Werken.
Programma 1: Bewegen en Welzijn Wat valt onder dit programma? Excel-tabel Portefeuille Onderdelen
Samenkracht en burgerparticipatie
Maathuis / Peterson / van Ulzen
Volksgezondheid
Peterson
Sportaccommodaties
Peterson
Sportbeleid en activering
Peterson
Algemeen Omschrijving (toelichting) Meppel is een sociale gemeente. De zorg voor elkaar, zeker voor mensen die het moeilijk hebben, staat hoog in het vaandel. Dat is belangrijk, vooral in deze tijd van toename van kansenongelijkheid en polarisatie. Onze uitdaging is allereerst om verschillen te verkleinen en mensen dichter bij elkaar te brengen. Juist op gemeentelijk niveau kunnen we de menselijke maat, sociale samenhang en het contact tussen overheid en inwoner verbeteren. Sport en bewegen brengt mensen bij elkaar en bevordert daarmee de lokale, sociale samenhang en integratie van bevolkingsgroepen. Sport en bewegen is van belang voor een gezonde leefstijl en voorkomt gezondheidsproblemen. En hangt nauw samen met gezondheid, onderwijs, welzijn, vrijwilligerswerk, integratie en participatie, jeugd en evenementen. Ook ligt er een duidelijke relatie met verschillende thema’s uit het Wmobeleid. Sport en bewegen is essentieel in onze algemene voorzieningen.
15
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Beleidskaders Omschrijving (toelichting) •
Notitie sociaal domein (2017)
•
Beleidsnotitie GGD ‘Samen werken aan gezondheid’ (2017)
•
Nationaal Sportakkoord 2018
•
Landelijke Nota Gezondheidsbeleid 2020-2024
•
De sport- en gezondheidsnota ‘Actieplan Gezondheid, Bewegen en Sport 2020-2023’
•
Lokaal Actieplan Sport en Bewegen Meppel 2020-2022 (lokaal sportakkoord)
•
Beheerplan sportaccommodaties
•
Visie op sport en bewegen in de gemeente Meppel
•
Visie doorontwikkeling Sociale Basis 2025-2030
•
Strategisch huisvestingsplan maatschappelijke accommodaties 2025-2045
Beleidsindicatoren Excel-tabel Programma 1 Indicator Niet-sporters
Eenheid 2020 %
2022
2024
53,7% 45,9% 44,4%
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl Ontleend aan: Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD'en en RIVM. Betreft een 2 jaarlijke monitor
Opgenomen zijn de uitkomsten van de verplichte beleidsindicatoren conform het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten
16
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Samenkracht en burgerparticipatie Wat willen we bereiken? Inburgering Wij willen de Wet Inburgering optimaal uitvoeren zodat inburgeraars Nederlands leren, aan het werk gaan en volop meedoen in de samenleving. Wat hebben we daarvoor gedaan? Inburgeringstraject
Alle nieuwe statushouders zijn naar een voor hun passende leerroute begeleid om in te burgeren. Voor één van de drie leerroutes, de Onderwijsroute, heeft Meppel meegedaan aan de regionale aanbesteding. Dit was in verband met de afloop van het oude contract voor deze route. Alle deelnemers aan de Z-route, een route gericht op zelfredzaamheid als maximaal haalbare, zijn intensief begeleidt tijdens het programma Basisjaar. Door extra in te zetten op de groep die moeilijk leert, is hun kans vergroot om volop mee te kunnen doen aan samenleving en werk. Wat willen we bereiken? We willen de positie van mantelzorgers verstevigen zodat zij langer thuis kunnen blijven zorgen voor hun naasten De druk op mantelzorgers neemt alleen maar toe de komende jaren. De zorgvraag wordt intensiever voor mantelzorgers als zorgvragers langer thuis blijven wonen. Ook door toekomstige tekorten aan arbeidskrachten, vragen we meer van mantelzorgers. Mantelzorgers moeten daarom goed ondersteund worden, zodat we overbelaste en ontspoorde mantelzorgsituaties voorkomen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Uitvoeren actieplan mantelzorgondersteuning.
