Raadsinformatiebrief: Meicirculaire 2021

Raadsinformatiebrief

Datum

6 juli 2021

Zaaknummer

1948394240

Portefeuille

Economie, financiën, ruimtelijke ordening J.H.M. Goijaarts

Onderwerp

Meicirculaire 2021

Behandeling in commissie Niet van toepassing Kennisnemen van: De uitkomst van de meicirculaire 2021 Aanleiding Onlangs is de meicirculaire 2021 ontvangen. In dit voorstel wordt duidelijkheid verschaft over de verschillen tussen de meicirculaire 2021 van de algemene uitkering voor de jaren 2021 tot en met 2025 ten opzichte van de maartcirculaire 2021. De gevolgen voor het jaar 2021 worden verwerkt in de 2e bestuursrapportage 2021. De gevolgen voor de jaren 2022 en verder worden verwerkt in de begroting 2022 van de gemeente Meierijstad. Kernboodschap De meicirculaire is de belangrijkste circulaire van het gemeentefonds. In de meicirculaire 2021 wordt inzicht gegeven in de nieuwe accresontwikkelingen, loon- en prijsontwikkelingen en overige meldingen. Aanvankelijk zou dit een versie worden met veel mutaties door de vertaling van het nieuwe verdeelstelsel met ingangsjaar 2022. Dat is echter een jaar doorgeschoven. Voor nu blijft een reguliere circulaire over. De belangrijkste mutatie is de incidentele compensatie voor 2021 met betrekking tot de extra kosten jeugdhulp van landelijk € 493 miljoen. In deze circulaire is geen rekening gehouden met de inmiddels aangekondigde incidentele compensatie 2022 voor een bedrag van landelijk € 1,3 miljard. De definitieve verdeling vindt plaats bij de septembercirculaire 2021.

Uitgangspunten oormerken van middelen uit algemene uitkering Bij de uitgangspunten van de begroting 2021 is voorgesteld om de volgende werkwijze te hanteren voor het oormerken van middelen uit de algemene uitkering: 

Nieuwe middelen voor een bepaald taakveld reserveren we binnen het taakveld algemene uitkering tot de eerstvolgende kadernota/programmabegroting. Op basis van



een apart voorstel vindt onderbouwing plaats waarom het geld nodig is binnen het taakveld. Bij de kadernota/programmabegroting vindt dan integrale afweging plaats. Middelen kunnen dan ingezet worden voor het betreffende taakveld of toegevoegd worden aan de algemene middelen van de gemeente. Bij een verhoging/verlaging van bestaande middelen die geoormerkt zijn ook de verhoging/verlaging oormerken.

In onderstaande tabel zijn de mutaties van de meicirculaire verwerkt. Vervolgens worden per onderdeel de mutaties toegelicht.

Zaaknummer 1948394240

Pagina 2 van 8

datum 6 juli 2021

Mutaties meicirculaire 2021 Accresontwikkeling Ontwikkeling uitkeringsbasis Oveige mutaties uitkeringsfactor Hoeveelheidsverschillen Plafond BTW-compensatiefonds, afrekening 2020 Woz waardering en aanpassing rekentarieven Woz waarden mutaties Aanpak problematiek jeugdzorg (verdeling landelijk € 613 mln ) verdringing en lichte jeugdzorgproblematiek in jeugdzorg (landelijk € 228) POH jeugd GGZ (landelijk € 10) POH wachttijden specialistische jeugdzorg (landelijk € 200) VNG (landelijk € 55) Specifieke uitkering diverse gemeenten en instanties (landelijk € 120) Totaal aanpak jeugd problematiek Compensatieregeling Voogdij/18+ Ketensystemen Jeugd Rijksvaccinatieprogramma menigokokken Rijksvaccinatieprogramma informed consent Prenataal huisbezoek door jeugdgezondheidszorg Kinderopvang toezicht en handhaving Handhaving energielabel C kantoren Handelsregister Wet Open Overheid (structureel) Wet Open Overheid (incidenteel 2022 tm 2026) Versterking gemeentelijke antisdiscriminatievoorziening Maatschappelijke begeleiding statushouders Armoedebestrijding kinderen Inburgering IU Participatie IU Voogdij 18+ IU Corona Herorientatie zelfstandigen (DU) corona Jeugd aan zet (DU) corona wintereditie Corona

