1. Bijlage - Bestuursrapportage 2026
Tekst van het document
Bestuursrapportage 2026
2
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ...................................................................................................................................... 3 Inleiding .................................................................................................................................................. 4 Bestuursrapportage op hoofdlijnen .................................................................................................... 5 Beleidsontwikkelingen op hoofdlijnen .................................................................................................. 5 Financiën op hoofdlijnen...................................................................................................................... 5 Moties, amendementen en toezeggingen ......................................................................................... 10 Thema Samenleving ............................................................................................................................ 12 Programma 1: Bewegen en Welzijn .................................................................................................. 12 Programma 2: Participatie, zorg en minima ......................................................................................
15 Programma 3: Onderwijs, cultuur en media ...................................................................................... 19 Thema Leefomgeving, ruimte en economie ..................................................................................... 22 Programma 4: Leefomgeving ............................................................................................................ 22 Programma 5: Ruimtelijke ontwikkeling ............................................................................................ 27 Programma 6: Economische ontwikkeling ........................................................................................ 28 Thema Bestuur, dienstverlening en veiligheid ................................................................................. 31 Programma 7: Bestuur, dienstverlening en veiligheid ....................................................................... 31 Algemene dekkingsmiddelen............................................................................................................. 32 Overhead ........................................................................................................................................... 35 Bijlagen .................................................................................................................................................
37 Begrotingswijziging ............................................................................................................................ 37
3
Inleiding Hierbij bieden wij u de bestuursrapportage 2026 aan. In dit tussenbericht rapporteert het college over de actuele ontwikkelingen en de belangrijkste afwijkingen in zowel de beleidsvoornemens als de financiën ten opzichte van de vastgestelde programmabegroting 2026. De bestuursrapportage geeft de mogelijkheid eventueel bij te sturen om de gestelde doelen te bereiken. Het bevat de eindejaarsverwachting op basis van de inzichten na het eerste kwartaal 2026. Het gaat zowel om positieve- als om negatieve afwijkingen. Daarbij is onderscheid gemaakt tussen structurele- en incidentele bijstellingen. Structurele afwijkingen zijn ook meegenomen in de perspectiefnota 2027-2030. Eindejaarsverwachting De programmabegroting is in november 2025 vastgesteld door de raad. In de actuele begroting (inclusief begrotingswijzigingen) is het saldo van 2026 € 1,18 miljoen. In dit tussenbericht wordt het financieel resultaat in negatieve zin bijgesteld met € 164.000 naar een saldo van € 1.016.000. Meer informatie daarover vindt u in het hoofdstuk 'Bestuursrapportage op hoofdlijnen'. We zijn ons er van bewust dat het geven van een eindejaarsverwachting op dit moment niet meer is dan het geven van een indicatie. Er kunnen zich nog ontwikkelingen voordoen met financiële impact. In het najaar wordt opnieuw de balans opgemaakt in de financiële tussenrapportage 2026.
Bij de jaarstukken 2026 wordt het definitieve resultaat bepaald.
4
Bestuursrapportage op hoofdlijnen Beleidsontwikkelingen op hoofdlijnen Deze bestuursrapportage verschijnt in een tijd waarin veel gebeurt, op wereldschaal en in de landelijke politiek. Deze dynamiek heeft zijn weerslag op gemeenten en dus ook op Meppel: Buitengewone kostenstijgingen Als gevolg van onrustige geopolitieke ontwikkelingen, schaarste aan grondstoffen en tekort aan personeel stijgen de kosten op veel plaatsen harder dan was voorzien. Op dit moment zijn er nog geen concrete aanpassingen bekend en meegenomen in de bestuursrapportage. We ontvangen diverse signalen van oplopende prijzen van goederen en diensten, maar vooralsnog wordt vastgehouden aan lopende contracten. Dit geeft wel een risico, voor onder andere nieuwe contracten en investeringen, die we zullen volgen. Risico's rond randvoorwaarden voor vernieuwing Meppel heeft flinke ambities om te groeien en voorzieningen te verbeteren. Of dit lukt is afhankelijk van randvoorwaarden, die voornamelijk in handen liggen van het Rijk en andere actoren. De risico’s rond stikstof, netcongestie en drinkwaterbeschikbaarheid nemen toe. Kunnen nieuwe woningen of bedrijven straks nog een stroomaansluiting krijgen? Gaat het stikstofslot ons (nog meer) parten spelen? Wordt schoon water op termijn een probleem? We moeten met deze risico’s rekening houden en ermee omgaan.
Bijdragen voor ontwikkeling Meppel heeft verschillende bijdragen ontvangen voor verdere kwaliteitsverbetering van onze gemeente en het leven in Meppel. Allereerst de Regiodeal Regio Zwolle, toegekend aan Zuidwest Drenthe, die wordt ingezet op leefbaarheid en toekomstbestendigheid van bedrijventerreinen. Ten tweede het regiostedenfonds van provincie Drenthe, dat bedoeld is voor verbetering van de binnenstad. En daar bovenop de realisatiestimulans van het Rijk, als beloning (stimulans) voor het bouwen van woningen. Meppel verwacht daar dit jaar € 700.000 uit te ontvangen. Dit geld willen we inzetten voor Nieuwveense Landen fase 3, het Stationsgebied, mobiliteit en de bijbehorende ambtelijke capaciteit.
Financiën op hoofdlijnen Resultaat De inkomsten en uitgaven in de programmabegroting 2026 na wijzigingen (door eerder genomen raadsbesluiten) komen uit op een saldo van € 1,18 miljoen. Dit is het vertrekpunt voor deze rapportage. De financiële afwijkingen uit dit tussenbericht geven een nadelige bijstelling van € 164.000.
5
In de tabel hieronder worden de financiële afwijkingen per programma weergegeven. Thema
Programma
(bedragen x € 1.000)
Resultaat
Begrotingssaldo 2026 (na wijziging) Samenleving
Leefomgeving, ruimte en economie
Bestuur, dienstverlening en veiligheid
1.180
1. Bewegen en Welzijn
-198
2. Participatie, zorg en minima
-189
3. Onderwijs, cultuur en media
78
4. Leefomgeving
-2.796
5. Ruimtelijke ontwikkeling
0
6. Economische ontwikkeling
-252
7. Bestuur, dienstverlening en veiligheid
-200
Overhead
-150
Algemene dekkingsmiddelen
3.543
Eindtotaal deze bestuursrapportage
-164
Prognose saldo boekjaar 2026
1.016 - = nadeel en + = voordeel
Op basis van de bijstellingen in deze bestuursrapportage stellen we de begroting 2026 bij naar een voordelig resultaat van € 1.016.000 over 2026. We schetsen een aantal financiële ontwikkelingen aan de hand van de thema's in deze bestuursrapportage: Samenleving Het zwembad Bad Hesselingen wordt vernieuwd. De exploitatie van het bestaande bad staat onder druk. Er is verzocht om een extra financiële bijdrage van bijna € 100.000 voor 2026. Het aantal uitkeringen op grond van de Participatiewet is stabiel. Door de hogere bijstandsnorm gaan de kosten omhoog. Daar staat een hogere uitkering van het Rijk tegenover. Per saldo is het voordeel € 700.000. De gemeentelijke kredietbank (GKB) staat op het punt van de overgang naar een nieuwe fase: de nieuwe stichting is opgericht, de oude gemeenschappelijke regeling (GR) wordt dit jaar geliquideerd. We verwachten nog een bijdrage te moeten doen aan de gemeenschappelijke regeling van € 170.000 voor het negatief exploitatieresultaat en ondersteuning aan het bestuur. Vanwege een nieuw contract rond verzekeringen van gemeentelijke panden wordt een voordeel van ruim € 100.000 behaald die voor het grootste deel tot uitdrukking komt bij de onderwijsgebouwen. Daarnaast zijn er een aantal structurele effecten van de jaarstukken 2025 (bijna € 400.000).
