raadsvoorstel zienswijzeverzoek kadernota 2024 Veiligheidsregio Brabant-Noord

Datum raad

24 januari 2023

Datum college

24 januari 2023

Zaaknummer

2261717

Portefeuille

Openbare orde en veiligheid ir. C.H.C. van Rooij

Onderwerp:

Zienswijzeverzoek Kadernota 2024 Veiligheidsregio Brabant-Noord

Samenvatting Het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Brabant-Noord vraagt de deelnemende gemeenteraden op grond van artikel 34b van de Wet gemeenschappelijke regelingen hun zienswijze te geven op de kadernota 2024. Het Algemeen Bestuur beslist op 23 maart 2023 over de kadernota 2024. Het Algemeen Bestuur betrekt alle zienswijzen in deze besluitvorming. In de zienswijzen geven de gemeenteraden hun mening over de concept kadernota. De deelnemende gemeenten kunnen zo invloed uitoefenen op het beleid en de (inwoner)bijdrage van de gemeenschappelijke regeling. De gemeenten worden verzocht om uiterlijk 16 maart 2023 hun zienswijzen te geven. Het college constateert dat de gevraagde bijdrage fors is en de kosten de komende jaren verder oplopen. De kadernota 2024 is in lijn met het huidige Beleidsplan 2020-2023, anticipeert op (landelijke) ontwikkelingen, houdt rekening met de nieuwe beleidsperiode vanaf 2024 en de genoemde investeringen zijn onontkoombaar. In 2019 is besloten om de huisvestingskosten over te dragen aan de Veiligheidsregio. Dat betekent een daling van de kosten op het gebied van vastgoed in de begroting van de gemeente. Echter gelet op het feit dat de kostenstijging ook de komende jaren nog fors is, stelt het college de gemeenteraad voor een zienswijze in te dienen bij de voorliggend concept kadernota.

Steeds meer (coördinerende) taken zijn in de afgelopen jaren bij de Veiligheidsregio’s komen te liggen. De gemeenteraad van de gemeente Meierijstad is van mening dat bij de overdracht van taken aan gemeenschappelijke regelingen vanuit het Rijk ook de benodigde middelen moeten worden overgedragen. En dat de kosten niet automatisch ten laste mogen komen van de deelnemende gemeenten. De gemeente Meierijstad verzoekt de voorzitter van de Veiligheidsregio Brabant-Noord het standpunt van de gemeente in gesprekken met de voorzitter van het Veiligheidsberaad dan wel met de minister van Justitie en Veiligheid naar voren te brengen en te verdedigen. Relatie met programmabegroting en/of Mijlpalen van Meierijstad Programma 1 Veiligheid

Behandeling in commissie 15 februari 2023 Ontwerpbesluit gemeenteraad -

In te stemmen met de kadernota 2024 van de Veiligheidsregio Brabant-Noord De voorzitter van de Veiligheidsregio Brabant-Noord te verzoeken in gesprekken met de voorzitter van het Veiligheidsberaad dan wel met de minister van Justitie van Veiligheid het standpunt van de gemeente Meierijstad te verdedigen ten aanzien van de overdracht van taken en de betaalbaarheid daarvan. Bij de overdracht van taken aan gemeenschappelijke regelingen moeten vanuit het Rijk ook de benodigde financiële middelen worden overgedragen. Deze kosten mogen niet automatisch ten laste komen van de deelnemende gemeenten.