2021 870.074 -14.501 19.433 377.032 -167.092

2022 -495.617 1.557.655 -141.605 -121.290

2023 -988.028 1.611.677 -133.139 -157.425

2024 -1.415.928 1.612.196 -126.172 -313.049

2025 -1.535.557 1.472.452 -77.128 -313.009

532.498 -665.849

533.637 -665.849

536.296 -778.110

538.953 -890.370

-32.343 -1.529 17.594

-32.784 -1.550 18.096

-33.281

-33.971

18.637

19.023

19.190 1.299 8.046 -4.139 74.068 87.619 33.115

19.451 1.317 8.155

19.765 1.339 8.279

20.191 1.368 8.450

93.755 88.812 33.566

114.034 90.160 34.076

135.482 92.028 34.782

22.125 50.342 360.846 635.339

22.125 27.375 365.715 635.339

22.125 17.734 344.774 635.339

22.125 6.996 338.049 635.339

1.937.363

1.480.246

788.214

475.202

-59.334

-45.649

-78.813

-164.702

-32.343 -1.529 17.594

-32.784 -1.550 18.096

-33.281 0 18.637

-33.971 0 19.023

19.190 8.046 74.068 87.619 33.115

19.451 8.155 93.755 88.812 33.566

19.765 8.279 114.034 90.160 34.076

20.191 8.450 135.482 92.028 34.782

954.199 41.872 836.980 0 0 1.833.051 26.714 -1.503 17.028 3.050

7.903 -4.066

32.527 87.690 -446 411.353 32.009 33.629 10.000 43.629

Totaal toename algemene uitkering meicirculaire 2021

3.573.883

Te oormerken middelen Loon- en prijsontwikkeling verdringing en lichte jeugdzorgproblematiek in jeugdzorg (landelijk € 228) POH jeugd GGZ (landelijk € 10) POH wachttijden specialistische jeugdzorg (landelijk € 200) Aanwending 1e berap dekking autonome groei Totaal aanpak jeugd problematiek

954.199 41.872 836.980 -377.755 1.455.296

Compensatieregeling Voogdij/18+ Ketensystemen Jeugd Rijksvaccinatieprogramma menigokokken Rijksvaccinatieprogramma informed consent Prenataal huisbezoek door jeugdgezondheidszorg Handhaving energielabel C kantoren Wet Open Overheid (structureel) Wet Open Overheid (incidenteel 2022 tm 2026) Versterking gemeentelijke antisdiscriminatievoorziening Maatschappelijke begeleiding statushouders Armoedebestrijding kinderen Inburgering IU Participatie IU Re-integratie klassiek deel Voogdij 18+ IU Herorientatie zelfstandigen (DU) corona Jeugd aan zet (DU) corona wintereditie Totaal te oormerken middelen

26.714 -1.503 17.028 3.050 7.903

32.527 87.690

netto-resultaat meicirculaire 2021 Extra ozb bijgeraamd kadernota 2022 Na correctie OZB

-446 411.353 65.112 32.009 33.629 10.000 2.180.360

22.125 50.342 360.846 -25.856 635.339

22.125 27.375 365.715 -28.120 635.339

22.125 17.734 344.774 -29.536 635.339

22.125 6.996 338.049 -30.499 635.339

1.189.221

1.204.286

1.163.293

1.083.293

1.393.523

748.142

275.960

-375.079 112.000 -263.079

-608.091 224.000 -384.091

Accres ontwikkeling De accressen 2020 en 2021 zijn vastgeklikt op het niveau van de meicirculaire 2020. De accressen vanaf 2022 zijn bijgewerkt op basis van de huidige normeringsmethodiek (samen de trap op en samen de trap af) en hebben een dalend verloop. Landelijke bedragen 2022 - € 126,5 mln., 2023 – € 127,4 mln., 2024 - € 111,3 mln.

