1.39.1 College - 34.1 Bijlage - VTH Uitvoeringsprogramma 2026

Uitvoeringsprogramma 2026 Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving omgevingsrecht, openbare ruimte en openbare orde (VTH-uitvoeringsprogramma 2026)

Vastgesteld door het college op XX-XX-2026

1

Inhoudsopgave 1. Inleiding

3

1.1 Wettelijk kader

3

1.2 Andere opzet van het uitvoeringsprogramma

4

1.3 Leeswijzer

5

2. Richting gevend kader uitvoeringspraktijk

6

2.1 Hoofddoelen en uitgangspunten

6

2.2 Prioriteitstelling 2025

7

2.3 Ontwikkelingen van invloed op de taakuitvoering

7

3. Uitvoeringsorganisatie en middelen 2026

10

3.1 Personele middelen

10

3.2 Financiële middelen

10

3.3 Interbestuurlijk toezicht

10

3.4 Landelijke kwaliteitscriteria

11

4 Plannen/prognoses taakuitvoering 2026

12

4.1 Onderdeel initiatieven, vergunningen en

12

meldingen omgevingsrecht 4.2 Onderdeel toezicht en handhaving omgevingsrecht

13

4.3 Onderdeel toezicht en handhaving APV en bijzondere wetten

19

5 Monitoring en evaluatie

32

2

1. Inleiding Voor u ligt het Uitvoeringsprogramma vergunningverlening, toezicht en handhaving 2026 gemeente Meppel (hierna: uitvoeringsprogramma). Dit uitvoeringsprogramma is een uitwerking van de uitgangspunten, doelstellingen en prioriteitstelling van de door ons op 12 november 2024 vastgestelde “Uitvoerings- en handhavingsstrategie voor vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht, openbare ruimte en openbare orde gemeente Meppel” (hierna: U&H-strategie). Het maakt inzichtelijk welke activiteiten wij in 2026 beogen uit te gaan voeren op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving op basis van de Omgevingswet, APV en bijzondere wetten. Hiermee voldoen wij ook aan de verplichting in artikel 13.8 van het Omgevingsbesluit tot jaarlijkse uitwerking van (de omgevingsrechtelijke uitvoerings- en handhavingstaken in) de uitvoerings- en handhavingsstrategie in een uitvoeringsprogramma. De uitvoering van de VTH-milieutaken is belegd bij de Omgevingsdienst Drenthe (OD), die hiervoor een apart uitvoeringsprogramma opstelt. Deze activiteiten komen in dit uitvoeringsprogramma niet terug.

1.1 Het wettelijk kader De Omgevingswet vraagt van de overheid een integrale benadering van vergunningverlening, toezicht en handhaving binnen de fysieke leefomgeving. Het transparant formuleren en uitvoeren van een uitvoeringsprogramma is daarbij een belangrijke opgave. De artikelen 18.20 t/m 18.23 Omgevingswet geven aan hoe gemeenten, provincies en omgevingsdiensten aandacht moeten besteden aan de kwaliteit van uitvoering en handhaving. Landelijk zijn kwaliteitscriteria1 ontwikkeld voor vergunningverlening, toezicht en handhaving. Deze kwaliteitscriteria moeten de kwaliteit van processen, uitvoeringsorganisatie en medewerkers borgen. De procescriteria beschrijven de eisen die gesteld worden aan de sluitende beleidscyclus. Deze beleidscyclus staat bekend als de Big 8. De procescriteria zijn in de Omgevingswet leidend voor strategie en uitvoering. In de Omgevingswet en het Omgevingsbesluit worden de volgende procescriteria onderscheiden: de uitvoeringsstrategie, de handhavingsstrategie, het uitvoeringsprogramma, de uitvoeringsagenda, de uitvoeringsorganisatie, de borging van middelen en de evaluatierapportage (zie de figuur op de volgende pagina). Zoals hierboven als is aangegeven hebben wij inmiddels een uitvoerings- en handhavingsstrategie vastgesteld. De volgende stap is nu het maken van de vertaalslag naar de uit te voeren werkzaamheden in de praktijk.

1 De landelijke kwaliteitscriteria voor vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) zijn vernieuwd. Deze

criteria geven invulling aan een goede en uniforme uitvoering van de doelen van de Omgevingswet door alle overheden. De nieuwe versie, Kwaliteitscriteria 3.0, is op 25 september 2024 vastgesteld en gaat in op 1 januari 2025. Deze set bestaat uit vier onderdelen: Deel A – Inleiding en toelichting Deel B – Criteria voor de kritieke massa van een organisatie Deel C – Procescriteria voor VTH-uitvoering Deel D – Competentieprofielen

3

Na afronding van een uitvoeringsjaar/kalenderjaar wordt via het jaarverslag verantwoording afgelegd over de realisatie van de in het uitvoeringsprogramma opgenomen werkzaamheden. Deze terugblik/evaluatie geeft inzicht in de uitvoering van activiteiten en de bereikte resultaten. De uitkomsten van deze terugblik gebruiken we als input voor een nieuw uitvoeringsprogramma. De terugblik kan ook aanleiding geven voor bijstelling van de U&Hstrategie. Na vaststelling van het uitvoeringsprogramma en jaarverslag bieden wij deze documenten ter informatie aan de gemeenteraad (horizontaal toezicht) en de provincie Drenthe (interbestuurlijk toezicht).

1.2 Andere opzet van het uitvoeringsprogramma Voorgaande jaren was het uitvoeringsprogramma hoofdzakelijk beschrijvend van aard. Vanaf 2025 is het uitvoeringsprogramma stapsgewijs concreter gemaakt door: - het opnemen van prognoses voor uit te voeren activiteiten (te afhandelen aanvragen en meldingen, uit te voeren controles, bezwaren/beroepen en handhavingsacties); - normuren/kengetallen te koppelen aan activiteiten. Op deze wijze ontstaat een beter inzicht in de benodigde formatie, kan betere monitoring en sturing plaatsvinden. Wij maken zichtbaarder en meetbaarder hoe met de VTH-taken bij te dragen aan een veilige, leefbare en gezonde leefomgeving. Op inhoud moet volgens het Omgevingsbesluit een uitvoeringsprogramma tenminste de volgende onderdelen bevatten: - een duidelijke verbinding met de gestelde doelen en prioriteiten; - een weergave van welke werkzaamheden het komende jaar zullen worden verrichten; - zo nodig afstemming met instanties die zijn belast met strafrechtelijke handhaving. Dit uitvoeringsprogramma is daarom een document dat de komende jaren doorontwikkeld moet worden en zijn meerwaarde moet gaan bewijzen voor een meer efficiënte en effectieve 4

uitvoering van VTH-taken. Wij starten in 2026 met het meer inzichtelijk maken van de prognoses en prioriteiten voor de boa-werkzaamheden. Daarbij is de beschikbare personele capaciteit rand voorwaardelijk.

1.3 Leeswijzer In Hoofdstuk 2 wordt eerst het wettelijk en bestuurlijk richtinggevend kader (doelen, uitgangspunten en doelstellingen) voor de uitvoeringspraktijk op hoofdlijnen geschetst. Ook worden in dit hoofdstuk ontwikkelingen geschetst die in 2026 mogelijk gaan spelen/duidelijker worden, maar waarvan de impact op de VTH-taakuitvoering nu nog onvoldoende duidelijk is. Hoofdstuk 3 brengt de personele formatie en financiële middelen die voor de uitvoerings- en handhavingsorganisatie in 2026 beschikbaar zijn, in beeld. De vertaalslag naar concrete activiteiten en zo mogelijk prognoses voor de verschillende uitvoeringsonderdelen wordt gemaakt in hoofdstuk 4. Het Onderdeel toezicht en handhaving APV en bijzondere wetten (4.3) is in een bijlage bijgevoegd.

5

2. Richting gevend kader uitvoeringspraktijk Zoals in de U&H-strategie is aangegeven, is vergunningverlening, toezicht en handhaving geen doel op zich. Het zijn middelen om bij te dragen aan wettelijke (verbeter)doelen en bestuurlijke ambities, waaronder het coalitieakkoord, de Koers, visie op participatie en het programma dienstverlening. Met uitgangspunten, doelstellingen en prioriteitstelling wordt in de U&H-strategie verder richting gegeven voor de manier van werken in de uitvoeringspraktijk. Daarnaast zijn er lopende een uitvoeringsjaar ontwikkelingen die van invloed zijn op de VTHtaken en soms vragen om een heroverweging op activiteiten en inzet.