Binnen het team Wmo wordt een steeds grotere focus gelegd op de positie van de mantelzorger en hoe we mantelzorgers beter kunnen ondersteunen. In 2025 is tijdens het voeren van keukentafelgesprekken meer aandacht voor mantelzorgers. Zo wordt er meer voorlichting gegeven over de ondersteuningsmogelijkheden via de zorgverzekering en actief verwezen naar de website mantelzorgmeppel.nl. In 2025 is er samen met de lokale werkgroep het mantelzorgsymposium georganiseerd voor mantelzorgers, vrijwilligers en professionals. Doel van het symposium was om aandacht te vragen voor de risico's van overbelaste mantelzorgsituaties en bewustwording op de thema te creëren. Dit symposium heeft ook input geleverd voor het lokale actieplan. Tijdens het
17
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
symposium is ook de mantelzorg app van Valtes gelanceerd. Deze app moet mantelzorgers ontlasten in het vinden van informatie. Wat willen we bereiken? Wij willen dat alle inwoners zich betrokken voelen bij hun wijk of dorp en eigenaarschap hebben over hun eigen leefomgeving Wijk- en dorpsgericht werken Het Wijk- en dorpsgericht werken (WDW) in de gemeente Meppel draagt bij aan een fijne leefomgeving. Hierbij kijken we naar wat de inwoners nodig hebben en wat de gemeente en andere organisaties willen bereiken. Een belangrijk onderdeel van WDW is het maken van een wijkagenda. Deze agenda maken we samen met inwoners en partners van Meppel. Hierin staan de opgaves van de wijk, en de wensen en doelen van de inwoners. Inwoners aan zet We willen dat de inwoners meer verantwoordelijkheid nemen voor hun buurt. Daarom moedigen we bewonersinitiatieven aan. Deze groepen bepalen zelf hun plannen en hebben hun eigen budget. Door bewoners vanaf het begin te betrekken en samen te werken aan oplossingen, zorgen we dat inwoners meer verantwoordelijkheid krijgen. De paragraaf Wijk- en dorpsgericht werken gaat verder in op alle zaken die hierbij komen kijken. Wat willen we bereiken? Van oudsher is Meppel een levendige stad met vitale inwoners die oog hebben voor elkaar. Dit willen we als gemeente graag behouden en stimuleren.
Het creëren van zorgzame gemeenschappen waarin we naar elkaar omkijken en waar je van betekenis bent. Dit vormt de sociale basis waar ook het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) op steunt. Onze algemene voorzieningen willen we op niveau houden en waar nodig anders inrichten of uitbreiden. Wij waarderen de inzet van onze vrijwilligers en mantelzorgers en wat zij doen voor onze lokale samenleving. Als gemeente faciliteren en stimuleren wij dit. Met het ondersteunen en inzetten van informele netwerken werken we ook aan: • het verminderen van eenzaamheid • sociale activering • mogelijk toeleiding naar werk Wat hebben we daarvoor gedaan? Creëren zorgzame gemeenschappen
Meppelvoorelkaar wordt nog steeds goed gevonden en gebruikt voor het koppelen van vraag en aanbod van vrijwillige inzet tussen inwoners onderling. 18
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
In Nijeveen krijgt het Domein Overstijgend Samenwerken steeds meer vorm. Er is voor ruim 40 inwoners een nieuw arrangement afgesloten en gebruik gemaakt van de subsidieregeling DOS. In 2025 is de samenwerking tussen de Wmo, wijkverpleging, Dorpsvereniging Nijeveen en het SWON verder gegroeid en vertaald in een Nijeveens concept: VoorelkaarinNijeveen. Hiermee is een gelijkwaardige samenwerking gerealiseerd tussen professionals en inwoners. Tijdens de participatiebijeenkomsten in het kader van de doorontwikkeling sociale basis is door inwoners aangegeven dat inwoners graag iets voor elkaar willen doen. De ouderenbonden (PCOB, AOB, KBO) willen samen met stichting Welzijn MensenWerk en met de gemeente kijken of het mogelijk is dat er zogenaamde ‘Noabercirkels’ in Meppel komen. Een Noabercirkel is een groep van 10-15 inwoners die in elkaars buurt, straat of appartementencomplex wonen en onderling hebben afgesproken dat zij de inwoners in hun buurt, straat of appartementencomplex die dat nodig hebben, helpen als dat nodig is. Het gaat om eenvoudige hulp, zoals de kliko buiten zetten, een boodschap doen, hulp bij het (her)installeren van een televisie, een ritje naar het ziekenhuis of gewoon samen een kop koffie drinken. Het is een kwestie van vraag en aanbod. Het streven is om in 2026 in totaal vier Noabercirkels op te richten.