Zaaknummer 1948394240

Pagina 3 van 8

datum 6 juli 2021

en 2025 - € 30,7. De bedragen zijn structureel en cumuleren dus. Oorzaken hiervan zijn een dalende loon- en prijsontwikkeling en vanaf 2023 een dalende rente en dalende EU-afdrachten. Voor Meierijstad betekent dit een nadeel vanaf 2022 van -/- € 495.617,- oplopend tot -/- € 1.535.557,- in 2025. Als gevolg van de aanpassing van het accres worden ook de verwachte stelposten voor loon- en prijsontwikkelingen zoals deze zijn opgenomen in de begroting van Meierijstad bijgesteld Ontwikkeling uitkeringsbasis Door de continue bijstellingen van de aantallen vindt er bij iedere circulaire een aanpassing van de uitkeringsfactor plaats. De uitkeringsbasis heeft ten opzichte van de septembercirculaire een dalende tendens. De oorzaak is dalende aantallen bijstandsontvangers omdat de instroom door corona meevalt. Verder dalende inwoners en jongeren. Een dalende Q (aantal) leidt tot een stijging van P (uitkeringsfactor). Overige mutaties uitkeringsfactor Het betreft mutaties die betrekking hebben op de verdeelreserve afrondingen en uitnamen t.b.v. mutaties in de maatstaven. Hoeveelheidsverschillen Naast de mutaties die worden veroorzaakt door wijziging in de maatstafgewichten en de wegingsfactoren als gevolg van beleidsmatige maatregelen, wordt een deel veroorzaakt door aangepaste basisgegevens. Afrekening 2020 plafond BTW compensatiefonds Het BCF-plafond bedraagt € 3,162 miljard voor 2020.

Als de gezamenlijke declaraties onder het plafond blijven wordt het verschil in het gemeentefonds gestort. In de septembercirculaire ging men nog uit van een onderschrijding van € 96,6 miljoen (bedrag voor Meierijstad € 383.616). Nu vindt de afrekening 2020 plaats voor een bedrag van € 96 miljoen. Voor Meierijstad betekent dit een incidenteel voordeel van € 377.032,-. WOZ waarden mutaties en WOZ-waardering en aanpassing rekentarieven Op basis van informatie van het CBS met betrekking tot de WOZ-waarden voor woningen en nietwoningen en het hanteren van de marktontwikkeling volgens de Waarderingskamer zijn de WOZwaarden in de algemene uitkering verhoogd. De WOZ-waarden is een negatieve component in de algemene uitkering. De rekentarieven hiervoor zijn ook aangepast. Daarnaast zijn de waarden aangepast op basis van nieuwe overzichten en prognoses. Per saldo levert dit een nadeel op van -/- € 167.092 in 2021 aflopend tot een nadeel van -/- € 127.417 in 2025. Bij deze berekening is rekening gehouden met de in de kadernota opgevoerde nadeel algemene uitkering in relatie tot de areaaluitbreiding bij de OOZB verhoging in 2024 en 2025. Aanpak problematiek jeugdzorg Het rijk stelt dit jaar € 613 miljoen beschikbaar voor acute problematiek in de jeugdzorg. Van dit bedrag wordt € 493 miljoen beschikbaar gesteld via de algemene uitkering.

Daarnaast wordt € 120 miljoen beschikbaar gesteld via de VWS begroting voor tijdelijke uitbreiding crisiscapaciteit jeugd GGZ, vereenvoudiging van de jeugdbeschermingsketen en het passend maken van de accommodatie ter verbetering leefomstandigheden.