2.1 Hoofddoelen en uitgangspunten Doelen Omgevingswet

Doelen integraal veiligheidsplan

Met het oog op een duurzame ontwikkeling, gericht op het in onderlinge samenhang:

1.

a.

b.

bereiken en in stand houden veilige en gezonde fysieke leefomgeving en goede omgevingskwaliteit, vanwege de intrinsieke waarde van de natuur en doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften.

2. 3.

4.

Het verminderen van ondermijnende factoren in de gemeente Meppel; Het terugdringen van overlast door jongeren door ondersteuning, zorg en straf; Het (beter) in beeld krijgen van online criminaliteit en het aanpakken ervan door samenwerking met partners; De samenhang tussen zorg en samenwerking tussen zorg en veiligheid efficiënter organiseren.

Uitgangspunten manier van werken

Meer preventief en integraal werken

Doorwerking risico gestuurd werken in uitvoering

Doortonwikkeling informatie gestuurd werken

Weerbare en integere organisatie

Doelstellingen U&H-strategie uitgewerkt in acties/werkzaamheden in dit uitvoeringsprogramma Doelstelling 1 We streven naar een goede uitvoeringskwaliteit en vermindering kwetsbaarheid bij de uitvoering VTH-taken. Doelstelling 2 We stimuleren (spontaan) naleefgedrag van inwoners, bedrijven en organisaties. Doelstelling 3 We willen komen tot meer informatie gestuurd werken en onderzoeken de mogelijkheden daartoe. Doelstelling 4 Wij voeren onze VTH-taken binnen het omgevingsrecht risico gestuurd uit binnen gestelde termijnen en juridische eisen, aan de hand van de prioriteitstelling in hoofdstuk 4 U&Hstrategie. Doelstelling 5 We voeren taken op het gebied van leefbaarheid en openbare orde en veiligheid deels signaal gestuurd en deels risico gestuurd uit, waarbij wij rekening houden met de prioriteitstelling in hoofdstuk 4 U&H-strategie. 6

2.2 Prioriteitstelling 2026 Kijkend naar de personele capaciteit en financiële middelen zijn niet alle taken (met dezelfde diepgang) uit te voeren. Dit is ook niet nodig, want niet alle taken zijn even belangrijk of risicovol. Daarom is het risico gestuurd werken één van de uitgangspunten voor VTH. De basis hiervoor is de risicomatrix met analyse van problemen of overtredingssoorten en een risicoscore en prioriteitstelling (hoog – gemiddeld – laag) in bijlage 3 van de U&H-strategie. Voor 2024 hebben we een actualisatie gedaan op de bestaande risicoanalyse. Met de boa’s, toezichthouders, vergunningverleners en diverse intern, betrokken adviseurs/disciplines is gekeken of op basis van hun ervaringen de geprioriteerde onderwerpen nog de hoogste prioriteit hebben. De uitkomsten hiervan zijn uitgewerkt in de prioriteitenlijst die is opgenomen in hoofdstuk 4 van de U&H-strategie. We hebben in 2025 meer ervaring opgedaan met de nieuwe wetten en zullen ontwikkelingen blijven volgen. Dit geeft inzichten over het naleefgedrag in het nieuwe speelveld. Zo kan er gekeken worden naar wat het effect is van het meer vergunningsvrij, maar niet regelvrij zijn van activiteiten. En naar het effect van de verschuiving van de toetsing en het toezicht op bouwactiviteiten gevolgklasse 1 naar de private sector.

De verkregen inzichten geven input voor een nieuw op te stellen probleem- en risicoanalyse in een volgende collegeperiode. Daarbij kan eventueel ook gekeken worden naar een andere methodiek van risicoanalyse. De huidige risicoanalyse onderscheidt risico’s per beleidsdomein. Wellicht is een meer integrale, gebiedsgerichte benadering van risico’s (centrum-, woon-, haven-, industrie- en buitengebied) in aansluiting op de functietoedeling in de omgevingsvisie en het omgevingsplan te overwegen.

2.3 Ontwikkelingen van invloed op de taakuitvoering Gedurende een jaar zijn er altijd ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op de taakuitvoering, maar waar we nu nog onvoldoende zicht op hebben. Hieronder een aantal ontwikkelingen die wij in 2026 voorzien en die mogelijk leiden tot nieuwe taken in de uitvoeringspraktijk. Op het moment dat er meer duidelijkheid is over eventuele, nieuwe taken wordt in beeld gebracht of hiervoor ruimte is binnen de beschikbare capaciteit. Zo niet, dan: - vindt er herschikking van taken plaats door met de portefeuillehouder af te stemmen wat minder prioriteit krijgt; - wordt beoordeeld of dit prioriteit moet krijgen en daarmee extra capaciteit wordt ingehuurd; - komt dit op een wensenlijst voor het volgende uitvoeringsprogramma. Impact Omgevingswet en Wkb Het jaar 2024 werd gezien als een overgangsjaar waarin gewerkt moest worden met de Wabo en tegelijkertijd ervaring opgedaan moest worden met de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Het nieuwe stelsel beoogt minder vergunningen, meer zorgplichten en meer algemene regels en zal ertoe leiden dat toetsingen meer achteraf plaatsvinden. Ook is sprake van een “knip” tussen de bouwtechnische vergunning en vergunning voor een omgevingsplanactiviteit.

Wat hiervan exact de consequenties zouden zijn op de werkzaamheden van vergunningverleners, toezichthouders en handhavers was op voorhand moeilijk in te schatten. De verwachting was dat het nieuwe stelsel meer zou vragen van de voorlichtende rol en een verschuiving plaats zou vinden van vergunningverleners naar toezichthouders. in 2025 hebben we meer, maar nog onvoldoende ervaring met het nieuwe stelsel opgedaan om hier nu al een goed inzicht in te hebben. Er zijn nog weinig bouw- en gereed meldingen op basis van dit stelsel van private kwaliteitsborging gedaan. De verwachting is dat in 2026 7

duidelijker zal worden wat de impact hiervan is op de uitvoering en handhaving door de gemeente. Omgevingsplan Binnenstad en Centrumschil In 2025 is het de eerste wijziging van het omgevingsplan vastgesteld voor het deelgebied Binnenstad en Centrumschil. in dit plan is door de gemeenteraad o.a. een nieuw, gemeentelijk beschermd stadsgezicht vastgesteld en is een groot aantal beeldbepalende panden aangewezen. De beoogde bescherming van het historisch centrum zal leiden tot een toename van het aantal vergunningaanvragen en in het verlengde daarvan een hoge prioriteit moeten krijgen bij toezicht en handhaving. De hiervoor benodigde (erfgoed)kennis en financiële en personele capaciteit is hierop aangepast. Vaststelling nieuw parkeerbeleid De geplande vaststelling van nieuw parkeerbeleid vindt in 2026 plaats. Om ongewenst gebruik van parkeerruimte tegen te gaan is de wens in het parkeerbeleid heldere kaders voor handhaving te scheppen en handhavingscriteria op te stellen. Dit moet richting geven hoeveel tijd er aan parkeerhandhaving mag worden benut en waar de focus moet komen te liggen (op basis van informatie beoordelen in welke straten/gebieden er knelpunten zijn). Actualiseren vergunningenbestand Bij doorlopende vergunningen, zoals drank-, exploitatie- en kansspelvergunningen, is het actueel zijn van vergunningen een aandachtspunt.

Kenmerkend voor met name de horecabranche is, dat er relatief vaak wijzigingen plaatsvinden in eigenaarschap en bedrijfsvoering. Het is een plicht van de ondernemers wijzigingen te melden en een aanvraag in te dienen als er een nieuwe entiteit het horecabedrijf start en/of voortzet. Dat is nog niet het geval. In 2026 willen we op basis van een plan van aanpak komen tot actualisering van het vergunningenbestand. Daarnaast is het van belang dat n.a.v. de motie van VVD in 2026 een onderzoek plaatsvindt naar evenementen, toerisme en recreatie, om tot een goede visie te komen die vooruitstrevend is en rekening houdt met de beoogde groei van Meppel v.w.b. het aantal inwoners en de regiofunctie van Meppel op het gebied van horeca en evenementen. Op ons verzoek is ook horeca hieraan toegevoegd. Wij hopen hiermee een visie te ontwikkelen die richting gevend kan zijn voor nadere regels. Dat helpt weer om tot een veilig uitgaansklimaat te komen m.b.t. horeca en evenementen. De resultaten van de onderzoeken zijn na de zomer van 2026 te verwachten, waarna beleidsmatig zaken aangevlogen kunnen worden. Pas in 2027 zullen de resultaten zichtbaar zijn en dat betreft dan ook de lange termijn ontwikkeling.

