Technische vragen vaststelling centrumregeling regio Meierij Wmo 2026

Technische vragen raadsvergadering 28 mei 2026 Verlening toestemming tot vaststelling Centrumregeling regio Meierij Wmo 2026 Fractie

Vragen

Antwoorden

PRO Meierijstad

1. Op welke manier wordt de gemeente Meierijstad (ondanks het mandaat in dit voorstel aan 's-Hertogenbosch) betrokken bij het inkopen van de betreffende diensten?

Inkoop van diensten wordt georganiseerd middels aanbesteding. Bij nieuwe aanbestedingen is hiervoor collegebesluitvorming nodig en wordt de gemeenteraad geïnformeerd. De rol van het POHO MZ bij inkoop en aanbesteding is omschreven in artikel 7 van de centrumregeling: - adviseren colleges van gemeenten over de beleidskaders waarbinnen de inkoop van Wmotaken plaatsvindt. - kaders geven aan het Regionale Regieteam voor te verstrekken opdrachten aan het Regionale Inkoopteam; - overleg over de realisatie van de Inkoopopdracht. De door het POHO MZ gestelde kaders hebben zowel de gezamenlijke regionale beleidsdoelen als de lokale ruimte als uitgangspunt.

2. Kan de gemeente Meierijstad invloed uitoefenen bij de keuze van de partij waar diensten ingekocht worden? En zo ja, op welke manier?

Inkoop verloopt middels aanbesteding door RIOZ in opdracht van het POHO MZ. Lokale gemeenten hebben via deze route de mogelijkheid om kaders voor de aanbesteding te stellen. Zie ook antwoord op vraag 1

3. Waarom noemt het college dit een technische wijziging, terwijl de regeling wel degelijk extra bevoegdheden toevoegt voor toezicht, handhaving, herstelsancties en juridische procedures?

De toegang tot Wmo dienstverlening is vervolgens lokaal georganiseerd. Elke gemeente kan zelf de keus maken van welke gecontracteerde aanbieders diensten worden ingezet. Organiseren van toezicht en handhaving en daarmee inzet op oneigenlijk gebruik en/of zorgfraude is onderdeel van het coalitieakkoord en is ook expliciet opgenomen in het college werkprogramma Thuis in Meierijstad, Mijlpalen 2023-2026. Op 3 november 2023 heeft de gemeenteraad dit collegewerkprogramma vastgesteld en ingestemd met de hieraan verbonden financiële inzet. De inhoudelijke bestuurlijke besluitvorming rondom uitvoering van toezicht en handhaving heeft als uitwerking hiervan plaatsgevonden in het college.

4. Het stuk zegt dat deze wijziging geen financiële consequenties heeft. Hoe is dat precies onderbouwd, nu er wel extra taken bijkomen op het gebied van onder andere toezicht en handhaving?

Zaaknummer 3081895

Pagina 2 van 13

datum 23 april 2026

De gewijzigde artikelen in de centrumregeling zijn een technische uitwerking van deze inhoudelijke besluitvorming. Na een voorbereidingsproces van een jaar hebben het POHO Maatschappelijke Zaken van de regio Meierij/Bommelerwaard en het RBO Jeugd Noordoost Brabant respectievelijk op 16 en 17 november 2024 de gemeenschappelijke wens uitgesproken om het toezicht op de binnen hun centrumregeling afgesloten contracten met Jeugd- en Wmo-aanbieders te regionaliseren.

5. Hoe borgt het college dat scherper toezicht niet leidt tot extra wantrouwen richting inwoners, pgb-houders en goedwillende aanbieders, maar echt gericht blijft op misbruik en zorgcowboys?

D66

De mogelijkheid voor het indienen van een zienswijze bij de voorgestelde nieuwe centrumregeling WMO is in de RIB van 15 september 2025 genoemd. Bij het voorstel voor de centrumregeling Jeugdhulp in 2023 is een conceptzienswijze door de Raad vastgesteld, waarna op een later moment de centrumregeling is voorgelegd. 1. Waarom is er niet voor gekozen, om een concept-zienswijze door de Raad te laten vaststellen?

