VTH Evaluatie 2020.docx
Tekst van het document
VTH-IV evaluatie Meierijstad 2020 Vergunningen, Toezicht & Handhaving Integrale Veiligheid Omgevingsrecht, Algemene Plaatselijke Verordening, Bijzondere wetten
VTH-IV evaluatie Meierijstad 2020
20 april 2021
1
Inleiding Deze evaluatie beschrijft onze werkzaamheden op het gebied van Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) en Integrale Veiligheid (IV). We bieden hiermee inzicht in wat we hebben gedaan op het gebied van het omgevingsrecht (bouwen, slopen, strijdig gebruik, kappen, inritten, milieu, brandveilig gebruik, etc.), bijzondere wetgeving, APV, openbare ruimte en op het gebied van Integrale Veiligheid. 2020 was het eerste jaar waarvoor de werkateliers VTH en IV een gezamenlijk uitvoeringsprogramma hebben opgesteld. In deze evaluatie kijken we naar de doelen, afspraken en prestatie-indicatoren zoals we hebben opgenomen in het VTH-beleidsplan 2018-2022, het IV-beleidsplan 2019-2022 en het VTH-IV uitvoeringsprogramma 2020. Leeswijzer In de volgende hoofdstukken presenteren we de gegevens over 2020. In hoofdstuk 1 komt Integrale Veiligheid aan bod. Vervolgens gaan we in hoofdstuk 2 in op een aantal algemene onderwerpen, waarna we in de hoofdstuk 3 en 4 verder inzoomen op respectievelijk vergunningen en toezicht en handhaving. In de laatste drie hoofdstukken (5 tot en met 7) tenslotte geven we een korte toelichting op de samenwerking met een drietal belangrijke partners voor VTH en IV:
Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN) Veiligheidsregio Brandweer Brabant Noord (VBBN) Politie en OM.
Voor zover van toepassing bevatten deze hoofdstukken een verwijzing naar de resultaten van de bij de betreffende partner belegde taken.
VTH-IV evaluatie Meierijstad 2020
20 april 2021
2
Inhoud Inleiding.............................................................................................................................................2 1.
2.
3.
4.
Integrale Veiligheid ....................................................................................................................4 1.1.
Corona ..............................................................................................................................4
1.2.
Ondermijning.....................................................................................................................4
1.3.
Bibob .................................................................................................................................5
1.4.
Veiligheidsinformatie knooppunt (VIK) ..............................................................................5
1.5.
Opiumbeleid ......................................................................................................................6
1.6.
Sluiting huurwoningen van een woningbouwvereniging ...................................................6
1.7.
Opvallend in 2020 .............................................................................................................7
1.8.
Stuurploeg Ondermijning Basisteam Meierij .....................................................................7
1.9.
Landelijke actieagenda vakantieparken ............................................................................8
1.10.
Beschikbare middelen en formatie....................................................................................8
VTH - Algemeen ........................................................................................................................9 2.1.
Aanpassing bestuurlijke prioritering 2021 .........................................................................9
2.2.
Dienstverlening en klantbeleving ......................................................................................9
2.3.
Optimaliseren van de processen ....................................................................................10
2.4.
Mijlpalen van Meierijstad.................................................................................................10
2.5.
VTH kwaliteitscriteria ......................................................................................................11
2.6.
Samenvatting VTH ..........................................................................................................11
Vergunningen ..........................................................................................................................13 3.1.
Omgevingsvergunningen ................................................................................................13
3.2.
Resultaatafspraken 2020 ................................................................................................15
3.3.
Monitoring prestatie-indicatoren......................................................................................15
3.4.
Vergunningen APV – bijzondere wetten .........................................................................17
3.5.
Resultaatafspraken 2020 ................................................................................................18
3.6.
Monitoring prestatie-indicatoren......................................................................................18
3.7.
Conclusies vergunningen................................................................................................19
Toezicht en Handhaving ..........................................................................................................21 4.1.
Fysieke leefomgeving .....................................................................................................21
4.2.
Resultaatafspraken 2020 ................................................................................................21
4.3.
Monitoring prestatie-indicatoren......................................................................................22
4.4.
Toezicht en Handhaving Openbare ruimte .....................................................................24
4.5.
Resultaatafspraken 2020 ................................................................................................25
4.6.
Conclusies Toezicht en Handhaving...............................................................................26
5.
Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN)...............................................................................27
6.
Veiligheidsregio Brandweer Brabant Noord (VBBN) ...............................................................28
7.
Politie – OM .............................................................................................................................29
8.
Bijlagen ....................................................................................................................................30
VTH-IV evaluatie Meierijstad 2020
20 april 2021
3
1. Integrale Veiligheid Op 28 januari 2020 hebben we het uitvoeringsprogramma IVP 2020 vastgesteld met daarin afspraken en doelen voor 2020. De doelen en activiteiten die in het uitvoeringsplan zijn vastgelegd hebben we behaald, met uitzondering van de realisatie van een visie op het Veiligheids-Informatie Knooppunt (VIK) en de uitwerking van een plan van aanpak voor het VIK. Deze activiteiten schoven we door naar 2021 . In de volgende paragrafen beschrijven we de grote lijn van onze activiteiten in 2020. 1.1. Corona Vanaf 2 maart 2020 speelde de coronacrisis binnen de Veiligheidsregio Brabant-Noord. De gemeente Meierijstad en het gebied er direct omheen was een brandhaard bij de start van het coronavirus. Vanaf 9 maart 2020 golden er in de provincie Noord-Brabant beperkende maatregelen en vanaf 15 maart bevond Nederland zich in een zogenaamde intelligente lockdown. Vanaf 11 maart was er in eerste instantie dagelijks een crisisoverleg onder leiding van de burgemeester. Later bij de versoepeling van de maatregelen in mei is de frequentie afgebouwd. Maar aan het einde van 2020 waren er nog steeds periodiek crisis-overleggen als gevolg van de 2e golf die vanaf oktober zorgde voor nieuwe maatregelen, sluitingen van horeca et cetera.
Vanaf 17 december is met zowel in- als externe partners, zoals GGD, politie, de werkateliers verkeer en ondernemend intensief gewerkt aan de inrichting van de 1e vaccinatielocatie in Nederland. Vanaf 17 maart 2020 is er gedurende het hele jaar met jongerenwerk, Boa’s, toezicht en politie in de preventieve sfeer heel actief ingezet op de naleving van de maatregelen (noodverordeningen en tijdelijke wet Covid-19). In de eerste periode door aanspreken en waarschuwen. Later ook door daadwerkelijke handhaving en het uitschrijven van bekeuringen. Vanaf september 2020 is er met het oog op de tweede golf nog intensiever ingezet op handhaving door gezamenlijke controlemomenten. Bij deze controles is ook vanuit andere ateliers zoals de buitendienst, VTH juristen, vergunningsverleners ondersteuning verleend. De controles werden gecoördineerd vanuit het werkatelier IV/OOV/CB. Corona heeft effect gehad op het werk van de werkateliers IV/OOV/CB en VTH. Waar de samenwerking vooraf al goed was is dit door de gezamenlijke opgave in de controle op de naleving van maatregelen op basis van de noodverordeningen en de Tijdelijke wet maatregelen Covid-19 geïntensiveerd. 1.2. Ondermijning In 2020 werd er in actieweken themagericht gecontroleerd. Daarnaast waren er nog 3 andere actiedagen gepland. Voor 2020 was de aandacht gevestigd op het thema in ieder geval huisvesting van arbeidsmigranten.