Actualisering lokale regelgeving, beleid en aanwijzingsbesluiten relevant voor VTH Er zijn diverse verordeningen, nadere regels, beleidsregels en aanwijzingsbesluiten die de fysieke leefomgeving van Meppel betreffen. In de uitvoeringspraktijk blijkt dat bepaalde regelgeving/beleid gedateerd is. Voor een efficiënte uitvoering is actuele regelgeving belangrijk.

8

3. Uitvoeringsorganisatie en middelen 2026 Het artikel 13.9 en 13.10 van het Omgevingsbesluit bevatten de verplichting om: - De organisatie zodanig in te richten, zodat een goede uitvoering van de uitvoerings- en handhavingsstrategie en het uitvoeringsprogramma is gewaarborgd en; - De voor de uitvoering van de werkzaamheden benodigde en beschikbare financiële en personele middelen inzichtelijk worden gemaakt en in de begroting worden gewaarborgd; - Voor de uitvoering van het uitvoeringsprogramma voldoende financiële en personele middelen beschikbaar zijn.

3.1

Personele middelen

Binnen de gemeentelijke organisatie is het team Ruimte Initiatief, naast de visie- en planvorming, verantwoordelijk voor projecten, de behandeling van initiatieven, vergunningaanvragen en meldingen op basis van het omgevingsrecht. Het team Leefbaarheid en Wijkregie is verantwoordelijk voor het behandelen van vergunningsaanvragen en meldingen op basis van de APV en bijzondere wetten. Ook zijn in dit team de bouw- en slooptoezichthouders, handhavingsjurist, adviseurs ondermijning en wijkregisseurs ondergebracht. In hoofdstuk 4 is per onderdeel de beschikbare, personele capaciteit voor de uitvoerings- en handhavingstaken op 1-1-2025 in beeld gebracht.

3.2

Financiële middelen

De voor uitvoering en handhaving beschikbare middelen liggen vast in de door de raad vastgestelde begroting. Die capaciteit wordt toegekend aan verschillende teams en taakvelden. In dit uitvoeringsprogramma worden deze middelen vertaald naar inzet van personele capaciteit. De benodigde middelen voor VTH worden deels gedekt door inkomsten uit de leges en deels bekostigd vanuit de algemene middelen. Werkzaamheden die gerelateerd zijn aan het vergunningenproces en toezicht en handhaving op die vergunningen worden gefinancierd uit de legesinkomsten. De overige kosten (management, toezicht en handhaving anders dan vergunningsgericht en beleid) worden gedekt uit de algemene middelen.

3.3

Interbestuurlijk toezicht

De provincie Drenthe beoordeelt jaarlijks vanuit het interbestuurlijk toezicht (IBT) de uitvoering van een aantal (medebewind)taken van de gemeente Meppel, onder andere op het gebied van het omgevingsrecht. Er is sprake van jaarlijks, systeemtoezicht op basis van een bestuurlijk afgesproken informatiearrangement. Na vaststelling stuurt de gemeente de documenten naar de provincie. Op basis daarvan beoordeelt de provincie of de uitvoering voldoet aan de gestelde eisen. Het jaarverslag IBT over 2024 liet een aantal verbeterpunten zien. Dit maakt dat de provincie heeft aangekondigd in 2025 scherper te gaan toezien op het tijdig aanleveren van de benodigde stukken. In 2025 is de verbeterslag ingezet en we zullen deze moeten continueren.

9

3.4

Landelijke kwaliteitscriteria

De uitvoering van de medebewindstaken om de doelen van de Omgevingswet te realiseren vraagt om een goede en uniforme borging van de uitvoeringskwaliteit. In paragraaf 18.3 van de Omgevingswet staat de kwaliteitsbevordering en afstemming van de uitvoering en handhaving genoemd. Hieronder vallen onder andere de kwaliteitscriteria. Dit zijn onder meer eisen aan de capaciteit, de kennis, de ervaring en het opleidings- niveau van de medewerkers. De personele organisatie moet voldoen aan de landelijk geldende kwaliteitscriteria.

10

4 Plannen/prognoses taakuitvoering 2026 De taken die structureel en planmatig worden uitgevoerd en met een hoge prioriteit zijn opgenomen in dit uitvoeringsprogramma. Op taken met een lage prioriteit wordt in het algemeen alleen gereageerd op basis van signalen.

4.1 Onderdeel initiatieven, vergunningen en meldingen omgevingsrecht (Op basis van vergunningen- en meldingenstrategie hoofdstuk 3, Uitvoeringsdeel U&HStrategie) Door de Omgevingswet en Wkb verschuiven toetsende werkzaamheden die de bouwactiviteiten gevolgklasse 1 betreffen van het team Ruimte Initiatief naar het team Leefbaarheid en Wijkregie. In plaats van een vergunningplicht is voor deze categorie bouwwerken sprake van meldplichten. De precieze impact daarvan is nog lastig in te schatten. De gemeentelijke organisatie maar ook initiatiefnemers, bouwers en private kwaliteitsborgers moeten ervaring gaan opdoen met de nieuwe rollen en verantwoordelijkheden. In de volgende tabel staan de functies met daarbij het aantal fte die bij het team Ruimte Initiatief werkzaam zijn Functie

Omschrijving werkzaamheden

Fte

Regisseur fysiek domein

Beleidsmedewerkers ruimtelijke ordening; o.a. behandelen aanvraag omgevingsvergunning / beoordelen ruimtelijk deel van aanvragen

3,78

Regisseur fysiek domein Procesondersteuner

Vergunningverlening; behandelen van aanvragen omgevingsvergunning Registreren, op naam zetten van aanvragen etc.

3,83

Bewaken kwaliteit, behandelen bezwaar en beroep

1,5

Coördineren van o.a. bovengenoemde functies.

0,5

1,78

Juridisch (kwaliteit)medewerker Coördinator ruimtelijke initiateven

Activiteiten initiatieven, vergunningen en meldingen Omgevingsrecht Behandelen aanvragen en meldingen op basis van het omgevingsrecht - meldingen die de activiteit nieuwbouw gevolgklasse 1, brandveilig gebruik en slopen betreffen; - informatieplichten (o.a. start bouw en einde bouwwerkzaamheden); - aanvragen omgevingsvergunning bouwactiviteit/verbouw gevolgklasse 1, 2 en 3 - aanvragen binnenplanse en buitenplanse omgevingsplanactiviteit 11

Preventief: De bekendheid van en bewustwording over de regels moet worden vergroot, zodat inwoners, verenigingen en bedrijven (als vanzelf) hun gedrag hierop afstemmen. Zo worden onveilige en ongewenste situaties voorkomen. Om dit te bereiken moet er sprake zijn van actuele en duidelijke regels en beleid. Voorafgaand en tijdens het aanvraagtraject wordt actief het gesprek aangegaan om aan te geven welke regels van toepassing zijn. Aanbod gestuurd: Het aantal te behandelen meldingen en aanvragen blijft een aanname en is door de stelselveranderingen nog lastiger in te schatten. Risico gestuurd: Het toetsen van aanvragen en meldingen vindt risico gestuurd plaats. Naarmate de risico’s van de aangevraagde of gemelde activiteit groter zijn, worden plannen diepgaander/intensiever getoetst. Vergunningsvrije bouwactiviteiten

Prognose aantal

Beoordeling activiteiten die vergunningsvrij blijken te zijn op grond van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) Behandeling meldingen Bouwmelding – nieuwbouw gevolgklasse 1 – bouwtechnisch deel Gereedmelding Brandveilig gebruik Sloop Totaal Behandeling aanvragen omgevingsvergunning Bouwwerken verbouw gevolgklasse 1 – bouwtechnisch deel Bouwwerken – gevolgklasse 2* en 3** – bouwtechnisch deel *Gevolgklasse 2: bijvoorbeeld bibliotheken, gemeentehuizen, onderwijsgebouwen en woongebouwen tot 70 meter hoogte **Gevolgklasse 3: bijvoorbeeld metrostations, stadions, ziekenhuizen en gebouwen hoger dan 70 meter Omgevingsplanactiviteit Bouwen – gevolgklasse 1, 2 en 3 – ruimtelijk deel Omgevingsplanactiviteit Uitvoeren van werkzaamheden Omgevingsplanactiviteit Kappen Omgevingsplanactiviteit Wijzigen monument Omgevingsplanactiviteit Aanbrengen reclame-uitingen Omgevingsplanactiviteit Opslag roerende goederen/gebruik gemeentegrond Omgevingsplanactiviteit Aanleggen/veranderen uitweg (inrit/uitrit/oprit).* *Betreft een melding Buitenplanse omgevingsplanactiviteit - activiteit strijdig met beoordelings- of algemene regels in omgevingsplan Totaal

