RIB Huisvesting Statushouders en Ontheemden

Raadsinformatiebrief

Datum

11 november 2025

Zaaknummer

2966890

Portefeuille

Openbare orde en veiligheid/Sociaal Domein/Wonen ir. C.H.C. van Rooij/R. Compagne

Onderwerp

Huisvesting Statushouders en Ontheemden

Behandeling in commissie Niet van toepassing Kennisnemen van: de stand van zaken met betrekking tot de huisvesting van statushouders en ontheemden in Meierijstad Aanleiding Periodiek informeert het College van Burgemeester en Wethouders de gemeenteraad over de stand van zaken in relatie tot de huisvesting van statushouders en ontheemden. Tijdens de Beeldvormende avond van 5 juni jl. hebben wij u meegenomen in het deel huisvesting van ontheemden, onze opgave, de ontwikkeling van de Duurzame Gemeentelijke Opvang voor de asielzoekers, Daarnaast zijn we op hoofdlijnen ingegaan op het actieplan voor de huisvesting van statushouders. In deze raadsinformatiebrief willen u breder informeren over de actuele stand van zaken. Kernboodschap De gemeente Meierijstad spant zich in om de opgaven op het gebied van de huisvesting van statushouders en ontheemden (Oekraïense vluchtelingen en asielzoekers) te realiseren. Dit lukt deels als het gaat om statushouders en asielzoekers. We realiseren de taakstelling voor de Oekraïense vluchtelingen. Voor wat betreft de huisvesting van statushouders zijn er met de Provincie Noord-Brabant afspraken gemaakt over het behalen van de taakstelling voor de 2e helft van 2025. In deze raadsinformatiebrief wordt toegelicht op welke manier de gemeente zich inspant om dit te behalen. In de tweede helft van 2025 is de taakstelling bijna gehaald.

Er moet dit jaar nog 1 persoon gehuisvest worden. Vanaf dan wordt ook ingelopen op de achterstand. Ten aanzien van asielzoekers moeten er nog 200 mensen gehuisvest worden. De gemeente richt zich nu in eerste instantie - in navolging van de bestuurlijke afspraken met het COA – op de doorontwikkeling van de Duurzame Gemeentelijke Opvang. Landelijk zijn er te weinig plekken voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Hoewel wij aan onze opgave voldoen en de gevraagde 600 plekken gerealiseerd hebben, moeten ook wij soms mensen een plek weigeren en werken we met een wachtlijst.

Statushouders De wettelijke taak voor huisvesting van statushouders in Nederland ligt bij de gemeenten. De uitvoering geschiedt in nauwe samenwerking met de woningcorporaties. De Provincie Noord Brabant beoordeelt de prestaties van de gemeente op het gebied van het huisvesten van vergunninghouders. In februari jl. heeft de Provincie geoordeeld dat de gemeente niet voldoet aan de uitvoering van de door het Ministerie van Asiel en Migratie opgelegde halfjaarlijkse taakstelling. Dat heeft onder meer te maken dat de gemeente de taakstelling in 2024 niet haalde. In overleg met de Provincie is in de eerste helft van 2025 een plan van aanpak opgesteld (zie de vorige RIB van 20 mei 2025) en opgestuurd naar de provincie. Deze zomer is de afspraak gemaakt dat de gemeente Meierijstad de taakstelling voor het 2e half jaar 2025 behaalt en inloopt op de achterstand. De stand van zaken op dit moment is: - Achterstand ná 1ste helft 2025: 85 personen. - Taakstelling 2e helft 2025: 61 personen. - Gehuisvest 2e helft 2025: 60 personen (daarvan bij 16 personen de sleuteloverdracht gepland waarna registratie volgt). - Resterende opgave 2e helft 2025: nog minimaal 1 persoon te huisvesten. Dat betekent dat we over 2025 nog 86 personen moeten huisvesten.

Nareizigers Het woord "nareizigers" verwijst naar familieleden van iemand die al in Nederland woont (bijvoorbeeld een vluchteling of statushouder) en die later naar Nederland komen om zich bij die persoon te voegen. Dit kunnen bijvoorbeeld een partner, kinderen of andere gezinsleden zijn. De demissionair minister van Asiel en Migratie heeft in eind september 2025 nieuwe maatregelen aangekondigd om de opvang van nareizigers efficiënter te organiseren. Hier zijn de belangrijkste punten: 1. Nareizigers sneller bij familie onderbrengen; 2. Versoepeling van regels; 3. Sneller uit azc’s. Het afkondigen van het direct toepassen van deze maatregelen zorgde voor commotie bij tal van gemeenten. Want niet altijd is de woning waar het familielid woont, geschikt of geschikt te maken voor het gezin. Zo ook in Meierijstad, waar een statushouder verbleef in een woning vanuit kamerverhuur. Het gezin is tijdelijk opgevangen in de opvanglocatie op de Markt in Schijndel, maar inmiddels doorgestroomd naar een woning. Doorstroomwoningen Een belangrijk onderdeel van het plan van aanpak zijn de doorstroomwoningen. Vorig jaar heeft de gemeente zich samen met de woningcorporaties ingespannen voor de realisatie van de zogenaamde doorstroomwoningen. Het gaat om een beperkt aantal woningen verspreid over Meierijstad waarin op basis van kamerverhuur tijdelijk alleenreizende statushouders kunnen verblijven.