Als gevolg van de coronacrisis is de eerste actieweek in maart 2020 niet doorgegaan. In juni 2020 heeft er een ondermijningssafari plaatsgevonden. Een integrale controle was echter als gevolg van de coronamaatregelen nog niet mogelijk. Tijdens de safari hebben de individuele partners locaties/adressen in het buitengebied verkend. Aan de hand van de signalen uit deze tocht is op het niveau van het basisteam Meierij een handhavingsknelpunt geformuleerd, wat kort gezegd
VTH-IV evaluatie Meierijstad 2020
20 april 2021
4
betekent dat er bij de partners meer aandacht en capaciteit beschikbaar is gedurende de periode van één jaar. Door de coronamaatregelen is in de voorliggende periode extra aandacht geweest voor de huisvesting en het vervoer van arbeidsmigranten. Deze aandacht bestond naast het periodiek bezoeken van de grotere huisvesters en uitzendorganisaties uit het beschikbaar stellen van de benodigde (overheids-) informatie over de maatregelen in andere talen, het wijzen op verantwoordelijkheden van huisvesters en uitzendorganisaties. Daarnaast heeft de gemeente bij monde van de burgemeester input geleverd voor de aanbevelingen van het landelijke Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten (commissie Roemer). In augustus 2020 is het Basisteam Meierij breed Interventieteam (BIM) gestart. Dit interventieteam is vergelijkbaar met het Peellands Interventieteam (PIT). Inmiddels is een projectleider/coördinator 16 uur per week aan de slag met het organiseren van bestuurlijke controles, de afstemming en organisatie van actieweken, het verbinden en afspraken maken met bovenlokale partners zoals Politie, Douane, Enexis, NVWA, KMAR, en Belastingdienst. Voor de samenwerking is een convenant ontwikkeld. Dit convenant wordt inmiddels als voorbeeld gebruikt binnen de Regionale Eenheid Oost-Brabant.
Daarnaast is de projectleider bezig met het vormgeven en (laten) uitvoeren van de bestuurlijke controles op de prostitutiebranche. 1.3. Bibob Onder andere gekoppeld aan de drank- en horecavergunningen en exploitatievergunning wordt de Bibobtoets uitgevoerd. Zie daarvoor ook 3.4 ’Vergunningen APV – bijzondere wetten’. In voorkomende gevallen (nieuwe ondernemers, nieuwe omstandigheden, tipfunctie politie of OM) wordt altijd een BIBOB-quickscan uitgevoerd. De gemeente is verplicht eerst zelf onderzoek doen. Als uit deze eerste toets zorgpunten naar voren komen voeren we in samenwerking met de Taskforce- RIEC een diepere toets uit. Ook het Landelijk Bureau Bibob (LBB) voert toetsen uit. Tot nu toe zijn er geen LBB-waardige zaken geweest. De Bibob toets is een middel en geen doel op zich. In 2020 is er in 15 casussen/zaken een 1e onderzoek verricht. Er waren geen vervolg (diepere) onderzoeken nodig. Op 1 juli 2020 trad de gewijzigde Wet Bibob inwerking. Deze wijziging van de Wet Bibob is doorgevoerd naar aanleiding van een aantal onderzoeken naar het functioneren van de wet in de praktijk. Deze wijziging strekt onder meer tot het uitbreiden van de mogelijkheden van bestuursorganen en rechtspersonen met een overheidstaak om eigen onderzoek te verrichten en tot het verruimen van de mogelijkheden van het Landelijk Bureau Bibob om stromanconstructies te achterhalen.
Eind 2020 is in samenwerking met de gemeenten in ons Basisteam en de Taskforce-RIEC gestart met de ontwikkeling van nieuw Bibob beleid. 1.4. Veiligheidsinformatie knooppunt (VIK) In het kader van data gestuurd werken en de aanpak ondermijning zou de gemeente Meierijstad in 2020 samen met het werkatelier Informatiestrategie aan de slag gaan met de ontwikkeling van een veiligheidsinformatieknooppunt, het zogenaamde VIK. Hoewel we aan het begin van het jaar nog verwachtten in 2020 te starten de uitwerking van een visie op informatie gestuurd werken en een plan van aanpak voor het VIK, hebben we dit – als gevolg van andere werkzaamheden en een tijdelijke beperkte bezetting doorgeschoven naar 2021.
VTH-IV evaluatie Meierijstad 2020
20 april 2021
5
1.5. Opiumbeleid Binnen het basisteam Meierij is in 2020 gewerkt aan een eenduidig sluitingsbeleid op basis van artikel 13b Opium en eenduidige uitvoeringsafspraken met de partners waaronder de woningcorporaties. Om deze opdracht uit te kunnen voeren wordt expertise in opdracht van de Basisteamdriehoek ingehuurd. De basisteamdriehoek heeft in september het beleid en de uitvoeringsafspraken in september geaccordeerd, waarna vaststelling kon plaatsvinden in de individuele gemeenten. Onlangs is het gewijzigde artikel 13b Opiumbeleid door de burgemeester van Meierijstad vastgesteld. Sluitingen in 2020 op grond van artikel 13b Opiumwet In 2020 hebben we te maken gehad met 16 opiumzaken op grond van artikel 13b van de Opiumwet. Dit zijn er 5 meer ten opzichte van de 11 opiumzaken in 2019. Genomen bestuurlijke maatregelen in 2020 Voor 6 opiumzaken stelden we een voornemen last onder dwangsom op waartegen 2 keer een zienswijze kenbaar is gemaakt. Voor 9 opiumzaken is (direct dan wel na het kenbaar maken van een voornemen) een besluit last onder bestuursdwang genomen. Hierbij ging het in 7 gevallen om woningsluitingen en in 2 gevallen om het sluiten van een lokaal/bedrijfspand. In 1 opiumzaak is volstaan met een bestuurlijke waarschuwing. In 3 situaties is niet overgegaan tot een bestuurlijke maatregel.
Redenen hiervan waren dat Figuur 1: Opiumzaken onderverdeling in soort drugs dit buitenproportioneel zou zijn voor overige gezinsleden die hulpbehoevend zijn en al een zorgvraag hadden, er sprake was van minimale voorbereidingshandelingen of een pandeigenaar bij waargenomen voorbereidingshandelingen tijdig de politie had ingeschakeld. Op dit moment zijn nog 3 opiumzaken uit 2020 in behandeling waarvoor nog een voornemen en/of (direct) bestuursdwangbesluit moet worden genomen. Tegen geen van de tot dusver genomen besluiten is een verzoek om voorlopige voorziening en/of bezwaarschrift ingediend. Hierdoor is er ook geen beroep bij de rechtbank of hoger beroep bij de Raad van State ingediend. Er heeft wel 1 zitting plaatsgevonden bij de Raad van State, maar die had betrekking op een opiumzaak uit 2019. Op dit moment is daar de uitspraak nog niet van bekend. 1.6. Sluiting huurwoningen van een woningbouwvereniging In 5 gevallen betrof de woningsluiting een huurwoning van een woningbouwvereniging. Deze zijn allemaal voor de duur van drie maanden gesloten geweest. De woningbouwverenigingen hebben de huurovereenkomsten met de betreffende bewoners opgezegd.
VTH-IV evaluatie Meierijstad 2020
20 april 2021
6
Sluiting particulier verhuurde woningen In 2 gevallen ging het om sluiting van particulier verhuurde woningen. Beide woningen zijn voor de duur van drie maanden gesloten geweest. Sluiting lokalen / bedrijfspanden In 2 gevallen was sprake van een bestuursdwangbesluit voor een lokaal/bedrijfspand. Deze werden beide particulier verhuurd. In het ene geval ging het om een hennepkwekerij in een winkelpand dat voor zes maanden werd gesloten. In het andere geval ging het om een ingericht maar nog niet in werking zijnde drugslab in illegale bouwwerken/ruimten. Doordat deze illegale bouwwerken spoedig na oplegging van het bestuursdwangbesluit zijn verwijderd hoefde het besluit tot sluiting niet meer geeffectueerd te worden. 1.7. Opvallend in 2020 Nog steeds is bij de meeste opiumzaken sprake van verzwarende omstandigheden. In 2020 waren de meest voorkomende verzwarende omstandigheden: betrokkenheid van de bewoners die dus tevens als overtreder aan te merken zijn, signalen die duiden op beroeps- of bedrijfsmatigheid van een hennepkwekerij gelet op de grootte en professionaliteit, de combinatie van aanwezigheid van zowel soft- als harddrugs en de mate van gevaarzetting voor bewoners maar ook de omwonenden en de directe omgeving door bijvoorbeeld diefstal van stroom of Figuur 2: Verzwarende omstandigheden het ondeugdelijk aansluiten van installaties.