2. Wat is de formele rol en status van een RIB, als het gaat om besluiten die tot de bevoegdheid van de raad horen?

Zaaknummer 3081895

Pagina 3 van 13

datum 23 april 2026

De stelling dat er geen financiële consequenties zitten aan dit voorstel ziet op de wijziging van de centrumregeling, niet op de regionale vormgeving van toezicht en handhaving. Zie ook het antwoord bij vraag 3 mbt besluitvorming rondom financiële inzet op toezicht en handhaving. Naast toezicht en handhaving wordt ook gebruik gemaakt van contractmanagement door RIOZ en in individuele casuïstiek ook de regierol van lokale Wmo consulenten om te blijven beoordelen of zorggelden op de juiste plaats terecht komen. Toezicht en handhaving vormen het sluitstuk van deze ‘maatregelen’. Inzet hiervan blijft op deze manier proportioneel. Zowel lokaal als in regionaal verband is geen aanleiding gezien om een zienswijze in te dienen op de gewijzigde centrumregeling. De inhoud van de gewijzigde artikelen in deze centrumregeling komt overeen met die van de centrumregeling voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Tijdens de vergadering van de gemeenteraad op 13 november 2025 is toestemming verleend aan het college tot vaststelling van deze laatstgenoemde centrumregeling. Een raadsinformatiebrief heeft geen formele besluitvormende status en kan een raadsbesluit niet vervangen; de RIB dient uitsluitend om de raad te informeren over onderwerpen die (mogelijk) tot haar bevoegdheid behoren.

3. Wat betekent het niet ingediend hebben van een zienswijze, voor de mogelijkheid voor aanpassingen?

Artikel 1n omschrijft toezicht en handhaving. 4. Door wie en hoe wordt toezicht en handhaving momenteel uitgevoerd?

5. De uitvoering van deze taken wordt belegd bij het inkoopteam. Is er overwogen om voor deze taak een apart team in te richten (of bij een specifieke expert dit te beleggen)? Zijn inkoop en toezicht+handhaving te verenigen taken binnen eenzelfde team? Graag het antwoord toelichten.

Zaaknummer 3081895

Pagina 4 van 13

datum 23 april 2026

Het college heeft de raad middels een raadsinformatiebrief geïnformeerd over het ontwerp van de centrumregeling en daarbij geadviseerd geen zienswijze in te dienen. De raad is in de gelegenheid gesteld hierover een standpunt in te nemen. Deze werkwijze is vastgelegd in de Nota verbonden partijen Meierijstad welke in januari 2018 door de gemeenteraad is vastgesteld. Wijziging van een centrumregeling (CR) kent twee routes langs de gemeenteraad. De eerste keer dat de gewijzigde CR wordt voorgelegd aan de raad, bestaat de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen op de inhoud van de CR. Ingediende zienswijzen kunnen leiden tot inhoudelijke aanpassing van de CR. De tweede keer dat een CR wordt voorgelegd aan de gemeenteraad gaat het om de definitieve versie. De gemeenteraad kan het college alleen toestemming tot vaststelling van de CR onthouden als sprake is van strijd met de wet of algemeen belang. Het is in deze laatste fase niet meer mogelijk om de CR op inhoud aan te passen. Door toezichthouders die hiervoor zijn aangesteld binnen RIOZ. Zij doen onderzoek nav meldingen die zij ontvangen via het meldpunt ‘Signalen over kwaliteit en/of integriteit in Wmo en/of Jeugdhulp’ op de site van RIOZ. Voor toezicht en handhaving zijn specifieke toezichthouders aangesteld.

Toezichthouders hebben verdergaande bevoegdheden voor uitoefening van hun functie dan collega’s met een andere functie.

9. Hoe is de overlap in de samenstelling van het regionaal regie- en beleidsteam voor de centrumregeling WMO met die van deze organen voor de centrumregeling Jeugd?