Leefomgeving, ruimte en economie Het winterse ongemak heeft dit jaar meer inzet in de gladheidsbestrijding noodzakelijk gemaakt. Ook was er meer vorstschade aan wegen. De totale meerkosten bedragen € 400.000. Vanuit de regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) ontvangen we € 1,4 miljoen extra die ingezet wordt voor de uitvoering van het lokale klimaat- en energiebeleid. De ontvangst van deze middelen gaat vanaf 2026 via het gemeentefonds. De specifieke uitkering is daarmee vervallen. Voor de sloopkosten van de J. van de Boschkade is € 200.000 benodigd. 6
Bestuur, dienstverlening en veiligheid Het begrijpelijk maken van brieven/uitgaande communicatie wordt versneld, overeenkomstig de wens van de raad. Deze versnelling vraagt extra capaciteit en kosten van € 200.000. Ook zijn er extra kosten voor automatisering. Dat heeft met name te maken met gestegen licentiekosten. In het overzicht algemene dekkingsmiddelen zien we een voordeel doordat in een aantal gevallen de uitvoering van een aantal investeringen niet parallel loopt met de financiële planning. Het beschikbare investeringsgeld wordt dan later besteed dan gepland waardoor sprake is van een eenmalige onderuitputting van kapitaallasten van € 325.000. We verwachten daarnaast een rentevoordeel van ruim € 800.000 door ontvangen rente en doordat het aantrekken van leningen niet nodig blijkt. De hogere ontvangst van het gemeentefonds betreft vooral de middelen CDOKE van € 2,1 miljoen. In de programma's hierna geven we een verdere inhoudelijke toelichting op alle financiële afwijkingen. Financiële positie De afgelopen jaren hebben we te maken gehad met financiële meevallers, weliswaar incidenteel van aard. Het heeft er toe geleid dat onze financiële positie is verbeterd. De belangrijkste verklaring in deze positieve resultaten is terug te voeren naar extra inkomsten uit het gemeentefonds en andere rijksbijdragen die vaak in de loop van een jaar beschikbaar komen.
Om de financiële positie van een gemeente inzichtelijker en beter vergelijkbaar met andere gemeenten te maken zijn vanuit de voorschriften vijf financiële kengetallen verplicht om ze op te nemen in de begroting. Op basis van deze bestuursrapportage hebben we de kengetallen geactualiseerd: Financiële kengetallen
Realisatie 2025
Primaire begroting 2026
Begroting 2026 na wijzigingen
Categorie
1. netto schuldquote
32%
55%
54%
A. Minst risicovol
2. solvabiliteitsratio
35%
35%
34%
B.
3. grondexploitatie
12%
7%
12%
C Meest risicovol
4. structurele exploitatieruimte
5,0%
1,3%
1,2%
5. belastingcapaciteit
81%
83%
83%
Reservepositie Het positieve resultaat over het jaar 2025 van € 14,8 miljoen is voor € 10,3 miljoen toegevoegd aan de algemene reserves. De algemene reserves bestaan uit de algemene bufferreserve en de vrij besteedbare reserve.
7
Algemene bufferreserve De algemene bufferreserve wordt als buffer aangehouden om financiële risico's op te kunnen vangen. De benodigde omvang van deze reserve wordt ieder jaar bepaald op basis van de actuele risico-inschatting en het benodigde weerstandsvermogen. In de begroting 2026 is de minimale omvang van het weerstandsvermogen bepaald op € 36 miljoen. Om deze streefwaarde aan te houden is bij de resultaatbestemming van de jaarrekening 2025 voorgesteld € 2,7 miljoen over te boeken van de algemene bufferreserve naar de vrij besteedbare reserve. De omvang van de algemene bufferreserve blijft daarmee staan op € 36 miljoen eind 2026. De mutaties in latere jaren betreffen de geraamde begrotingsresultaten. Vrij besteedbare reserve De vrij besteedbare reserve is de reserve waarin de vrije middelen zijn opgenomen die niet geoormerkt zijn voor een specifiek doel of risico. Bij de begroting 2026 is een nieuwe reserve ingesteld voor vernieuwing van het zwembad. Deze "dekkingsreserve kapitaallasten zwembad" is bij de begroting met € 27,8 miljoen gevoed vanuit de vrij besteedbare reserve. Het resultaat van de jaarrekening 2025 is zodanig dat we nu bij deze bestuursrapportage voorstellen aanvullend € 3,6 miljoen toe te voegen aan deze dekkingsreserve. De verwachte stand van de "dekkingsreserve kapitaallasten zwembad" komt dan te staan op € 31,4 miljoen eind 2026.
Dit is nog niet voldoende om daaruit de gehele investering in het zwembad op te vangen. Op basis van het bestemmingsresultaat van de jaarrekening 2025 wordt verder € 0,2 miljoen onttrokken uit de vrij besteedbare reserve. De vrij besteedbare reserve komt daarmee eind 2026 op nul te staan. Het verloop van de algemene reserves is als volgt: Algemene reserves Algemene bufferreserve stand 1 januari
2026
2027
38.714
Storting
2028
2029
36.000
37.016
1.016
958
37.974
Onttrekking
-2.714
Algemene bufferreserve stand 31 december
36.000
37.016
37.974
36.166
Vrij besteedbare reserve stand 1 januari
18.657
0
0
0
Storting
12.990
Onttrekking
-31.647 0
0
0
0
36.000
37.016
37.974
36.166
Vrij besteedbare reserve stand 31 december Stand Algemene reserves op 31 december
-1.808
(bedragen x € 1.000)
8
'Kiezen voor de Toekomst' De financiële druk op gemeenten blijft hoog en ook voor de komende jaren is sprake van aanzienlijke onzekerheden. Gemeenten moeten rekening houden met de gevolgen van een lagere bijdrage van het Rijk vanaf 2028. De vrijgekomen incidentele middelen vanuit de rijksoverheid de afgelopen jaren maskeren wel de structurele problematiek. Ook onze eigen ambities vragen de komende jaren de nodige financiële middelen. Via het traject 'Kiezen voor de Toekomst', dat het afgelopen jaar is gestart en bij de perspectiefnota 2026-2029 tot keuzes heeft geleid, zetten we in op een duurzame balans tussen taken en middelen. Voor de korte termijn is vanaf 2026 een besparing opgenomen van € 0,2 miljoen die bij de vastgestelde begroting 2026-2029 is ingevuld door met name het schrappen of verlagen van posten die niet meer nodig zijn. Verder is voor het eerst in het begrotingsjaar 2026 geld opgenomen voor een drietal onderzoeken op de lange termijn. Het gaat in totaliteit om € 2,4 miljoen dat bestaat uit (1) Preventie in het Sociaal domein (€ 0,5 miljoen), (2) Wijk- en dorpsgericht werken als vliegwiel voor samenwerking (€ 0,2 miljoen) en (3) Investeren in de toekomst van de gemeentelijke organisatie (€ 1,7 miljoen). Op dit moment worden de drie onderzoeksopdrachten verder uitgewerkt.
Door vertraging bij enkele onderdelen is het onzeker of de investeringen allemaal nog dit jaar plaats zullen vinden. We gaan ervan uit dat de bedragen wel volledig benodigd zijn, maar het is nog niet bekend in welk jaar exact. Bij de financiële tussenrapportage die in het najaar verschijnt, komen we hierop terug.
9
Moties, amendementen en toezeggingen Voortgang moties, amendementen en toezeggingen perspectiefnota 2026-2029 en programmabegroting 2026 Bij de behandeling en vaststelling van de perspectiefnota en begroting zijn diverse moties en amendementen aangenomen en toezeggingen gedaan. Wij hebben ons bezonnen op de manier waarop wij invulling willen geven aan deze moties en amendementen. Hieronder treft u ter informatie bij elke aangenomen motie en toezegging die nog niet is afgehandeld aan hoe wij hiermee willen omgaan. Amendementen Onderwerp
Status bestuursrapportage 2026
Toegankelijk bouwen met NEN9120 als uitgangspunt
In projecten die al in een vergaand stadium zitten, zoals het IKC Nieuwveense Landen, is het moeilijk om op alle punten te voldoen aan NEN9120. Voor het IKC geldt dat we het Handboek Toegankelijkheid en de ITS-norm toepassen. Daarmee zijn veel onderdelen uit NEN9120 afgedekt. In aanvulling daarop is in beeld gebracht waar het ontwerp voldoet, op welke punten niet en waar nog mogelijkheden liggen om te optimaliseren. Bij zaken als bewegwijzering, verlichting in het gebouw of keuze voor het meubilair kan nog rekening worden gehouden met NEN9120. Ook in het ontwerp van de sporthal wordt rekening gehouden met de norm. Zoals in de begroting vermeld staat NEN9120 nog in de kinderschoenen. Platform31 voert een onderzoek uit naar de acceptatie en toepassing van de NEN9120-norm, in opdracht van NEN en het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Gemeente Meppel is gevraagd of we willen bijdragen aan dit onderzoek. De ervaringen die we nu opdoen bij het IKC Nieuwveense Landen, brengen we in bij dit onderzoek.