Daarnaast valt op dat er in 2020 minder zienswijzen en geen bezwaarschriften, verzoeken om voorlopige voorziening of (hoger) beroepschriften zijn ingediend tegen opiumzaken. Dit zou kunnen liggen aan het feit dat er in alle gevallen waarbij tot dusver tot sluiting is overgegaan sprake was van een verhuurconstructie (via de woningbouwvereniging dan wel particuliere verhuur). In alle gevallen was dus de pandeigenaar niet de overtreder, maar was de overtreding begaan door een huurder. Voorafgaand aan definitieve besluitvorming is veel contact geweest en duidelijk gecommuniceerd met de eigenaren over de noodzakelijkheid en het doel van sluiting. Ondanks dat zij hiervan financieel nadeel ondervinden begrepen zij gebaat te zijn bij een sluiting. Hiermee wordt immers aan direct omwonenden en de omgeving, maar ook aan ongewenste bezoekers uit het criminele circuit, het zichtbare signaal afgegeven dat het pand niet langer meer dienst doet als drugspand. 1.8. Stuurploeg Ondermijning Basisteam Meierij Conform afspraken in het uitvoeringsplan is de structuur vanaf de lokale stuurploeg Ondermijning binnen het basisteam Meierij vanaf januari 2020 gewijzigd. Dit onderdeel is losgekoppeld van de reguliere Basisteamdriehoek. Dit met als doel strakker te sturen op de casuïstiek en inzet van capaciteit binnen het basisteam. Daartoe is voor 2020 een actieplan opgesteld.
Als gevolg van corona is eind 2020 besloten om
VTH-IV evaluatie Meierijstad 2020
20 april 2021
7
het actieplan en de daarin genoemde thema’s arbeidsmigranten, weerbaar buitengebied en Outlaw Motorcycle Gangs (OMG) nog met een jaar te verlengen. 1.9. Landelijke actieagenda vakantieparken Op 5 november 2020 is de visie voor het gebied De Molenheide door de raad vastgesteld. De raad heeft ingestemd met de visie, onder de voorwaarden dat de tijd wordt genomen (10 tot 15 jaar) om te komen tot rechtmatig gebruik van de recreatieve bestemming en in relatie tot handhaving de menselijke maat wordt toegepast. Hiertoe is eind 2020 gestart met de uitwerking van een plan van aanpak. Bij de uitwerking en de uitvoering worden zowel Vve als eigenaar betrokken. In februari 2020 heeft een extra controle huisvesting arbeidsmigranten plaatsgevonden in een aantal chalets op het resort De Molenheide. Dit naar aanleiding van overlastklachten. Aan de hand van bestuurlijke rapportages over de overlast van met name arbeidsmigranten, heeft de burgemeester eind november het resort voor een periode van 5 jaar aangewezen als exploitaitievergunningsplichtig. Dit met het oog op het tegengaan van een malafide ondernemersklimaat. Er geldt een overgangstermijn tot 1 juli 2021. Dan moeten alle ondernemers, die bedrijfsmatig chalets verhuren een vergunning hebben aangevraagd. Op basis van het bestemmingsplan en het beleid huisvesting arbeidsmigranten is het resort geen plek voor arbeidsmigranten.
Het opleggen van deze vergunningsplicht heeft er voor gezorgd dat de gemeente in gesprek is met een van de huisvesters met meerdere chalets op het park. In 2020 is in overleg met BZK, de VNG en de andere partners gewerkt aan een tweede landelijk actieagenda vakantieparken 2021-2022. 1.10.
Beschikbare middelen en formatie
De eerste helft van 2020 stond in het teken van personele wisselingen/verschuivingen en vacatures. Vanaf 1 oktober 2020 is het atelier op sterkte.
VTH-IV evaluatie Meierijstad 2020
20 april 2021
8
2. VTH - Algemeen Het VTH-beleidsplan 2018-2022 stelden we begin 2018 vast. Vanaf dat moment stellen we jaarlijks een uitvoeringsprogramma vast waarin we aangeven hoe we invulling geven aan onze wettelijke taken. Hiermee voldoen we aan de verplichtingen uit hoofdstuk 5 ‘Uitvoering en Handhaving’ van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Vervolgens stellen we jaarlijks een evaluatie1 op waarin we ingaan op de volgende twee onderwerpen:
In hoeverre hebben we de activiteiten, zoals opgenomen in het uitvoeringsprogramma uitgevoerd ?
In hoeverre droegen onze activiteiten bij aan het bereiken van de in het VTH-beleid gestelde doelen ?
Hierop komen we terug in de hoofdstukken 3 ‘Vergunningen’ en 4 ‘Toezicht en Handhaving’. 2.1. Aanpassing bestuurlijke prioritering 2021 Vanaf de vaststelling van het VTH-beleidsplan hebben we gewerkt conform dat beleid. Dus daar waar de risico’s het grootst zijn hebben we het zwaarst getoetst, het toezicht op gefocust en de bestuurlijke handhaving op gericht. In ons VTH-beleidsplan hebben we een bestuurlijke prioritering opgenomen gebaseerd op de uitkomsten van de uitgevoerde omgevingsanalyse. In deze prioritering tonen we de mate van aandacht in de kleuren rood (veel extra aandacht), oranje (extra aandacht) en groen (niet meer aandacht dan normaal). De bestuurlijke prioritering voor 2021 hebben we als bijlage 1 toegevoegd. Voor 2021 veranderen we niets aan de aandachtbehoefte. Wel hebben we voor een viertal thema’s een aanvullende toevoeging: 1. Illegale activiteiten: Toevoeging: Corona gerelateerd: afhankelijk van de ontwikkelingen mbt het coronavirus en de daaraan gerelateerde regelgeving zal hier een deel van het toezicht en handhaving in 2021 op zijn gericht. 2. Mantelzorg: Toevoeging: In Q1 2021 zal een beleidsnotitie die een iets ruimere benadering voorstelt worden voorgelegd aan het college. 3. Resort / campings: Toevoeging: Eind 2020 heeft de raad de gebiedsvisie Molenheide vastgesteld de uitwerking vindt plaats in 2021. 4.
Openbare orde / parkeren: APV: Toevoeging: In 2021 wordt verder invulling gegeven aan het eind 2020 opgestarte Boainnovate project de uitkomsten worden in 2021 uitgewerkt. 2.2. Dienstverlening en klantbeleving Tijdens het vergunningverleningsproces hebben we veel contacten met de aanvragers; de inwoners en bedrijven in Meierijstad. Het is dan ook belangrijk te weten hoe onze klanten onze dienstverlening ervaren. Dit doen we door steekproefsgewijs hier naar te vragen. Dit wordt uitgedrukt in een klanttevredenheidsscore. Gemiddeld scoren we over 2020 een 7,2. Richting 1 Verplichting op grond van de artikelen 7.6 en 7.7. van het Besluit Omgevingsrecht (BOR) en artikel 10.6
10.6 van de Ministeriele regeling omgevingsrecht (MOR)
VTH-IV evaluatie Meierijstad 2020
20 april 2021
9
einde van het jaar zien we wel een afname van de score. Deze afname is zeer waarschijnlijk het gevolg van de toegenomen werkdruk als gevolg van de forse toename aan aanvragen; zie hiervoor paragraaf 3.1. Daarnaast vragen we ook naar verbeterpunten. Uit de reacties van de klanten blijkt (onder meer) dat zij:
behoefte hebben aan meer transparantie en inzicht in het proces; graag sneller een antwoord krijgen; sneller met de juiste persoon in contact willen komen.
In het uitvoeringsprogramma 2021 hebben we als resultaatafspraak opgenomen een 8 voor de beoordeling van de dienstverlening. We gaan hiervoor aan de slag met een plan van aanpak verbetering dienstverlening om dit resultaat te gaan behalen. Onderstaande grafiek geeft een beeld van de gemiddelde klantwaardering over het jaar 2020.