12

5 Prognose aantal 27 7 186 220 Prognose aantal

2

18 4 25 9 11 1 12 39 341

4.2 Onderdeel toezicht en handhaving omgevingsrecht (Op basis van toezicht- en handhavingsstrategie, hoofdstuk 4 en 7, Uitvoeringsdeel U&Hstrategie) Toezicht houden draagt eraan bij dat mensen wettelijke voorschriften naleven en het beperkt de risico’s op het overtreden van die voorschriften. Er is noodzaak tot prioritering kijkende naar de beschikbare capaciteit voor toezicht. De verwachting is dat als gevolg van de Omgevingswet en Wkb de toezichthoudende en handhavende taken zullen toenemen en complexer gaan worden. Dit wordt onder andere veroorzaakt door meer algemene regels, Cluster Bouwen en Wonen Het cluster Bouwen en Wonen bestaat uit 3 Toezichthouders en een administratieve ondersteuning. Voor 2026 zijn er 3 fte formatieplaatsen beschikbaar voor toezichthouders en 0.9 fte voor administratieve ondersteuning. Op basis van een productieve omvang van 1.437 uren per 1 fte bouwen en wonen, levert dit een beschikbare capaciteit van 4.311 uur (3 fte) voor de Toezichthouders en 1293 uur (0.9 fte) voor de administratieve ondersteuning. In totaal is er voor bouwen en wonen 5604 uur (3.9 fte) beschikbaar. Functie

Functieomschrijving

Fte

Toezichthouder bouwen & wonen

Meest voorkomende werkzaamheden:

3

Administratief ondersteuning

Meest voorkomende werkzaamheden:

-

-

Nieuwbouw Verbouw Asbest/sloopmeldingen Alcoholwet (inrichtingseisen) Bouwmeldingen Handhavingszaken 0-Metingen (voor subsidies) Ondersteuning van o.a. WMO en Ondermijning Algemene meldingen (via verschillende kanalen) Toezicht houden op werkzaamheden bij beeldbepalende panden. 0.9

Algemene administratie Ontheffingen gebruik gemeentegrond Bouwmeldingen Melding brandveilig gebruik/gebruiksmeldingen Algemene meldingen (via verschillende kanalen)

Werkwijze Aanvragen voor vergunningen en ontheffingen en sloopmeldingen worden administratief gecontroleerd aan de hand van de door de aanvrager ingediende gegevens. Daarmee vindt een preventieve toets plaats. Dit betreft met name de bouwconstructie (toetsing constructie door constructeur, toezicht op constructie door bouwtoezicht). 13

Als na beoordeling van de vergunningverlener een brandveiligheidstoets is vereist, worden deze uitbesteed aan de Veiligheidsregio Drenthe (VRD). VRD beoordeelt en adviseert. Na de vergunningverlening (door afdeling vergunningen) of het versturen van een acceptatie voor sloop/asbest (door afdeling bouwtoezicht) met betrekking tot bouw- of sloopwerkzaamheden is een startmelding vereist en achteraf een gereedmelding. De Omgevingsdienst Drenthe (ODD) houdt toezicht op bedrijfsmatige asbestsaneringen. Bouwtoezicht controleert o.a. de vrijgave in Landelijk Asbest Volgsysteem (LAVS). Als de zaak volledig is wordt deze door bouwtoezicht afgesloten. Particuliere asbestmeldingen (tot 35m²) worden behandeld door bouwtoezicht. Na een gereed melding volgt een eindcontrole door bouwtoezicht. Aan de hand van meldingen wordt ter plaatse een bouwcontrole uitgevoerd. Indien het een bouwwerk betreft die aangevraagd is voor 01-01-2024 wordt deze in behandeling genomen volgens de oude regelgeving. Indien het een bouwwerk betreft volgens de WKB wordt door bouwtoezicht de bouwmelding beoordeelt op volledigheid. Er mag niet ingeschreven worden als de woning nog niet gereed is gemeld en er geen eindcontrole heeft plaatsgevonden. Indien het een bouwwerk betreft volgens de WKB mag er niet worden ingeschreven als het as-built dossier en de gereedmelding niet is ingediend door de initiatiefnemer.

Binnen 2 weken controleert bouwtoezicht het as-built dossier op volledigheid. Bij volledigheid wordt het as-built dossier gearchiveerd en kan de woning in gebruik worden genomen. In de U&H-strategie zijn de verschillende vormen van toezicht beschreven. Hieronder geven we de belangrijkste activiteiten weer waarop we in 2026 gaan inzetten. De werkzaamheden worden uitgevoerd door de toezichthouders van bouwen en wonen, administratief ondersteuning en handhavingsjurist.

Activiteiten Bouwtoezicht Bouwtoezicht richt zich vooral op de naleving van bouwtechnische eisen. Ook in 2026 zal zowel aan de hand van de oude (Bouwbesluit, bouwverordening, welstandsbeleid) als nieuwe regelgeving (Omgevingswet, Wet Kwaliteitsborging (WKB) en daarop gebaseerde AMvB’s) toezicht worden gehouden. Dit toezicht is sterk gekoppeld aan de door de gemeente verleende omgevingsvergunningen en concentreert zich voornamelijk op de fase tijdens de bouw. Daarnaast is er ad hoc toezicht op bijvoorbeeld de bestaande woningvoorraad. Dit kan gaan over illegale bouw, achterstallig onderhoud etc. Ook wordt binnen dit domein toezicht gehouden op het illegaal slopen/verwijdering van asbest zonder sloopmelding. Met de inwerkingtreding van het Omgevingsplan Binnenstad en Centrumschil zal er meer toezicht in het kader van het beschermd stadsgezicht nodig zijn (beeldbepalende panden).

Vormen van toezicht: - Vergunning gericht/programmatisch; - Thematisch/projectmatig; - Steekproefsgewijs; - Reactief/ad hoc. Risico gestuurd Aan de hand van de resultaten van de risicoanalyse in bijlage 3 en de prioriteitstelling in hoofdstuk 4 U&H-strategie is de aard en frequentie van het toezicht bepaald. 14

Door het stellen van prioriteiten is niet gezegd dat er geen aandacht wordt besteed aan domeinen of activiteiten met een lagere prioriteit. Echter de wijze waarop het toezicht en de handhaving worden uitgevoerd, verschilt qua frequentie en intensiteit van toezicht en inzet van mensen en middelen. Oplossingsgericht gesprek voorkeur boven handhaving In gesprek met inwoners en bedrijven zoeken we naar mogelijkheden om problemen in eerste instantie op te lossen zonder het zetten van formele stappen. Toezicht/handhaving bouwwerken gevolgklasse 1 Prognose aantal 275 - Controle op verbouw (Geen WKB)

50

-

Behandelen van bouwmeldingen (WKB)

-

In beginsel geen toezichtcontroles op bouwtechnische aspecten bouwwerken gevolgklasse 1 Nieuwbouw (Dit wordt gedaan door de kwaliteitsborger)

-

Steekproefsgewijs controle bouwwerken gevolgklasse 1 (WKB)

10

-

Wel controle in uitzonderingsgevallen volgens Deelstrategie toezicht en handhaving Wkb gevolgklasse 1 U&H-strategie (hoofdstuk 7.2)

8

Toezicht/handhaving bouwwerken gevolgklasse 2 en 3 - Prognose aantal locaties. (Afhankelijk van het aantal verleende omgevingsvergunningen)

Prognose aantal

30

-

Aantal controles per locatie. (Afhankelijk van de complexiteit van het bouwwerk)

25

-

Diverse afstemmingsmomenten zowel voor, tijdens als na de bouwfase.

80

Toezicht inrichtingseisen Alcoholwet - Bij commercieel als para-commercieel horecabedrijf

Prognose aantal 30

Sloopmeldingen (incl. asbestmeldingen) - Beoordelen/accepteren ingediende sloopmeldingen bedrijfsmatig

Prognose aantal 220

-

Beoordelen/accepteren ingediende sloopmeldingen particulier

80

-

Deels beoordelen asbestinventarisatierapporten (volledige beoordeling ligt bij Omgevingsdienst Drenthe)

220

-

Beoordelen ingediende sloopveiligheidsplannen

50

-

Locatiecontroles particuliere asbestverwijderingen (steekproefsgewijs)

20

-

Asbestvrijverklaringen en stortbonnen uit asbestvolgsysteem halen

200

15

Activiteiten toezicht brandveiligheid (gebruik) Het toezicht op de voorschriften betreffende brandveiligheid in het Besluit bouwwerken leefomgeving wordt uitgevoerd door de Veiligheidsregio Drenthe/brandweer. Er wordt dan gekeken naar het gebruik van het pand, de bouwkundige en installatietechnische aspecten (sprinklers, compartimentering e.d.) op het gebied van brandveiligheid. Periodieke, locatiecontroles tijdens de gebruiksfase (1x of 2 x jaar) bij:

Prognose aantal

-

Bijeenkomstfunctie kinderen <4 jr Bijenkomstfunctie Gezondheidszorgfunctie Kantoorfunctie Logiesfunctie onderwijsfunctie Sportfunctie Overige gebruiksfunctie Winkelfunctie Woonfunctie voor zorg

10

-

Als bij controle blijkt dat een bepaalde voorziening ontbreekt, zal de brandweer in eerste instantie zelf de gebruiker van het gebouw daarop wijzen en nacontroles uitvoeren. Ontstaat een situatie dat een formeel bestuursrechtelijk handhavingstraject nodig is, dan is het college het bevoegde gezag.

