Raadsvoorstel gebiedsaanpak windenergie zoekgebied Rooise/Schijndelse Heide

Datum raad

13 november 2025

Datum college

16 september 2025

Zaaknummer

2926401

Portefeuille

Werk, jeugd, kunst en cultuur en energie M.H.B. Roozendaal

Onderwerp

Gebiedsaanpak windenergie zoekgebied Rooise/Schijndelse heide ten westen Schijndelseweg

Samenvatting In 2023 is bij de besluitvorming over het beleidskader duurzame energie opwek (2023) de conclusie van de planMER overgenomen. Deze hield in dat binnen het grondgebied van Meierijstad voorlopig geen nieuwe wind zoekgebieden aangewezen konden worden vanwege beperkingen door de defensieradar op Volkel. De gemeenteraad besloot toen het zogeheten planmilieueffectrapport (planMER) te pauzeren, maar wel de onderzochte zoekgebieden uit dat traject als basis te gebruiken voor eventuele toekomstige ontwikkelingen rondom de radarproblematiek. Inmiddels zijn er nieuwe ontwikkelingen voor het zoekgebied Rooise/Schijndelse heide ten westen Schijndelseweg. Voor dit gebied zijn nu positieve radartoetsen uitgevoerd. Dat komt o.a. door de ontwikkeling van nieuwe type turbines, wijzigingen in radartoetsing en verschillende plaatsingsvarianten in het zoekgebied. Daarom wordt de raad gevraagd een uitspraak te doen of er vervolgstappen moeten worden gezet over windenergie in dit zoekgebied. Relatie met programmabegroting en/of Mijlpalen van Meierijstad Volksgezondheid en Duurzaamheid Behandeling in commissie 23 oktober 2025 Ontwerpbesluit gemeenteraad 1. In te stemmen om de mogelijkheden rondom een windpark verder te verkennen voor het zoekgebied Rooise/Schijndelse heide ten westen van Schijndelseweg. 2.

Het opstarten van de herijking van de plan-MER voor dit gebied, waarin de milieueffecten worden beoordeeld. 3. Het opstarten van een gebiedsaanpak voor wind in het plangebied, waarin specifiek aandacht is voor: de (on)mogelijkheden voor windenergie in relatie tot de ruimtelijke opgaves in het gebied, randvoorwaarden waar windturbines gerealiseerd kunnen worden en de vervolgstappen die hierin moeten worden genomen.

Waarom naar de raad In 2023 is het beleidskader duurzame energie opwek voor onze gemeente vastgesteld. In het beleidskader is de voorlopige conclusie opgenomen dat er op dat moment geen grootschalige windturbine projecten mogelijk zijn binnen de gemeente Meierijstad vanwege radarverstoring. Hierbij is besloten: In te stemmen met het pauzeren van de PlanMER, maar de nadere specificering van windzoekgebieden in de gemeente, zoals onderzocht in de onderzoeken voor de PlanMER, over te nemen voor het geval de wetgeving rondom radarproblematiek wijzigt: [waarbij onder lid] c. Het zoekgebied Rooise/Schijndelse heide ten westen van de Schijndelseweg (2) als geschikt voor de toepassing van windturbines aan te wijzen. Met de vaststelling is daarbij aangegeven dat wanneer er de inzichten rondom wind veranderen, het beleidskader uitgebreid moet worden met een planMER en een nader uitgewerkt beleidskader zoals bij zon, wat voorgelegd wordt aan de gemeenteraad. In de afgelopen jaren zijn ontwikkelaars op eigen initiatief verdergegaan met onderzoek naar de radar (on)mogelijkheden. Hierbij is aangetoond dat er door een ander rekenmodel bij TNO en nieuwe turbines toch mogelijkheden zijn binnen Meierijstad binnen het zoekgebied Rooise/Schijndelse heide ten westen van de Schijndelseweg.