Figuur 1: Gemiddelde klantwaardering vergunningen over 2020
2.3. Optimaliseren van de processen Om onze dienstverlening te verbeteren is het belangrijk om continu naar onze processen te kijken. Het optimaliseren en actueel houden van die processen is dan ook een belangrijk onderdeel van onze reguliere werkzaamheden. Daarbij is het ook belangrijk om goed te registreren, wat het analyseren van onze processen vergemakkelijkt. We werken continu aan het verbeteren van die registratie. Door betere registratie kunnen we ook steeds meer dashboards inrichten die snel inzicht geven in de stand van zaken en de mogelijkheid bieden om tijdig bij te sturen. We focussen ons daarbij op een zo eenvoudig en transparant mogelijk proces: -
waarbij we vragen van onze inwoners en bedrijven op het gebied van de leefomgeving zo snel en integraal mogelijk beantwoorden; waarbij we klachten en meldingen zo snel mogelijk in behandeling nemen en waar mogelijk (samen) oplossen;
2.4. Mijlpalen van Meierijstad Vanuit VTH hebben we in 2020 input geleverd aan het mede realiseren van de Mijlpalen van Meierijstad. We dragen intensief bij aan de “Programmalijn Omgevingswet” die zich bezig houdt met de voorbereiding van de implementatie van de Omgevingswet. Maar ook de overige Mijlpalen sijpelen in meer of mindere mate door binnen de werkterreinen van VTH en IV. Uiteindelijk werken we zo samen aan het creëren en behouden van een steeds veiligere, gezondere en prettigere leefomgeving voor iedereen in Meierijstad.
VTH-IV evaluatie Meierijstad 2020
20 april 2021
10
2.5. VTH kwaliteitscriteria In 2019 onderzochten we of we voldoen aan de “Verordening kwaliteit vergunningen, toezicht en handhaving omgevingsrecht Meierijstad” die de gemeenteraad in 2018 vaststelde. Daarvoor spraken we met alle medewerkers van VTH en een deel van de medewerkers van het werkatelier gebiedsontwikkeling en planologie (GOeP) . Op basis van de persoonlijk opgestelde portfolio’s is onderzocht of Meierijstad kan voldoen aan die verordening. De uitkomsten van het onderzoek zijn begin 2020 bekend gemaakt. Vastgesteld is dat Meierijstad hieraan voldoet. Alle collega’s die mee hebben gedaan van de werkateliers VTH en GOeP zijn gecertificeerd: een mooie mijlpaal.
Figuur 2: Foto uitreiking certificaten
2.6. Samenvatting VTH Kijken we naar 2020 dan valt het volgende op: Corona had een groot effect op de samenleving, evenementen vielen weg, (horeca)bedrijven moesten hun deuren (tijdelijk) sluiten. Het toezicht en de handhaving op de maatregelen waaraan onze inwoners en bedrijven zich moeten houden hebben we uitgevoerd. Het aantal aanvragen omgevingsvergunning nam fors toe. We ontvingen 25 % meer aanvragen en verzoeken om vooroverleg dan voorgaande jaren. Als gevolg van deze toename verlengden we nog te vaak de wettelijke proceduretermijn, waarmee we onze doelstelling niet haalden. Met de komst van de Omgevingswet op 1 januari 2022, richten we onze focus veel meer op het voortraject. We gaan de initiatiefnemer vóór de start van het formele beslistraject beter adviseren en begeleiden. In 2021 draaien we hier verder proef mee samen met een aantal initiatiefnemers. We hebben ons in 2020 al deels voorbereid op de komst van de Omgevingswet. We zijn daarmee nog niet klaar. Ook in 2021 gaan we hier intensief mee door. Door het gezamenlijk optrekken bij het toezicht op de naleving van coronamaatregelen verbeterde de samenwerking. Niet alleen intern maar ook extern met de politie. Het risicogericht toezicht levert resultaat. Door overtredingen met weinig tot geen risico-impact los te laten krijgen we meer inzet voor risicovolle zaken.
Bij themagerichte controles moeten we er voor zorgen ook tijd en capaciteit te borgen voor eventueel noodzakelijke vervolgacties. De resultaatafspraken voor 2020 hebben we voor een belangrijk deel gehaald. Kijkend naar de doelstellingen uit ons VTH-beleid 2018-2022, dan liggen we nog steeds op koers. In de volgende opgenomen infographic vermelden we een aantal (voor VTH) in 2020 in het oog springende veranderingen.
VTH-IV evaluatie Meierijstad 2020
20 april 2021
11
Figuur 3: Infographic activiteiten VTH 2020
VTH-IV evaluatie Meierijstad 2020
20 april 2021
12
3. Vergunningen In dit hoofdstuk geven we inzicht in onze werkzaamheden op het gebied van vergunningen. Het werkatelier VTH beoordeelt alle vergunningaanvragen die betrekking hebben op de leefomgeving. Het gaat dan om aanvragen omgevingsvergunning op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) en de aanvragen op grond van de APV en de bijzondere wetten, zoals de Drank- en horecawet. In de paragrafen 3.1 tot en met 3.3 komen de omgevingsvergunningen aan de orde; APV en bijzondere wetten volgen daarna in de paragrafen 3.4 tot en met 3.6. We sluiten vervolgens af met een aantal conclusies (3.7). 3.1. Omgevingsvergunningen In 2020 hebben we in totaal 1045 aanvragen omgevingsvergunning ontvangen. Op 743 aanvragen hebben we een beslissing genomen. Daarnaast zijn er aanvragen ingetrokken of buiten behandeling gesteld.
Figuur 4: Ontvangen aanvragen omgevingsvergunning 2020 per maand (tevens 2018 en 2019 opgenomen)
Figuur 5: Besluiten op aanvragen omgevingsvergunning 2020 per maand (tevens 2018 en 2019 opgenomen)
Een aanvraag bevat één of meerdere activiteiten. In de volgende tabel staat het totaal aantal ontvangen en afgehandelde activiteiten. De kolom ‘besloten’ laat het aantal activiteiten zien dat is beoordeeld en afgehandeld. Voor de vergelijking vermelden we ook de gegevens van 2019.
VTH-IV evaluatie Meierijstad 2020
20 april 2021
13
Ontvangen en besloten activiteiten Besloten
Ontvangen
activiteit
2019
2020
2019
2020
Verwacht
bouwen
433
508
551
714
560
monument
14
21
13
22
15
afwijken ruimtelijke regels
255
269
279
347
270
vellen houtopstand slopen bouwwerk / sloopmelding
88
117
102
137
100
9/488
11/484
13/528
20/616
17/550
2020
uitvoeren werk
11
28
22
37
25
in-/uitrit
115
127
135
157
130
brandveilig gebruik
15
7
22
12
20
Totaal (excl aantal sloopmeldingen)
940
1088
1137
1446
1037
Naast de aanvragen ontvingen we 483 verzoeken om vooroverleg, zoals beoordelingen van schetsplannen, bestemmingsplantoetsen e.d.
Figuur 6: Ontvangen verzoeken vooroverleg 2020 per maand (tevens 2018 en 2019 opgenomen)
In 2020 ontvingen we ca. 25% meer aanvragen en vooroverleg verzoeken dan in voorgaande jaren. Zoomen we in op de periode september tot en met december dan zijn zelfs 60 % meer omgevingsvergunningen aangevraagd en 65 % meer verzoeken om vooroverleg ingediend. Een forse piek was te zien in december, waarschijnlijk als gevolg van het in werking treden van het BENG (Bijna Energie Neutrale Gebouwen) per 1 januari 2021. Veel aanvragers lijken nog snel een aanvraag te hebben ingediend om nog volgens de oude regels beoordeeld te kunnen worden.
VTH-IV evaluatie Meierijstad 2020
20 april 2021
14
3.2. Resultaatafspraken 2020 Nu de aanvragen met bijna 25 % zijn toegenomen is het interessant om te zien of we de gestelde doelen in het VTH-beleidsplan en de resultaatafspraken uit het VTH-uitvoeringsprogramma 2020 behaald hebben. Per resultaatafspraak geven we aan wat we hiervoor hebben gedaan: Het beoordelingskader zoals opgenomen in de gewijzigde toetsmatrix zal breed worden toegepast zodat ook daadwerkelijk grootste risico’s volledig worden getoetst, minder grote risico’s globaal en weinig tot geen risico’s volstaan met een sneltoets (ofwel het toetsingskader is helder). In 2020 is zo veel mogelijk gewerkt conform de toetsmatrix, ten gevolge van de toegenomen werkdruk is de volledige toetsing niet altijd uitgevoerd. Veel bouwaanvragen hebben we voor de constructieve toets uitbesteed aan de ODZOB, waardoor met name de zaken met de grootste risico’s door de ODZOB op dezelfde wijze zijn beoordeeld. Alle medewerkers die vergunningen beoordelen doen dat op dezelfde wijze (proces optimaliseren) Voor de behandeling van de aanvragen in het VTH-systeem hebben we een uitgebreide handleiding opgesteld die bijdraagt aan het eenduidig werken. Daarnaast besteedden we via kennissessies binnen het werkoverleg aandacht aan specifieke onderwerpen.