Door deze taken samen te brengen binnen één team ontstaat een keten van inkoop-contractbeheer-toezichthandhaving waardoor oneigenlijk gebruik van zorggeld voorkomen en/of aangepakt kan worden. De beslissing om toezicht en handhaving regionaal uit te voeren heeft wel financiële consequenties gehad. Deze zijn verwerkt in het proces rondom de totstandkoming van deze samenwerking. Dat er geen financiële consequenties zitten aan het onderliggende raadsvoorstel geeft aan dat het wijzigen van de centrumregeling op zichzelf geen financiële gevolgen heeft. Regieteam bestaat uit leidinggevenden van betrokken gemeenten. Beleidsteam bestaat uit beleidsadviseurs van de betrokken gemeenten. Voor inhoudelijke deelname aan beide teams is er geen overlap. Procedureel heeft de voorzitter van het regionaal beleidsteam ook de rol van notulist binnen het regieteam. Deze overlap kan per betrokken gemeente anders zijn en is afhankelijk van de lokale afvaardiging naar deze organen.

De uitvoering van deze centrumregeling wordt door gemandateerd naar RIOZ die de centrumregeling Jeugd uitvoert. 10. Wat was de aanleiding om niet meer voor het huidige inkoopteam te opteren maar om de inkoop door te mandateren?

Voor Meierijstad is er geen overlap tussen regie- en beleidsteam Wmo en Jeugd. Sinds 2015 is centrumgemeente ’s-Hertogenbosch aangewezen voor de inkoop van zowel Wmo als jeugdzorg voor onze regio. Binnen centrumgemeente ’s-Hertogenbosch is de inkoop belegd bij de Regionale

6. De nieuwe taak van toezicht en handhaving kan binnen de huidige formatie worden uitgevoerd, want er zijn geen financiële consequenties. Betekent dit tevens dat er geen extra inspanning op professionalisering nodig is?

7. Kan worden aangegeven wat het verschil is tussen regieteam en beleidsteam? De taken zoals genoemd in de artikelen 8 en 9 geven onvoldoende duidelijkheid. 8. Is er in de praktijk overlap in de samenstelling van het regionaal regieteam en het regionaal beleidsteam? Zo ja, hoe groot is deze?

Zaaknummer 3081895

Pagina 5 van 13

datum 23 april 2026

11. RIOZ werkt voor veel meer gemeenten dan bij de centrumregeling WMO zijn betrokken. Welke vraagstukken kan dit gaan geven?

Zaaknummer 3081895

Pagina 6 van 13

datum 23 april 2026

Inkooporganisatie Zorg/Rioz. Dit is niet veranderd door de nieuwe centrumregeling. RIOZ koopt de jeugdhulp in voor alle gemeenten in Noordoost-Brabant. Voor de Wmo koopt zij in voor de Meierij incl. onze gemeente. Voor Wmo beschermd wonen en maatschappelijke opvang koopt Rioz de zorg in voor de Meierij en voor de Bommelerwaard. Wat nieuw is in deze centrumregeling is dat de gemeenten niet alleen centrumgemeente ’sHertogenbosch aanwijzen voor de inkoop van zorg, maar ook aanwijzen voor toezicht en handhaving voor de ingekochte zorg. Dit doen we gezamenlijk als gemeenten om zo oneigenlijk gebruik en fraude met zorggelden effectiever te kunnen aanpakken, omdat bijna alle zorgaanbieders regionaal werken. RIOZ koopt de jeugdhulp in voor alle gemeenten in Noordoost-Brabant. Voor de Wmo koopt zij in voor de Meierij incl. onze gemeente. Voor Wmo beschermd wonen en maatschappelijke opvang koopt Rioz de zorg in voor de Meierij en de Bommelerwaard. Toezicht en handhaving vanuit centrumgemeente ’sHertogenbosch/Rioz is zowel gericht op de regionaal gecontracteerde aanbieders voor Wmo als jeugdzorg, alsmede zorgaanbieders die werken met PGB-gelden voor Wmo als jeugdhulp. Rioz heeft voor de uitoefening van deze taak regionale toezichthouders in dienst genomen; zij werken onder leiding van de manager Rioz. Zij werken volgens een regionaal vastgesteld controleplan.

Het regionale controleplan ziet toe op controles, onderzoeken en risicoanalyses.

12. In het beleid- en uitvoeringsprogramma sociaal domein staan geen doelen of indicatoren voor toezicht en handhaving in het sociaal domein. Het Dashboard Sociaal Domein bevat hiervoor ook geen indicatoren. Welke indicatoren zouden mogelijk zijn, om de resultaten tav toezicht en handhaving voor de WMO te kunnen monitoren?

