Technische vragen energiebedrijf Meierijstad

Technische vragen raadsvergadering 18 september 2025 Besluitvorming opstart en uitwerking (tijdelijk) construct energiebedrijf Meierijstad Fractie

Vragen

Antwoorden

GBM

1. Gaat het energiebedrijf Meierijstad straks ook bemoeien met de mogelijke locaties en/of plaatsingen met nieuwe windturbines?

Nee, het energiebedrijf zal zich niet mengen in ruimtelijke besluitvorming omtrent windturbines. Die bevoegdheid ligt nadrukkelijk bij de gemeenteraad en het college, zoals vastgelegd in de Gemeentewet (artikelen 108, 147 en 149 GW). Het gaat hierbij om voortgang over het totale energiebedrijf. Opstart van nieuwe activiteiten waar bestuurlijke besluitvorming voor nodig is zal altijd regulier plaatsvinden. Zeer waarschijnlijk zal in de beginperiode dus veel vaker dan jaarlijks de raad meegenomen worden in de activiteiten van het energiebedrijf. Minimaal 1 keer per jaar wordt over de algehele voortgang geïnformeerd. Zie antwoord onder GMB 2.

2. Waarom is ervoor gekozen om de gemeenteraad maar 1 keer over de voortgang te informeren?

PvdAGroenLinks

1. Waarom is gekozen voor een frequentie van 1x per jaar om de raad over de voortgang te informeren, gezien de snelle ontwikkelingen op het gebied van energieopwek? 2. We gaan ervan uit dat bij relevante ontwikkelingen de raad eerder wordt geïnformeerd dan via een jaarlijkse voortangsrapportage. Klopt dat? 3. In het voorstel staat dat het lokale energiesysteem idealiter zou bestaan uit 1/3 delen van netbeheerder, duurzame opwek en opslag. Hoe absoluut is die verdeling of welke marges zijn acceptabel?

Ja dat is correct. Zie verder de beantwoording bij GMB 2. De voorgestelde verdeling in drie gelijke delen – netbeheer, duurzame opwek en opslag – is een strategisch denkkader dat richting geeft aan de inrichting van een robuust, toekomstbestendig

D66

1. Welke concrete activiteiten voorziet het college voor het energiebedrijf Meierijstad? Betreft dit de productie van energie, het aanleggen en beheren van infrastructuur, de levering aan inwoners en bedrijven, of een combinatie hiervan?

2. Wie voorziet het college als investeerders in het energiebedrijf Meierijstad? Komt het startkapitaal volledig vanuit de gemeente, of wordt ook rekening gehouden met deelname van andere aandeelhouders of externe investeerders? 3. Op welke wijze kunnen inwoners van Meierijstad investeren in het energiebedrijf, bijvoorbeeld via aandeelhouderschap of een andere vorm van lokaal eigendom? In de voorliggende stukken wordt dit nog niet toegelicht.

4. Hoe wordt geborgd dat investeringen van het energiebedrijf in risicovolle projecten ook daadwerkelijk terugverdiend worden wanneer deze projecten financieel succesvol blijken te zijn, en dat de winsten in dat geval niet uitsluitend bij marktpartijen terechtkomen?

Zaaknummer 2909844

Pagina 2 van 4

datum 8 september 2025

energiesysteem. Het is nadrukkelijk géén rigide norm. Het is vooral van belang om het besef te hebben dat we nooit zonder het landelijke net kunnen. Het energiebedrijf zal zich richten op een combinatie van activiteiten (opsomming is niet limitatief): productie van duurzame energie, beheer van lokale infrastructuur (niet zijnde infrastructuur van de netbeheerder), levering aan eindgebruikers, en ondersteuning van collectieve initiatieven. De exacte invulling volgt uit de verdere uitwerking, waarbij publieke meerwaarde en lokale regie centraal staan. De wijze van financiering zal pas definitief worden vastgesteld bij de nadere uitwerking van het energiebedrijf en kan, gezien de diversiteit aan activiteiten, per activiteit verschillend zijn. Dit is nog niet uitgewerkt in de huidige fase, maar participatie van inwoners is een expliciete ambitie binnen het ontwerp van het energiebedrijf. Hierbij wordt uitdrukkelijk rekening gehouden met een groeimodel, zoals ook aangegeven tijdens de beeldvormende avond. Dit betekent dat we werken naar een ideale eindverhouding in bijvoorbeeld een energiegemeenschap. Zoals aangegeven is dit iets waar mogelijk wel 8 of 10 jaar overheen kan gaan om tot deze opbouw te komen. De intentie hierachter moet wel vanaf start meegenomen worden in alle acties. Het is een ambitie om dit te borgen en te realiseren. Dit is geborgd in de leidende principes.