Opknappen Vleddertunnel (unaniem aangenomen)
Amendement is verwerkt
Moties Onderwerp
Status bestuursrapportage 2026
KWIEK Beweegroutes in Meppel
Voor de aanleg van een beweegroute is onderzocht of we bestaande initiatieven aan elkaar kunnen verbinden. Via wijk- en dorpsgericht werken is er contact gelegd met Woonconcept en Stichting Oud Meppel. Bij deze partijen lag er al een wens voor de ontwikkeling voor een cultuur-historische route door Haveltermade. Een concept voor een route is klaar en hebben we meegenomen in het onderzoek naar een beweegroute. Voor de verdere uitwerking hebben we sportkundestudenten van Windesheim (Living Lab) betrokken. Zij hebben de bestaande route beoordeeld en gekeken naar geschikte beweegpunten. In samenwerking met Stichting Oud Meppel hebben zij de afgelopen periode gewerkt aan een cultuurhistorische beweegroute die zowel beweging stimuleert als de geschiedenis van Haveltermade zichtbaar maakt. Op dit moment werken we aan het definitieve ontwerp van de route en brengen we de bijbehorende kosten in kaart. We bekijken of realisatie binnen de huidige middelen mogelijk is zodat realisatie in 2026 kan plaatsvinden.
Versterking toerisme, recreatie en evenementenbeleid
De raad is 3 december 2025 geïnformeerd met de memo voortgang motie opstellen toerisme-, recreatieen evenementenbeleid. Zoals in de memo aangegeven wordt na het zomerreces de kadernotitie HERT (Horeca, Evenementen, Recreatie en Toerisme) verwacht.
Terugdringen lichtvervuiling We hebben nog geen nieuwe informatie ten opzichte van onze vorige melding dat het onderzoek op zijn vroegst in de loop van 2026 gereed is. Dit is onder andere afhankelijk van beschikbaar geld en beschikbaarheid externe adviesbureaus met kennis van zaken. Een groene gracht in Meppel
Deze motie is meegenomen in de subsidieaanvraag regiostedenfonds 2.0. In afwachting van de kadernotitie HERT (Horeca, Evenementen, Recreatie en Toerisme) en de samenwerking met de provincie Drenthe op het gebied van basiskwaliteit natuur komen we na de zomer met mogelijke voorstellen.
10
Amendementen Zwembad van de samenleving
In januari 2026 heeft de gemeenteraad unaniem ingestemd met het scenario nieuwbouw als gewenst scenario voor het zwembad. Met dank aan deze keuze is het vervolgproces gericht opgestart. De gemeenteraad krijgt in Q3 2026 een routekaart met participatieaanpak aangeboden. In het vervolgtraject van de routekaart worden de punten uit de motie (planning en mogelijke versnelling investering, behoefte gebruikers en toegankelijke kaartprijzen) meegenomen. We beschouwen de motie hiermee als afgedaan.
Brieven en uitgaande berichten
We hebben de motie overgenomen. Om deze motie uit te voeren zijn extra middelen benodigd. Die worden bij deze bestuursrapportage aangevraagd. Daarna kunnen we overgaan tot uitvoering van de motie. Via een memo wordt de gemeenteraad geïnformeerd.
Toelichting onderbouwing verbeteren en versterken (concern)sturing
Motie is uitgevoerd. De gemeenteraad is met een bijeenkomst geïnformeerd
Buurthuis als sociale basis
We zijn momenteel in gesprek met verschillende partijen, waaronder het wijkplatform en Stichting Welzijn MensenWerk. In de eerste plaats om te verkennen waar precies de behoefte ligt als het gaat om een ontmoetingsplek in de wijk. Als dat een zelfstandig buurthuis is (wat gezien de omvang van de wijk in de lijn der verwachting ligt) wordt gekeken naar een geschikte locatie en accommodatie. De twee voorgestelde locaties in de motie worden daarin meegenomen. De uiteindelijke keuze moet passend zijn bij de toekomstige ontwikkeling van Nieuwveense Landen (Fase 3).
Toezeggingen Onderwerp
Status bestuursrapportage 2026
Participatiewet in Balans
De gemeenteraad is hierover via een raadsmemo geïnformeerd (zie raadsvergadering 27 november 2025). Hiermee beschouwen we de toezegging als afgedaan.
Nazorg voor jongeren na suïcide in hun omgeving
Aan deze toezegging is voldaan. Als gemeente hebben we de verplichting om eind 2028 een plan van aanpak te hebben hoe de wettelijke taak wordt ingevuld. Deze aanpak moet ook onderdeel zijn van het nieuwe lokaal gezondheidsplan waar eind dit jaar mee gestart wordt. Momenteel wordt er gewerkt aan een opdracht aan de GGD om een regionaal plan te maken die lokaal moet gaan landen. Uit het gesprek met de VO-scholen is gebleken dat ze hun eigen personeel trainen op het signaleren en bespreekbaar maken van suïcidale gedachten. Wij als gemeente zetten in op andere partners en scholen waar dit nog niet zelf opgepakt wordt.
Memo terugkoppeling toekomstige gesprekken musea
Deze motie is afgedaan. We hebben de raad op 4 november geïnformeerd middels een memo.
11
Thema Samenleving Programma 1: Bewegen en Welzijn Wat valt er onder dit programma? Portefeuille Onderdelen
Samenkracht en burgerparticipatie
Maathuis / Peterson / van Ulzen
Volksgezondheid
Peterson
Sportaccommodaties
Peterson
Sportbeleid en activering
Peterson
Actuele ontwikkelingen en beleidsvoornemens Bad Hesselingen De gemeente is financieel verantwoordelijk voor het onderhoud, stichting Zwembad Meppel exploiteert zelfstandig Bad Hesselingen. Om de continuïteit van het gebouw te waarborgen draagt de gemeente extra aan het onderhoud bij. De exploitatie van Bad Hesselingen komt desondanks steeds meer onder druk te staan. Stichting Zwembad Meppel stuurt nadrukkelijk op een kostendekkende exploitatie en zoekt daarin de balans tussen kostenbesparingen en omzetverhoging. Ondanks het vooruitzicht op nieuwbouw, leiden kostenstijgingen (met name energie en personeel) en beperkte omzet- en bezoekersgroei wel tot een exploitatie die onder druk staat. Met Stichting Zwembad Meppel is besproken dat eventuele financiële problemen die de continuïteit richting de nieuwbouw kunnen bedreigen, tijdig moeten worden voorkomen. Stichting Zwembad Meppel heeft het college inmiddels verzocht om een aanvullende financiële bijdrage. Transformatieplan Mentale gezondheid Drenthe Op 7 november 2025 is het transformatieplan goedgekeurd door de zorgverzekeraar. Hiermee zijn middelen (€ 28,9 miljoen) beschikbaar gesteld voor de sectoren GGZ, huisartsen, welzijn en gemeenten tot en met 2027 om de problematiek in de GGZ-zorg in Drenthe op te lossen vanuit de landelijke transformatiemiddelen.
Ook in Drenthe zien we dat de mentale gezondheidszorg zwaar onder druk staat door toenemende psychische problemen bij inwoners, lange wachttijden, forse personeelstekorten, versnipperde financiering en onvoldoende samenwerking tussen Sociaal domein, huisartsenzorg en GGZ. De komende periode worden de verschillende onderdelen van het transformatieplan verder uitgewerkt. Het verschilt per gemeente met welk onderdeel aan de slag wordt gegaan. In Meppel werken we aan de ontwikkeling van zelfregie- en herstelcentra.
12
Wet integrale suïcidepreventie Vanaf 1 januari 2026 is deze wet ingegaan. Gemeenten hebben de taak om in 2028 een plan van aanpak te hebben die opgenomen moet worden in het lokaal gezondheidsbeleid. De wet is bedoeld om signalen van suïcidale gedachten onder inwoners vroegtijdig te kunnen herkennen, bespreekbaar te maken en inwoners naar een passend aanbod te kunnen verwijzen. Hiervoor moeten we als gemeenten provinciaal samenwerken maar vervolgens moeten we ook lokaal de keten inrichten en werken aan het bevorderen van deskundigheid en handelingsvaardigheden van professionals, vrijwilligers en inwoners. Naar verwachting pakt de GGD de regionale coördinatierol op. Financiën Product
Omschrijving
Mutatie raming
Structureel/Incidenteel
Lasten Samenkracht en burgerparticipatie
Inzet jongerenwerk
-80
S
Volksgezondheid
Wet integrale Suïcidepreventie
-20
S
Sportbeleid en activering
Exploitatiebijdrage Bad Hesselingen
-98
S
Totaal programma 1
-198
Bedragen x 1.000 (- = nadeel / + = voordeel)
Toelichting Inzet jongerenwerk Betreft een correctie van de bijdrage voor de structurele inzet van jongerenwerk. Wet integrale suïcidepreventie Via de septembercirculaire 2025 van het gemeentefonds is structureel € 20.000 beschikbaar gekomen voor de Wet integrale suïcidepreventie. Exploitatiebijdrage Bad Hesselingen Voor 2026 en latere jaren wordt een aanvullende exploitatiebijdrage gevraagd van € 98.000.