Wat willen we bereiken? De sociale basis in gemeente Meppel wordt doorontwikkeld In 2024 stelden we een visie sociale basis op. Hieronder vallen bijvoorbeeld de inloop- of steunpunten die we willen ontwikkelen, afgestemd op de behoeften van inwoners. Een opgave die wij te doen hebben vanuit het GALA/IZA. We maken eerst een analyse naar wat we al doen. Een uitkomst van deze analyse moet resulteren in minder hoge uitgaven op de maatwerkbudgetten. Wat hebben we daarvoor gedaan? Van analyse naar uitvoering
In 2025 is voor de totstandkoming van het implementatieplan een participatietraject doorlopen. Er is gesproken met veel betrokkenen, waaronder inwoners en formele & informele partijen. Al deze input wordt verwerkt in het implementatieplan. Het implementatieplan wordt in het eerste halfjaar vastgesteld. Sociale basis en maatwerkvoorzieningen
In 2025 is de 'Visie doorontwikkeling sociale basis' vastgesteld. Van 2026-2030 wordt gewerkt aan een sociale basis die aansluit bij de behoefte van inwoners, wijken en buurten. Het is een sociale basis die inwoners biedt wat nodig is om zelf- en samen redzaam te zijn en om mee te kunnen doen aan de samenleving. Met een sterke sociale basis bevorderen we het 'wel zijn' van inwoners en kunnen we een verschuiving realiseren 19
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
van gebruik van gespecialiseerde ondersteuning (geïndiceerde zorg) naar gebruik van het brede aanbod in de sociale basis. Inwoners, vrijwilligers en formele & informele partijen vormen de basis van het laagdrempelig aanbod van activiteiten en ondersteuning in gemeente Meppel.
Volksgezondheid Wat willen we bereiken? Het stimuleren van sport en bewegen helpt bij onze ambitie om overgewicht bespreekbaar te maken, tegen te gaan en op te lossen. Met het Gezond en Actief leven Akkoord (GALA) bouwen we aan het fundament voor een gerichte lokale en regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis. Wat hebben we daarvoor gedaan? Verder bouwen aan het fundament voor een gerichte lokale en regionale aanpak
In 2025 is geïnvesteerd in de samenwerking tussen aanbieders van de Gecombineerde Leefstijlinterventies (GLI) (gefinancierd via de zorgverzekeraar) en de buurtsportcoach. De buurtsportcoach zoekt naar een passend beweegaanbod voor inwoners die de GLI hebben doorlopen en het zelf lastig vinden om zelf het juiste beweegaanbod te vinden. Ook is de samenwerking gestart met het leefstijlloket van het ziekenhuis en de buurtsportcoach. Voor kinderen met overgewicht is in 2025 een centrale zorgverlener opgeleid. Dit is een jeugdverpleegkundige die kinderen en hun ouders begeleidt in het ontwikkelen van een gezonde leefstijl. In deze aanpak wordt niet alleen gefocust op het afvallen, maar breder gekeken naar wat er speelt in een gezin en belemmerend werkt. Wat willen we bereiken? Iedere inwoner van gemeente Meppel doet naar vermogen vitaal en gezond mee. Investeren en versterken van de gezondheid en het welzijn van inwoners van gemeente Meppel. Wat hebben we daarvoor gedaan? Uitvoeringsplan GALA
In 2025 werd het vijfjarig jubileum gevierd van Kansrijke Start Meppel. Inmiddels werken veel professionals samen in verschillende werkgroepen. Een belangrijk resultaat was de opening van het Babystartpunt, waar gezinnen met een kleine beurs baby-startpakketten kunnen ophalen.
