Techn. vragen regioplan beschermd wonen en maatsch. opvang 2026-2030 en instemming nieuwe centrumregeling

Technische vragen raadsvergadering 20 februari 2025 Vaststelling regioplan beschermd wonen en maatschappelijke opvang 2026-2030 en instemming nieuwe centrumregeling Fractie

Vragen

Antwoorden

SP

1. Zijn er actuele cijfers wat betreft het aantal dak en thuisloze in Meierijstad?

In 2023 is er een Ethos-telling gedaan in de regio, waarbij het aantal dak- en thuisloze inwoners is geteld. Middels deze ETHOS-methodiek zijn op 16 mei in totaal 1008 dak- en thuisloze mensen geteld, waarbij het gros verbleef bij familie, vrienden of derden, maar ook een groot deel (zo'n eenderde) verbleef in een tijdelijke opvang voor dakloze inwoners. Bij deze brede telling zijn in Meierijstad 95 dak- of thuisloze mensen geteld, waarvan 37 kinderen. In 2027 wordt een nieuwe ETHOS-telling ondernomen in de regio. Daarnaast zijn er landelijke cijfers van het CBS, waarbij wordt geschat dat in 2024 drieëndertigduizend mensen tussen de 18 en 65 jaar in Nederland dakloos zijn. CBS maakt een schatting, waarbij in de ETHOS telling daadwerkelijk wordt geteld. In totaal namen aan deze ETHOS-telling zestig organisaties deel. Al deze organisaties zijn af en toe tot dagelijks in contact met de doelgroep van de telling en hebben op de teldag alle mensen met wie zij in contact zijn gescreend op de twee voorwaarden om geteld te worden. Bij 44

2. Is het aantal groter dan vorig jaar?

3. Is de reden waarom deze mensen dak en thuisloos zijn geworden bij u bekend?

Zaaknummer 2755492

Pagina 2 van 6

datum 10 februari 2025

organisaties waren op de teldag mensen in beeld die op 16 mei aan de voorwaarden voldeden. Deze organisaties hebben voor deze mensen een vragenlijst ingevuld, op deze manier is geprobeerd een zo goed mogelijk beeld te krijgen van het aantal dak- en thuisloze inwoners in Meierijstad. Meer informatie over dit onderzoek is te vinden via: https://www.kansfonds.nl/wpcontent/uploads/2023/10/OnderzoeksrapportageETHOS-telling-Meierij-en-BommelerwaardHogeschool-Utrecht-4-okt-2023.docx.pdf Wat betreft de Ethos-telling is er nog geen vergelijk te maken, omdat 2023 het eerste moment was, waarop een dergelijke telling is gedaan. Wat betreft de landelijke schatting is er sprake van een stijging. In de Ethos-telling zijn aanleidingen uitgevraagd voor het verlies van woonzekerheid. Belangrijk om te benadrukken is dat het hierbij niet gaat om oorzaken van dak- en thuisloosheid. Vanuit bestaande kennis over oorzaken van dak- en thuisloosheid weten we dat zowel structurele als individuele factoren een rol spelen bij dak- en thuisloosheid. De belangrijkste structurele factoren zijn het gebrek aan betaalbare en passende huisvesting, onvoldoende inkomen (uit werk of uitkering), en onvoldoende toegankelijke en passende zorg en ondersteuning.

De meest genoemde aanleidingen voor het verlies van woonzekerheid zijn een relatiebreuk (165 personen, 21%), conflict met familie of huisgenoten (121 personen, 15%), psychische problematiek (118 personen, 15%),

4. Voor hoeveel dak en thuisloze is er tot nu toe een passende oplossing gevonden?

Hart

1. Bij Hoofdstuk 1 artikel 1 Begripsbepalingen f: het (tweejaarlijks) onderzoek van cliëntervaringen is niet meer verplicht in het nieuwe voorstel. Wat is hiervan de reden?

Zaaknummer 2755492

Pagina 3 van 6

datum 10 februari 2025

financiële problemen (106 personen, 14%) en verslaving (98 personen, 13%). Daarnaast waren (huiselijk)geweld (90 personen, 11%), huisuitzetting vanwege overlast (85 personen, 11%) en ontslag uit een instelling (77 personen, 10%) veel genoemde aanleidingen voor het verlies van woonzekerheid. Voor 63 personen (8%) van de getelde dak- en thuisloze personen wordt een (bijkomende) andere aanleiding genoemd. Voor 176 personen is de aanleiding voor het verlies van woonzekerheid onbekend (22%). Wanneer we puur kijken naar het aantal indicaties MO in onze toegang, dan zijn er sinds juni 2023 en in 2024 drieëndertig afgegeven. Echter voeren de MOconsulenten in Meierijstad een intakegesprek, waarbij wordt gekeken wat er speelt bij de inwoner. Dit is in alle gevallen maatwerk, waarbij er altijd wordt gezocht naar een oplossing, waarbij verblijf in opvang wordt vermeden. Zo kan er samen worden gekeken naar het voorkomen van een huisuitzetting of kunnen problemen op andere leefgebieden aangepakt worden, waardoor een inwoner woonzekerheid behoudt. Met indicaties kunnen we een cijfer plakken op het aantal mensen wat instroomt in de voorzieningen van maatschappelijke opvang, maar dit cijfer is niet representatief voor het aantal geholpen inwoners. In 2023 liep het meerjarig kwalitatieve onderzoek onder cliënten BW/MO door de Universiteit van Amsterdam af.