13
Investeringen Investeringsplanning bedragen x € 1.000
Beschikbaar krediet
Mutatie krediet berap 2026
Nieuw krediet
Begrote Mutatie Nieuw begrote inkomsten / inkomsten inkomsten / bijdrage van berap 2026 bijdrage van derden derden
Nettoinvestering (was)
Nettoinvestering (wordt)
Programma 1: Bewegen en Welzijn Sportpark Ezinge
2.350
2.350
407
407
2.350
1.943
Sporthal De Eendracht
53
53
10
10
53
43
Sporthal Koedijkslanden
53
53
10
10
53
43
Sportzaal Aanloop
30
30
5
5
30
25
-
2.800
2486
4854
Sporthal Nieuwveense landen Totaal
-
2.800
2.800
2486
2800
5286
0
432
432
Toelichting Investeringen Sport Gemeenten kunnen de btw op investeringen in sport niet langer aftrekken. Ter compensatie kunnen zij jaarlijks de Specifieke uitkering (Spuk) Sport aanvragen. De daadwerkelijke omvang van de uitkering wordt achteraf vastgesteld. Het is afhankelijk van de werkelijke besteding van de gemeenten en het totale beroep op de regeling. Voor sport ontvangt Meppel € 432.000 aan SPUK, waarmee in de oorspronkelijke begroting geen rekening is gehouden. Sporthal Nieuwveense Landen Met de nieuwbouw van de sporthal Nieuwveense Landen wordt tevens voorzien in het bewegingsonderwijs voor de scholen in het IKC Nieuwveense Landen en de nieuw te bouwen Reestoeverschool. Daarmee hoeft voor deze scholen geen separate gymvoorziening te worden gerealiseerd. Voorgesteld wordt de middelen die hiervoor beschikbaar zijn binnen de investeringskredieten van onderwijs (totaal € 2,8 miljoen) toe te voegen aan het investeringsbedrag voor sporthal Nieuwveense Landen. In de investeringsplanning is voor de sporthal € 5,7 miljoen opgenomen vanaf 2027. Het totale investeringsbedrag voor de sporthal komt daarmee op € 8,5 miljoen. Door deze aanpassing via deze bestuursrapportage te verwerken kunnen de eerste voorbereidingskosten in 2026 betaald worden. Zie ook programma 3 Onderwijs, cultuur en media.
14
Programma 2: Participatie, zorg en minima Wat valt er onder dit programma? Portefeuille Onderdelen
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
Peterson / De Vries
Inkomensregelingen
Peterson / Van Ulzen
Begeleide participatie
Van Ulzen
Arbeidsparticipatie
Van Ulzen
Voorzieningen Wmo
De Vries
Ondersteuning Wmo
De Vries
Jeugdhulp
Peterson
Geëscaleerde zorg Wmo
De Vries
Geëscaleerde zorg Jeugd
Peterson
Actuele ontwikkelingen en beleidsvoornemens Activiteiten in het Werkcentrum In de begroting staat dat de landelijke campagne voor het Werkcentrum in het 1e kwartaal van 2026 van start zou gaan. De landelijke campagne is in het 2e kwartaal van 2026 gestart. Dit betekent dat wij ook pas vanaf dan over het Werkcentrum in De Plataan kunnen communiceren. Dit zal effect hebben op de evaluatie eind 2026, waarbij we kijken wat een lokaal Werkcentrum aan meerwaarde heeft voor onze inwoners en/of werkgevers in Meppel. Jeugdhulp Bij de individuele jeugdhulp zien we een aantal (financiële) ontwikkelingen. Er zijn een aantal onderdelen van de jeugdhulp opnieuw aanbesteed met soms forse prijsstijgingen per etmaal als gevolg. Ook is de definitieve indexering van alle tarieven bijna 1% hoger dan de voorlopige indexering waar rekening mee is gehouden in de gemeentelijke begroting. Daarnaast wordt in Meppel dit jaar een jeugdvoorziening omgebouwd naar kleinschalige voorziening. Dit volgt uit de landelijke transformatie van de jeugdhulp en is een belangrijke stap in de verbetering van de jeugdhulp. Wel heeft dit als financieel effect dat de tarieven zullen toenemen. Deze financieel nadelige effecten verwachten we vooralsnog op te kunnen vangen binnen het huidige budget door het uitstromen van een dure jeugdhulpcasus.
We monitoren alle ontwikkelingen en komen hier indien nodig op terug bij de financiële tussenrapportage 2026. Gemeentelijke Kredietbank (GKB) Het transformatieproces om te komen van een Gemeenschappelijke Regeling (GR) GKB naar een Stichting GKB is al geruime tijd gaande. Op 21 juli 2025 is de Stichting GKB opgericht als resultaat hiervan. Deze stichting heeft met ingang van 1 januari 2026 de activiteiten en het personeel van de GR GKB overgenomen. Daarmee kan het liquidatietraject van de GR GKB starten. Om het liquidatietraject te volbrengen, en daarmee tot opheffing van de GR GKB te komen, moeten er verschillende (besluitvormende) stappen worden gezet. Het uitgangspunt is om de GR GKB in de loop van 2026 op te heffen. 15
Financiën Product
Omschrijving
Mutatie raming Structureel/Incidenteel
Lasten Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
Onafhankelijke cliëntondersteuning
-40
I
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
Aanvullende bijdrage GGD
-64
S
Inkomensregelingen
Uitkeringen Participatiewet/Loonkostensubsidie
-1.000
S
Inkomensregelingen
Implementatie Participatiewet in Balans
-30
I
Inkomensregelingen
Alleenverdienersproblematiek
-33
I
Inkomensregelingen
Implementatie applicatie Sociaal domein
-156
I
Inkomensregelingen
Gemeentelijke kredietbank (GKB)
-170
I
Begeleide participatie
Wachtlijst oud WSW
-120
S
Voorzieningen Wmo
Vervoersvoorzieningen
-150
S
Jeugdhulp
Bijdrage jeugdhulpregio
-126
S
Voorlopige beschikking BUIG
1.700
S
Baten Inkomensregelingen
Totaal programma 2
-189
Bedragen x 1.000 (- = nadeel / + = voordeel)
Toelichting Onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO) Op basis van de inzet van het OCO over de eerste twee maanden van 2026 blijkt dat door toename van de complexiteit van de ondersteuningsvragen de huidige subsidie niet toereikend zal zijn. Reden om incidenteel voor 2026 extra € 40.000 beschikbaar te stellen aan OCO. Dit jaar zal overleg plaatsvinden met OCO om de kosten voor ondersteuning vanaf 2027 substantieel terug te dringen. Dit traject zal gezamenlijk worden opgepakt waarbij gebruik zal worden gemaakt van een extern onderzoek, dat momenteel plaatsvindt en waaraan de gemeente Meppel meedoet. Dit met als doel helder te maken wat OCO kost én om de maatschappelijke opbrengsten in kaart te brengen. Aanvullende bijdrage Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) De GGD Drenthe heeft door middel van een begrotingswijziging een aanvullende bijdrage gevraagd van € 64.000 voor 2026. Dit wordt veroorzaakt door een hogere bijdrage voor Veilig Thuis (door meer bekendheid en daardoor een grotere vraag) en hogere bedrijfsvoeringskosten. Ook bevat deze bijstelling een bijdrage voor jeugdgezondheidszorg aan Oekraïense kinderen en jongeren en een bijdrage voor uitvoering van de nieuwe wet kwaliteitseisen kinderopvang. Deze laatste twee onderdelen worden gecompenseerd via het gemeentefonds.