Waarom naar de raad De gemeenteraad heeft een kaderstellende taak en heeft daarnaast het budgetrecht. Aanleiding Het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Brabant-Noord vraagt de deelnemende gemeenteraden op grond van artikel 34b van de Wet gemeenschappelijke regelingen hun zienswijze te geven op de Kadernota 2024. Als Veiligheidsregio Brabant-Noord werken wij met elkaar aan een veilige Brabantse leefomgeving. Dat doen we samen met inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Zo leren we als samenwerkende gemeenten met en van onze veiligheidspartners over (de aanpak van) belangrijke veiligheidsthema’s, nu en in de toekomst. Deze missie/visie vormt de basis voor het Beleidsplan 2020-2023 ‘Samen Veiliger’ van de Veiligheidsregio Brabant-Noord. Met de Kadernota 2024 wordt de beleidsperiode 2020-2023 afgerond. Gelijktijdig is het nieuwe beleidsplan op dit moment in ontwikkeling. De ambities voor het nieuwe beleidsplan zijn verkennend besproken met het bestuur. Deels wordt hier ook op geanticipeerd in deze kadernota. De kadernota 2024 volgt het huidige beleid en bevat hiervoor de (financiële) beleidsmatige uitgangspunten. Ook het huisvestingsplan 2024-2027 met de benodigde investeringen voor zover nu reeds bekend, zijn verwerkt in deze kadernota.

In het huisvestingsplan 2024-2027 is opgenomen dat er in 2024 een voorstel aan het Algemeen Bestuur voorgelegd met betrekking tot nieuwbouw/verbouw van de post Veghel. De financiële consequenties hiervan zijn nog niet inzichtelijk. Daarbij liggen nog alle mogelijkheden met betrekking tot de eigendomssituatie open. Tegelijkertijd speelt de kadernota in op nieuwe ontwikkelingen. Landelijk is geconstateerd dat het fundament van de veiligheidsregio’s moet worden versterkt, gezien de langdurige en bovenregionale crises in de praktijk. Deze versterking richt zich voornamelijk op het gebied van crisisbeheersing, inclusief informatiepositie. De veiligheidsregio’s krijgen hier vanuit het Rijk extra middelen voor. De regio’s moeten wel zelf hun basis op orde hebben. In de kadernota 2024 wordt geconstateerd dat deze basis binnen onze Veiligheidsregio op dit moment op het gebied van de informatie-organisatie nog onvoldoende is.

Zaaknummer 2261717

Pagina 2 van 9

datum 24 januari 2023

Daarom wordt een versterking voorgesteld die nu ingezet moet worden. Zo kan in de nieuwe beleidsperiode doorontwikkeld worden in aansluiting op de landelijke ontwikkelingen. Ook op het gebied van vakmanschap en paraatheid is nu een versterking nodig, omdat er in de praktijk minder vrijwilligers kunnen instromen dan uitstromen. In de kadernota zijn de (financiële) uitgangspunten opgenomen om aan het beleid en de actuele ontwikkelingen uitvoering te geven. Deze uitgangspunten worden door de Veiligheidsregio gebruikt bij het opstellen van de Programmabegroting 2024. Het college constateert dat de gevraagde bijdrage fors is en de kosten de komende jaren verder oplopen. De kadernota 2024 is in lijn met het huidige Beleidsplan 2020-2023, anticipeert op (landelijke) ontwikkelingen, houdt rekening met de nieuwe beleidsperiode vanaf 2024 en de genoemde investeringen zijn onontkoombaar. In 2019 is besloten om de huisvestingskosten over te dragen aan de Veiligheidsregio. Dat betekent een daling van de kosten op het gebied van vastgoed in de begroting van de gemeente. Echter gelet op het feit dat de kostenstijging ook de komende jaren nog fors is, stelt het college de gemeenteraad voor een zienswijze in te dienen bij de voorliggend concept kadernota. Steeds meer (coördinerende) taken zijn in de afgelopen jaren bij de Veiligheidsregio’s komen te liggen.