Door de toename van het aantal te beoordelen vergunningaanvragen hebben we keuzes gemaakt om daar waar het risico het grootst is de toets volledig conform de procesafspraken te doorlopen en in sommige situaties hebben we dat wat meer los gelaten. Dit betekent dat ten gevolge van de toegenomen werkdruk het proces niet altijd op de juiste wijze wordt doorlopen. Bij hoge werkdruk en bijvoorbeeld bij vervanging is dit onderwerp kwetsbaar. Op hoofdlijnen is deze toets wel steeds uitgevoerd. Tijd voor het goed inwerken van nieuwe (tijdelijke) medewerkers was er niet voldoende waardoor vaak de procesafspraken tussen de wal en het schip vielen. Hiermee lopen we het risico dat aanvragen niet langs dezelfde meetlat worden beoordeeld en er dus rechtsongelijkheid kan ontstaan. We hebben minder tijd kunnen besteden aan de verdere procesoptimalisatie voor de Omgevingswet. Door het uitstel kunnen we hier in 2021 ook nog tijd aan besteden. We hebben werkafspraken gemaakt over de uitvoering van juridische checks en het tegenlezen van concept besluiten. De Wet natuurbescherming is geïmplementeerd in het vergunningen proces (vergunningen zijn actueel) Door de hoge werkdruk hebben we hier geen verdere stappen in gezet. We pakken dit in 2021 op bij het optimaliseren van het proces voor de Omgevingswet. 3.3.
Monitoring prestatie-indicatoren Om te monitoren of de genoemde doelstellingen gehaald worden zijn de volgende prestatie indicatoren opgesteld. Per prestatie indicator vermelden wij het resultaat over 2020: Prestatie-indicator Minimaal aantal vergunningen verleend binnen wettelijke beslistermijn
Doel 95 %
Resultaat 78 %
Het verlengen van de wettelijke beslistermijn gebeurt vooral bij de activiteiten bouwen en afwijken van ruimtelijke regels. In 2020 ontvingen we 1045 aanvragen waarbij we 269 keer de procedure hebben verlengd; dat is ongeveer 26%. De overige 78 % van de aanvragen is binnen de reguliere
VTH-IV evaluatie Meierijstad 2020
20 april 2021
15
beslistermijn afgehandeld. De tot nu toe behaalde gemiddelde doorlooptijd van ongeveer 39 dagen ligt binnen voornoemde 8 weken.
Figuur 7: Verlengingsbesluiten 2020
Het verlengen van de beslistermijn gebruiken we vaak om de aanvrager extra in de gelegenheid te stellen noodzakelijke aanvullingen in te dienen om tot goede besluitvorming te komen. In 2020 hebben we bij 418 aanvragen verzocht deze aan te vullen. Door de Omgevingswet verschuift de focus bij het vergunningenproces steeds meer naar het voortraject. Dus voordat een formele aanvraag wordt ingediend. Het vooroverleg krijgt een steeds belangrijkere plaats en zal in complexe gevallen aan de zogenaamde ‘omgevingstafel’ gaan plaatsvinden. In 2021 gaan we verder met het implementeren van deze nieuwe werkwijze. Prestatie-indicator Aantal omgevingsvergunningen van rechtswege verleend
Doel 2%
Resultaat 1,5 %
In het afgelopen jaar zijn 11 vergunningen van rechtswege verleend, dat is 1,5 %, waarmee het doel is gehaald. Prestatie-indicator
Doel
Resultaat
Na ontvangst van een klacht/melding/informatieverzoek wordt uiterlijk binnen één werkweek contact opgenomen met de melder / verzoeker Verzoeken om informatie komen op een centraal punt digitaal of telefonisch binnen en worden zo mogelijk, afhankelijk van het onderwerp, direct beantwoord dan wel doorverwezen naar een in- of externe behandelaar. Prestatie-indicator Maximum aantal dossiers waar een dwangsom is betaald wegens niet tijdig beslissen
Doel 0
Resultaat 0
In 2020 betaalden we geen enkele dwangsom wegens niet tijdig beslissen op een aanvraag. Prestatie-indicator Maximum aantal bezwaarschriften dat ‘gegrond’ moet worden geacht
Doel 2%
Resultaat 2,5%
De volgende tabel geeft een inzicht in onder andere het aantal ingediende bezwaarschriften betrekking hebbend op afgegeven vergunningen en/of weigeringsbesluiten. Daarnaast is ook het aantal behandelde zienswijzen opgenomen, het aantal beroep en hoger beroepzaken.
VTH-IV evaluatie Meierijstad 2020
20 april 2021
16
Vergunningen Wabo
Aantal
Zienswijze
25
Bezwaar
42
Voorlopige voorziening
-
Beroep rechtbank
6
Hoger beroep Raad van State
-
Vergeleken met 2019 is het aantal ingediende zienswijzen en bezwaarschriften nagenoeg verdubbeld. Gezien de toename van het aantal ingediende aanvragen omgevingsvergunning is deze toename van zienswijzen en bezwaren te verklaren. Van de 42 bezwaarschriften is 2,5 % gegrond bevonden, waarmee de streefwaarde van 2% met een half procent is overschreden. Prestatie-indicator
Doel
Resultaat
Bij een aanvraag omgevingsvergunning voor eenvoudige onderwerpen wordt gestimuleerd die aanvraag meteen formeel in te dienen Dit onderwerp hebben we meegenomen bij de implementatie van de Omgevingswet. Het Digitaal Stelsel Omgevingswet gaan we zodanig inrichten dat eenvoudige onderwerpen ook eenvoudig kunnen worden ingediend en afgehandeld. 3.4. Vergunningen APV – bijzondere wetten Onder de APV en bijzondere wetten vallen de vergunningen, ontheffingen en meldingen voor evenementen, festiviteiten, standplaatsen, weekmarkten, horeca, exploitatie, kansspelautomaten, loterijen, collectes, tijdelijk gebruik gemeentegrond, verklaringen van geen bedenkingen (bijzonder gebruik van openbare wegen) en tijdelijk en uitzonderlijk gebruik door de luchtvaart. In 2020 kwamen daar nog de ontheffingsaanvragen bij op grond van de Tijdelijke wet Covid-19. De volgende tabel geeft inzicht in het totaal aantal gevraagde vergunningen en ontheffingen APV en bijzondere wetten. Soort aanvraag Meldingen evenementen Evenementenvergunningen Terrasvergunningen uitbreiding terras tijdens corona Standplaatsenvergunningen Exploitatievergunningen Drank- en horecavergunningen Gewijzigde D&H vergunningen Kansspelautomaten aanwezigheidsvergunningen Loterijvergunningen Collectevergunningen Ontheffingen tijdelijk gemeentegrond Verklaringen van geen bezwaar
2018 287 165 130 10 15 2 19 29 39 38 23
2019 281 222 49 8 30 20 20 21 35 39 42
2020 Verwacht 285 200 60 9 22 19 20 25 35 38 33
Werkelijk (127)* 34 (158)* 38 99 49 13 17 12 21 10 32 70 (18)* 12
*Getal tussen haakjes geeft oorspronkelijk aantal aan waarvan groot gedeelte weer is ingetrokken/vervallen
De coronamaatregelen hadden een grote impact op de voor 2020 geplande evenementen. Deze lagen door de Noodverordening vanaf maart t/m augustus 2020 grotendeels stil. Voor de al afgegeven evenementenvergunningen moesten we een intrekkingsbesluit nemen; deze evenementen werden immers verboden. In augustus, september en begin oktober vonden,
VTH-IV evaluatie Meierijstad 2020
20 april 2021
17
vanwege de versoepeling van de maatregelen, toch nog enkele evenementen plaats. Vanaf half oktober kwamen evenementen wederom stil te liggen. Verder hebben we invulling gegeven aan de eind 2018 vastgestelde kader stellende nota ‘Naar een duurzaam evenementenbeleid Meierijstad 2019-2022’. De hierin opgenomen thema’s ‘gezondheid’ en ‘milieu en omgeving’ vormen een belangrijke basis van de in juni 2019 opgestelde uitvoeringsnota waar we mee aan de slag zijn gegaan. In het evenementen aanvraag formulier heeft duurzaamheid een plaats gekregen. De aanvrager moet aangeven hoe deze invulling geeft aan een het organiseren van een duurzaam evenement. Daarnaast gaven we uitvoering aan het in 2019 vastgestelde Horecabeleid voor Meierijstad. Het werkatelier VTH heeft nadrukkelijk input geleverd voor deze nota’s. 3.5. Resultaatafspraken 2020 Voor 2020 hebben we drie resultaatafspraken gemaakt. Per afspraak geven we aan wat we hiervoor hebben gedaan. Uitvoeren van procesoptimalisatie, het verbeteren van de informatievoorziening op de website en het borgen en verbeteren van kwaliteit en professionaliteit In 2020 optimaliseerden we het proces voor: evenementen, standplaatsen, incidentele festiviteiten, verkeersplannen en de verklaring van geen bedenkingen.