20
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
De keten van valpreventie is ingericht waarbij de coördinatie wordt uitgevoerd door een buurtsportcoach. Er wordt samengewerkt met fysiopraktijken middels het aanbieden van valpreventieprogramma's. Voor het signaleren en doorverwijzen wordt onder meer samengewerkt met wijkverpleging, het ziekenhuis, Wmo, huisartsen en sociaal werk. Signaleren moet onderdeel worden van het werkproces, maar valpreventie heeft in 2025 ook vorm gekregen door het organiseren van vitaliteitsmarkten en fitheidstesten. Ook startte de welzijnscoach, gekoppeld aan alle huisartsen, zodat inwoners met psychiatrische problemen sneller doorverwezen kunnen worden. Het gaat om inwoners die nog binnen het voorliggend veld hun antwoord kunnen vinden maar niet in staat zijn om dit zelf te organiseren. Binnen mentale gezondheid voor volwassenen kwam er meer samenwerking tussen inloopvoorzieningen en werd de eerste stap gezet voor een herstelruimte in de Plataan, gerund door ervaringsdeskundigen van Cosis en GGZ Drenthe. Wat willen we bereiken? Opgroeien in een kansrijke omgeving en vroeg signalering alcoholproblematiek Wij willen een bewust en veilige omgeving in Meppel creëren. Op de eerste plaats doen we dit door ouders, verzorgers en jongeren te wijzen op de gevolgen van alcohol- en middelengebruik. Wat hebben we daarvoor gedaan? Inzetten op verminderen middelengebruik jongeren
VNN heeft aangegeven dat hier geen eenduidig antwoord op te geven is. Vaak ligt er een combinatie van stress, mentale problemen en leeftijd aan ten grondslag. Daarom zijn de preventiegesprekken en verdere behandeling van VNN met een jongere ook altijd maatwerk. Waar we in preventie wel stappen in kunnen zetten, is voorlichting geven aan ouders. We weten dat dit een belangrijke, beschermende factor is om jongeren heen in het voorkomen van middelengebruik. Daarom zijn we in 2025 gestart met het geven van voorlichtingen met diverse thema’s, waaronder middelengebruik. Deze zijn goed bezocht. In 2026 wordt de opzet geëvalueerd en gecontinueerd. In 2025 heeft VNN haar voorlichtingsactiviteiten op scholen voortgezet.
Sportaccommodaties Wat willen we bereiken? De gemeente wil een goed niveau van sport in stand houden Het realiseren en in stand houden van goede voorzieningen.
21
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Wat hebben we daarvoor gedaan? Strategisch Huisvestingsplan Maatschappelijke Accommodaties
Het Strategisch Huisvestingsplan Maatschappelijke Accommodaties (SHMA) heeft geleid tot een planning tot en met 2045. In de eerste fase van het faseringsplan wordt gewerkt aan de vernieuwing van veel accommodaties. In de periode 2026-2029 gaat dat onder andere om de volgende concrete projecten: -
Uitbreiding Greijdanus
-
Nieuwbouw Integraal Kindcentrum Nieuwveense Landen
-
Nieuwbouw sporthal Nieuwveense Landen
-
Nieuwbouw Reestoeverschool
-
Nieuwbouw Bad Hesselingen
-
Vernieuwing schouwburg Ogterop
-
Vernieuwing sportpark Ezinge
-
Renovatie of herhuisvesting Dingstede (i.c.m. onderzoek Onderwijspark Ezinge)
Daarnaast wordt besluitvorming voorbereid over: -
MFC Nijeveen, inclusief toekomstperspectief scholen, dorpshuis en binnensport
-
Ontmoetingsplekken wijken en dorpen als onderdeel van de sociale basis
-
Huisvestingsperspectief MensA
Sportbeleid en activering Wat willen we bereiken? Het bevorderen van een gezonde en actieve levensstijl voor alle inwoners van de gemeente Meppel. In lijn met het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) is sport een krachtig instrument voor preventie, sociale cohesie, gezondheid, persoonlijke ontwikkeling en het versterken van de (sport)gemeenschap. Wat hebben we daarvoor gedaan? Uitvoeringsplan "Van sportvisie naar uitvoering"
Vanwege landelijke ontwikkelingen is ervoor gekozen om het beleid op het gebied van sport en bewegen in te voegen in het nog te vormen gezondheidsbeleid. Dit proces gaat in 2026 van start. 22
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
We rollen het uitvoeringsplan van sportvisie naar uitvoeringsplan in samenwerking met de buursportcoaches van Meppel Actief verder uit. Door de inzet van een extra buurtsportcoach, hebben we de ondersteuning voor sportverenigingen kunnen intensiveren. Daarmee is ook ruimte gecreëerd de andere speerpunten uit het uitvoeringsplan uit te voeren. Wat willen we bereiken? Het gebruik van sport- en beweegvoorzieningen moet zo laagdrempelig mogelijk zijn. Iedereen in Meppel kan genieten van sport en bewegen in een veilig sport- en beweegklimaat. Wat hebben we daarvoor gedaan? Uitvoeringsplan "Van sportvisie naar uitvoering"
We stimuleren verenigingen deel te nemen aan het project De Veilige Kleedkamer. Dit project helpt verenigingen met het creëren van een inclusieve sportomgeving. Inmiddels hebben twee verenigingen het traject afgerond en zit één vereniging in de afrondingsfase. Via de clubondersteuner worden verschillende cursussen en opleiding rondom een veilig sportbeweegklimaat aangeboden bij verenigingen. We bieden gratis EHBO trainingen aan om ook de fysieke veiligheid op en rondom het veld te versterken.