De gemeenteraad van de gemeente Meierijstad is van mening dat bij de overdracht van taken aan gemeenschappelijke regelingen vanuit het Rijk ook de benodigde middelen moeten worden overgedragen. En dat de kosten niet automatisch ten laste mogen komen van de deelnemende gemeenten. De gemeente Meierijstad verzoekt de voorzitter van de Veiligheidsregio Brabant-Noord het standpunt van de gemeente in gesprekken met de voorzitter van het Veiligheidsberaad dan wel met de minister van Justitie en Veiligheid naar voren te brengen en te verdedigen. Argumenten 1. De kadernota 2024 is in lijn met het huidige Beleidsplan 2020-2023, anticipeert op (landelijke) ontwikkelingen en houdt al rekening met de nieuwe beleidsperiode vanaf 2024. 1.1. De kadernota 2024 kent de bijzonderheid dat het ziet op het eerste begrotingsjaar van de nieuwe beleidsperiode, terwijl het nieuwe beleid pas eind 2023 vastgesteld wordt. Dit begrotingsjaar kan daarom gezien worden als een jaar waarin de huidige beleidsperiode wordt afgerond. De nadruk ligt hierbij op de opgaves rondom informatievoorziening en vakmanschap/paraatheid bij de brandweer. Deze opgaves zijn ook in lijn met de Strategische koers die als basis voor het nieuwe beleidsplan geldt. Daarnaast is, conform afspraak, het Huisvestingsplan 2024-2027 verwerkt in deze kadernota.

Het Algemeen Bestuur heeft geconstateerd dat de keuzes die zijn gemaakt voor de huidige beleidsperiode de juiste waren en dat er goed is geanticipeerd op (landelijke) ontwikkelingen. Langdurige crises als corona en vluchtelingen hebben gezorgd voor een versnelling in ontwikkeling en een nadrukkelijkere positionering van veiligheidsregio’s als coördinerende en uitvoerende organisaties. Dit vraagt om veerkracht en wendbaarheid. Landelijk wordt het tempo opgevoerd op het gebied van crisisbeheersing en informatievoorziening. Het Rijk speelt nadrukkelijk in op deze ontwikkeling en heeft hiervoor ook middelen beschikbaar gesteld. De besteding hiervan wordt verder uitgewerkt in het nieuwe Beleidsplan 2024-2027. In de huidige kadernota ligt de focus op het behalen en behouden van het basisniveau dat nodig is om de komende jaren de gewenste doorontwikkeling in te kunnen gaan. 2. De genoemde intensiveringen zijn onontkoombaar

Zaaknummer 2261717

Pagina 3 van 9

datum 24 januari 2023

2.1. Er worden extra middelen gevraagd voor informatievoorziening en een toekomstbestendige brandweer. Met de middelen kunnen onderdelen van het huidige beleidsplan bestendigd worden en wordt voorgesorteerd op de nieuwe beleidsperiode. Deze impulsen zijn onontkoombaar en kunnen niet uitgesteld worden tot een integrale afweging rondom het nieuwe beleidsplan. 2.2. Ten aanzien van de informatievoorziening zijn impulsen nodig om de basis op orde te krijgen en de eerste stappen te kunnen zetten naar een data gedreven organisatie. Alleen dan kan de regio voldoen aan geldende wet- en regelgeving en een bijdrage leveren aan de regionale en landelijke informatievoorziening, zoals van de regio wordt verwacht. Een ontwikkeling die hierbij relevant is, is de structurele verhoging van de Brede Doel Uitkering Rampenbestrijding (BDUR) om het fundament van veiligheidsregio’s te versterken. Landelijk is afgesproken de middelen aan te wenden voor onder andere het versterken van de informatiepositie en -systemen van de veiligheidsregio’s. De lokale versteviging die in de kadernota 2024 wordt voorgesteld moet nu opgepakt worden wil de regio geen risico’s lopen rondom informatieveiligheid en mee kunnen in de doorontwikkeling die landelijk is afgesproken en wordt gefinancierd. 2.3.