Daarnaast startten we met het optimaliseren van proces voor het behandelen van klachten die betrekking hebben op geluidsoverlast ten gevolge van evenementen. Met de ODBN hebben we hier afspraken over gemaakt die we in 2021 verder gaan concretiseren en formaliseren. Actualiseren van geldende drank- en horecavergunningen zodat de juiste leidinggevende op de vergunning staat Vanwege corona hebben we er voor gekozen in 2020 nog geen aanschrijvingen te versturen naar horecaondernemers om tot actualisatie van hun geldende drank- en horecavergunning te komen. In plaats daarvan hebben we gewerkt aan een verbetering van het aanvraagproces. We hebben veel aandacht besteed aan de informatie voor horecabedrijven op de website en de verbetering van de e-Formulieren. Ondernemers kunnen daardoor veel gemakkelijker digitaal een horeca- of exploitatievergunning aanvragen of deze laten wijzigen. Verbeteren van het proces controleren inrichtingseisen in het kader van de drank- en horecawet Met de Boa’s zijn afspraken gemaakt over het controleren van de inrichtingseisen van de horecainrichting bij een vergunningaanvraag. Op 1 juli 2021 treedt zeer waarschijnlijk de nieuwe Alcoholwet in werking. Deze wet vervangt de Drank- en Horecawet. Het Besluit inrichtingseisen komt daarmee geheel te vervallen.
Deze eisen worden opgenomen in het bouwbesluit en krijgen daarna hun plek in het Besluit Bouwen Leefomgeving (BBL) dat onderdeel uitmaakt van de Omgevingswet. De toezichthouders voeren dan op grond van de Omgevingswet deze controles integraal uit indien nodig. 3.6. Monitoring prestatie-indicatoren Om te monitoren of de genoemde doelstellingen gehaald worden hebben we in ons beleid een aantal prestatie-indicatoren opgesteld. Per indicator vermelden we het resultaat over 2020. Prestatie-indicator
Doel
Resultaat
Minimaal aantal vergunningen verleend binnen wettelijke beslistermijn
95%
100%
VTH-IV evaluatie Meierijstad 2020
20 april 2021
18
Voor wat betreft het aantal beoordeelde vergunningaanvragen op grond van de APV en de Dranken Horecawet hebben we dit percentage binnen de wettelijke termijn gehaald. Voor een belangrijk deel heeft dat ook te maken met het feit dat we hier al standaard werken met een vooroverleg waarbij samen wordt gewerkt naar een aanvraag die in een keer goed is zodat de beoordeling (makkelijk) binnen de termijn kan worden afgerond. Prestatie-indicator
Doel
Resultaat
Na ontvangst van een klacht/melding/informatieverzoek wordt uiterlijk binnen één werkweek contact opgenomen met de melder / verzoeker Verzoeken om informatie komen op een centraal punt digitaal of telefonisch binnen en worden zo mogelijk, afhankelijk van het onderwerp, direct beantwoord dan wel doorverwezen naar betreffende in- of externe behandelaar. Prestatie-indicator
Doel
Maximum aantal dossiers waar een dwangsom is betaald wegens niet tijdig beslissen
0
Resultaat 0
In 2020 hebben we geen enkele dwangsom betaald wegens niet tijdig beslissen op een aanvraag. Prestatie-indicator
Doel
Maximum aantal bezwaarschriften dat ‘gegrond’ moet worden geacht
2%
Resultaat 0%
Onderstaande tabel geeft inzicht in onder andere het aantal ingediende bezwaarschriften die betrekking hebben op afgegeven vergunningen en/of weigeringsbesluiten. Daarnaast is tevens het aantal vervolgprocedures in beroep en hoger beroep opgenomen. Er zijn 12 bezwaarschriften behandeld in 2020 en deze zijn allen ongegrond verklaard; de streefwaarde van 2% is niet overschreden. Vergunningen DHW/ APV bijz. wetten Bezwaar Voorlopige voorziening Beroep rechtbank Hoger beroep Raad van State
Aantal 12 1 -
3.7. Conclusies vergunningen Ten aanzien van het onderdeel vergunningen kunnen we volgende conclusies trekken: Corona had een groot effect op de werkzaamheden. Veel evenementen (en daardoor aanvragen) vielen weg. Afgegeven evenementenvergunningen moesten we intrekken. Er zijn 99 vergunningen verleend om terrassen tijdelijk te vergroten, zodat de horecabedrijven beter kunnen voldoen aan de coronamaatregelen. Het aantal aanvragen omgevingsvergunning nam fors toe. We ontvingen 25 % meer aanvragen en verzoeken om vooroverleg dan voorgaande jaren. Met name aan het eind van 2020 zijn nog veel aanvragen en verzoeken ingediend, zodat we 2021 met een forse werkvoorraad starten. We verwachten dat de hoge werkdruk door de toename van het aantal aanvragen, in 2021 verder door zal werken in het aantal zienswijzen en bezwaarschriften. Als gevolg van deze forse toename verlengden we nog te vaak de wettelijke proceduretermijn, waarmee we onze doelstelling niet haalden.
VTH-IV evaluatie Meierijstad 2020
20 april 2021
19
We hebben ons in 2020 deels al voorbereid op de komst van de Omgevingswet. We zijn daarmee nog niet klaar. Ook in 2021 gaan we hier intensief mee door. Dit legt in de komende periode nog meer beslag op de capaciteit van VTH. In het uitvoeringsprogramma 2021 houden we hier, voor zover voorzienbaar, al rekening mee . Met de komst van de Omgevingswet op 1 januari 2022, richten we onze focus veel meer op het voortraject. We gaan de initiatiefnemer vóór de start van het formele beslistraject beter adviseren en begeleiden. In 2021 draaien we hier verder proef mee samen met een aantal initiatiefnemers. Ondanks de toegenomen werkdruk hebben we blijvend gewerkt aan het verder optimaliseren van onze processen.
VTH-IV evaluatie Meierijstad 2020
20 april 2021
20
4. Toezicht en Handhaving In dit hoofdstuk geven we aan welke werkzaamheden we hebben gedaan op het gebied van toezicht en handhaving. We gaan eerst in op de fysieke leefomgeving zoals toezicht op de naleving van de regels op gebied van bouwen, ruimtelijke ordening, slopen, brandveiligheid etc. Vervolgens vermelden we in 4.4 en 4.5 onze werkzaamheden op het gebied van de openbare ruimte, waarna we afsluiten met een aantal conclusies. 4.1. Fysieke leefomgeving Naast de reguliere werkzaamheden op het gebied van toezicht en handhaving werkten we in 2020 aan het verder optimaliseren van de werkprocessen, mede in het kader van de aanstaande Omgevingswet. De hieronder opgenomen cijfermatige gegevens geven een indicatie van de controles die we in 2020 uitvoerden, vergeleken met die in 2019. We hebben in 2020 meer (maar ook ander soortige) controles uitgevoerd. Door de beperkende coronaregels hebben we sommige controles niet uit kunnen voeren. In plaats daarvan hebben we extra inzet kunnen leveren voor het houden van toezicht op de corona maatregelen. Ook voerden we veel controles uit in het kader van de WOZ (Wet onroerende zaakbelasting) en de BRP (basis registratie personen), omdat die redelijk zonder contact (ivm corona) plaats kunnen vinden.