23
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Primaire begroting 2025 Totaal
Begroting 2025
Realisatie 2025
Begroot - Rekening 2025
Bewegen en welzijn Samenkracht en burgerparticipatie Lasten
10.843
4.735
12.169
13.040
-871
Baten
-10.992
-810
-9.410
-10.891
1.482
-149
3.925
2.759
2.149
610
Lasten
1.885
2.061
1.912
1.957
-45
Baten
-275
-190
-190
-320
130
Totaal Volksgezondheid
1.610
1.871
1.722
1.637
85
Lasten
3.568
3.656
3.685
3.549
136
Baten
-1.563
-1.613
-1.913
-1.879
-34
Totaal Sportaccommodaties
2.005
2.043
1.772
1.670
102
Lasten
676
860
954
855
99
Baten
-244
-218
-218
-241
23
Totaal Sportbeleid en activering
432
643
737
615
122
Totaal Bewegen en welzijn
3.897
8.482
6.989
6.071
918
Saldo van baten en lasten
3.897
8.482
6.989
6.071
918
Onttrekkingen
0
0
-118
-118
0
Totaal Samenkracht en burgerparticipatie
0
0
-118
-118
0
Onttrekkingen
-105
0
0
0
0
Totaal Sportaccommodaties
-105
0
0
0
0
Totaal Bewegen en welzijn
-105
0
-118
-118
0
Totaal reserve mutaties
-105
0
-118
-118
0
Gerealiseerd resultaat
3.792
8.482
6.871
5.953
918
Totaal Samenkracht en burgerparticipatie Volksgezondheid
Sportaccommodaties
Sportbeleid en activering
Bewegen en welzijn Samenkracht en burgerparticipatie
Sportaccommodaties
24
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Analyse financiële afwijkingen Excel-tabel Bedragen x € 1.000 Analyse
Incidenteel/
Product
Afwijking Structureel
Samenkracht en burgerparticipatie
Wijkgericht werken
-55
I
Opvang vluchtelingen Oekraïne
641
I
Personeelslasten
8
De verschillen in de personeelslasten worden centraal toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering
Diverse kleine afwijkingen < € 50.000
16
Volksgezondheid
Personeelslasten
55
De verschillen in de personeelslasten worden centraal toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering
Diverse kleine afwijkingen < € 50.000
29
Sportaccommodaties
Doeluitkering SPUK Sport
83
Personeelslasten
19
I
De verschillen in de personeelslasten worden centraal toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering
Sportbeleid en activering
Personeelslasten
116
De verschillen in de personeelslasten worden centraal toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering
Diverse kleine afwijkingen < € 50.000
Saldo programma 1 - Bewegen en welzijn
6
918
+ = voordeel / - = nadeel
25
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Omschrijving (toelichting) Toelichting Samenkracht en burgerparticipatie Wijkgericht werken De overschrijding op wijkgericht werken wordt deels veroorzaakt door een betaling van ongeveer € 23.000 aan Stichting Toekomstbestendig Nijeveen voor participatie bij het project MFC Nijeveen. Deze kosten zijn ten laste gegaan van het wijkgericht werken, omdat er geen specifieke budgetten zijn voor participatie in de voorbereidingsfase. Daarnaast is er een aantal initiatieven geweest waarbij meer inzet van wijkgericht werken nodig was dan gebruikelijk. Denk aan het fietspad Blankensteinweg. Opvang vluchtelingen Oekraïne Per saldo is het voordeel op de Gemeentelijke Opvang Oekraïners (GOO) € 641.000 ten opzichte van begroot. De opvang heeft afgelopen jaar een aantal keer het aantal beschikbare opvangplekken uitgebreid. Hierdoor ontvangen we een hogere normvergoeding (vergoeding per plek). De kosten zijn nagenoeg gelijk gebleven. Dit komt onder andere doordat we een deel van de kosten alsnog konden dekken uit een aanvullende transitievergoeding. Dat is een vergoeding voor de inrichting van de plaatsen (onder andere aanpassing in en om het gebouw). Sportaccommodaties Doeluitkering SPUK Sport Gemeenten kunnen de btw op investeringen in sportaccommodaties niet langer in aftrek brengen en ontvangen hiervoor compensatie via de jaarlijkse SPUK Sport-uitkering.