Op basis hiervan heeft een door de gemeente in de arm genomen adviesbureau een second opinion uitgevoerd en de resultaten bevestigd dat de defensieradar geen beperking voor dit zoekgebied hoeft te vormen. Gezien het vigerende raadsbesluit zijn er op dit moment nog geen verdere stappen gezet/onderzoeken gedaan. Eerst wordt een nieuw besluit gevraagd om de mogelijkheden van wind verder te onderzoeken ofwel af te houden. Eerder genomen besluiten Vaststelling beleidskader “Duurzame energie opwek” 25 mei 2023. Aanleiding Gemeente Meierijstad heeft als doelstelling om in 2050 een CO2-neutrale, leef- en werkomgeving te zijn (Duurzaamheidsvisie 2018 en Toekomstvisie, 2025). In het beleidskader “Duurzame energie opwek”, dat in 2023 is vastgesteld1 is deze opgave nader uitgewerkt. Hierbij is op basis van verkennende studies door TNO destijds geconcludeerd dat “de mogelijkheden van windturbines voorlopig beperkt bleken tot het project Veghel Wind(t)” vanwege radarverstoring. Dit was op basis van de stand van de techniek op dat moment. Specifiek de techniek van de radar en de wettelijke normen. In het raadsvoorstel dat voorgelegd is bij de besluitvorming van het beleidskader en in het beleidskader zelf is benoemd dat Meierijstad niet volledig afziet van windenergie. Wanneer er in de toekomst wel mogelijkheden blijken te zijn, zal het dossier opnieuw geopend worden.

Op 20 augustus 2024 is door het college besloten om de mogelijkheden voor windenergie verder te onderzoeken door middel van een verkennende notitie. Dit is een van de elementen waar dit raadsvoorstel op gebaseerd is. In navolging op wat het college toen heeft besloten, hebben we 1 Beleidskader Duurzame energie opwek in Meierijstad

Zaaknummer 2926401

Pagina 2 van 8

datum 13 november 2025

gemerkt dat de techniek sneller verandert dan verwacht. De gemeente heeft kennisgenomen van positieve radartoetsen aangevraagd door twee ontwikkelaars voor windenergie in het zoekgebied Rooise/Schijndelse heide ten westen van de Schijndelseweg. Op basis hiervan heeft een door de gemeente in de arm genomen adviesbureau een second opinion uitgevoerd en de resultaten bevestigen dat de defensieradar geen beperking voor dit zoekgebied hoeft te vormen. Gezien het vigerende raadsbesluit zijn er op dit moment nog geen verdere stappen gezet/onderzoeken gedaan. Eerst wordt een nieuw besluit gevraagd. In augustus is daarom een raadsinformatiebrief2 verstuurd waarin is aangekondigd dat het college voornemens is de aanpak voor de Rooise/Schijndelse heide ten westen van de Schijndelseweg voor te leggen aan de raad ter besluitvorming. Onderhavig raadsvoorstel voorziet in dit besluit. Argumenten 1.1 Windenergie is een waardevolle aanvulling voor de duurzame energieopwekking De vraag naar elektriciteit groeit sterk door de elektrificatie van sectoren zoals mobiliteit, industrie en woningbouw. Tegelijkertijd staat het elektriciteitsnet onder druk, waardoor projecten worden vertraagd en de leveringszekerheid onder spanning komt te staan. Naar verwachting zullen energieprijzen stijgen, wat gevolgen heeft voor de betaalbaarheid van energie voor inwoners en bedrijven.

Lokale productie van energie en eigendom van lokale productie kan een rol spelen in het borgen van betaalbaarheid. Duurzame energiebronnen zoals zon en wind zijn niet alleen de goedkoopste vormen van opwekking, maar vullen elkaar ook goed aan. Waar zonne-energie vooral in de zomer piekt, leveren windturbines juist in de winter een belangrijke bijdrage. Door lokaal windenergie op te wekken, kunnen we als gemeente bijdragen aan een robuuste en betaalbare energiemix. Deze benadering sluit aan bij de toekomstvisie van Meierijstad, waarin duurzaamheid, economische vitaliteit en leefbaarheid hand in hand gaan. Een koppeling met bedrijventerrein Duin is voorstelbaar, zeker gezien de huidige netcongestie in dat gebied. Windenergie kan hier bijdragen aan een stabielere energievoorziening voor lokale bedrijven waardoor uitbreiding of nieuwvestiging makkelijker wordt. Binnen het zoekgebied wordt uitgegaan van maximaal zes windturbines. Het alternatief – 65 tot 80 hectare zon op land (afhankelijk van o.a. positionering) vraagt aanzienlijk meer ruimte en heeft andere ruimtelijke en ecologische consequenties.