Ten aanzien van de toekomstbestendige brandweer geldt op dit moment dat er te weinig opleidingen kunnen worden aangeboden om aan de stijgende vraag te voldoen. Hierdoor kunnen er minder vrijwilligers instromen dan er uitstromen. Op termijn vormt dit een risico voor de continuïteit van de brandweerzorg. Door extra middelen kan het vakmanschap op een toekomstbestendige wijze georganiseerd worden. Dit langer uitstellen zorgt voor verlies van potentiële vrijwilligers die niet of pas laat aan de brandweeropleiding kunnen beginnen. 3. Het investeringsplan huisvesting wordt conform afspraken aangeboden 3.1. Waar het gaat om huisvesting is bij de overdracht in 2019 de keuze gemaakt om met een 4jarig huisvestings- en investeringsplan te werken. Er wordt elke vier jaar gekeken naar noodzakelijke nieuwbouw, renovatie en majeure ontwikkelingen. Hierbij is overwogen dat kosten toch komen, of het eigendom nu bij de gemeenten ligt of bij de Veiligheidsregio. Er is toen benoemd dat de structurele kosten nog enigszins zouden stijgen in de toekomst. De kostenstijgingen en ambities op duurzaamheid hebben ook invloed op de stijging van de inwonersbijdrage. Het gaat om kosten die vroeg of laat gemaakt moeten worden en die belangrijk zijn om te (blijven) voldoen aan de doelstellingen op het gebied van huisvesting en duurzaamheid.

Centraal staat de verduurzaming van een zevental kazernes, de nieuwbouw van kazernes Liempde en Drunen en de renovatie van de kazerne Berghem. Knelpunten uit de huidige periode, zijnde kazerne Oss (hogere rente) en de hoofdlocatie ’s-Hertogenbosch (gestegen bouwkosten), zijn eveneens verwerkt. 4. Het oud voor nieuw principe is niet meer houdbaar 4.1. In april 2022 heeft de Veiligheidsregio bij het aanbieden van de Programmabegroting 2023 benoemd dat het ‘oud voor nieuw’ principe haar grenzen heeft bereikt. Dit wordt nu bevestigd. Afgelopen jaren zijn een aantal structurele financiële knelpunten vanuit het principe oud voor nieuw opgelost. Het gaat om een structureel bedrag van € 660.000,-. Ook zijn een aantal financiële knelpunten met incidentele middelen opgelost (o.a. project Digitale Werkplekken € 1,5 miljoen). De Veiligheidsregio geeft nu aan dat er geen ruimte meer is. Er zijn grotere impulsen nodig dan aanvankelijk gedacht. Dit komt door een stijging van kosten (bijv. ten aanzien van huisvesting), maar ook doordat de opgave ten aanzien van informatieveiligheid een vlucht heeft genomen in de afgelopen jaren en meer vraagt van de Veiligheidsregio’s. Een uitgevoerde benchmark laat daarnaast zien dat Veiligheidsregio Brabant-Noord een van

Zaaknummer 2261717

Pagina 4 van 9

datum 24 januari 2023

de goedkoopste regio’s is, wat mede onderbouwt dat er geen ruimte meer is om binnen de eigen begroting nieuwe structurele middelen vrij te maken. Kanttekeningen 1. Er wordt een forse verhoging van de inwonerbijdrage gevraagd 1.1. De verhoging van de inwonersbijdrage die nu wordt gevraagd is fors. Er wordt in 2024 € 3,64 per inwoner extra gevraagd (excl. indexatie) om aan de onontkoombare opgaves en huisvesting invulling te kunnen geven. Hier komt de indexatie nog bij. Deze zal naar verwachting hoger zijn dan nu wordt gepresenteerd. Gemeenten worden op alle vlakken geconfronteerd met kostenstijgingen. In de toekomst kan dit leiden tot financiële knelpunten die ook gevolgen kunnen hebben voor de gemeentelijke bijdrage aan de Veiligheidsregio. Dat er geen ruimte meer is om binnen de eigen begroting van de regio mogelijke tegenvallers of impulsen op te vangen baart zorgen.’ 2. Het is belangrijk dat de Veiligheidsregio de basis op orde heeft en houdt 2.1 In deze kadernota wordt een flinke versteviging gevraagd om de basis op orde te krijgen (informatieveiligheid) en houden (brandweeropleidingen). Dit heeft deels te maken met nieuwe of versnelde ontwikkelingen in de afgelopen jaren. Tegelijkertijd laat de benchmark zien dat de regio nog altijd onder gemiddeld is gefinancierd. Het is een vereiste dat de Veiligheidsregio de basis op orde heeft.

