RIB Veilig in Afhankelijkheidsrelaties 2026-2030

Raadsinformatiebrief

Datum

3 februari 2026

Zaaknummer Portefeuille

3020479 Zorg, volksgezondheid en wonen & Werk, Jeugd en Cultuur H.J. Compagne & M.H.B. Roozendaal

Onderwerp

Veilig in Afhankelijkheidsrelaties 2026-2030

Behandeling in commissie Niet van toepassing Kennisnemen van: Veilig in Afhankelijkheidsrelaties 2026-2030 Aanleiding De regionale samenwerking binnen het programma Veilig in Afhankelijkheidsrelaties (ViA) bevindt zich nu op een kantelpunt. Uit onderzoek van Hiemstra & de Vries blijkt dat de huidige governancestructuur onvoldoende is toegerust om de ambities van het Koersplan ViA 2023 te realiseren. Vervolgens is een tweeledig advies uitgebracht over het vervolg, namelijk: breng meer inhoudelijke focus aan en wijzig de governancestructuur. Dit heeft twee documenten opgeleverd: 1. Toekomstbeeld stappenplan en advies ViA (bijlage 1) 2. Governancestructuur programma ViA (bijlage 2) Kernboodschap Op basis van het onderzoek heeft Hiemstra & de Vries geadviseerd om de ambitie voor ViA aan te passen. De reden daarvoor is tweeledig: • De gestelde termijn voor het behalen van de ambitie (2028) was niet realistisch, gezien de actuele stand van zaken in de aanpak, zowel lokaal als regionaal. • De ambitie weerspiegelde onvoldoende de actuele relevantie van het Toekomstscenario voor de aanpak van ViA. Het advies is om de ambitie aan te passen en wel als volgt: In 2030 is het Toekomstscenario geïmplementeerd en stopt het geweld na 70% van de meldingen Huiselijk geweld en Kindermishandeling.

Om deze ambitie te realiseren is het advies om vast te houden aan de overkoepelende visie en deze te verlengen tot en met 2030. Het is een stevige ambitie die het nodig maakt om binnen korte tijd een nieuwe aanpak te ontwikkelen en te borgen binnen de regio. Inhoudelijk houden we vast aan de eerder gestelde kaders vanuit de Visie Gefaseerd Samenwerken voor Veiligheid (GSV) en het landelijke Toekomstscenario.

In Meierijstad zijn de afgelopen jaren al de nodige stappen gezet voor stevige lokaal teams, waarbij oog is voor veiligheid. Maar gemeenten kunnen dit niet alleen. Regionaal dient er een goede basisstructuur te zijn. Deze bestaat uit: • Een goede netwerksamenwerking op regionaal niveau met in ieder geval Veilig Thuis, de Gecertificeerde Instellingen en de Raad voor de Kinderbescherming; • Een goede verbinding tussen de stevige lokale teams en de partijen in de regionale netwerksamenwerking op basis van de visie Gefaseerd Samenwerken voor Veiligheid en de TOP-3 methodiek; • Een goed functionerende meldstructuur op basis van de Wet verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling; • De beschikbaarheid van het juiste hulpaanbod voor inwoners die te maken krijgen met onveiligheid in relaties. Met het op orde brengen van de basisstructuur ontstaat een duidelijke richting voor ViA. Vooralsnog krijgen een aantal acties uit het Koersplan ViA 2023 geen prioriteit. Het betreft activiteiten gericht op preventie, specifieke doelgroepen en de inzet van ervaringsdeskundigheid. Hoe belangrijk deze acties ook zijn we moeten eerst de basis op orde hebben in de regio.