16
Uitkeringen Participatiewet/Loonkostensubsidie Naast het structurele effect van de jaarrekening 2025, zien we ook een stijging van de kosten vanwege de hogere bijstandsnormen per 1 januari 2026. Het aantal uitkeringen ten opzichte van vorig jaar is wel stabiel en vergelijkbaar. Tegenover deze hogere uitgave van € 1 miljoen staat ook een hogere inkomst. De voorlopige beschikking van de BUIG is € 1,7 miljoen hoger dan begroot. Participatiewet in Balans De Participatiewet in Balans is een initiatief om de Participatiewet te vereenvoudigen en te verbeteren, met name door meer maatwerk, versoepeling van regels en een menselijkere aanpak. Via de septembercirculaire 2025 van het gemeentefonds is voor de implementatie € 30.000 beschikbaar gesteld voor 2026. Deze middelen zijn noodzakelijk om de maatregelen op een goede wijze door te kunnen voeren. Alleenverdienersproblematiek Als gemeente voeren we voor de jaren 2025 tot en met 2027 de Wet tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek uit. Op basis van deze wet wordt een tegemoetkoming verstrekt aan de huishoudens die door een samenloop van wet- en regelgeving te weinig toeslagen ontvangen. Hiermee wordt voorkomen dat deze huishoudens op een besteedbaar inkomen onder het bestaansminimum uitkomen. Om de regeling op een goede wijze uit te kunnen voeren is in 2026 een bedrag van € 33.000 noodzakelijk.
Compensatie van deze kosten volgt via de meicirculaire 2026 van het gemeentefonds. Vooruitlopend daarop willen we al starten met uitvoering van deze wet. Implementatie applicatie Sociaal domein De huidige klantapplicatie van het Sociaal domein is onlangs opnieuw aanbesteed. In 2026 vindt de implementatie van het nieuwe systeem plaats, zodat we daar vanaf januari 2027 in kunnen werken. De implementatiekosten voor 2026 zijn geraamd op € 156.000. Gemeentelijke kredietbank (GKB) De GR GKB verwacht in 2026 een negatief exploitatieresultaat van € 598.000. Het aandeel van Meppel hierin bedraagt € 133.000. In het exploitatieresultaat zijn incidentele kosten voor de verzelfstandiging verwerkt en dit leidt tot hogere kosten in 2026. We hebben in onze begroting 2026 een budget van € 53.000 opgenomen gebaseerd op het vastgestelde (concept) liquidatieplan van 2024. We stellen het exploitatietekort bij met € 80.000. Daarnaast verwachten we nog € 90.000 aan kosten voor ondersteuning van het bestuur van de GKB. Wachtlijst oud WSW De bijstelling betreft een structurele doorwerking van de overschrijding uit de Jaarstukken 2025. Dit wordt onder andere veroorzaakt door een loonsverhoging per 1 juli 2025.
17
Vervoersvoorzieningen De bijstelling betreft een structurele doorwerking van de overschrijding uit de Jaarstukken 2025. Onder andere de toename van het aantal ouderen zorgt voor een hogere uitgaven van de vervoersvoorzieningen. Het landelijk beleid dat ouderen zo lang mogelijk thuis (moeten) blijven wonen vraagt daarnaast om adequate vervoersvoorzieningen om mee te kunnen blijven doen aan de samenleving. Bijdrage Jeugdhulpregio De kosten van het prestatiemanagementteam Jeugdhulp Zuid-Drenthe (via gemeente Coevorden) en de Jeugdhulpregio Drenthe (via gemeente Hoogeveen) zijn hoger. Dit betreft deels een structureel effect van 2025 die nog niet doorgevoerd was in de begroting. Daarnaast is sprake van prijsstijgingen op een aantal onderdelen en is in 2026 opnieuw een extra bijdrage nodig voor de doelen uit het herstelplan bij Jeugdbescherming Noord.
18
Programma 3: Onderwijs, cultuur en media Wat valt er onder dit programma? Portefeuille Onderdelen
Onderwijshuisvesting
Peterson
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
Peterson
Kunst, cultuur en media
Peterson / De Vries
Actuele ontwikkelingen en beleidsvoornemens Ontwikkelingen Schouwburg Ogterop en Ogterop On Tour Ogterop is verhuisd naar Cultureel Centrum De Plataan als tijdelijk onderkomen, gedurende de sluiting van het gebouw aan Zuideinde 70. Er zijn extra gevolgen in verband met annuleringen naar aanleiding van onverwachte vergunningsproblematiek op locaties waar Ogterop on Tour-voorstellingen gepland stonden. Denk aan uitkoop van artiesten, terugbetalen van gekochte kaarten, extra communicatie ter bereik van het publiek en een korting op het lidmaatschap voor vrienden in verband met het niet kunnen voldoen aan de voorwaarden van het lidmaatschap. De kosten voor gebouw Ogterop lopen langer door. Dit komt door vertraging van de geplande vernieuwbouw. Zo moet onder andere klimaat beheerst worden in verband met behoud bonbonnière en beoogd hergebruik van materialen uit het gebouw om rotting en verval te voorkomen (conserveren van het gebouw). Er zijn in ieder geval doorlopende kosten met betrekking tot gasverbruik, brand- en inbraakinstallatie. De meerkosten van het gebouw en Ogterop on Tour kunnen vooralsnog opgevangen worden binnen het bestaande programma. Over het resultaat van de aanbesteding van de vernieuwbouw Schouwburg Ogterop is de raad via een memo geïnformeerd. Een raadsvoorstel voor een aanvullend krediet is in voorbereiding. Financiën Product
Omschrijving
Mutatie raming Structureel/Incidenteel
Lasten Onderwijshuisvesting
Verzekeringen
111
S
Kunst, cultuur en media
Onderhoud en vervanging inventaris De Plataan
-194
I
Kunst, cultuur en media
Bijdrage vervanging inventaris De Plataan
194
I
Kunst, cultuur en media
Vervallen SPUK IDO
-33
S
Baten
Totaal programma 3
78
Bedragen x 1.000 (- = nadeel / + = voordeel)
19
Toelichting Verzekeringen Per 1 juli 2025 heeft de gemeente een nieuw contract voor de verzekering van gebouwen en inventaris. De premie is gedaald. Dit levert een structureel voordeel op van totaal € 111.000. Dit voordeel heeft betrekking op meerdere programma's. Omdat het grootste effect in dit programma terecht komt wordt hier het totaalbedrag vermeld. In de begrotingswijziging (zie bijlage) wordt dit bedrag vertaald naar alle betreffende programma's. De Plataan onderhoud en vervanging inventaris Bij de overname van het beheer hebben we vanuit Stichting Welzijn gespaarde middelen ontvangen voor vervanging inventaris de Plataan. Deze ontvangen middelen worden nu ingezet voor de upgrade van de theaterzaal (€ 80.000) en voor een verbeterslag van de inventaris in De Plataan (€ 114.000). Vervallen SPUK IDO De SPUK Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) is vanaf 2026 omgezet naar de decentralisatie-uitkering Overheidsbrede Dienstverlening. Dit maakt onderdeel uit van het gemeentefonds. De inkomst uit de specifieke uitkering op dit programma vervalt daarmee. Zie ook 'Overzicht algemene dekkingsmiddelen'. Investeringen Investeringsplanning bedragen x € 1
Beschikbaar krediet
Mutatie krediet berap 2026
Nieuw krediet
Onderwijsvoorziening Nieuwveense landen
16.865
-1.400
Reestoeverschool
7.900
Begrote Mutatie Nieuw inkomsten / inkomsten begrote bijdrage van berap 2026 inkomsten / derden bijdrage van derden
Nettoinvestering (was)
Nettoinvestering (wordt)
15.465
16.865
15.465
-1.400
6.500
7.900
6.500
-
103
103
-
103
24.765
-2.697
22.068
24.765
22.068
Programma 3: Onderwijs, cultuur en media
Units tijdelijke huisvesting onderwijs Mackayschool
Totaal
0
0
0
20
Toelichting Onderwijsvoorziening Nieuwveense Landen en Reestoeverschool Voor een toelichting verwijzen we u kortheidshalve naar programma 1 'Bewegen en Welzijn' onder het kopje 'Investeringen'. Tijdelijke huisvesting onderwijs Mackayschool Van de Mackayschool heeft de gemeente een verzoek ontvangen voor tijdelijke uitbreiding (m2). Op basis van het aantal leerlingen heeft de school hier recht op. Als oplossing voor het ruimtetekort worden een aantal units overgenomen van een ander schoolbestuur. Oorspronkelijk was uitgegaan van een huurconstructie voor de komende jaren. Overname blijkt financieel voordeliger.