75

20 15

5 30 5 5 30 35

Toezicht overig Toezicht op naleving omgevingsplan Toezicht op illegale bouw (bouwen in strijd met omgevingsplan) of strijdig gebruik (gebruik in strijd met omgevingsplan) vindt niet structureel plaats maar op basis van excessen en op basis van meldingen van derden. Thematisch/projectmatig toezicht Toezicht op bestuurlijk bepaald thema, branche of gebied of op basis van trend blijkend uit signalen/meldingen door derden (strijdig gebruik/bewoning, illegale bouw/ aanleg, gevaarlijke situaties etc.) Signaal toezicht Toezicht in reactie op: - signalen van derden (waarnemingen toezichthouders, collega’s, ketenpartners, incidentmeldingen) over (verondersteld) illegaal gebruik/ bewoning, illegale bouw met hoge prioriteit (ernstige mate gevaar, veiligheids- en/of gezondheidsrisico); - verzoeken om handhaving Naast het hierboven beschreven toezicht is er ook toezicht dat nagenoeg niet plaatsvindt. Dit betreft het vergunningsvrij bouwen. 16

In de U&H-strategie zijn de verschillende vormen van toezicht beschreven. Hieronder geven we de belangrijkste activiteiten weer waarop we in 2026 gaan inzetten. De werkzaamheden worden uitgevoerd door de toezichthouders van het team Leefbaarheid en Wijkregie en daar waar nodig ondersteuning door de juridisch adviseur van dit team. Naast het hierboven beschreven toezicht is er ook toezicht dat nagenoeg niet plaatsvindt. Dit ziet op Vergunningsvrij bouwen “Vergunningsvrij is niet regelvrij”. Deze activiteiten mogen weliswaar zonder vergunning verricht worden, het bouwwerk moet wel aan de bouwtechnische regels voldoen. Dit is niet inzichtelijk, omdat ook geen start- of gereed melding plaatsvindt. De Basisregistraties van de gemeente Meppel krijgen vanuit toezicht geen informatie over deze activiteiten. Wel wordt naar aanleiding van klachten/vragen van burgers, of, een constatering van een toezichthouder controle uitgevoerd of het daadwerkelijk een vergunningsvrij bouwwerk betreft. Dat is niet altijd eenvoudig vast te stellen. Omgevingsvergunning kap en aanleg Het toezicht op deze activiteiten is geen onderdeel van het bouwtoezicht. Het toezicht hierop is onderdeel van de teams Ruimte & Initiatief en Ruimte & Verzorgen.

De juridische ondersteuning komt van het team Advies, toezicht door de boa’s Domein 1 in samenwerking met de toezichthouders uit het team Leefbaarheid en Wijkregie. Toezicht vindt plaats aan de hand van meldingen. Vanuit team leefbaarheid & wijkregie ondersteunt een medewerker (0,2 FTE) bij het vergunningentraject.

Onderdeel vergunningen en meldingen APV en bijzondere wetten (Op basis van vergunningen- en meldingenstrategie, hoofdstuk 5, Uitvoeringsdeel U&Hstrategie) Dit onderdeel gaat het over de uitvoerende werkzaamheden (behandelen aanvragen om vergunning, ontheffing en meldingen) op basis van de APV en bijzondere wetten die door het team Leefbaarheid en Wijkregie worden uitgevoerd. Deze regels richten zich op de instandhouding van de leefbaarheid in de openbare ruimte. Dit taakveld heeft een relatie met het domein openbare orde en veiligheid. Op 1-1-2022 zijn diverse vergunningplichten (standplaatsen, markten) uit de APV overgegaan naar de Verordening Fysieke leefomgeving. Naam Regisseur APV en bijzondere wetten

Vergunningverlener Juridische kwaliteit medewerker

Functie Coördinatie evenementen aanvragen en Alcoholwet vergunningen Toetsen vergunningen Alcoholwet, APV + evenementen vergunningen en omgevingsvergunningen. Bewaken kwaliteit, behandelen bezwaar en beroep

Activiteiten vergunningen en meldingen APV, VFL en bijzondere wetten Behandelen aanvragen en meldingen op basis van APV met onderscheid naar: evenementen/categorie A/B/C/, exploitatievergunningen horeca, coffeeshop, prostitutiebedrijven, speelgelegenheid etc 17

Fte 1,00 2,00 0,5

Preventief: De bekendheid van en bewustwording over de regels moet worden vergroot, zodat inwoners, verenigingen en bedrijven (als vanzelf) hun gedrag hierop afstemmen. Zo worden onveilige en ongewenste situaties voorkomen. Om dit te bereiken moet er sprake zijn van actuele en duidelijke regels en beleid. Voorafgaand en tijdens het aanvraagtraject wordt actief het gesprek aangegaan om aan te geven welke regels van toepassing zijn. Aanbodgestuurd: Het aantal te behandelen meldingen en aanvragen blijft een aanname en is afhankelijk van dat wat er wordt ingediend bij de gemeenten. Bibob-toets: Bij aanvragen alcoholwetvergunningen en exploitatievergunningen voor horeca, prostitutie, coffeeshops en speelautomaten. Afhankelijk van aanwezige risicofactoren kan toets ook worden toegepast bij aanvragen omgevingsvergunningen en subsidies, vastgoedtransacties, aanbestedingen en zorgaanbieders.

Aanvragen op basis APV en VFL Prognose aantal - Aanvraag evenementenvergunning 120 - Melding evenement 25 - Aanvraag vergunning standplaats 4 - Aanvraag vergunning standplaats Markt 6 - Aanvraag collectevergunning 13 - Vergunning collecte 15 - Aanvraag exploitatievergunning openbare inrichting 1 - Aanvraag exploitatievergunning prostitutiebedrijf en coffeeshop 20 - Aanvraag vergunning kap 25 - 12-dagenregelingen melding incidentele festiviteit 10 - Ontheffing geluidshinder 4 - Ontheffing recreatief nachtverblijf buiten kampeerterreinen 2 - Ontheffing plaatsen kampeermiddel meer dan 3 dagen 10 Aanvragen op basis Alcoholwet - Aanvraag Alcoholwetvergunning - Wijziging aanhangsel/leidinggevende - Artikel 35 ontheffing Actualiseren alcoholwetvergunningen

Prognose aantal 15 10 35

Aanvragen op basis van Wet op de Kansspelen - Aanvraag Aanwezigheidsvergunning Kansspelautomaten - Aanvraag vergunning speelautomatenhal - Melding klein kansspel - Verggunning loterij

Prognose aantal 3 1 3 3

Overige - Gedoogverklaring coffeeshop - Demonstraties (WOM) - Verklaring geen bezwaar gebruik wegen

Prognose aantal 1 12 6

18

4.3

Onderdeel toezicht en handhaving APV en bijzondere wetten

(Op basis van Toezicht- en handhavingsstrategie, hoofdstuk 6 en 7, Uitvoeringsdeel U&Hstrategie) Inleiding Dit onderdeel van het uitvoeringsprogramma geeft richting aan de inzet van boa’s domein 1(hierna: boa’s). De werkzaamheden van de boa’s zijn veelzijdig en zijn gericht op het bevorderen van de leefbaarheid in de openbare ruimte, openbare orde en veiligheid in de gemeente Meppel en daarmee aan een veilige, gezonde en schone leefomgeving. De uitgangspunten, doelstellingen en prioriteiten in de U&H-strategie vormen de leidraad bij het maken van de concretisering in jaarlijkse activiteiten/werkzaamheden voor de uitvoering in de praktijk. Er wordt een omslag beoogd van een meer reactieve naar een meer proactieve werkwijze. Dit vraagt om andere keuzes over de inzet van boa’s. Daarom beschrijven we nu eerst de voorgestane manier van werken en de rol van boa’s. Dit beeld moet helpen om te komen tot realistische verwachtingen over de inzet van boa’s. Daarna maken we de activiteiten/inzet op de verschillende onderdelen zichtbaar. Dit duidelijkheid voor het taakveld zelf, voor de interne en externe partners en de samenleving, bevordert de samenwerking en kan bijdragen aan een positieve beeldvorming over de boa’s.