Op het moment dat er gezinshereniging plaatsvindt, stromen ze door naar de definitieve woningen. Op deze manier kan de gemeente 32 extra plekken realiseren. De

Zaaknummer 2966890

Pagina 2 van 6

datum 11 november 2025

gemeente heeft hiertoe subsidie aangevraagd bij het ministerie van Justitie & Veiligheid waardoor er ook financiële dekking is van alle kosten (transformatiekosten, begeleiding et cetera). Deze subsidie is inmiddels toegekend en enkele doorstroomlocaties worden al ingezet. Om aan de taakstelling te kunnen voldoen, wordt ook een gezin gehuisvest in de bedrijfswoning op het Resort de Molenheide. Opvang ontheemden Het College van Burgemeester en Wethouders is bevoegd als het gaat om de uitvoering van de Spreidingswet (Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen) en de Tijdelijke wet opvang ontheemden Oekraïne (TW Oek). De Spreidingswet regelt dat gemeenten in Nederland een wettelijke taak hebben bij het realiseren van opvangplekken voor asielzoekers, met als doel een betere en eerlijkere spreiding over het land. De gemeente dient op basis van het verdeelbesluit behorend bij de Spreidingswet 507 asielzoekers op te vangen waarvan 80 AMV (COA-locatie Boschvoort). De gemeente voldoet nog niet aan de opgave opvang van asielzoekers maar zoekt nog naar locaties voor de huisvesting van ca. 200 asielzoekers. Ook is de zoektocht gestart naar vervangende locaties. De huurovereenkomsten van de locatie Markt 20a en Heidebloemstraat 15 lopen af op respectievelijk 31 augustus 2027 en 29 februari 2028. Verlenging op deze locaties is niet mogelijk.

Vandaar dat de gemeente zoekt naar vervangende locaties. Gelet op het feit dat de mensen al langere tijd in Schijndel verblijven, gaat de voorkeur uit naar vervangende locaties in Schijndel of in de directe omgeving. Op 11 april 2025 zijn er voor een periode van 5 tot 7 jaar afspraken gemaakt met het COA over de duurzame gemeentelijke opvang. Dit betekent dat de gemeente de opvang in eigen beheer organiseert en daarbij een aantal taken voor het COA uitvoert. Op 15 december 2022 heeft daartoe de gemeenteraad de bestuurlijke uitgangspunten vastgesteld, waaronder dat de gemeente Meierijstad staat voor kleinschalige opvang in eigen beheer. Dat dit voordelen heeft blijkt uit de wijze waarop het in de directe omgeving van de locaties gaat en uit hoe het met de mensen gaat. Overall gaat het erg goed. Dat zien we zeker als we kijken naar het percentage dat aan het werk is. 75% van de mensen die mogen werken zijn aan het werk bij bedrijven in Meierijstad of in de directe omgeving. Landelijk is er veel onrust rondom het huisvesten van asielzoekers en het openen van asielzoekerscentra. Bij ons speelt dit niet. Te meer omdat wij natuurlijk al meer dan 300 asielzoekers opvangen en we ons nu focussen op de verdere ontwikkeling van de duurzame gemeentelijke opvang. We trekken hierin intensief op met de gemeenten Hengelo en Rheden, die in hetzelfde traject zitten.

We werken aan een landelijk model gemeentelijke opvang en worden in het land als voorbeeld gezien. Werkatelier Uitvoering Asiel en Migratie In dit kader realiseren wij een werkatelier Uitvoering Asiel en Migratie, waarbij 20FTE in dienst komt van de gemeente voor de uitvoering van de complexe opvangtaak. Dit is het totaal aantal FTE dat nodig is voor zowel de uitvoering van de taken op het gebied van de opvang van Oekraïense vluchtelingen als voor de opvang van asielzoekers. Dit aantal is afgestemd op de aantallen die het COA hanteert bij een opvanglocatie van 200 personen. Door het op deze manier