Zaaknummer 1948394240

Pagina 4 van 8

datum 6 juli 2021

De € 493 miljoen bestaat uit 3 delen: 1. gemeente in staat stellen om de consultatiefunctie GGZ vorm te geven, wachtlijsten bij lichtere jeugdhulpproblematiek tegen te gaan. (€ 228 miljoen). Voor Meierijstad bedraagt de uitkering € 954.199,2. uitbreiding praktijk ondersteuners huisartsenzorg (POH) voor de jeugd uit breiden (€ 10 miljoen). Voor Meierijstad bedraagt de uitkering € 41.872,-. 3. gemeente in staat stellen om extra inzet en regie te kunnen voeren op het voorkomen en aanpakken van wachttijden van ingekochte specialiste jeugdzorg op basis van goede data, zodat kwetsbare kinderen de hulp krijgen die ze nodig hebben. (€ 255 miljoen) Voor Meierijstad bedraagt de uitkering € 836.980,-. Bij de eerste berap is er een aanwending i.v.m. autonome groei verwerkt van € 377.755,-. Voorgesteld wordt om het resterende bedrag van € 1.455.296,- te oormerken. 2022 en verder Inmiddels is bekend gemaakt dat het rijk voor 2022 1,3 miljard aan gemeente beschikbaar gaat stellen. Inmiddels heeft het rijk een voorlopige verdeling bekend gemaakt. Voor Meijerstad bedraagt de indicatie € 5,6 miljoen. In deze meicirculaire is geen rekening gehouden met deze toekenning. Bij de september circulaire 2021 worden de bedragen definitief verwerkt Over 2023 en volgende jaren zijn nog geen definitieve afspraken gemaakt.

Compensatieregeling voogdij/18+ In de decembercirculaire is aan 43 gemeenten compensatie toegekend. De totale omvang van de toegekende compensatie was lager dan de € 30 miljoen die hiervoor binnen de integratie-uitkering was gereserveerd. Het resterende wordt nu toegevoegd. Verder zijn de gegevens geactualiseerd. Ketensystemen jeugd Als gevolg van de verdeelsleutel gaan gemeente vanaf 2021 € 338.000 meer bijdragen voor het gebruik van de ketensystemen, om zo uitvoering te geven aan de wettelijke taken zoals uitvoering van de jeugdwet. Deze extra bijdrage wordt voor de periode 2021 m 2023 onttrokken uit de algemene uitkering . Hierna wordt gekeken of de verdeelsleutel opnieuw moet worden herijkt. Rijksvaccinatieprogramma meningokokken Met ingang van 1 januari 2021 wordt de uitvoering van de vaccinatie tegen meningokokken overgedragen aan gemeenten. De daarmee gemoeide middelen worden toegevoegd aan de reeds eerder overhevelde middelen voor de uitvoering van het rijksvaccinatieprogramma (RVP). Rijksvaccinatieprogramma (RVP) informed consent. In 2021 wordt eenmalig € 680.000,- aan de algemene uitkering toegevoegd voor de informed consent procedure RVP. Deze procedure richt zich op het inbouwen van toestemmingsverklaring in het registratie van het RVP waarmee ouders en kinderen vanaf 12 jaar gevraagd worden om toestemming voor het delen van vaccinatiegegevens van het RIVM.

Het betreft € 480 miljoen voor ICT aanpassingen € 200 voor lokale aanpassingen. Voor Meierijstad betekent dit een eenmalige bijdrage in 2021 van € 3.050,Prenataal huisbezoek door jeugdgezondheidszorg Vanaf 2022 wordt jaarlijks € 5,3 miljoen toegevoegd aan de algemene uitkering voor de uitvoering van het wetsvoorstel Prenataal huisbezoek door de jeugdgezondheidszorg.