Wat zijn de gevolgen? Voor inwoners: Zij krijgen één vaste contactpersoon binnen het lokale team, een veiligheidscoördinator, die deskundig is op ViA en werkt volgens de visie Gefaseerd samenwerken voor Veiligheid (GSV) en de Top-3 methodiek, en gemandateerd is om regie te voeren. Dit zorgt voor continuïteit en duidelijkheid totdat duurzame veiligheid is bereikt. Voor lokale teams: Er komt een structurele versterking van kennis en mandaat. Teams moeten voldoen aan eisen van deskundigheid, werken volgens de Meldcode en beschikken over aandachtsfunctionarissen en gedragswetenschappers. Voor regionale samenwerking: Partners zoals Veilig Thuis, GI’s en RvdK gaan intensiever samenwerken in een ontwikkeltraject, zonder casusoverdracht maar door expertise toe te voegen. Dit vraagt om een cultuurverandering en nieuwe werkprocessen. Voor hulpaanbod: Gemeenten en regio moeten inzicht krijgen in het benodigde specialistische aanbod en de kwaliteit daarvan. Dit kan leiden tot herziening van contracten en investeringen in specifieke hulpvormen. Voor governance en beleid: De ambitie wordt verlengd tot 2030, wat betekent dat beleidscycli, subsidies (zoals bij Ons Welzijn) en monitoring hierop moeten worden aangepast. Ook verschuift prioriteit: eerst basis op orde, daarna preventie en ervaringsdeskundigheid. Voor uitvoering en kosten: Extra scholing, mandatering en ontwikkelruimte zijn nodig.

Dit kan leiden tot hogere kosten op korte termijn, maar is noodzakelijk om de lange termijn ambitie (70% reductie van geweld na meldingen) te realiseren.

Zaaknummer 3020479

Pagina 2 van 4

datum 3 februari 2026

Wat zijn de gevolgen? Het schema hieronder laat zien hoe het tijdpad van de beschreven activiteiten eruit dient te zien wil het beoogde effect in 2030 zichtbaar zijn.

Communicatie Elk jaar informeren we de gemeenteraad over de voortgang van de aanpak. Bijgaand worden twee onderzoeken ingevoegd, die zijn uitgevoerd naar aanleiding van het stoppen van de werkgroep: één inhoudelijk onderzoek (Toekomstbeeld stappenplan en advies ViA (bijlage 1) en een onderzoek naar de governancestructuur (bijlage 2) Participatie Middels deze raadsinformatiebrief wordt de ASD ingelicht over deze regionale ontwikkelingen. Duurzaamheid Hoe draagt de informatie uit deze Raadsinformatiebrief bij aan de duurzaamheidsdoelen? Doel

N.v.t.

Toelichting

Positieve invloed

Negatieve invloed

CO2-neutraal

Fossielvrij door besparen en duurzame warmte en opwek MVO Eerlijke en duurzame handel en bedrijfsvoering Circulair Minder CO2-uitstoot en gebruik van materialen door kringlopen te sluiten Schone lucht Gezondheidswinst door minder schadelijke uitstoot Klimaatbestendig Mensen en omgeving bestand tegen extremer weer Biodiversiteit Behoud soorten is verplicht, verbetering waar mogelijk Heb je alternatieven overwogen of belangen afgewogen?

Zaaknummer 3020479

Pagina 3 van 4

datum 3 februari 2026

Financiën Elke gemeente draagt bij aan het regionale programma door het beschikbaar stellen van financiële middelen. Bij de berekening van de benodigde financiële middelen is rekening gehouden met de eerder beschikbaar gestelde middelen die niet zijn benut. De financiële bijdrage wordt onder andere ingezet voor de kosten van het regionale programmateam, de ontwikkelruimte en regionale deskundigheidsbevordering. Het koersplan kan voor Meierijstad volgens de huidige begroting doorgang vinden. De verrekening van de financiële bijdrage is naar rato aantal inwoners per gemeente. Voor Meierijstad is de bijdrage € 83.000. Dit bedrag kan gedekt worden uit de middelen die hiervoor opgenomen zijn in de begroting 2026.

Bijlage(n) • Toekomstbeeld stappenplan en advies ViA • Governancestructuur programma ViA

Met vriendelijke groet,

Zaaknummer 3020479

Pagina 4 van 4

datum 3 februari 2026