Zaaknummer 2966890

Pagina 3 van 6

datum 11 november 2025

te organiseren verwachten wij deze taak langjarig binnen de financiële kaders uit te kunnen voeren. Opvang Oekraïense vluchtelingen Het doel van de Tijdelijke wet opvang ontheemden Oekraïne (Tw Oek) is om de opvang van Oekraïense ontheemden in Nederland juridisch en bestuurlijk goed te regelen. De gemeente realiseert de taakstelling voor Oekraïense vluchtelingen. Er zijn 609 plekken beschikbaar. De taakstelling was 600 plekken. Landelijk zijn er te weinig plekken voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Hoewel we aan onze opgave voldoen en de gevraagde 600 plekken gerealiseerd hebben, moeten ook wij soms mensen een plek weigeren en werken wij met een wachtlijst. In een enkel geval lukt het wel om te helpen, maar dan is de gezinssamenstelling net passend of gaat het om iemand die alleen reist of bij familie op de kamer kan. Op basis van de RTB en de TW Oek heeft een Oekraïense vluchtelingen recht op opvang. En inmiddels wordt soms ook een gerechtelijke procedure gevolgd om een plek te krijgen. Zo is er recent een uitspraak gedaan door de Rechtbank van Groningen, waardoor de gemeente gedwongen werd opvang aan te bieden. Ook bij de gemeente Boxtel is door een vluchtelingen een voorlopige voorziening aangevraagd en is de gemeente door een ordemaatregel van de rechtbank gedwongen een plek te realiseren.

De VNG beziet momenteel of er binnen de wettelijke kaders mogelijkheden zijn om differentiatie toe te passen. De Minister van Asiel en Migratie heeft dat onlangs ook aangekondigd. Zij wil graag dat de zelfredzame vluchtelingen zelf in hun opvang – al dan niet bij familie – voorzien. Onderwijs In tegenstelling tot de andere gemeente in onze regio kennen wij op dit moment nog geen wachtlijsten, wat wil zeggen dat de jongeren die aangemeld worden, binnen enkele weken na de aanmelding kunnen starten met het volgen van onderwijs. We zien wel een toename in de aanmeldingen. Dit heeft ook te maken met de COA-locatie Boschvoort waar de alleenreizende minderjaren vluchtelingen (AMV) verblijven. Voor de zomervakantie was een groot aantal jongeren uitgestroomd. In de zomermaanden is de locatie weer volgestroomd, waardoor er een groot aantal nieuwe aanmeldingen verwerkt moest worden. Daarbij is er in overleg met de locatie gekozen om de lessen op de locatie Boschvoort zelf in een zogenaamde Opstapklas te geven. Na een periode van 6 weken stromen zij door naar de Internationale Schakelklas (ISK) aan de Muntelaar in Veghel. We merken dat het voor AMV-jongeren best een opgave is om naar school te komen en lessen te volgen. Zij stromen door als zij in de opstapklas hebben laten zien dat ze klaar zijn om door te stromen.

Dat wil zeggen in staat om zelfstandig naar de locatie Veghel te komen en de lessen daar te volgen. De gemeente is in overleg met SKOPOS en Verdi bezig om het nieuwkomersonderwijs voor het primair onderwijs te harmoniseren. Communicatie De raadsinformatiebrief wordt via de reguliere kanalen bekend gemaakt. Participatie De gemeente heeft periodiek overleg met de omwonenden over de gang van zaken op de diverse locaties.

Zaaknummer 2966890

Pagina 4 van 6

datum 11 november 2025

Duurzaamheid Niet van toepassing. Hoe draagt de informatie uit deze Raadsinformatiebrief bij aan de duurzaamheidsdoelen? Doel

Toelichting

Positieve invloed

Negatieve invloed

CO2-neutraal

Fossielvrij door besparen en duurzame warmte en opwek MVO Eerlijke en duurzame handel en bedrijfsvoering Circulair Minder CO2-uitstoot en gebruik van materialen door kringlopen te sluiten Schone lucht Gezondheidswinst door minder schadelijke uitstoot Klimaatbestendig Mensen en omgeving bestand tegen extremer weer Biodiversiteit Behoud soorten is verplicht, verbetering waar mogelijk Heb je alternatieven overwogen of belangen afgewogen? Financiën De kosten worden gedekt uit de Rijksbijdrage voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen en de bijdrage vanuit het COA ten behoeve van asielopvang. Eventuele tekorten in de uitvoeringskosten kunnen gedekt worden uit de bestemmingsreserve opvang ontheemden die bij de 2e BERAP 2024 is vastgesteld. Bij de jaarrekening 2024 is een totaalbedrag toegevoegd van € 3,3 miljoen aan deze bestemmingsreserve. Volgens het laatste inzicht wordt in 2025 een toevoeging aan deze reserve verwacht van € 4,3 miljoen. Hierdoor is naar verwachting de bestemmingsreserve € 7,6 miljoen eind 2025. De verwachting is dat dit voldoende is om eventuele risico’s af te dekken. De reserve zal in 2026 en de jaren daaropvolgend beperkt groeien. In de loop van 2026 wordt bezien hoe groot de reserve daadwerkelijk moet zijn om het werkgeversrisico en de mogelijke materiële kosten bij een veranderende taak af te dekken.

Planning Niet van toepassing.

Zaaknummer 2966890

Pagina 5 van 6

datum 11 november 2025

Bijlage(n) Niet van toepassing Ter inzage documenten -Met vriendelijke groet,

Zaaknummer 2966890

Pagina 6 van 6

datum 11 november 2025