Een omslag is hierin nodig, zodat de regio structureel op niveau kan blijven. Dit geeft ruimte voor de regio om niet alleen op gemiddeld niveau te komen, maar daar ook te blijven. Dit zal voor gemeenten inhouden dat er, naast deze onontkoombare impuls, richting het nieuwe beleidsplan ook rekening gehouden moet worden met mogelijke impulsen voor de nieuwe periode en de financiële vertaling hiervan via de gemeentelijke bijdragen. Dit zal onderwerp van gesprek zijn in de meerjarige integrale beleidsafweging rondom het nieuwe beleidsplan 2024-2027. 3. Onzekerheid kostenstijgingen 3.1. De Veiligheidsregio vraagt aandacht voor de extreme prijsstijgingen van dit moment die gevolgen kunnen hebben in 2023. Dit kan mogelijk leiden tot forse tekorten. Als dit aan de orde is zal het bestuur met een passend voorstel komen. Over de verdere toekomst en gevolgen voor het begrotingsjaar 2024 is nu nog geen inschatting te maken. Communicatie Het standpunt van de gemeente Meierijstad ten aanzien van de kadernota 2024 wordt kenbaar gemaakt aan de secretaris van Veiligheidsregio Brabant-Noord zodat dit betrokken kan worden bij de besluitvorming door het Algemeen Bestuur op 23 maart 2023. Participatie Alle gemeenteraden krijgen de gelegenheid hun zienswijze te geven op de concept-kadernota 2024.

Duurzaamheid In het Beleidsplan 2020-2023 van de Veiligheidsregio is de ambitie ‘samen duurzaam’ opgenomen. In 2021 is deze ambitie uitgewerkt in een programma dat op dit moment uitgevoerd wordt en is gericht op een duurzame toekomst in 2040. De duurzaamheids-

Zaaknummer 2261717

Pagina 5 van 9

datum 24 januari 2023

ambities zijn in deze kadernota nadrukkelijk verwerkt in het huisvestingsplan, waar bij renovatie en nieuwbouw ook de duurzaamheidsambities toegepast worden. Financiën De concept kadernota bevat voorstellen die gevolgen hebben voor de gemeentelijke bijdrage van 2024 tot en met 2027. Het gaat om voorstellen om beleid te bestendigen en onvermijdelijke ontwikkelingen door te voeren. Daarnaast is het huisvestingsplan 2024-2027 in deze kadernota opgenomen. Op pagina 16 van de kadernota is hier een samenvattend overzicht van opgenomen. Er wordt daarnaast uitgegaan van een gemiddelde loon- en prijsindexatie van 3,21% voor de VRBN (excl. GHOR) en 6,51% voor de GHOR voor 2024. In maart 2023 volgen de definitieve indexcijfers. Deze zijn dan de basis voor de nieuwe Programmabegroting 2024. Gezien de huidige inflatiecijfers ligt het in de lijn der verwachting dat de uiteindelijke indexering bij de begroting hoger uitvalt. De gemeentelijke bijdragen in 2024 (incl. indexatie) bedragen: Bijdrage gemeenten

Bijdrage per inwoner

VRBN (exl. GHOR en BZ)