Voor 2025 is een lagere SPUK-uitkering geraamd dan door het Rijk is toegekend. Hierdoor is een positief resultaat ontstaan van €83.000.
26
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Investeringen Excel-tabel Investeringsplanning (bedragen x € 1.000)
Beschikbaar krediet
Begrote inkomsten / bijdrage van derden
Begrote Besteed Inkomsten nettot/m 2025 t/m 2025 investering
Gerealiseerde nettoinvestering
Begroot Project vs. afgerond realisatie
425
125
300
367
70
298
2
Ja
Vervanging cv-ketel (gasloos)
200
-
200
406
81
325
-125
Ja
Aanpassing sporthal De Eendracht bondseisen
460
156
304
295
37
258
46
Ja
285
50
235
284
51
233
2
Ja
Subtotaal sportaccommodaties
1.370
331
1.039
1.353
239
1.113
-74
Totaal Programma 1 Bewegen en welzijn
1.370
331
1.039
1.353
239
1.113
-74
Programma 1 Bewegen en welzijn Sportaccommodaties Sportpark Ezinge Vervanging conventionele verlichting naar LED
Sportzaal De Eendracht
Zwembad Zwembad: zoutelectrolyse
Omschrijving (toelichting) Sport In 2025 zijn de aanpassingen aan Sporthal De Eendracht afgerond. Bij Bad Hesselingen is de zout-electrolyse vervangen. Deze investering was noodzakelijk om de waterkwaliteit te borgen.
27
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Programma 2: Participatie, zorg en minima Wat valt onder dit programma? Excel-tabel Portefeuille Onderdelen
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
Peterson / de Vries
Inkomensregelingen
Peterson / Van Ulzen
Begeleide participatie
van Ulzen
Arbeidsparticipatie
van Ulzen
Voorzieningen Wmo
de Vries
Ondersteuning Wmo
de Vries
Jeugdhulp
Peterson
Geëscaleerde zorg Wmo
de Vries
Geëscaleerde zorg Jeugd
Peterson
Algemeen Omschrijving (toelichting) We vinden het belangrijk dat iedereen mee kan doen in de samenleving en dat de gemeente helpt om bestaanszekerheid te bieden. We werken aan zelfredzaamheid en een gezond leven voor onze inwoners. We ondersteunen jongeren met problemen bij het opgroeien, zodat zij zich veilig kunnen ontwikkelen. Ook zorgen we ervoor dat mensen langer thuis kunnen blijven wonen. We voeren de wetten uit voor de Wmo, Jeugdwet, Participatiewet en schuldhulpverlening. Door problemen op tijd aan te pakken, voorkomen we dat ze groter worden en moeilijker op te lossen zijn. Beleidskaders Omschrijving (toelichting) •
Notitie sociaal domein (2017)
•
Visie doorontwikkeling sociale basis (2025)
•
Re-integratiebeleid (2017)
•
Een werkende keten (2019)
•
Verordening Sociaal domein Meppel (2023)
•
Normenkader Wmo (2021)
•
Beleidsplan armoede en schulden 2024 – 2027 28
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
•
Jeugdnota gemeente Meppel 2023 – 2028 “welbevinden voorkomt zorg”
•
Meppeler Akkoord Onderwijs en Zorg voor de Jeugd (2021)
Beleidsindicatoren Excel-tabel Programma 2 Indicator
Eenheid
2021
2022
2023
2024 2025
Achterstand onder jeugd - Kinderen in uitkeringsgezin
%
5%
5%
5%
5%
Achterstand onder jeugd - Werkloze jongeren
%
2%
2%
2%
2%
Banen Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo
per 1.000 inwoners 920,0 930,3 938,2 944,3 van 15-64 jaar per 10.000 inwoners
790
770
770 1,00 %
780
Jongeren met een delict voor de rechter
%
1,0% 1,0%