1.2 Zoekgebied RooiseSchijndelse heide ten westen van de Schijndelseweg is de enige geschikte zoeklocatie voor wind onder de huidige provinciale verordening Tegelijkertijd met het vaststellen van het beleidskader Duurzame energie opwek, is de PlanMER gepauzeerd, maar is de nadere specificering van de windzoekgebieden wel overgenomen in het beleidskader duurzame energie opwek (2023) voor het geval de wetgeving verandert. Hierbij is er één zoekgebied dat aangemerkt is als ‘geschikt’. Dit is het gebied Rooise/Schijndelse heide ten 2 https://meierijstad.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/24530692-f4e6-4907-81ec-

c8fc2b349a35?documentId=46611d90-2619-4247-a484aeaee6a65dde&agendaItemId=bad99625-29da-4410-8ff9-4b107b695471

Zaaknummer 2926401

Pagina 3 van 8

datum 13 november 2025

westen van de Schijndelseweg. De positieve radartoetsing gaat enkel over dit zoekgebied. Omdat het gaat om één zoekgebied is het advies om de verdere verkenning enkel op dit gebied te focussen. 2.1 Als eerste vervolgstap is een update van de planMER op basis van bestaande wet/regelgeving verstandig De planMER bij het besluit uit 2023 is opgesteld in september 2022 en gebaseerd op toen geldende wet- en regelgeving. Een actualisatie, inclusief een doorkijk naar verwachte regelgeving en planning voor zo'n project, is aan te raden om de mogelijke impact op het zoekgebied goed in beeld te krijgen.

3.1 Waarom geen nieuw beleidskader? Omdat het gaat om één zoekgebied is het advies om geen separaat beleidskader op te stellen. Dit is het advies dat bij de second opinion is gevoegd vanuit het adviesbureau. Door deze focus zien we dat er beter gefocust kan worden op het daadwerkelijke gebied. Hierdoor verwachten we alle betrokken stakeholders beter mee te kunnen nemen in het proces en uiteindelijk ook een betere kwaliteit te kunnen leveren (onafhankelijk van de uitkomst) dan wanneer we dit voor de gehele gemeente zouden doen. Een gebiedsaanpak is in deze niets anders dan een reguliere beleidsaanpak met dezelfde randvoorwaarden echter gericht op een beperkt stukje grondgebied van de gemeente. Het resultaat zal hierdoor niet wijzigen. Bovendien geeft een gebiedsaanpak meer mogelijkheden om gebiedsgericht te werken. De specifieke invulling van de gebiedsaanpak zal met nader onderzoek verder uitgewerkt worden. 3.2 Duidelijkheid voor inwoners en initiatiefnemers Door vooraf randvoorwaarden te formuleren waaronder windturbines mogelijk zijn, ontstaat er duidelijkheid voor alle betrokkenen. Dit voorkomt ad-hoc besluitvorming en biedt houvast voor toekomstige initiatieven. De vervolgstappen worden eveneens inzichtelijk gemaakt, wat bijdraagt aan een transparant proces.