De voorgestane manier van werken Dit vraagt om goed in beeld te brengen wat behoort tot de specifieke, afgebakende opsporingsbevoegdheid van de boa en wat tot de algemene opsporingsbevoegdheid van de politie. - Onderscheid in toezichts- en opsporingstaak Onze boa’s zijn bevoegd in domein I en hebben een specifieke, afgebakende taak en beperkte opsporingsbevoegdheid én een toezichthoudende taak. Toezicht betekent het zichtbaar aanwezig zijn in de openbare ruimte, een oogje in het zeil houden voor wat betreft het naleven van alle regels die gelden. Bij overtreding van een regel kan er een sanctie worden opgelegd, maar veelal blijft het bij een waarschuwing of een goed gesprek. De boa’s zijn bij categoraal aanwijzingsbesluit aangewezen als (bestuursrechtelijk) toezichthouder in de zin van artikel 5:11 Awb voor het toezicht op o.a. de naleving van de APV, bijzondere wetten en Gemeentewet. Opsporing is het doelgericht op zoek gaan naar overtreders van één of enkele specifieke regels. Indien een overtreding wordt geconstateerd, wordt bijna altijd een sanctie opgelegd. In de door de Minister van Justitie en Veiligheid vastgestelde Beleidsregels Buitengewoon Opsporingsambtenaar zijn criteria opgenomen over de afbakening van de boabevoegdheden.

Op het snijvlak van de leefbaarheid en veiligheid – is sprake van aanzienlijke samenloop in de taken en werkzaamheden van politie en Boa’s, en kan het handhavingsarrangement helpen om de rollen/verantwoordelijkheden duidelijker te maken. - Focus op leefbaarheid/inzetcriterium De taken van boa’s domein I werden afgebakend met het leefbaarheidscriterium. Een boa is zichtbaar aanwezig in de openbare ruimte en treedt waar nodig handhavend op in geval van kleine ergernissen, verrommeling, verloedering en overlastsituaties die de leefbaarheid aantasten. Het leefbaarheidscriterium is geactualiseerd en aangepast naar ‘inzetcriterium’ 19

(Beleidsregels boa, paragraaf 6). Er is toegevoegd dat de door boa’s te handhaven feiten niet zien op de openbare orde. Het inzetcriterium benadrukt ook dat boa’s alleen worden ingezet wanneer er geen sprake is van te verwachten gevaarzetting. Bij constatering van situaties met geweld of dreiging of waar sprake is van criminaliteit zal de boa een beroep moeten doen op de politie. Boa’s en politie vullen elkaar dus aan en dragen samen zorg voor leefbaarheid en veiligheid op straat. Op het snijvlak van de leefbaarheid en veiligheid – is sprake van aanzienlijke samenloop in de taken en werkzaamheden van politie en Boa’s, en kan een geactualiseerd handhavingsarrangement helpen om de rollen/verantwoordelijkheden duidelijker te maken. Afbakening uitvoerbaarheid: • Het feit is door eigen waarneming direct te constateren, niet zijnde uitsluitend waarnemingen door foto/beeldmateriaal. • Het feit is te constateren tijdens de surveillance van de boa op straat en in de wijk. • Het feit is in beginsel feit-gecodeerd af te handelen. Dit betekent een éénvoudige bekeuring. Soms is het nodig een uitgebreid dossier op te maken. • Voor zover het gaat om niet-feit-gecodeerde zaken, gaat het om die zaken die eenvoudig bewijsbaar zijn en die niet gaan over geweld, veelplegers, medepleging en/of aanzienlijke schade.

Uitgangspunten/ontwikkeling in de boa-functie De functie van de boa is de afgelopen jaren enorm in ontwikkeling. Zoals in de U&H-strategie al is aangegeven, zien wij dat de politie zich steeds meer uit de openbare ruimte terug trekt. Hierdoor verschuift het toezicht en de handhaving op leefbaarheids- en veiligheidsthema’s steeds meer (impliciet) richting gemeente. Van de boa als toezichthouder en handhaver wordt steeds meer verwacht, onder andere bij de handhaving van verkeersovertredingen. Het is belangrijk om de taakuitvoering van de boa verder te professionaliseren en investeren in verdere samenwerking tussen de verschillende gemeentelijke teams en externe partners zoals politie. We kijken daarbij ook naar de ontwikkelingen van de wijziging van het boastelsel. Het nieuwe BOA-stelsel (volledige invoering in 2028) moderniseert het werk door domeinen samen te voegen, bevoegdheden uit te breiden en de uitrusting te standaardiseren. De gemeente wil meer zicht krijgen op situaties en gelegenheidsstructuren die de georganiseerde criminaliteit faciliteren en soms zelfs aanmoedigen. Door het verzamelen van informatie en analyseren van gebeurtenissen, signalen en trends op wijk, buurt- en straatniveau kunnen efficiënter en effectiever keuzes worden gemaakt om ondermijning tegen te gaan. Ondermijnende activiteiten komen voor op alle taakvelden.

Daarom is het belangrijk dat de boa’s en toezichthouders een meer preventieve rol te geven in het herkennen van signalen van ondermijning. Het werkveld bevindt zich op dit moment in de activiteitengerichte ontwikkelfase. Dit houdt in dat het vooral gericht is op het afhandelen van meldingen. Kijkend naar de uitgangspunten in de U&H-strategie is het nodig naar een balans te zoeken tussen signaalgericht en risicogericht toezicht. Dit vraagt om een doorontwikkeling in de manier van werken: • meer proactief; • eigen wijken/gebieden en taakaccenten; • meer informatie gestuurd; • analyse van meldingen om gerichter te kunnen surveilleren; • maandelijks onderling overleg waarin het rooster voor de volgende maand wordt bepaald en beleidsmatige zaken onderling kunnen worden afgestemd. 20

•

wekelijks operationeel overleg om elkaar te informeren over hun taakaccent of gebied en het werk op elkaar afstemmen en casuïstiek te bespreken.

- Integraal werken en werken met taakaccenten Boa’s in domein 1 zijn integraal handhaver in de openbare ruimte. In beginsel is een boa breed inzetbaar, echter bij sommige onderwerpen is het wenselijk om wat meer de diepte in te gaan qua kennis en kunde. Door wijkgericht te werken ontstaat meer zicht op wat er in een gebied/wijk gebeurt en nodig is. De wijkboa kan hierin als gezicht van de wijk en aanspreekpunt in een wijk een belangrijke rol spelen. Samen met andere partners zoals de wijkagent en jongerenwerker kan er proactief gehandeld worden om de leefbaarheid in de gebieden te vergroten en te versterken. Het wordt steeds duidelijker dat de oorzaak van jeugdoverlast te herleiden is naar sociale problematiek achter de voordeur. Daarom is een betere samenwerking tussen zorg en veiligheid cruciaal. De jeugdboa kan laagdrempelig met jongeren in gesprek gaan en helpen om zicht te krijgen op kwetsbare jongeren en te voorkomen dat ze gebruikt worden voor ondermijnende activiteiten en zorgen dat ze de hulp/ zorg krijgen die nodig is. Daarnaast zijn er taakgebieden waar meer verdieping of specialisatie voor nodig is om meer intern en extern te kunnen bereiken. Dit zijn ook taakgebieden waar boa’s veel samenwerken met ketenpartners, vaak in vaste overlegstructuren. De specifieke aandachtsvelden zoals: • horeca/prostitutie/coffeeshops • evenementen.

( inclusief vuurwerkoverlast/jaarwisseling) • alcoholwet ( inclusief alcohol preventieplan) • buitengebied ( afval, dumping gevaarlijke stoffen, verrommeling openbare ruimte en havens en industrie) • verkeer en parkeren - Doorwerking risico- en informatie gestuurd werken Er zal nooit genoeg capaciteit zijn om alle handhavingsthema’s structureel prioriteit te geven. Op dit moment is het dagelijks werk van de boa’s nogal reactief ingericht, oftewel het reageren op meldingen en signalen vanuit inwoners en van ketenpartners. Het versterken van de informatiepositie is nodig om de beweging te maken van meer reactief naar meer proactief en risico gestuurd werken. Natuurlijk blijft het belangrijk om op meldingen te reageren, maar nog beter is het om meldingen te voorkomen door preventief in te zetten op hotspots, hottimes of trends/patronen. Door te kijken naar het soort meldingen, de locatie van de meldingen, het moment van de meldingen, maar ook op welke onderwerpen, tijden en locaties inwoners juist geen meldingen doen, kun je patronen en trends herkennen en op het juiste moment, op de juiste plek aanwezig zijn. Hiervoor is een goed informatiebeheer een belangrijk aandachtspunt. Meldingen over de openbare ruimte vanuit de samenleving komen via verschillende kanalen, bijvoorbeeld Whatsapp, email, website, telefoon of baliebezoek bij de gemeente binnen.