Controle toezicht Wabo bouw en ruimtelijk Vergunningen - eerste controle Vergunningen - hercontrole Ambtshalve constatering - eerste controle Ambtshalve constatering - hercontrole Coronacontrole - eerste controle Coronacontrole - hercontrole Klacht/Melding - eerste controle Klacht/Melding - hercontrole Overige controles - eerste controle Overige controles - hercontrole Controles op verzoek andere werkateliers (BRP/WOZ) TOTAAL
2019
2020
1011 122 175 65
150 39 32 5 1599
978 85 125 48 33 1 132 18 86 25 817 2321
4.2. Resultaatafspraken 2020 In het VTH-IV uitvoeringsprogramma 2020 hebben we de volgende resultaatafspraken gemaakt. Daarbij vermelden we weer per resultaatafspraak wat we hiervoor gedaan hebben: Het creëren van integraliteit in het (samen)werken volgens de omgevings- en risicoanalyse met interne en externe partners Door de coronacrisis hebben we intensiever met in- en externe partners opgetrokken. Ondanks het vele thuiswerken zijn met name de toezichthouders nog veel op pad geweest. In samenspraak met de interne collega’s van Veiligheid zijn werkafspraken gemaakt over bijvoorbeeld het toezicht op de coronamaatregelen. In dat kader trokken we ook intensief op met politie en brandweer.
VTH-IV evaluatie Meierijstad 2020
20 april 2021
21
Hierdoor zijn we met elkaar het gesprek aangegaan over de wijze van integrale samenwerking en de interpretatie van risicogericht toezicht. De eerste stappen zijn gezet maar een nadere concretisering gaat nog plaatsvinden. Integraal en dus slimmer handhaven Het integraal handhaven lag in 2020 vooral op het gebied van corona gerelateerde aspecten. Zoals al gezegd is het vooral belangrijk dat we elkaar weten te vinden. Dat is zeker gelukt in het afgelopen jaar. We gaan hier verdere stappen in zetten door nog meer samen te werken met gezamenlijke handhavingsacties op andere thema’s. Dit pakken we na de versoepeling van de coronaregels verder op. Gebiedsgericht toezicht houden De gemeente is in regio's opgedeeld waarbij elke toezichthouder verantwoordelijk is voor zijn eigen regio. Dit is gericht op klachten en meldingen en bouwtoezicht. Aan de specifieke onderwerpen (bijvoorbeeld huisvesting arbeidsmigranten) zijn toezichthouders gekoppeld die hiervoor gespecialiseerd zijn. Het proces optimaliseren In 2020 hebben we afspraken over eenduidig registreren gemaakt. Vanwege de toename van de werkdruk, mede ten gevolge van de extra coronataken, is de procesoptimalisatie nog niet geheel opgepakt. Door het uitstel van Omgevingswet konden we dit doorschuiven naar 2021. Het geoptimaliseerde proces nemen we op in het nieuw te installeren VTH-systeem.
Daarmee maken we een verdere professionaliseringsslag waarmee we goed voorbereid zijn op de Omgevingswet. 4.3. Monitoring prestatie-indicatoren Om te monitoren of we de doelstellingen gehaald hebben zijn de volgende prestatie-indicatoren opgesteld. Prestatie-indicator
Doel
Resultaat
Na ontvangst van een klacht / melding / verzoek om handhaving wordt uiterlijk binnen twee werkweken contact opgenomen met de melder / verzoeker We werken conform het vorig jaar hiervoor opgestelde dit proces. Afhankelijk van de prioritering van de inhoud van de klacht / melding nemen we in ieder geval zo spoedig mogelijk contact op met de melder / klager. In de meeste gevallen gebeurd dat ook in de eerste werkweek. Prestatie-indicator Maximum aantal dossiers waarin een dwangsom is betaald wegens niet tijdig beslissen op een verzoek om handhaving
Doel 0
Resultaat 0
In 2020 hebben we geen enkele dwangsom betaald wegens niet tijdig beslissen op een verzoek om handhaving. Prestatie-indicator
VTH-IV evaluatie Meierijstad 2020
Doel
Resultaat
20 april 2021
22
Maximum aantal bezwaarschriften tegen handhavingsbesluiten dat ‘gegrond’ moet worden geacht
2%
0%
Onderstaande tabel geeft inzicht in onder andere het aantal ingediende bezwaarschriften betrekking hebbend op diverse handhavingsbesluiten. De 18 bestuursdwang besluiten zijn veelal de Opiumwet gerelateerde sluitingszaken. Daarnaast hebben we het aantal behandelde zienswijzen opgenomen en het aantal vervolgprocedures in beroep en hoger beroep gerelateerd aan handhavingszaken. Geen van de 8 bezwaarschriften is gegrond bevonden. De streefwaarde van 2% is niet overschreden.
Handhaving
Totaal
Wabo
Corona
Opiumwet
APV*
Overig
Zienswijze
10
6
3
1
Bezwaar
8
4
3
2
1
Beroep rechtbank
1
Voorlopige voorziening
1
Beroep Raad van State
-
Voornemen best.dwang
7
Besluit bestuursdwang
18
4
Voornemen dwangsom
7
7 12
2
1 1 7 3
Besluit dwangsom
8
6
2
Verzoek om Handhaving
42
21
7
11
*Inclusief Drank- en Horecawet en bijzondere wetten
Prestatie-indicator
Doel
Resultaat
Minimaal 2 keer per jaar vindt een themaweek handhaving plaats In 2020 pakten we de volgende thema’s op: huisvesting arbeidsmigranten (strijd bestemmingsplan en (brand)veiligheidsaspecten); leegstaande panden waaronder vrijkomende agrarischer bebouwing (VAB’s); controles omgevingsrecht buitengebied; corona-controles Thema controle Huisvesting arbeidsmigranten Brandveiligheid Leegstaande panden VAB Opiumwet Recreatieparken Corona-controles
2019 120 66 25 108 17 4 -
2020 77 44 31 31 8 18 65
Ook in 2020 hebben we een aantal integrale controles uitgevoerd. Met betrekking tot het eerste thema lag de regie voor een groot deel bij het werkatelier IV/OOV. Toezichthouders en een juridisch medewerker van VTH sloten daarbij aan evenals de politie, belastingdienst en/of ODBN. Op deze wijze hebben we diverse adressen integraal gecontroleerd. Deze integrale aanpak was wederom succesvol.
VTH-IV evaluatie Meierijstad 2020
20 april 2021
23
Corona heeft 2020 uiteraard invloed gehad op onze controles. Dit heeft geleid tot controles bij winkels, horeca, bedrijven, openhaar gebied, campings en grote huisvestingslocaties voor arbeidsmigranten. 4.4. Toezicht en Handhaving Openbare ruimte De uitvoering van het toezicht en de handhaving in de openbare ruimte ligt bij onze Boa’s. Ook voor hen was 2020 anders als gevolg van de coronacrisis. We hebben het hele programma om moeten gooien zodat we het toezicht en de handhaving vooral konden richten op de naleving van de coronamaatregelen. Veel tijd is besteed aan het controleren van naleving van de 1,5 meter regels. We hebben onze MijnGemeente app aangevuld met de mogelijkheid om coronagerelateerde meldingen in te dienen, welke de Boa’s vervolgens oppakten. Tijdens de versoepeling van de maatregelen in de zomerperiode leverden we extra inzet bij de kermissen, zodat deze onder voorwaarden door konden gaan. In het najaar hebben we de focus weer gelegd op de jeugd, het toezicht op de maximale groepsgrootte en alcoholgebruik. Dit alles in nauwe samenwerking met de politie. Ondanks de coronacrisis die een zwaar beroep heeft gedaan op de werkdruk en flexibiliteit van de Boa’s zijn ook de reguliere Boa taken uitgevoerd. Onderstaand overzicht geeft een beeld van het aantal meldingen dat we in 2020 hebben ontvangen vergeleken met de aantallen van 2019.