3.3 Participatie en draagvlak Een gebiedsgerichte benadering biedt ruimte voor gerichte participatie van bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties binnen het betreffende gebied. Dit vergroot de kans op lokaal draagvlak en versterkt de kwaliteit van de besluitvorming. Kanttekeningen 1.1 Windenergie heeft impact in de directe omgeving van het zoekgebied. Het is bekend dat de opwekking van windenergie impact heeft op de directe omgeving. Zo is er geluidsoverlast bij inwoners die daar dichtbij wonen. Maar ook is er een ecologische impact, zoals het beïnvloeden van vogel- en vleermuispopulaties. Dit is extra van toepassing op het zoekgebied, wat voor een deel ook als weidevogelgebied is aangeduid. In de verdere verkenning zal moeten worden geborgd dat de kwaliteit van de milieu-en leefomgeving voldoende wordt geborgd. Hiervoor zal o.a. de planMER een update moeten krijgen op basis van de bestaande wet-/regelgeving en inzichten. Waardoor de milieueffecten van de beleidskeuzes inzichtelijk worden.

Zaaknummer 2926401

Pagina 4 van 8

datum 13 november 2025

1.2 Duiding toekomstbeeld gebied In het gebied zijn sinds 2023 al enkele nieuwe ontwikkelingen geweest. Onder andere de ingebruikname van de flexwoningen aan de Bremweg, maar ook de ontwikkeling van woningbouwlocatie Grote Braak Inwoners hebben aangegeven dat er hierdoor onduidelijkheid bestaat over wat het toekomstbeeld is voor dit gebied. Met het heropenen van het winddossier wordt er mogelijk nog een ruimteclaim op het gebied toegevoegd. Het is verstandig om te kijken welke initiatieven er in de breedte in het gebied spelen, wat hier de mogelijke impact van windmolens op kan zijn. Op basis van deze analyse is het uiteindelijk een bestuurlijke afweging welke initiatieven wel/niet binnen de visie op dit gebied passen. Daarom is het voorstel om te starten met nader onderzoek op basis van de huidige wet/regelgeving en inzichten. Wanneer hier onmogelijkheden uit naar voren komen geeft dit een duidelijker signaal aan inwoners dan enkel een besluit om geen windmolens toe te staan zonder verdere onderbouwing. Hierbij kan als voorbeeld worden gedacht aan het proces rondom het zoekgebied Wijboschbroek voor windturbines vanaf 2019 en de afsluiting hiervan in 2023 met een onderbouwde redenering waarom dit gebied niet geschikt is.

1.3 Onzekerheid landelijke regelgeving windenergie Ten tijde van de besluitvorming in 2023 over het beleid voor duurzame opwek was reeds bekend dat landelijke regelgeving voor windenergie op land in ontwikkeling was. Tot op heden is hierover echter nog geen definitief besluit genomen. Het huidige kabinet heeft de intentie uitgesproken om een afstandsnorm vast te stellen, maar de precieze invulling daarvan is afhankelijk van de uitkomsten van de verkiezingen en het daaropvolgende rijksbeleid. Gezien deze onzekerheid is het op dit moment niet wenselijk dat de gemeente zelfstandig een norm vaststelt. Het is verstandiger om eerst de voorgestelde beleidsstappen te doorlopen en parallel daaraan de landelijke besluitvorming nauwgezet te volgen. In de verdere planning dient rekening te worden gehouden met mogelijke wijzigingen in het rijksbeleid, zodat hier tijdig op kan worden geanticipeerd. 1.4 Geen verdere verkenning betekent niet automatisch geen windturbines in het gebied Niet instemmen met verdere voortgang betekent niet automatisch dat er geen windturbines mogelijk zijn. Het besluit uit 2023 geeft expliciet aan dat ontwikkeling in dit gebied niet mogelijk is vanwege de radartoetsing. Hier zijn we nu door de tijd ingehaald.

Niet instemmen met deze aanpak betekent dat initiatiefnemers alsnog een vergunning aan kunnen vragen zonder dat hier een verder kader aan gekoppeld is, wat met dit voorstel wel het geval zou zijn. 1.5 Kleine windturbines blijven altijd mogelijk De mogelijkheid voor kleine windturbines (niet meer dan 25 meter) blijft, omdat deze voorwaarden zijn opgenomen en besloten in het vastgestelde beleidskader duurzame opwek (2023). Communicatie Het raadsbesluit wordt via de gebruikelijke communicatiekanalen gecommuniceerd. Participatie Voorafgaand de raadsvergadering, is op 30 september 2025 een inloopavond georganiseerd.