Zaaknummer 1948394240

Pagina 5 van 8

datum 6 juli 2021

Met dit wetsvoorstel krijgt de gemeente de taak een prenataal huisbezoek aan te bieden aan zwangere vrouwen in een kwetsbare situatie. De gemeente moet op grond van de wet opdragen aan dezelfde organisatie die voor de gemeente de jeugdgezondheidszorg uitvoert. Naar verwachting treedt het wetsvoorstel op 1 januari 2022 in werking. Kinderopvang toezicht en handhaving Vanaf 2022 wordt jaarlijks € 0,55 miljoen toegevoegd aan de algemene uitkering voor het ondersteunen van gemeenten bij hun handhavingstaak in de kinderopvang. De toevoeging komt in plaats van een subsidie die de VNG tot en met 31 december 2021 vanuit het Rijk ontving en waarmee zij gemeente ondersteunde via training, kennisontwikkeling, en beleidsadvisering op het terrein van handhaving kinderopvang. Handhaving energielabel C kantoren In het bouwbesluit is vastgelegd dat per 1 januari 2023 een kantoor energielabel C of beter moet hebben om als kantoor gebruikt te mogen worden. De gemeente is het bevoegde gezag en handhaaft de wetgeving. De gemeente ontvangt via de algemene uitkering compensatie voor de handhavingslasten. Voor de periode 2021 toten met 2025 € 1,72 miljoen , voor de periode 2026 toten met 2029 € 0,4 miljoen. Naar verwachting is handhaving na 2029 niet meer noodzakelijk omdat de kantoren dan voldoen aan de eisen.

Handelsregister De kamer van Koophandel beheert in opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat het Handelsregister. Sinds januari 2014 is er sprake van inputfinanciering voor het overheidsgebruik van het Handelsregister waarbij gemeente jaarlijks bijdragen in de kosten. In deze circulaire zijn de bedragen voor 2021 en 2022 ter hoogte van € 0,8 miljoen verwerkt. Wet open overheid (Woo) Op 26-2021 heeft de Tweede Kamer de Wet open overheid aangenomen. Het betreft een initiatiefwet die beoogt de gehele overheid transparanter en toegankelijker te maken. Met dit voorstel geven de initiatief nemers zowel de actieve als de passieve openbaarmaking van overheidsinformatie een nieuwe basis , verankeren zij het recht op toegang tot informatie wettelijk en beogen zij ed informatievoorziening en huishouding van het Rijk en decentrale overheden te verbeteren. De Eerste Kamer dient nog een besluit te nemen. Bij instemming zal de wet een half jaar later intreden. Dit zal waarschijnlijk in het eerste kwartaal van 2022 zijn. Vooruitlopend op de besluitvorming heeft de het kabinet geld financiële middelen vrijgemaakt. De financiële middelen bestaan uit incidentele en structurele middelen.

Structureel De structurele middelen € 21,03 miljoen oplopend naar structureel € 42,06 miljoen vanaf 2026 zijn bedoeld voor de actieve openbaarmaking van de informatie categorieën zoals genoemd in de Woo, het aanwijzen van contactfunctionaris en onderhoud van systemen. Incidenteel De incidentele middelen voor de periode 2022 tm 2026 bedragen € 24,98 miljoen per jaar en zijn bestemd voor het verbeteren van systemen, het opleiden van medewerkers en het aanpassen van processen en de organisatie.

Zaaknummer 1948394240

Pagina 6 van 8

datum 6 juli 2021

Versterking gemeentelijke antidiscriminatie voorziening In 2009 is de Wet gemeentelijke antidiscriminatievoorzieningen (Wga) in werking getreden. Het doel van de wet is een landelijk dekkend stelsel van meldpunten voor onafhankelijk bijstand voor slachtoffers van discriminatie en de registratie van klachten van discriminatie. Alle gemeenten zijn verplicht te voorzien in een antidiscriminatie voorziening. Uit onderzoeken blijkt dat de huidige financiering tot knelpunten leidt. Om die reden wordt er vanaf 2021 structureel € 6,9 miljoen extra aan de algemene uitkering toegevoegd om meer activiteiten te ontplooien, betere beschikbaarheid en bereikbaarheid voor melders mogelijk te maken. Maatschappelijke begeleiding statushouders Er wordt een compensatie verstrekt van € 2.370 per inburger plichtige asielmigrant. De uitkering wordt achteraf verstrekt in T+1. De uitkering in 2021 bedraagt € 20,9 miljoen betreft de compensatie van de kosten 2020. Armoedebestrijding kinderen Jaarlijks vindt in de meicirculaire actualisatie plaats van de verdeling voor het jaar t+1. De middelen worden verdeeld op basis van CBS-gegevens over kinderen met een kans op armoede. De verdeling over de gemeente voor 2022 en verders is op basis van de gegeven over het jaar 2018. Inburgering De inwerkingtreding van de nieuwe inburgeringswet is met een halfjaar uitgesteld naar 1 januari 2022.