Jongeren met jeugdbescherming
%
1,0% 1,1% 1,1% 1,0%
Jongeren met jeugdhulp
Jongeren met jeugdreclassering Lopende re-integratievoorzieningen
Netto arbeidsparticipatie Personen met een bijstandsuitkering
% van alle jongeren tot 18 jaar % per 10.000 inwoners van 15-64 jaar
14,3 %
14,2 %
13,6 %
710
12,6 %
0.4% 0,4% 0,4% 0,3% 310,5 339,2
327
393,8
%
71,1 %
73,4 %
74,5 %
73,5 %
per 10.000 inwoners
354,2
301
297,1 292,7 284,7
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl Ontleend aan: CBS-Jeugdmonitor, CBS-Bevolkingsstatistiek/LISA, CBS-Arbeidsdeelname, CBS-Re-integratie, CBSJeugd, CBS-Gemeentelijke Monitor Sociaal domein
Opgenomen zijn de uitkomsten van de verplichte beleidsindicatoren conform het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wat willen we bereiken? Het ondersteunen van mensen in het maken van keuzes Meppel geeft uitvoering aan het lokaal plan van aanpak ‘Geweld Hoort Nergens Thuis’ .
29
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Wat hebben we daarvoor gedaan? Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling
We hebben de verbinding gezocht en opgestart met het regionale "toekomstscenario kinden gezinsbescherming". Vanuit dit toekomstscenario wordt het oprichten van een Regionaal VeiligheidsTeam (RVT) beoogd en worden er eisen gesteld aan de lokale toegang qua kennis en capaciteit. De Raad voor de kinderbescherming, Veilig Thuis Drenthe en de gecertificeerde instellingen nemen deel aan het RVT. De verdere uitwerking hiervan krijgt in 2026 vanuit de regionale samenwerking verder vorm. Wat willen we bereiken? Wij willen dat bij alle inwoners bekend is dat zij recht hebben op onafhankelijke cliëntondersteuning. Het Netwerk OCO (Onafhankelijke Cliëntondersteuning) gemeente Meppel bestaat sinds 2023. Cliëntondersteuning bestaat uit het geven en delen van informatie, advies en kortdurende ondersteuning. Dit helpt inwoners zo zelfredzaam mogelijk te zijn en de daarvoor benodigde zorg en ondersteuning te vinden en te krijgen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Netwerk OCO
De complexiteit van de vragen van inwoners en het gebruik van het Onafhankelijk (Netwerk) CliëntenOndersteuning (OCO) neemt toe. Daarnaast is in 2025 de Verordening Onafhankelijke Clientondersteuning herijkt, waardoor het netwerk zich meer kan toeleggen op hun corebusiness.
Inkomensregelingen Wat willen we bereiken? Het bieden van passende inkomensondersteuning. Meedoen in onze samenleving zien wij als een groot goed. Wij stimuleren inwoners om zelf de regie te nemen over hun leven en werk, en zo in hun eigen inkomen te voorzien. Als het (tijdelijk) niet lukt dan bieden wij passende inkomensondersteuning. Armoede en schulden zijn problemen voor een groeiende groep mensen in Nederland. Dit geldt ook voor de inwoners van de gemeente Meppel. Wij willen de financiële zelfredzaamheid van onze inwoners stimuleren en opeenstapeling van (financiële) problemen voorkomen. De achterliggende gedachte hierbij is om het aantal inwoners dat in armoede leeft, terug te dringen. Inwoners die te maken hebben met armoede en/of (problematische) schulden bieden wij passende (financiële) ondersteuning aan.