21
Thema Leefomgeving, ruimte en economie Actuele ontwikkelingen Steeds vaker lezen we nieuws over knelpunten rond stikstof, netcongestie en drinkwaterbeschikbaarheid. Deze zijn van invloed op onze gemeentelijke ambities. De stikstofdepositie blijft in veel Natura 2000-gebieden hoger dan de natuur aankan, waardoor vergunningverlening stokt en bouwprojecten lastiger of niet kunnen worden gerealiseerd. Tegelijkertijd raakt het elektriciteitsnet in grote delen van het land overbelast. Nieuwe aansluitingen komen op wachtlijsten. Ook woningbouw, midden- en kleinbedrijven en verduurzamingsprojecten worden hierdoor beperkt of vertraagd. Dit komt mede door het nieuwe landelijke prioriteringskader dat op 1 juli 2026 ingaat. Het mogelijke effect van deze landelijke ontwikkelingen zullen wij steeds sterker gaan zien.
Programma 4: Leefomgeving Wat valt er onder dit programma? Portefeuille Onderdelen
Wegen, mobiliteit en verkeer
De Vries
Stadsverzorging
De Vries
Water
De Vries
Groen -en spelen
De Vries
Parkeren
Van Ulzen
Begraafplaatsen
De Vries
Energie, klimaat en milieu
Peterson
Afvalinzameling
Peterson
Riolering
De Vries
Actuele ontwikkelingen en beleidsvoornemens Gladheidsbestrijding/Vorstschade In het begin van dit jaar hebben we te maken gehad met meerdere dagen van winterse omstandigheden. Hierdoor hebben we meer inzet moeten plegen om onze wegen goed begaanbaar te houden, in vergelijking tot eerdere jaren. Daarnaast hebben onze wegen door deze omstandigheden veel schade opgelopen. Met diverse inspecties door onze medewerkers en externe partners is geïnventariseerd waar schade hersteld moet worden om de verkeersveiligheid en bereikbaarheid van Meppel te garanderen.
22
Opknappen Vleddertunnel Tijdens de begrotingsbehandeling 2026 is het amendement “Opknappen Vleddertunnel” unaniem aangenomen en heeft de raad € 100.000 beschikbaar gesteld voor de aanpak van de Vleddertunnel. Daarin is nog geen rekening gehouden met muurkunst. Hiervoor is inmiddels een plan van aanpak opgesteld in samenspraak met de Stichting Muurkunst Meppel, een lokale kunstenaar en Stad&Esch. Ook de directe omgeving wordt nog betrokken. De muurkunst kan na de zomervakantie 2026 worden aangebracht. Vervanging Eekmolenbrug en herinrichting Kastanjelaan/Weerdstraat De vervanging van de Eekmolenbrug en de herinrichting van de Kastanjelaan/Weerdstraat wordt als één project uitgewerkt. Naar aanleiding van het gelopen participatietraject is de scope uitgebreid met verkeersremmende maatregelen rondom de kruising met de Industrieweg. Deze kosten verwachten we op te kunnen vangen binnen het totale budget van het project. Herinrichting Adriaen van Ostadestraat inclusief riolering Voor 2026 staat de herinrichting van Adriaen van Ostadestraat gepland. Woonconcept start in 2026 met de verduurzaming van de Adriaen van Ostadeflat en de gevelrenovatie in de wijk Koedijkslanden. In overleg met Woonconcept is afgesproken de planning van de werkzaamheden aan de Adriaen van Ostadestraat door te schuiven naar 2027. De voorbereiding van het werk vindt wel in 2026 plaats. Financiën Product
Omschrijving
Mutatie raming Structureel/Incidenteel
Lasten Wegen, mobiliteit en verkeer
Kruisingen Brandemaat
-226
I
Wegen, mobiliteit en verkeer
Gladheidsbestrijding/Herstel vorstschade
-400
I
Wegen, mobiliteit en verkeer
Transitie beheerdata
-75
I
Wegen, mobiliteit en verkeer
Opknappen Vleddertunnel
-30
I
Energie, klimaat en milieu
CDOKE middelen
-1.403
I
Energie, klimaat en milieu
Penvoerderschap Windenergie
-78
I
Energie, klimaat en milieu
Verhoging bijdrage ODD
-73
S
Baten Wegen, mobiliteit en verkeer
Kruisingen Brandemaat
226
I
Energie, klimaat en milieu
Extra middelen CDOKE
-747
I
Energie, klimaat en milieu
Penvoerderschap Windenergie
78
I
Energie, klimaat en milieu
Lagere opbrengsten SUP gelden
-68
S
Totaal programma 4
-2.796
Bedragen x 1.000 (- = nadeel /+- = voordeel)
23
Toelichting Kruisingen Brandemaat Vanuit het ActieplanFiets! stond de aanpassing van de kruisingen met de Brandemaat ter hoogte van KP-laan en Westerd gepland in 2025. De werkzaamheden zijn doorgeschoven naar 2026. De totale kosten worden geraamd op € 226.000. Voor deze werkzaamheden is een subsidie toegekend vanuit de regeling Veilig en Bereikbaar Drenthe voor hetzelfde bedrag. Gladheidsbestrijding/Herstel vorstschade Het beschikbare strooibudget is in de eerste helft van 2026 volledig uitgegeven. Voor gladheidsbestrijding in de rest van het jaar en wegreparaties als gevolg van de vorstschade is totaal € 400.000 extra benodigd. Transitie beheerdata De beheerdata van onze civiele kunstwerken en openbare verlichting worden overgebracht naar een reeds bestaand beheersysteem. Hiermee beogen we een kwaliteits- en efficiencyslag. We zijn in de nieuwe beheeromgeving beter in staat om preventief onderhoud effectiever te plannen en daarmee achterstallig onderhoud te voorkomen in de toekomst. Opknappen Vleddertunnel De meerkosten van muurkunst (inclusief participatie) zijn € 30.000. Deze zijn vooraf niet opgenomen in het budget. CDOKE middelen In de decembercirculaire hebben we extra middelen toegekend gekregen vanuit het gemeentefonds voor de regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE).
Deze regeling was eerder geoormerkt (via specifieke uitkering) en bedoeld voor de financiële ondersteuning aan gemeenten voor het uitvoeren van klimaat- en energiebeleid. Met ingang van 2026 maakt dit onderdeel uit van het gemeentefonds. De specifieke uitkering komt daardoor te vervallen. De middelen worden ingezet voor de uitvoering van het lokale klimaat- en energiebeleid, onder andere voor personele capaciteit, specialistische kennis en fysieke duurzaamheidsmaatregelen binnen beheer en vastgoed. Maar ook voor de versnelling van de warmtetransitie: Warmtenet verkenning Meppel Noord en versterking uitvoering warmtetransitie. Zie ook het overzicht algemene dekkingsmiddelen.