Type overtreding Parkeerovertredingen Overlast overig Verkeersovertredingen Overlast honden Dumping afval Overlast fietsen Horeca en evenementen Dumping gevaarlijk afval en asbest Jeugd gerelateerde zaken Vandalisme Overlast vuurwerk Drugsafval Coronameldingen Totaal aantal meldingen
2019 1057 804 456 269 255 386 278 25 28 21 58 12 3646
2020 837 652 230 205 101 437 110 41 107 61 73 7 314 3175
Er is een afname van het aantal verkeer gerelateerde overtredingen en een toename van overlast gerelateerde meldingen. Voor een belangrijk deel kunnen we die verandering toerekenen aan de corona crisis. Naast het reageren op klachten en meldingen hebben we het afgelopen jaar ook processen verbaal opgesteld en waarschuwingen afgegeven bij geconstateerde overtredingen. In onderstaand overzicht de aantallen uit 2020 afgezet tegen die van 2019. Overtredingen en muldergedragingen Strafbeschikkingen Schriftelijke waarschuwingen Processen verbaal (mulderfeiten lichte verkeersovertredingen) Halt-verwijzingen Totaal
VTH-IV evaluatie Meierijstad 2020
2019 3 488 1061 1 1553
2020 95 941 569 2 1607
20 april 2021
24
De forse toename van het aantal strafbeschikkingen kunnen we in zijn geheel toewijzen aan het handhavend optreden bij overtredingen van de coronamaatregelen. Ook het hoge aantal schriftelijke waarschuwingen kunnen we hierdoor verklaren. Overtreders van coronamaatregelen ontvingen bij een eerste overtreding een schriftelijke waarschuwing. Pas bij de tweede overtreding werd proces verbaal opgemaakt. Het lage aantal processen-verbaal kan worden verklaard doordat minder verkeersbewegingen plaatsvonden, zodat ook overtredingen zijn geconstateerd. 4.5. Resultaatafspraken 2020 Boa’s zijn meer zichtbaar In 2020 hebben we verder invulling gegeven aan thema-gericht toezicht, met name voor de laag geprioriteerde meldingen, zoals fietswrakken, hondenoverlast, parkeercontroles etc. Op die wijze konden we focussen op meer zichtbaarheid van de Boa’s, rekening houdend met de extra taken ten gevolge van de coronamaatregelen. De inzet van de Boa’s is in 2020 hierdoor behoorlijk uitgebreid, door meer weekend en avonddiensten te draaien gedraaid buiten het Boa rooster. Hiermee hebben we ook een extra impuls gegeven aan de zichtbaarheid van de Boa’s. Eind 2020 zijn we gestart innovate project ‘Boa in beeld’. We gaan in- en extern inventariseren hoe de beeldvorming en verwachtingen zijn over de rollen en taken van de Boa.
Op basis daarvan onderzoeken we hoe we deze beeldvorming kunnen matchen met de daadwerkelijke rol en taken van de Boa’s, mede op basis van de bestuurlijke prioritering. In 2021 gaan we hier mee door. Boa’s werken meer wijkgericht Ondanks de aansluiting bij de wijkindeling van de politie horen we regelmatig uit de wijken terug dat Boa en wijkagent niet zichtbaar en actief in de wijk aanwezig zijn. Ondanks of dankzij de coronamaatregelen konden we daar in 2020 juist aandacht aan geven, door in contact / in gesprek te raken met bewoners. We onderschrijven dat het vanuit preventie oogpunt goed is om daar samen aandacht aan te besteden. Met de 12 wijkagenten en de Boa’s proberen we blijvend meer zichtbaar te zijn in de wijken door intensief samen te werken. Versterken samenwerkingsverbanden Als positief bijeffect van de coronacrisis kunnen we stellen dat dit samenwerking met de politie behoorlijk heeft versterkt. We hebben op die manier invulling gegeven aan het al eerder opgenomen beeld van de gewenste samenwerking zoals verbeeld in het volgende plaatje.
Figuur 80: Samenwerking politie en Boa
VTH-IV evaluatie Meierijstad 2020
20 april 2021
25
4.6. Conclusies Toezicht en Handhaving Samengevat concluderen we voor toezicht en handhaving het volgende: Corona had een groot effect de werkzaamheden. Veel evenementen vielen weg, (horeca)bedrijven moesten hun deuren (tijdelijk) sluiten. Er kwamen coronamaatregelen waar onze inwoners en bedrijven zich aan moeten houden en die we moesten handhaven. Door het gezamenlijk optrekken bij het toezicht op de naleving van coronamaatregelen verbeterde de samenwerking. Niet alleen intern maar ook extern met de politie. Het risicogericht toezicht levert resultaat. Door overtredingen met weinig tot geen risico-impact los te laten krijgen we meer inzet voor risicovolle zaken. Bij themagerichte controles moeten we er voor zorgen ook tijd en capaciteit in te ruimen borgen voor eventueel noodzakelijke vervolgacties.
VTH-IV evaluatie Meierijstad 2020
20 april 2021
26
5. Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN) Op grond van artikel 7.1 van het BOR (besluit omgevingsrecht) moeten de daarin bedoelde basistaken milieu verplicht worden overgedragen aan een omgevingsdienst. De ODBN voert deze taken uit voor de 17 gemeenten in Noordoost Brabant en voor de provincie. Wij hebben naast basis milieutaken ook onze overige milieutaken aan de ODBN overgedragen. Elke 6 weken bespreken we met de ODBN de voortgang en maken we nadere samenwerkingsafspraken. Jaarlijks maakt ook de ODBN een verslag van haar - voor ons uitgevoerde - werkzaamheden en de resultaten daarvan. Daarbij kijken zij ook naar de stand van zaken met betrekking tot de door de hen gestelde doelen. Het verslag over 2020 hebben als bijlage 2 en 3 toegevoegd. In dit verslag geeft de ODBN tevens aan hoe zij invulling heeft gegeven aan het eerder vastgestelde Regionaal Operationeel Kader (ROK). Over het geheel bezien is er minder aan inzet gepleegd dan vooraf begroot. Een belangrijke oorzaak is het niet volledig kunnen uitvoeren van het geprogrammeerde toezicht door corona. Ook op de overige opdrachten is gemiddeld genomen minder inzet gevraagd. Aangezien dit nagenoeg allemaal vraag gestuurde opdrachten zijn kunnen we stellen dat deze verminderde inzet redelijk binnen de verwachtingen past.
VTH-IV evaluatie Meierijstad 2020
20 april 2021
27
6. Veiligheidsregio Brandweer Brabant Noord (VBBN) Binnen de veiligheidsregio Brabant Noord zijn met de Brandweer afspraken gemaakt met betrekking tot het risicogericht toezicht. Dit toezicht wordt uitgevoerd zoals vastgelegd in het rapport “Toezichtstrategie Brandveiligheid 2017-2021” door de brandweer Brabant Noord (onderdeel van veiligheidsregio Brabant Noord). Voor Meierijstad betekent dit dat de brandweer jaarlijks controles uitvoert bij die gebouwen waar het risico het grootst is op slachtoffers bij een eventuele brand of andere calamiteit. Het toezicht is er op gericht om in die situaties slachtoffers te voorkomen. Jaarlijks wordt door de brandweer een uitvoeringsprogramma opgesteld waarin is vast gelegd welke gebouwen worden gecontroleerd. In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de door de brandweer in 2020 voor Meierijstad uitgevoerde VTH taken.
2
4 1 1
1 2 1 1
2 1
6
3
2 2
1 1 7 1
2 4
1 2 42
1
12 11 16 4
2
1 1 6
1 2
2 1 2
1 1
11 3 2 1 1
1 1
3
6
5
10
3
3
3
3 1 1 4 4 1
86
34
67
64 117 29
47
97 55
14
1 24 5 1
2
1 1
2
2 3
2 8 9 2 4
4
2 7
9
10 5 6 69
28 17 12 16 1 23 4
31 9 3 2