GBM

1. We werken regionaal samen, maar onze inwoners wonen lokaal. Welke ruimte laat de centrumregeling WMO 2026 aan Meierijstad om eigen

Zaaknummer 3081895

Pagina 7 van 13

datum 23 april 2026

De toezichthouders werken mede op basis van signalen, zoals van onze toegangsmedewerkers of inwoners. Controles kunnen uitmonden in repressieve en/of preventieve maatregelen, waaronder terugvordering of aangifte. Om dit formaliseren is het noodzakelijk dat wij als gemeente de centrumgemeente mandateren om toezicht en handhaving voor de zorg op zich te nemen. Voor onze gemeente betreft dat zowel Wmo- als jeugdzorg. De centrumregeling jeugdzorg moet nog worden aangepast. De centrumregeling voor Wmo beschermd wonen en maatschappelijke opvang heeft uw raad al in 2025 vastgesteld. We zien dat de regionale inrichting van toezicht en handhaving nu al de volgende inzichten geeft: 1. Onterecht verstrekte zorggelden worden tot op detail inzichtelijk en terugvorderbaar 2. Beter inzicht in de administratie, werk- en denkwijze van aanbieders 3. Beter inzicht in de werking van het zorglandschap en effectiviteit van contractvoorwaarden 4. Verscherpte alertheid bij alle ketenpartners in het hele zorglandschap over rechtmatigheid en transparantie. In het vervolg van de overeengekomen proefperiode van twee jaar zal de uitwerking van en inzicht in de prestatie indicatoren verder vorm krijgen. We nemen uw suggestie ter harte om deze indicatoren op te nemen in ons lokale Dashboard Sociaal Domein. In voorgaande jaren is in Meierijstad ervaring opgedaan met het lokaal vormgeven van toezicht en

pilots, innovaties of maatwerkafspraken te maken op het gebied van toezicht en handhaving, en welke waarborgen of beperkingen mogen wij daarin op grond van deze centrumregeling concreet verwachten?

2. De centrumregeling legt vast dat het Regionaal Inkoopteam van ’s‑ Hertogenbosch voor alle gemeenten de inkoop, het accountmanagement, het contractbeheer én toezicht & handhaving uitvoert. Kunt u in gewone taal schetsen wat nu precies bij dit Regionaal Inkoopteam ligt, wat bij het Regionaal Regieteam en wat bij Meierijstad zelf aan inhoudelijke en bestuurlijke verantwoordelijkheid blijft?

handhaving. Dit heeft geleid tot de vaststelling dat aansluiten bij regionale afspraken effectiever en efficiënter is. Vooralsnog zijn geen afspraken gemaakt rondom lokale pilots of maatwerkafspraken mbt toezicht en handhaving. De centrumregeling sluit dit ook niet uit en biedt ruimte voor lokale initiatieven. De Regionale Inkooporganisatie Zorg/Rioz is het “regionaal inkoopteam”. Zij verrichten alle handelingen om te komen tot een goede inkoop van Wmo als jeugdzorg in onze regio. Dat betreft onder andere het bepalen van de goede inkoopprocedures (het vaststellen van de inkoopstrategie ligt bij de gezamenlijke wethouders Wmo en de colleges), het openstellen van de inkoop, het gunnen en contracteren van zorgaanbieders, het periodiek in gesprek zijn met zorgaanbieders (samen met beleidsambtenaren) en het controleren of aanbieders zich aan de contracten houden tot het handhaven van die contracten (o.a. kwaliteit, rechtmatigheid). Het Regionaal Regieteam Wmo betreft de managers sociaal domein van alle deelnemende gemeenten. Deze managers zijn de ambtelijk opdrachtgever voor de regionale inkooporganisatie. Dit doen zij op aangeven van de wethouders die gezamenlijk het Wmo-inkoopbeleid bespreken in het regionaal portefeuillehoudersoverleg Maatschappelijke zaken en de colleges die daarna deze inkoop vaststellen.

Zaaknummer 3081895

Pagina 8 van 13

datum 23 april 2026

De centrumregeling maakt het juridisch sluitend dat de regio toezicht en handhaving doet, maar wij blijven als raad politiek eindverantwoordelijk. 3. Hoe wordt onze democratische controle precies geborgd?