Voor de omvang van de integratie-uitkering Inburgering betekent dit het volgende: - in verband met uitstel wordt de uitkering met 26,9 miljoen verlaagd, dit betreft de uitvoeringskosten. - Als gevolg uitstel wordt aan de gemeente aanvullend bedrag van 29,4 miljoen ter beschikking gesteld verspreid over de jaren 2021 tot en met 2026. De integratie uitkering zal onder het voorbehoud van de besluitvorming over de herijking van het gemeente fonds naar verwachting vanaf 2023 worden overgeheveld naar de algemene uitkering. Voorgesteld wordt om deze bedragen te oormerken. Participatie De omvang wijzigt door: - toekenning van loon- en prijsbijstelling 2021 (€ 39,78 miljoen in 2021, aflopend naar € 34,52 structureel). - actualisatie van de verdeling Wsw-middelen - wijziging in de verdeling van de bedragen per gemeente door aanpassing drempelbedragen in de verdeling van de middelen “Nieuw begeleiding”. Re-integratie klassiek Bij iedere circulaire wordt de uitkering aangepast. De uitkering wordt ingezet voor activiteiten en trajecten met als doel re-integratie naar werk. Voogdij Tot en met uitkeringsjaar 2021 wordt er een historisch verdeelmodel gehanteerd. In 2021 afrekening van het aantal zorgdagen * gemiddelde dagprijzen (Q*P) van twee jaar daarvoor (2019).

Zaaknummer 1948394240

Pagina 7 van 8

datum 6 juli 2021

Vanaf 2022 naar een nieuw woonplaatsbeginsel, de voogdijregeling wordt afgeschaft en de gemeente wordt verantwoordelijk voor de kinderen uit de eigen gemeente die ter behandeling worden doorgezonden. Coronavergoedingen In de meicirculaire zijn de volgende uitkeringen verwerkt: - Heroriëntatie zelfstandigen. Bij de aankondiging van het tweede steun- en herstelpakket is aangegeven dat gemeente vanaf 1-1-2021 ondersteuning bieden aan zelfstandige ondernemers die zich willen heroriënteren. Er wordt nu 6,39 miljoen aan de algemene uitkering toegevoegd. Voor Meierijstad bedraagt dit voor € 2021 incidenteel een bedrag van € 33.629-. - Jeugd aanzet. Op verzoek van het Veiligheidsberaad (werkgroep jongeren) is het programma Jeugd aan Zet in Crisistijd , na de zomereditie, verlengd met een wintereditie. Meierijstad heeft hiervoor een aanvraag ingediend, in de meicirculaire is een bedrag van € 10.000,- toegekend. De aanpassing van de algemene uitkering aan de hand van de meicirculaire 2021 voor het jaar 2021 wordt verwerkt als onderdeel van de 2e bestuursrapportage 2021. Het voordeel in 2021 bedraagt € 1.393.523-. De aanpassing van de algemene uitkering aan de hand van de meicirculaire 2021 voor de jaren 2022 en verder wordt verwerkt in de begroting 2022 Meierijstad.

Het effect van de meicirculaire na het oormerken van de diverse middelen, bedraagt in 2022 € 748.142,- voor 2023 € 275.960,voor 2024 -/- € 263.079,- en voor 2025 -/- € 384.091,-. Communicatie -Participatie N.v.t. Duurzaamheid N.v.t. Financiën Zie voorgaande toelichting Planning Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van de gemeente Meierijstad De secretaris, De burgemeester,

drs. M.G.C. Wilms-Wils RA

Zaaknummer 1948394240

ir. C.H.C. van Rooij

Pagina 8 van 8

datum 6 juli 2021