24
Penvoerderschap Windenergie In samenwerking met de gemeenten De Wolden, Steenwijkerland en Westerveld onderzoeken we hoe we windenergie mogelijk willen gaan opzetten in de toekomst. Hiervoor heeft Meppel een projectleider ingehuurd namens alle gemeenten. De kosten worden verdeeld over de deelnemende gemeenten. We verwerken in deze bestuursrapportage ook het aandeel van de overige deelnemende gemeenten, voor zowel de kosten als de bijdragen. Met het aandeel van Meppel was al rekening gehouden in de begroting. Omgevingsdienst Drenthe De omgevingsdienst Drenthe (ODD) heeft een begrotingswijziging ingediend voor 2026. In deze begrotingswijzing zijn de hogere kosten voor de dienstverleningsovereenkomst ICT verwerkt. Ook zijn er hogere kosten voor personele lasten en bedrijfsvoering. Daarnaast is een 2-jarig project gestart om de opgelopen werkvoorraden op vergunningverlening af te handelen. SUP gelden Gemeenten ontvangen jaarlijks een vergoeding voor de opruimkosten van Single Use Plastics (SUP) producten zoals verpakkingen en drinkbekers. Nu deze regeling inmiddels langer loopt blijkt dat de werkelijke jaarlijkse vergoeding lager is dan eerder ingeschat. We stellen voor de inkomstenraming met € 68.000 te verlagen. Investeringen Investeringsplanning bedragen x € 1.000
Beschikbaar Mutatie Nieuw krediet krediet krediet berap 2026
Begrote Mutatie Nieuw inkomsten / inkomsten begrote bijdrage berap 2026 inkomsten / van derden bijdrage van derden
Nettoinvestering (was)
Nettoinvestering (wordt)
1.500
500
Programma 4: Leefomgeving
Openbare ruimte Bruggen/Oeverbescherming Vervanging damwand Mallegatsgracht/ Eendrachtstraat
1.500
-1.000
500
161
164
325
140
-10
130
21
195
185
50
235
85
-
85
100
150
Actieplan Fiets Fietspad Blankensteinweg
Overig Voetgangersoversteek Paradijssluis
-
25
Riolering Eerste aanleg riolering ontwikkelgebieden Aanleg riolering Danninge erve
429
200
629
429
629
Aanleg riolering Boshoven
749
951
1.700
749
1.700
3.024
365
3.389
2.799
3.174
Totaal
225
-10
215
Toelichting Openbare ruimte Vervanging damwand Mallegatsgracht/Eendrachtstraat Het college heeft in december 2025 het besluit genomen de betonnen kademuren aan het Mallegat duurzaam te herstellen. Dit als alternatief voor de volledige vervanging van de damwanden. De resterende levensduur wordt met deze maatregel met 15 jaar verlengd. In de begroting is een investeringskrediet opgenomen van € 1,5 miljoen uitgaande van de volledige vervanging. Door de wijziging naar duurzaam herstel kan dit krediet met € 1 miljoen worden verlaagd. Fietspad Blankensteinweg Begin 2026 is het nieuwe fietspad Blankensteinweg gerealiseerd. Door ontwikkelingen rondom dit fietspad wordt gevraagd om een verhoging van het krediet van € 161.000 naar € 325.000. De subsidie van de provincie is vastgesteld op € 130.000. Voetgangersoversteek Paradijssluis De voetgangersoversteek Paradijssluis valt € 50.000 hoger uit dan de raming. Dit is onder andere het gevolg van prijsstijgingen. Riolering Danninge Erve In januari 2026 is de wijziging van het omgevingsplan Danninge Erve Zuid, 3e deelgebied vastgesteld. Met deze wijziging is een uitbreiding van het aantal woningen mogelijk gemaakt. Bij de oorspronkelijke besluitvorming was voor het gehele plangebied een rioleringskrediet beschikbaar gesteld van € 429.000.
Als gevolg van de uitbreiding van het aantal woningen en de indexatie van kosten vallen de investeringskosten voor riolering nu € 200.000 hoger uit. Boshoven Project Boshoven binnen Nieuwveense Landen is opgezet met vrijheid voor ontwikkeling via onder andere Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO). Dat geeft een onzekerheid rondom het te realiseren woningbouwprogramma en de daarbij behorende rioolopgave. Op basis van de huidige planvorming is een rioolkrediet benodigd van € 1,7 miljoen. Het huidige investeringskrediet is € 749.000. Dit vraagt om een bijstelling van het investeringskrediet van € 951.000. Het indexatie effect is hierin meegenomen. 26
Programma 5: Ruimtelijke ontwikkeling Wat valt er onder dit programma? Portefeuille
Onderdelen
Ontwikkeling fysieke leefomgeving
Van Ulzen
Bouwen en wonen
Van Ulzen
Grondexploitaties woningen
De Vries
Actuele ontwikkelingen en beleidsvoornemens Geen actuele ontwikkelingen of afwijkingen in beleidsvoornemens. Financiën Product
Omschrijving
Mutatie raming
Structureel/Incidenteel
Uitzetting kosten betaalbaar wonen (regeling Realisatiestimulans)
-700
I
Extra inkomsten regeling Realisatiestimulans
700
I
Lasten Bouwen en wonen
Baten Bouwen en wonen
Totaal programma 5
0
Bedragen x 1.000 (- = nadeel / + = voordeel)
Toelichting Regeling Realisatiestimulans Vanuit het Rijk is de regeling Realisatiestimulans vastgesteld. Gemeenten ontvangen vanaf 2026 tot en met 2030 een bijdrage per betaalbare woning waarvan de bouw het jaar ervoor is gestart. Deze bijdrage kan naar eigen inzicht worden ingezet en is bedoeld om lokale woningbouw te versterken. De regeling biedt de vrijheid aan gemeenten om de middelen te besteden op de manier die het beste bij hun woningbouwopgave past. Voor 2026 verwachten we een bijdrage van € 700.000. We stellen voor deze middelen toe te voegen aan programma 5 Ruimte ontwikkeling voor onder andere extra inzet op de ontwikkeling van het stationsgebied, Nieuwveense landen fase 3 en versterking van de ambtelijke capaciteit gekoppeld aan de woningbouwopgaves.
27
Programma 6: Economische ontwikkeling Wat valt er onder dit programma? Portefeuille Onderdelen
Recreatie en toerisme Regionale samenwerking
Van Ulzen Maathuis / Van Ulzen / De Vries
Economische zaken
De Vries
Grondexploitaties niet-woningen en grondzaken
De Vries
Actuele ontwikkelingen en beleidsvoornemens Sloopkosten J. van den Boschkade Aan de rand van het centrum van Meppel heeft de gemeente haar strategisch positie uitgebreid met de aankoop van J. van den Boschkade 4. Samen met de naastgelegen garageboxen aan J. van den Boschkade 3 bezit de gemeente een belangrijk deel van het zogenoemde ‘betoneiland’. Voor de toekomstige ontwikkeling van het gebied moeten nog plannen worden gemaakt. De opstallen van beide locaties zijn gedateerd en zijn in verval geraakt. Om verdere verpaupering te voorkomen en om het aanzicht te verbeteren is het wenselijk om beide locaties alvast te slopen. Regiostedenfonds Drenthe en Regio Deal Regio Zwolle Dit jaar is meer duidelijkheid gekomen over twee belangrijke regionale subsidies. Regiostedenfonds 2.0 We hebben van de provincie Drenthe de beschikking ontvangen over het nieuwe Regiostedenfonds. De komende jaren (2026 t/m 2029) draagt de provincie in totaal € 1 miljoen bij aan het aantrekkelijker, levendiger en toekomstbestendiger maken van onze binnenstad. Regio Deal Regio Zwolle De Regio Deal Regio Zwolle bestaat uit verschillende elementen. Eind 2025 ontvingen we het bericht dat het gebiedsarrangement “Gedeeld geluk als kompas voor Zuidwest Drenthe” als één van de beste is beoordeeld en er bijna € 3 miljoen aan rijksbijdrage wordt toegekend aan Zuidwest Drenthe.
Afgelopen periode hebben we nadere afspraken gemaakt over de verdeling hiervan over de verschillende projecten en gemeenten. Dat betekent dat komende jaren ongeveer € 1,4 miljoen in Meppel uitgegeven kan worden aan projecten die bijdragen aan toekomstbestendig leefbaarheid en leefomgeving. Een ander onderdeel van de Regio Deal is het project Toekomstbestendige Bedrijventerreinen waar ICC-PMM in participeert. Dit gaat onder andere over netcongestie en collectieve (camera)beveiliging op onze bedrijventerreinen. De provincie Drenthe en de gemeente zorgen voor een deel van de financiering naast de rijksbijdrage en middelen vanuit de ondernemers.
28
Organisatieontwikkeling Port of Zwolle De raad is in november 2025 geïnformeerd over de organisatieontwikkeling Port of Zwolle en de bijbehorende financiële gevolgen. Bij de overgedragen taken wordt ook het bijbehorende budget overgedragen aan Port of Zwolle. Dit heeft tot gevolg dat de structurele bijdrage jaarlijks met € 161.000 wordt verhoogd. Het wordt voor € 102.000 gedekt uit structurele budgetten (formatie en bedrijfsvoering). Voor € 59.000 wordt dit in 2026 incidenteel opgelost binnen het programma. Vanaf 2027 leidt dit tot een verhoging van het budget. Financiën Product
Omschrijving
Mutatie raming Structureel/Incidenteel
Lasten Recreatie en toerisme
Bijdrage evenement
-25
I
Regionale samenwerking
Hogere bijdrage Regio Zwolle
-27
S
Regionale samenwerking
Regio Deal: bijdrage ICC-PMM
-150
I
Economische zaken
Regiostedenfonds
-63
I
-200
I
Grondexploitaties niet-woningen en grondzaken Sloopkosten J. van den Boschkade
Baten Regionale samenwerking
Regio Deal: cofinanciering provincie Drenthe
150
I
Economische zaken
Subsidie regiostedenfonds
63
I
Totaal programma 6
-252
Bedragen x 1.000 (- = nadeel /+ = voordeel)
Toelichting Bijdrage evenement Voor een bijdrage aan een groot evenement samen met de gemeente De Wolden, Hoogeveen, Westerveld en de Provincie Drenthe wordt € 25.000 gevraagd als cofinanciering. Gemeente Westerveld wordt contractpartner voor dit evenement. Daarnaast zal capaciteit, middelen en faciliteiten van de gemeenten gevraagd worden. Voor de cofinancieringsbijdrage van € 25.000 wordt een beroep gedaan op de post onvoorzien voor incidentele uitgaven (zie ook 'Overzicht Algemene Dekkingsmiddelen'). Bijdrage Regio Zwolle De meerjarenbegroting van de Regio Zwolle 2026-2029 vraagt een hogere gemeentelijke bijdrage van € 27.000. Regio Deal toekomstbestendige bedrijventerreinen Bijdrage aan ICC-PMM voor toekomstbestendige bedrijventerreinen met cofinanciering provinciale bijdrage. Dit betreft een project in het kader van de Regio Deal Regio Zwolle.