Alle gemeenten in deze centrumregeling zijn zelf verantwoordelijk voor het eigen sociaal beleid/Wmobeleid en dragen de eigen kosten daarvoor. Ook de toegang tot Wmo ligt bij het lokale toegangsteam/gebiedsteam. Het inkopen van de producten “begeleiding individueel” en “begeleiding groep” vindt regionaal via Rioz plaats. (Voor Wmo beschermd wonen en maatschappelijke opvang – waarvoor uw raad in 2025 de centrumregeling en het regionale beleidsplan heeft vastgesteld – is dat anders, omdat voor die specialistische functies de wetgever regionale samenwerking verplicht stelt voor beleid en inkoop waarvoor zij ‘s-Hertogenbosch wettelijk als centrumgemeente heeft aangewezen). Democratische controle door de gemeenteraad is onder meer geborgd door de bestuurlijke route voor deelname aan de centrumregeling. Deze deelname kan alleen totstandkoming na toestemming van de gemeenteraad. Verder is het organiseren van toezicht en handhaving en daarmee inzet op oneigenlijk gebruik en/of zorgfraude onderdeel van het coalitieakkoord en ook expliciet opgenomen in het college werkprogramma Thuis in Meierijstad, Mijlpalen 2023-2026. Op 3 november 2023 heeft de gemeenteraad dit collegewerkprogramma vastgesteld en ingestemd met de hieraan verbonden financiële inzet.

Zaaknummer 3081895

Pagina 9 van 13

datum 23 april 2026

De inhoudelijke bestuurlijke besluitvorming rondom uitvoering van toezicht en handhaving heeft als uitwerking hiervan plaatsgevonden in het college. In eerste instantie is in november 2024 is binnen het Poho Maatschappelijke zaken regio Meierij/Bommelerwaard de gemeenschappelijke wens uitgesproken om toezicht en handhaving op de binnen de centrumregeling afgesloten contracten met Wmoaanbieders te regionaliseren. In de collegevergadering in Meierijstad van 23 september 2025 is vervolgens besloten: “Het college heeft kennis genomen van en onderschrijft het besluit van de regionale bestuurlijke overleggen Jeugd NoB en Maatschappelijke Zaken Meierij en Bommelerwaard om het toezicht op regionaal afgesloten contracten voor Jeugdwet en WMO 2015 én daarbij aansluitende PGB’s vanaf 01-01-2025 in regionaal verband via de centrumgemeente ’sHertogenbosch uit te voeren. Tevens mandateert het college de centrumgemeente ’s-Hertogenbosch voor het houden van toezicht in de zin van artikel 6.1 van de Wet maatschappelijke ondersteuning en Artikel 9.5.5 Toezichthouders van de Verordening Sociaal Domein Meierijstad”. De uitvoering van de Wmo is een collegebevoegdheid. De regionale inkooporganisatie/Rioz legt jaarlijks verantwoording af aan de portefeuillehouders Wmo cq colleges. Dit doet zij door middel van een regionale

4. Welke rapportages krijgen wij?

Zaaknummer 3081895

Pagina 10 van 13

datum 23 april 2026

5. Hoe vaak?

bestuursrapportage waarbij zij ingaat op ingekochte zorg, kosten en ontwikkelingen uitgesplitst per gemeente. Over 2025 heeft Rioz nog separaat verantwoording over toezicht en handhaving afgelegd, omdat dit nog in opbouw is. Dit is niet uitgesplitst per gemeente omdat zorgaanbieders regionaal zijn gecontracteerd en cliënten uit meerdere gemeenten komen. Indien regionale handhaving leidt tot het opzeggen van een contract met een zorgaanbieder, waarbij voor cliënten uit Meierijstad een vervangende zorgaanbieder moet worden gevonden, wordt uw raad uiteraard geïnformeerd. Ook voor andere zaken die zware consequenties hebben onze inwoners, zoals een contractopzegging door een zorgaanbieder of een faillissement, zullen wij uw raad informeren. Zie antwoord vraag 4