De regio heeft behoefte om cliëntervaringen ook na 2023 te blijven monitoren. Er is regionaal gekozen voor een onderzoek wat in eigen beheer wordt uitgevoerd

2. Regioplan, pag 17 4.3 Zijn er recente resultaten van de pilots Wonen eerst, Housing first en hospitaverhuur en ‘Onder de Pannen’. Zo ja, wat zijn die resultaten? Zo nee, wanneer kunnen we die verwachten? Dezelfde vragen geldt voor de pilot ‘Bouwdepot’ verderop in het plan.

3. Wanneer kunnen we waar maatschappelijke opvang verwachten?

Zaaknummer 2755492

Pagina 4 van 6

datum 10 februari 2025

door centrumgemeente ‘s-Hertogenbosch in samenwerking met een onderzoeksbureau. Wonen Eerst is in 2023 en 2024 als pilot in enkel gemeente ’s-Hertogenbosch uitgevoerd. Nu lopen gesprekken om deze aanpak uit te breiden naar onder andere Meierijstad. In deze aanpak kijken gemeente, zorgaanbieder en corporatie of inwoners waarbij de gemeente vaststelt dat zij in aanmerking komen voor maatschappelijke opvang, of het mogelijk is om de fase van opvang over te slaan en met de nodige gezamenlijke ondersteuning weer direct te huisvesten. Onder de Pannen is in de eerste fase gestart in ’sHertogenbosch en wordt in 2025 verder uitgerold in onder andere Meierijstad. De afgelopen periode was het voor een inwoner van Meierijstad al mogelijk om onderdak te vinden via Onder de Pannen, maar in deze nieuwe fase wordt het voor inwoners van Meierijstad ook mogelijk om ruimte aan te gaan bieden voor deze pilot. De pilot van Bouwdepot loopt het eerste pilotjaar nog en zijn geen bijzonderheden te delen op dit moment. Op het gebied van maatschappelijke opvang wordt in de regio de kanteling gemaakt van groot- naar kleinschalig. In Meierijstad is er al een aantal jaar de kleinschalige maatschappelijke opvang in Veghel, waar in totaal 11 mensen tegelijkertijd kunnen verblijven. Anno 2025 is er in bijna alle regiogemeenten een vorm van kleinschalige opvang gerealiseerd.

Wanneer de kaart op pagina 7 van het regioplan wordt bekeken,

4. Wat zijn de financiële gevolgen van deze plannen?

Zaaknummer 2755492

Pagina 5 van 6

datum 10 februari 2025

dan wordt zichtbaar dat het gros van de maatschappelijke opvang en beschermd wonen plekken nog steeds gehuisvest zijn in ’sHertogenbosch en Meierijstad. De afspraak is gemaakt dat ook de andere regiogemeenten een extra BWvoorziening realiseren. Deze kaart geeft een goed overzicht van het aantal plekken BW en MO in de regio. Het voorstel is om de centrumregeling opnieuw voor 4 jaar aan te gaan (2026-2030) waarbij de huidige samenwerkings- en financiële afspraken worden gecontinueerd. Voor het Regioplan werken we vanuit een regionale meerjarenbegroting voor Beschermd wonen en maatschappelijke opvang. De inkomsten worden gevormd door de rijksmiddelen BW en MO die bij de centrumgemeente voor onze regio binnenkomen. De centrumgemeente financiert de BW en MOvoorzieningen in alle gemeenten. Elke gemeente ontvangt jaarlijks lokale uitvoeringsmiddelen om de verantwoordelijkheid voor eigen ondersteuning voor eigen inwoners vorm te kunnen geven. Aanvullend zijn er mogelijk tussentijdse uitkeringen uit de regionale reserve BW MO als deze boven de afgesproken grens komt. Voor de deelnemende gemeenten zijn lokale uitvoeringsmiddelen beschikbaar en zo mogelijk tussentijdse uitkeringen uit de regionale reserve BW MO. In Meierijstad hebben we een bestemmingsreserve Beschermd wonen gevormd waar

de overschotten op de lokale uitvoeringsgelden en de uitkeringen uit de regionale reserve in worden gestort. Financiële risico’s, zoals mogelijke rijksbezuinigingen op het regionaal budget beschermd wonen, vangen we gezamenlijk regionaal op.

Zaaknummer 2755492

Pagina 6 van 6

datum 10 februari 2025