Hoe dit er exact uit gaat zien moet blijken in de nadere uitwerking.

5. Hoe wordt de zeggenschap binnen het toekomstige energiebedrijf geregeld? Wat zijn de beoogde stemverhoudingen tussen de verschillende aandeelhouders en investeerders, en is dit gekoppeld aan de omvang van hun investering of worden hiervoor andere afspraken gemaakt? 6. Op welke wijze borgt het college dat de vastgestelde leidende principes daadwerkelijk behouden blijven bij de inrichting en uitvoering van het energiebedrijf?

7. Zal het nieuwe energiebedrijf ook activiteiten ontplooien buiten de gemeentegrenzen van Meierijstad, of wordt de werking beperkt tot het grondgebied van de eigen gemeente? 8. Het energiebedrijf zal ook financieel aantrekkelijke projecten gaan oppakken om risicovollere projecten te kunnen ondersteunen en financieren. Hoe wordt daarbij geborgd dat marktpartijen een eerlijke kans behouden op dergelijke opdrachten? Hart

1. Is er bij de uitwerking van dit plan medezeggenschap van de toekomstige gebruikers in het plan?

Zaaknummer 2909844

Pagina 3 van 4

datum 8 september 2025

Zeggenschap wordt niet uitsluitend gekoppeld aan financiële inbreng, maar aan het onderschrijven van de leidende principes. Zoals ook onder 4 aangegeven worden nu de ambities en leidende principes vastgesteld en moet de borging hiervan plaatsvinden in de verdere uitwerking. De leidende principes vormen het fundament van het energiebedrijf Meierijstad en de ambitie is deze op meerdere niveaus te verankeren. Allereerst worden ze opgenomen in het ontwerp en de governance-structuur van het energiebedrijf, zodat ze richtinggevend zijn bij besluitvorming en uitvoering. Daarnaast worden ze geborgd via toetsingskaders, periodieke rapportages en actieve betrokkenheid van de gemeenteraad. De primaire focus ligt op Meierijstad. Activiteiten buiten de gemeentegrenzen worden niet expliciet uitgesloten op dit moment. Het energiebedrijf zal opereren binnen de kaders van de op dat moment geldende wetgeving en procedures. Het is daarnaast ook een bestuurlijke keuze of marktpartijen een eigendoms-/financierende rol mogen pakken per activiteit. Op dit moment bevinden we ons nog in een verkennende fase. We zijn in gesprek met Meierijstad Energie en POM om de contouren van het plan verder te verkennen. Zodra we richting een verdere uitwerking gaan, bekijken we nadrukkelijk hoe we ook andere

2. Bij de kanttekeningen onder 3b staat dat financiële tegenvallers mogelijk hun weerslag hebben op de gemeentebegroting. Hier wordt dan naar gehandeld binnen het publiekrecht en wordt het lastiger dan in het voorgestelde construct om de leidende principes als meerwaarde goed te borgen. Hoe is er in het voorstel dan geborgd dat financiële tegenvallers geen weerslag hebben op de gemeentebegroting? Hoe worden binnen het op te richten construct de leidende principes als meerwaarde goed geborgd?

Zaaknummer 2909844

Pagina 4 van 4

datum 8 september 2025

stakeholders, waaronder de toekomstige gebruikers, op een passende manier kunnen betrekken. Bij dit proces worden we ondersteund door participatiespecialisten, zodat we de medezeggenschap zorgvuldig en doelgericht kunnen vormgeven. We hechten veel waarde aan een inclusieve aanpak, waarbij de inbreng van betrokkenen een wezenlijke rol speelt in de verdere ontwikkeling van het plan. Het college is zich zeer bewust van de mogelijke financiële risico’s die gepaard gaan met de oprichting van een energiebedrijf. Juist daarom is gekozen voor een gefaseerde en tijdelijke constructie waarin de gemeente een initiërende rol speelt, maar waarbij de operationele en financiële verantwoordelijkheid geleidelijk wordt ondergebracht in een zelfstandige entiteit met een eigen rechtspersoonlijkheid. Deze constructie maakt het mogelijk om risico’s te beheersen en te scheiden van de gemeentelijke begroting.