6. Op welk niveau van detail (bijvoorbeeld specifiek over Meierijstad)?

Zie antwoord vraag 4

Artikel 12 regelt de informatievoorziening tussen Regionaal Inkoopteam en gemeenten, maar zegt niets specifiek over de informatiepositie van de raden. 7. Welke periodieke rapportages ontvangen wij als raad van Meierijstad over toezicht, handhaving en kwaliteit, en op welk detailniveau (specifiek voor Meierijstad), zodat onze democratische controle meer is dan alleen ‘achteraf kennisnemen’? 8. Kan een kopie worden verstrekt van de eerdere toestemming van de gemeenteraad aan het collegium van burgemeesters en wethouders voor het aangaan van de samenwerking en de verstelling van de regeling ex artikel 1, tweede lid, wet gemeenschappelijke regelingen. Als mede de toelichting bij dit raadsbesluit?

Zie antwoord vraag 4

Zaaknummer 3081895

Pagina 11 van 13

datum 23 april 2026

Artikel 1 lid 2 Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) ziet op eerste fase van toezending van de centrumregeling naar de gemeenteraad. Dit is de fase waarin de gemeenteraad gevraagd wordt of zij een zienswijze wil indienen op de inhoud van de voorliggende centrumregeling. In deze fase wordt nog

geen toestemming gegeven aan het college voor het aangaan van de centrumregeling. Deze eerste fase eindigt met het een besluit van de gemeenteraad om wel of niet een zienswijze in te dienen. Artikel 1 lid 4 Wgr ziet op toestemming van de gemeenteraad aan het college om de centrumregeling vast te stellen. Dit is de tweede fase van toezending van de centrumregeling aan de gemeenteraad. In de vraagstelling lijken beide fasen gecombineerd te worden.

9. In artikel 19 is bepaald dat in geval uitreden 1 jaar vooraf dient te worden opgezegd. De regeling loopt tot 1 juli 2030. De vraag hierbij; kan tijdig aan de gemeenteraad worden voorgelegd of na 1 juli 2030 deelname aan de regeling moet worden voortgezet, minimaal 1,5 voor 1 juli 2030?

Zaaknummer 3081895

Pagina 12 van 13

datum 23 april 2026

Een kopie van het gevraagde raadsbesluit is samen met de beantwoording van deze technische vragen ingestuurd naar de griffie. Criteria voor beëindiging van deelname aan een gemeenschappelijke regeling (de centrumregeling is een vorm van een gemeenschappelijke regeling) zijn vastgelegd in de ‘Nota verbonden partijen’. Hierin is beschreven dat “de gemeente zal overwegen een publiekrechtelijke samenwerking in het kader van de Wet gemeenschappelijke regelingen te beëindigen indien de doelstellingen zijn bereikt, als blijkt dat de samenwerking niet (meer) bijdraagt aan het bereiken van de doelstellingen of als het publiek belang is verwezenlijkt, dan wel omdat de betrokken publieke belangen via andere publiekrechtelijke instrumenten zoals wet- en regelgeving afdoende kunnen worden geregeld”.

Artikel 24 van de centrumregeling geeft aan dat de regeling steeds stilzwijgend met een jaar verlengd wordt. Het is niet zo dat actief vóór 1 juli 2030 een besluit genomen moet worden om te blijven deelnemen. Mocht deelname aan de centrumregeling op enig moment niet langer wenselijk zijn, dan zal een besluit hieromtrent tijdig worden genomen met inachtneming van de hieraan verbonden consequenties. Het college kan alleen na toestemming van de gemeenteraad besluiten tot beëindiging van deelname aan de centrumregeling. Context uit het verleden: De colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten Boxtel, Haaren (tot de ontvlechting in 2021), ’s-Hertogenbosch, Meierijstad, SintMichielsgestel en Vught werken sinds 1 januari 2015 regionaal samen. Zij zijn hiervoor een inkoopstrategie aangegaan en hebben beleid op elkaar afgestemd. Oorspronkelijk was de basis voor deze samenwerking de Samenwerkingsovereenkomst Specialistische hulp Wmo Meierij. Sinds 2020 wordt samengewerkt op basis van de Centrumregeling Wmo Meierij 2020. Beëindiging van deze samenwerking ligt niet voor de hand.

Zaaknummer 3081895

Pagina 13 van 13

datum 23 april 2026