29
Regiostedenfonds 2022 t/m 2027 Het budget Regiostedenfonds 2022 t/m 2027 is ultimo 2025 nog niet volledig benut. Er resteert nog afgerond € 63.000 ten behoeve van verkleuren/verplaatsen/gevelverbetering en maatregelen fiets. Sloopkosten J. van den Boschkade De sloopkosten van de opstallen aan de J. van den Boschkade worden ingeschat op circa € 200.000.
30
Thema Bestuur, dienstverlening en veiligheid Programma 7: Bestuur, dienstverlening en veiligheid Wat valt er onder dit programma? Portefeuille Onderdelen
Bestuur
Maathuis
Openbare orde en veiligheid
Maathuis
Brandweerzorg en crisisbeheersing
Maathuis
Dienstverlening
Maathuis
Actuele ontwikkelingen en beleidsvoornemens Geen actuele ontwikkelingen of afwijkingen in beleidsvoornemens. Financiën Product
Omschrijving
Mutatie raming Structureel/Incidenteel
Lasten Dienstverlening
Totaal programma 7
Brieven begrijpelijk en toegankelijk maken
-200
I
-200
Bedragen x 1.000 (- = nadeel / + = voordeel)
Toelichting Brieven begrijpelijk en toegankelijk maken De toevoeging van € 200.000 is nodig om, conform de aangenomen motie en bestuurlijke afspraken, in 2026 alle uitgaande communicatie begrijpelijk en toegankelijk te maken. Om deze versnelling te realiseren is tijdelijke externe inzet noodzakelijk voor projectleiding, functioneel beheer en communicatie.
31
Algemene dekkingsmiddelen Wat valt er onder dit programma? Portefeuille Onderdelen
Treasury
De Vries
Algemene uitkering Gemeentefonds
De Vries
Belastingen en invordering
De Vries
Onvoorziene uitgaven
De Vries
Heffing Vennootschapsbelasting
De Vries
Overige baten en lasten
De Vries
Actuele ontwikkelingen en beleidsvoornemens Gemeentefonds De raming uit de programmabegroting 2026 is gebaseerd op de meicirculaire 2025. Daarna zijn nog twee circulaires ontvangen De septembercirculaire 2025 geeft de vertaling van de Miljoenennota weer die op Prinsjesdag is verschenen. De decembercirculaire 2025 bevat een aanvulling op de septembercirculaire voor wat betreft de gelden van klimaat- en energiebeleid (CDOKE). Inmiddels is de Voorjaarsnota 2026 van het Rijk gepubliceerd. Deze Voorjaarsnota verschijnt aan de start van deze kabinetsperiode en is daarmee ook de Startnota van het kabinet: de vertaling van de financiële afspraken uit het coalitieakkoord. Het geeft een vooruitblik op de aanstaande meicirculaire 2026. In de Voorjaarsnota is een extra compensatie opgenomen voor loon- en prijsontwikkelingen. Deze verhoging is gebaseerd op de meest actuele cijfers van het Centraal Economisch Plan (CEP). De afrekening van het btw-compensatiefonds over 2025 levert een nadeel op. Deze definitieve afrekening is een correctie op de septembercirculaire 2025 waarin al een voorschot werd verstrekt. Achteraf was dat te hoog.
32
Financiën Product
Omschrijving
Mutatie raming Structureel/Incidenteel
Lasten Treasury
Onderuitputting kapitaallasten
325
I
Treasury
Rente op kasgeldleningen
220
I
Treasury
Rente op langlopende leningen
140
I
Onvoorziene uitgaven
Bijdrage evenement
25
I
Treasury
Rente-inkomsten uit schatkistbankieren
500
I
Algemene uitkering gemeentefonds
September- en decembercirculaire 2025
2.400
I/S
Algemene uitkering gemeentefonds
Voorjaarsnota 2026
-67
I/S
Baten
Totaal Overzicht Algemene dekkingsmiddelen
3.543
Bedragen x 1.000 (- = nadeel / + = voordeel)
Toelichting Onderuitputting kapitaallasten Conform onze financiële verordening beginnen we met het afschrijven op een investering in het jaar dat volgt op het jaar dat de investering klaar is. De uitvoering van een aantal investeringen die waren gepland vorig jaar loopt nog door naar dit jaar. Er wordt in 2026 daardoor minder afgeschreven dan gedacht bij de begroting 2026. Per saldo een voordeel van € 325.000. Rente op kasgeldleningen De huidige liquiditeitspositie maakt een kasgeldlening overbodig, waardoor de rentelasten van circa € 220.000 komen te vervallen. Rente op langlopende leningen In de begroting is rekening gehouden met het aantrekken van een langlopende lening. Door de positieve resultaten in de jaarrekening 2025 is de liquiditeitspositie echter toereikend gebleken, waardoor de geraamde rentelasten van € 140.000 komen te vervallen. Onvoorziene uitgaven Er is een beroep gedaan op de post onvoorziene uitgaven van € 25.000 voor cofinanciering voor een groot evenement (zie programma 6). Schatkistbankieren Als gevolg van de positieve rekeningresultaten in de afgelopen jaren en voorschotbedragen die we al hebben ontvangen voor subsidies, verwachten we voor 2026 een rentevoordeel te behalen van € 500.000.
33
Algemene uitkering gemeentefonds De bijstelling op basis van de september- en decembercirculaire betreft vooral de overheveling van de specifieke uitkering voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) naar het gemeentefonds (€ 2,1 miljoen). De geraamde specifieke uitkering van € 747.000 vervalt daarmee (zie programma 4). De omzetting is gebaseerd op de afspraak uit het regeerakkoord om een aantal specifieke uitkeringen over te hevelen naar het gemeentefonds. Ook een kleinere specifieke uitkering voor dienstverlening (SPUK IDO) is omgezet (zie programma 3). Tegenover een aantal extra inkomsten uit het gemeentefonds staat ook verwachte uitgaven. Dit betreffen kosten als gevolg van de inwerkingtreding van nieuwe wetten zoals de Participatiewet in Balans (€ 30.000, zie programma 2) en de Wet integrale suïcidepreventie (€ 20.000, zie programma 1). De mutaties op basis van de Voorjaarsnota 2026 betreffen een hogere compensatie voor lonen en prijzen (€ 0,3 miljoen meer) met daartegenover een aftrek voor de definitieve afrekening btw-compensatiefonds (€ 0,4 miljoen minder). Ook wordt een voorschot genomen op de meicirculaire waarin we compensatie krijgen voor de uitvoering van de wet Alleenverdienersproblematiek (€ 33.000).
34
Overhead Wat valt er onder dit programma? Portefeuille Onderdelen
Overhead
Maathuis
Actuele ontwikkelingen en beleidsvoornemens Personeelsbegroting Zoals in de programmabegroting al genoemd leidt de krapte op de arbeidsmarkt tot het moeilijk invullen van vacatures. De huidige prognose laat een tekort op de personeelsbegroting zien tussen € 500.000 en € 750.000. Dit heeft verschillende oorzaken. Onder andere door het moeilijk invullen van vacatures maken we gebruik van (duurdere) externe inhuur om de dienstverlening op peil te houden. Ook is gekozen voor dakpansgewijze vervanging op een aantal functies. We verwerken dit financiële effect nu nog niet, maar monitoren de personeelsontwikkelingen de komende maanden. Indien nodig komen we er in de financiële tussenrapportage op terug. Financiën Product