€ 44.685.887

€ 67,25

GHOR

€ 751.853

€ 1,13

Bevolkingszorg

€ 768.806

€ 1,19

Totaal

€ 46.206.546

€ 69,57

Ten opzichte van de inwonersbijdragen in 2023 betekent dit een stijging van € 5,74 incl. indexatie (€ 3,64 excl. indexatie) in 2024 oplopend tot € 7,59 in 2027. Samenvattend geeft dit meerjarig het volgende beeld: 2024

2025

2026

2027

Bestendiging beleid/ onvermijdelijke ontwikkelingen

€3,64

€3,87

€4,36

€5,49

Indexering 2024

€2,10

€2,10

€2,10

€2,10

Indexering vanaf 2025

-

pm

pm

pm

Totale verhoging van de inwonerbijdrage

€5,74

€5,97

€6,46

€7,59

De bijdrage van de gemeente Meierijstad voor het jaar 2024, gebaseerd op het aantal van 82.613 inwoners bedraagt € 5.747.529.

Zaaknummer 2261717

Pagina 6 van 9

datum 24 januari 2023

In de meerjarenbegroting van de gemeente Meierijstad is op basis van de begroting 2023 van VRBN een structureel bedrag opgenomen van € 5.249.496. De vertaling van de kadernota 2024 geeft dus een extra bedrag van € 498.033. Een deel van dit bedrag heeft betrekking op nieuw beleid/extra ontwikkelingen die in de kadernota 2024 zijn opgenomen. Dit is een bedrag van € 2.420.000 voor de gehele Veiligheidsregio Brabant-Noord. Omgerekend is dat een bedrag van € 3,64 per inwoner. Voor de gemeente Meierijstad betekent dit een extra bedrag van € 300.711. Hiervoor is geen dekking aanwezig en zal als extra last verwerkt moeten worden bij de begroting 2024 van de gemeente Meierijstad. De overige toename van € 197.322 (€ 498.033 -/- € 300.711) is ontstaan vanwege loon- en prijsontwikkelingen. Deze toename kan gedekt worden uit de stelpost prijzen (FCL 9610-38902).

Rechtsbescherming Niet van toepassing Monitoring en evaluatie Monitoring vindt plaats ten tijde van de behandeling van de begroting 2024 en de jaarrekening. Planning - Uiterlijk 16 maart 2023 indienen zienswijze; - Besluitvorming AB VRBN op 23 maart 2023.

Zaaknummer 2261717

Pagina 7 van 9

datum 24 januari 2023

Bijlage(n) 1. 2. 3.

Zienswijzebrief Veiligheidsregio Brabant-Noord Concept kadernota 2024 Presentatie Kadernota op hoofdlijnen

Onderliggende documenten Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van de gemeente Meierijstad, De secretaris, De burgemeester,

Drs. M.G.C. Wilms –Wils RA

Zaaknummer 2261717

ir. C.H.C. van Rooij

Pagina 8 van 9

datum 24 januari 2023

De raad van de gemeente Meierijstad, Gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 24 januari 2023 Gelet op artikel 34b van de Wet gemeenschappelijke regelingen

Besluit gemeenteraad: - In te stemmen met de kadernota 2024 van de Veiligheidsregio Brabant-Noord - De voorzitter van de Veiligheidsregio Brabant-Noord te verzoeken in gesprekken met de voorzitter van het Veiligheidsberaad dan wel met de minister van Justitie van Veiligheid het standpunt van de gemeente Meierijstad te verdedigen ten aanzien van de overdracht van taken en de betaalbaarheid daarvan. Bij de overdracht van taken aan gemeenschappelijke regelingen moeten vanuit het Rijk ook de benodigde financiële middelen worden overgedragen. Deze kosten mogen niet automatisch ten laste komen van de deelnemende gemeenten. Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 2 maart 2023 De raad voornoemd, De griffier,

De voorzitter,

A.F.J. Franken MSc

ir. C.H.C. van Rooij

Zaaknummer 2261717

Pagina 9 van 9

datum 24 januari 2023