Zaaknummer 2926401

Pagina 5 van 8

datum 13 november 2025

Tijdens deze avond hebben medewerkers van de gemeente de inwoners geïnformeerd. De stand van zaken, het proces en hoe ze hieraan kunnen deelnemen zijn hier toegelicht. Een sfeerverslag van de inloopavond wordt nagestuurd Dit is gedaan vanuit de werkwijze rondom het opwekbeleid in 2023 waarbij we inwoners en belangstellenden op tijd en transparant in blijven lichten. Verder zal communicatie en participatie een continu onderdeel blijven van verdere voortgang om stakeholders hierbij te betrekken.

Duurzaamheid Heeft je voorstel invloed op de Meierijstadse duurzaamheidsdoelen? Doel

Toelichting

Positieve invloed

Negatieve invloed

CO2-neutraal

Fossielvrij door besparen Meer lokale duurzame en duurzame warmte en opwek door windenergie. opwek MVO Eerlijke en duurzame handel en bedrijfsvoering Circulair Minder CO2-uitstoot en Een groot deel van de gebruik van materialen materialen van een door kringlopen te sluiten windmolen kan gerecycled worden. Het staal, de fundering of elektrische onderdelen. Schone lucht Gezondheidswinst door Windturbines wekken Het is nog steeds niet minder schadelijke stroom op zonder lucht te geheel duidelijk wat het uitstoot vervuilen. effect van windturbines zijn op de gezondheid van omwonenden. Klimaatbestendig Mensen en omgeving bestand tegen extremer weer Biodiversiteit Behoud soorten is Mogelijk negatieve verplicht, verbetering ecologische impact – dit waar mogelijk moet nader onderzocht worden. Heb je alternatieven overwogen of belangen Alternatief hiervoor is dat er meer zon op land afgewogen? geplaatst moet worden, of er moet minder energie in de gemeente verbruikt worden om de doelstelling van 2050 CO2/energieneutraal te behalen.

Zaaknummer 2926401

Pagina 6 van 8

datum 13 november 2025

Financiële toelichting Aan de actualisatie van planMER zijn kosten verbonden, deze kosten kunnen worden gedekt uit het duurzaamheidsbudget. Planning Nadat er is besloten of dat er verdere uitwerking op windenergie zal plaatsvinden, kan gestart worden met de planMER procedure en commissie mer. Deels separaat hieraan kan worden gewerkt aan het vaststellen van de randvoorwaarden en een uitwerking van de gebiedsaanpak. Dit zal zeker tot in 2026 doorlopen.

Rechtsbescherming Niet van toepassing Monitoring en evaluatie Niet van toepassing Bijlagen 1. Second opinion 2. Sfeerverslag (nagestuurd)

Onderliggende documenten Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van de gemeente Meierijstad, De secretaris, De burgemeester,

Drs. M.J.M. Meertens

Zaaknummer 2926401

ir. C.H.C. van Rooij

Pagina 7 van 8

datum 13 november 2025

De raad van de gemeente Meierijstad, Gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 16 september 2025 Besluit gemeenteraad: 1 In te stemmen om de mogelijkheden rondom een windpark verder te verkennen voor het zoekgebied Rooise/Schijndelse heide ten westen van Schijndelseweg. 2 Het opstarten van de herijking van de plan-MER voor dit gebied, waarin de milieueffecten worden beoordeeld. 3 Het opstarten van een gebiedsaanpak voor wind in het plangebied, waarin specifiek aandacht is voor: de (on)mogelijkheden voor windenergie in relatie tot de ruimtelijke opgaves in het gebied, randvoorwaarden waar windturbines gerealiseerd kunnen worden en de vervolgstappen die hierin moeten worden genomen.

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 13 november 2025 De raad voornoemd, De griffier,

De voorzitter,

drs. K.J.H.A. van Oort

ir. C.H.C. van Rooij

Zaaknummer 2926401

Pagina 8 van 8

datum 13 november 2025