IN 2026 zal er een nieuwe applicatie gebruikt gaan worden voor de meldingen in de openbare ruimte ( MOR meldingen) Daarnaast hebben boa’s en ketenpartners hun eigen waarnemingen/bevindingen die zij vastleggen in een eigen registratiesysteem. Wij willen het informatiemanagement verder ontwikkelen door de inrichting van een centraal registratiepunt waar alle signalen (meldingen, klachten en handhavingsverzoeken) die de openbare ruimte en openbare orde betreffen, samenkomen. Dit vraagt om aanscherping van de routing en het maken van afspraken over rollen en taken bij de afhandeling ervan. 21

- Duidelijker samenwerkingsafspraken intern en externe partners Er zijn diverse convenanten/samenwerkingsovereenkomsten gesloten waarin afspraken met buurgemeenten, Drenthe breed en met de politie zijn vastgelegd. De afspraken ‘wie waarover gaat’ en “wie wat doet in welke situatie” kunnen nog worden aangescherpt. Het blijft belangrijk met elkaar voor ogen te houden wie waarvoor verantwoordelijk is! Ook heeft een jongere recht op een afdoening buiten het strafrecht. Dat is Halt. Halt zet zich in voor een veilige wijk en vroegtijdige begrenzing van grensoverschrijdend gedrag van jongeren. Daarom is Halt voor boa’s een belangrijke samenwerkingspartner. Nieuwe ontwikkelingen van invloed op takenpakket Gedurende een jaar zijn er altijd ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op de taakuitvoering, maar waar we nu nog onvoldoende zicht op hebben. Voor 2026 denken wij hierbij aan: - Drentse aanpak ondermijning – Activiteiten voortvloeiend uit de gezamenlijke ambities van de Drentse gemeenten op het gebied van ondermijning. En is een samenwerkingsverband om gezamenlijke acties in Drenthe op te pakken. - Vaststelling nieuw parkeerbeleid - Nieuwe keuzes over opzet parkeerregulering en tegengaan ongewenst gebruik parkeerruimte. Wens is in het parkeerbeleid heldere kaders voor handhaving te scheppen en handhavingscriteria op te stellen.

Dit moet richting geven hoeveel tijd er aan parkeerhandhaving mag worden benut en waar de focus moet komen te liggen (op basis van informatie beoordelen in welke straten/gebieden er knelpunten zijn). - Handhavingsarrangementen politie - de wens is om het handhavingsarrangement met de politie te actualiseren. Dat is een strategisch samenwerkingsdocument dat concrete afspraken vastlegt over handhaving en toezicht en de onderlinge verantwoordelijkheden in de openbare ruimte. Capaciteit Op het moment dat er sprake is van nieuwe taken voor de boa’s wordt in beeld gebracht of hiervoor ruimte is binnen de beschikbare capaciteit. Zo niet, dan: - vindt er herschikking van taken plaats door met de portefeuillehouder af te stemmen wat minder prioriteit krijgt; - wordt beoordeeld of dit prioriteit moet krijgen en daarmee extra capaciteit wordt ingehuurd; - komt dit op een wensenlijst voor het volgende uitvoeringsprogramma. Bovenstaande toelichting moet helpen om te komen tot realistische verwachtingen over de inzet van boa’s. Hieronder maken we de meer concrete activiteiten/inzet op de verschillende onderdelen zichtbaar. Dit geeft duidelijkheid voor het taakveld zelf, voor de interne en externe partners en de samenleving, bevordert de samenwerking en kan bijdragen aan een positieve beeldvorming over de boa’s.

Beschikbare middelen 2026 Een fulltime medewerker bij de gemeente is formeel beschikbaar voor 1872 uur. Deze uren kunnen niet volledig worden ingezet voor het primaire proces, gezien diverse andere verplichtingen. In het boa team is 7 fte beschikbaar voor de uitvoering. Daarnaast is er voor 0,6 fte voor coördinerende en beleidsmatige taken. Hieronder een voorbeeld over hoeveel uren beschikbaar zijn voor het primaire proces. Fte Uren Fulltime dienstverband (1 fte) 1872 uur Feestdagen 57,6 uur 22

Verlof en ziekteverzuim 369,8 uur Studie/bijscholing 80 werkoverleggen (team) 40 Overig overleg ( horeca en evenementen etc) 25 Primair Proces (afgerond) 1300 uur * Medewerkers die in het bezit zijn van een Boa-akte hebben met wettelijk verplichte opleidingen en cursussen te maken waardoor de inzet op het primair proces lager uitvalt. Activiteiten 2026/inzet boa’s De uitgangspunten, doelstellingen en prioriteiten in de U&H-strategie vormen de leidraad bij het maken van de concretisering in jaarlijkse activiteiten/werkzaamheden voor de uitvoering in de praktijk. Onderstaand staan de verschillende onderwerpen opgesomd met de bepaalde prioriteit. 1 2 3 4

Hoge prioriteit Directe en/of actieve inzet Gemiddelde prioriteit Matige inzet Lage prioriteit Niet urgent, lage of geen inzet Taak gestuurde prioriteit = Thematische inzet 1

Dagelijkse surveillance gemeente breed en per wijk: Dagelijks is x dagen per week Onderscheid gemeente breed – wijkgericht? Wat gaan we daarvoor doen? Wanneer Wie Prio of thematische aanpak Doorlopend Boa 1 Mor-meldingen oppakken Afhandelen van binnenkomende meldingen en klachten. Doorlopend Overlast in de openbare ruimte Het betreft hier onder andere: • Geluidsoverlast(H205) • Baldadigheid (D505) • Voorhanden hebben van Alcohol • Opium gebruik gerelateerde overtredingen • Ophouden portieken

Boa/ wijkboa/ jeugdboa

2

Wijze van uitvoeren Informatie inwinnen; (intern) advies ophalen; ter plaatse gaan afdoen. Waarschuwen of PV aanzeggen. Als de mogelijkheid bestaat doorverwijzen naar HALT

Zichtbaar aanwezig zijn, met name op geprioriteerde locaties Wat gaan we daarvoor doen? Surveilleren in de Wanneer Wie Prio Wijze van uitvoeren openbare ruimte

23

Uitvoeren van gerichte controles/surveillance briefing Uitvoeren op bekende jeugdplekken Overlast van jongeren (meldingen overlast jeugd, wildplassen) Horecacontroles

Doorlopend

Boa/ wijkboa

1

Via briefing/in opdracht.

Doorlopend

Boa/ Boa taakaccent jeugd

1

Vanuit de wijk informatie ophalen en regelmatige afstemming met de wijkagenten.

Q2 en Q3 4x pj

1

Algemene en gerichte controles.

Geprioriteerde locaties Centrum Bedrijventerreinen Voortijdig afsteken consumentenvuurwerk/ buiten de daarvoor bestemde periode

Doorlopend

Boa/ Boa taakaccent horeca Boa

1

Door middel van reguliere surveillancediensten.

Boa / Politie

Thema. aanpak

Meenemen in wijkgerichte surveillance.

Wie

Prio

Wijze van uitvoeren

Boa/Boa Taakaccent alcohol

1

Thematische aanpak (Opstellen Q2) Voornamelijk tijdens de late diensten.

Boa/ Boa taakaccent Alcohol

1

Strategie bepalen om alle niet-actuele horecavergunningen in 2026/2027 actueel te krijgen.

Boa/ Boa taakaccent Alcohol Boa/ boa taakaccent Alcohol + Inzet test aankopers

1

Actiegerichte controle bedrijven per jaar.

2

Q2 aanpak en formatie uitwerken. Inzet Q3.

Q4 2x

Noodzakelijk om de landelijke ontwikkelingen af te wachten en te zien welke bevoegdheden de boa landelijk of als toezichthouder hiervoor krijgt. Vergunningsgericht toezicht Wat gaan we daarvoor doen? Toezicht Alcoholwet Wanneer Bezoeken van horeca Minimaal 5 x inrichtingen (bestand pj. alcoholvertrekkende bedrijven en instellingen in beeld ) Gerichte controles In beeld welk horeca- of Q3, Q4 1x slijtersbedrijf zonder alcoholvergunning en exploitatievergunning werkt Q3 en Q4 Aanwezigheid 4x pj. leidinggevende(n) Wederverstrekking Uitvoeren leeftijdscontroles Verstrekken alcohol aan < 18 jaar (commerciële

Q3 en Q4 1x

24

en paracommercie horeca) Verstrekken alcohol aan < 18 jaar (detailhandel incl. slijtersbedrijf) Sluitingstijden van horecabedrijven Controle voorschriften evenementvergunningen

Q3 en Q4 1x

Boa, Boa taakaccent Alcohol

2

Doorlopend

Boa

Thema. aanpak

Doorlopend

Boa Thema. aanpak

Q2 aanpak en formatie uitwerken. Inzet Q3.

Vanuit het overzicht evenementen inzet de vorm en intensiteit van toezicht bepalen. Eventueel integrale controle met andere instanties.

Periodiek op vergunningen coffeeshops

2x keer per jaar

Boa Zo nodig met ondersteuning van de politie.

1

Periodiek op vergunningen prostitutiebedrijven Controle naleving terrasregels

2x per jaar

Integrale controle

1

Voorbereiding door clusterveiligheid.

Q3 1x

Boa

2

Specifieke ronde voorwaarde is dat de lijst is geactualiseerd. Afwachting van nieuwe beleidsregels.

Terugdringen overlast en kleine ergernissen (Apv en VFL gerelateerd) Wat gaan we daarvoor doen? Leefbaarheid Wanneer Wie Prio Wijze van uitvoeren Zomermaanden Boa 1 Grote (C) evenementen Meldingen evenementen

Verwijderen van defecte voertuigen, autowrakken en fietswrakken Beëindigen van het lang stallen van caravans, aanhangers e.d. op de openbare weg Parkeren van grote voertuigen ( 2.4 meter) Terugdringen overlast door bromfietsen en fietsen Voetgangersgebied en brommers in de surveillance. Optreden tegen geluidsoverlast Nachtrumoer en gebruik versterkers muziek Meldingen hondenpoep en

Doorlopend

Boa

2

prioriteit Avondinzet gericht op drank en horeca, wildplassers, overlastgevers Via briefing/in opdracht

Doorlopend

Boa

2

Via briefing/in opdracht

Doorlopend

Boa

2

Via briefing/in opdracht

Doorlopend

Boa

2

Gezamenlijke acties met parkeerbeheer.

Doorlopend

Boa

2

Inschakelen OD voor metingen.

2x pj.

Boa

Thema. aanpak

Meldingen meenemen tijdens wijkgerichte surveillance

25

niet aangelijnde honden ( overlast locatie) Overlast/verwijderen fietsen (verkeerd gestalde, weestfietsen en fietswrakken)

10x

Boa/medw Ruimte Verzorgen

Thema. aanpak

Illegale bomenkap

Doorlopend

Boa/ medew Ruimte Verzorgen Boa

3

Doorlopend Reclames, terrassen, uitstallingen, aanhangwagens/caravans lang laten staan, bouwafval of aanhangers in plantsoenen

Thema. aanpak

Gerichte inzet/actie op probleemlocaties vanaf 07.00 uur of na 17.00 uur Thematische/actiegerichte controles Verwijderen fout gestelde fietsen en fietswrakken (1x per 2 weken actie labelen en verwijderen) Melding doorgeven aan Ruimte Verzorgen Meldingen meenemen tijdens algemene of wijkgerichte surveillance

Handelend optreden ter bevordering van een veilige leefomgeving Wat gaan we daarvoor doen? Overlast/veiligheid Wanneer Wie Prio Wijze van uitvoeren Doorlopend Boa 1 Contact opnemen met Ondersteuning bij adviseur ondermijning ondermijning (signaalfunctie) Illegale huisvesting studenten en arbeidsmigranten (i.r.t. toezicht BRP, brandveiligheid, ondermijning) Doorlopend Meer/eerder zicht krijgen op fenomenen/risicobranches Signalen in beeld brengen Deelname opgezette projecten/integrale controles

3x

Gericht controleren en surveilleren op de bekende jeugdplekken

Doorlopend

Opgelegde, bestuurlijke maatregelen Controle verzegeling woning/lokaal in kader van bestuurlijke

Themagerichte/actiegerichte, integrale controles

Boa

2

Boa, Toezicht houder, Politie Boa taakaccent Jeugd/ Jeugdwerkers/ Leerplicht/ Politie

2

Indien opgelegd 26

Fysieke aanwezigheid/ gebiedsgericht toezicht O.a. op MMA-meldingen Informatie delen met ketenpartners Via briefing/in opdracht.

1

Contact opnemen met de OOV-medewerkers met taakaccent Jeugd

1

Bij verzegelde panden gedurende de periode van sluiting

handhaving artikel 13b Opiumwet Controle op opgelegde, bestuurlijke maatregelen en op afgegeven waarschuwingen (bv sluiting, agressieve honden, woningsluiting, gedragsaanwijzing, gebiedsverboden

Indien opgelegd

1

Bij opgelegde maatregelen gedurende de periode van oplegging

Optreden bij parkeeroverlast en verkeer Parkeeroverlast Parkeerexcessen

Wanneer

Parkeren op invalidenparkeerplaats

Doorlopend

Parkeren van vrachtwagens

Wie

Prio

Wijze van uitvoeren

1

Via briefing/in opdracht

Boa

1

Via briefing/in opdracht

Doorlopend

Boa

2

Via briefing/in opdracht

Controles betaald parkeren

Doorlopend

Boa/ Belastingen

2

Via briefing/in opdracht

Controles op afgegeven parkeerontheffingen en -vergunningen

Doorlopend

Boa

Thema. Aanpak

Verkeer Voertuigen in het wandelgebied Verkeersveiligheid bij scholen en bij ophaaltijden en brengtijden

Wanneer Doorlopend

Wie Boa

Prio 2

Algemene en wijkgerichte surveillance Gerichte inzet/actie op probleemlocaties Ook in avond en vroege ochtend vergunning gebieden Wijze van uitvoeren

Doorlopend

Boa

Thema. aanpak

Via briefing/in opdracht.

Boa

3

Boa

2

Thematische aanpak aansluiten acties isw veilig verkeer. Via briefing/opdracht

Doorlopend

Fietscontrole verlichting Q4 4x

Parkeren in woonerven Gerichte acties

doorlopend

Aanpakken van het verkeerd aangeboden afval Wat gaan we daarvoor doen? Wanneer Wie Schone leefomgeving Doorlopend Boa/ medew. Straat- en zwerfafval 27

Prio

Wijze van uitvoeren

3

Inschakelen Ruimte Verzorgen

Verkeerd aanbieden huishoudelijk afval

Doorlopend

Ruimte Verzorgen Boa/ medew. Ruimte verzorgen

3

2 x pj.

Verkeerd aanbieden grof vuil/bijplaatsen ondergrondse containers

Doorlopend

Boa/ medew. Ruimte Verzorgen

3

Gerichte inzet/actie op probleemlocaties Meldingen meenemen tijdens wijkgerichte surveillance Gerichte inzet/actie op probleemlocaties

2 x pj.

Dumping gevaarlijke stoffen Gedumpt (chemisch) afval in de openbare ruimte.

Meldingen meenemen tijdens wijkgerichte surveillance

Doorlopend

Boa Omgevingsdienst Politie

1

In geval gevaarlijke stoffen omgevingsdienst inschakelen

Ondersteunen politie algemeen– nav nieuw handhavingsarrangement Boa 2 Gezamenlijke Door te helpen bij grootschalige controles verkeerscontroles . Boa 1 Op afroep Door te helpen bij verkeersongevallen beschikbaar

Afstemming over de taken gemeente en politie zijn in het Handhavingsarrangement werkafspraken gemaakt. Dit handhavingsarrangement moet nog wel geactualiseerd worden in de 2026. Taken boa’s Tegengaan van vuurwerkoverlast (afwachten landelijke ontwikkelingen) Informatie-uitwisseling en zorgdragen voor de overdracht van de verschillende diensten via briefings Controle op fietsoverlast in voetgangersgebieden Staande houden en bekeuren Controle op evenementenvergunningen, handhaven op lichte overtredingen (leefbaarheid, alcohol, afval, bijstand bij hulpverlenen) in de openbare ruimte buiten het evenemententerrein

Samenwerking

Taken politie

Waar nodig worden gezamenlijke handhavingsacties gehouden om vuurwerkoverlast tegen te gaan. Delen van informatie, zodat er informatie- en data gestuurd gewerkt kan worden.

Tegengaan van vuurwerkoverlast