Quickscan flora & fauna

Quickscan Flora & Fauna Sanering kassencomplex en nieuwbouw Keur 28 te Schijndel

Opdrachtgever Jonkers Advies Rapportnummer 2022-11R01 Opsteller Ir. G.W.F. Kruidbos Datum vrijgave 19-11-2022 update d.d. 28-11-2022

Keur 28 te Schijndel Quikscan Flora & Fauna

Pagina 2

KRUIDBOS Ecologie-Onderzoek-Advies Onderdeel van K-SN Ecological Services B.V.

28-11-2022

Inhoud

1 Inleiding............................................................................................................................................................. 3 1.1 Algemeen .................................................................................................................................................. 3 1.2 Wet – en Regelgeving............................................................................................................................ 4 1.3 Gebiedsbeschrijving............................................................................................................................... 4 2 Onderzoeksmethodiek .................................................................................................................................. 6 3 Resultaten ........................................................................................................................................................ 7 3.1 Algemene indruk.................................................................................................................................... 7 3.2 Veldonderzoek......................................................................................................................................... 7 3.2.1 Algemeen beeld .......................................................................................................

7 3.2.2 Flora ........................................................................................................................ 14 3.2.3 Fauna ...................................................................................................................... 14 3.3 Bespreking per soortgroep ................................................................................................................15 3.3.1 Vogels ..................................................................................................................... 15 3.3.2 Zoogdieren.............................................................................................................. 15 3.3.3 Reptielen, Amfibieën en Vissen .............................................................................. 15 3.3.4 Libellen, dagvlinders en overige insecten .............................................................. 15 3.3.5 Vaatplanten ............................................................................................................ 16 3.3.6 Gebiedsbescherming ..............................................................................................

16 4 Conclusies en aanbevelingen .................................................................................................................16 4.1 Waarnemingen en te verwachten soorten ..................................................................................16 4.2 Maatregelen ter voorkoming van overtreding van de Wet Natuurbescherming ............16 BRONNEN ............................................................................................................................................................17 Literatuur algemeen ...................................................................................................................................17 Internet ...........................................................................................................................................................17

Keur 28 te Schijndel Quikscan Flora & Fauna

Pagina 3

KRUIDBOS Ecologie-Onderzoek-Advies Onderdeel van K-SN Ecological Services B.V.

28-11-2022

1 Inleiding 1.1 Algemeen In opdracht van Jonkers Advies is d.d. 17-11-2022 in de middag een QuickScan flora en fauna uitgevoerd op het een tweetal percelen (L392 en L339) behorende bij Keur 28 te Schijndel (figuur 1, 2 en 3). De locatie heeft een oppervlakte van zo’n drie hectare (0,03 km2) en bestaat uit twee stroken; een strook waarop oude kassen en oude agrarische grond aanwezig zijn (I in figuur 3), en een strook welke deel uitmaakt van de omliggende weiden (II in figuur 3). Het kassencomplex bestaat feitelijk uit 4 delen. Het voorste deel is de schuur, bestaande uit 4 kappen waar voorheen de planten werden bewerkt en verpakt (A in figuur 3). Die staat thans nog overeind. Het daarachter gelegen deel was het oudste deel en dat is in de loop der tijd dermate in verval geraakt dat dit grotendeels weg is (B in figuur 3). Daarachter zijn nog twee delen aanwezig (C en D in figuur 3), waarvan het achterste deel bouwkundig, relatief gezien, in de beste staat verkeert (D in figuur 3). Het achterste deel van het perceel is onbebouwd (2 in figuur 3). De voorheen aanwezige plantenkwekerij is jaren geleden al gestaakt. Sinds die tijd staat het object leeg. Mede als gevolg van deze leegstand is het object steeds meer in verval geraakt en dientengevolge onderdeel van de lokaal aanwezige natuur geworden. Direct aansluitend op het onderzoeksperceel is een woonhuis met schuur gelegen.

Figuur 1 geeft een beeld van de topografische indeling waarbij de directe initiatief- c.q. onderzoekslocatie is gearceerd en laat zien dat de locatie gelegen is in een bocht waar de weg Keur overgaat in Elde. De woning Keur 26 maakt geen deel uit van het nieuwe bestemmingsplan en blijft daarmee de bestemming als plattelandswoning behouden.

Figuur 1: Overzicht onderzoekslocatie aan de Keur 28. Grasland en verlaten kassencomplex. Rode arcering: bezocht deel van het terrein. Bron: Kruidbos-AcGIS applicatie ESRI.

De initiatiefneemster wil het bestaande kassencomplex op het perceel saneren. Aan de voorzijde op het perceel wil zij twee woningen realiseren met behulp van de regeling Maatwerk voor Omgevingskwaliteit uit de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant. Voor zover nodig wil zij

Keur 28 te Schijndel Quikscan Flora & Fauna

Pagina 4

KRUIDBOS Ecologie-Onderzoek-Advies Onderdeel van K-SN Ecological Services B.V.

28-11-2022

de benodigde (restant)bouwtitel(s) daarvoor aankopen via de ontwikkelingsmaatschappij Ruimte voor Ruimte. Qua typologie zullen dat twee vrijstaande woningen zijn, omdat die stedenbouwkundig gezien het meest passend zijn in de omgeving. De grond die dan na de realisering van de twee woonkavels resteert, zal worden aangeboden als agrarisch te gebruiken grond. De bestemming hoeft daarvoor dan dus niet te worden aangepast, met dien verstande dat uiteraard wel het thans nog aanwezige bouwvlak, waarbinnen de kas aanwezig is, dient te worden verwijderd. Conform de Wet Natuurbescherming dient hiertoe eerstens inzichtelijk gemaakt te worden of het voorgenomen initiatief kan leiden tot overtredingen uit deze wet, zoals het beschadiging of doden van beschermde natuur (soorten en habitat). Om inzichtelijk te maken of een dergelijk risico bestaat is een QuickScan flora en fauna uitgevoerd. De wijze waarop dit gedaan is alsmede de daaruit voorkomende resultaten en conclusies worden hieronder besproken. Een QuickScan flora en fauna heeft als doel om, op basis van een eerste indruk, (i) in te schatten of er op de betreffende locatie volgens de Wet Natuurbescherming beschermde soorten aanwezig zijn dan wel te verwachten zijn en (ii) of die soorten nadelige gevolgen kunnen ondervinden van de beoogde ruimtelijke ingreep.

Tevens (iii) of de voorgenomen ingreep invloed kan hebben op gebieden welke volgens overige natuurwetgeving zijn beschermd of deel uitmaken van het Nationaal Natuurnetwerk, tevens Provinciaal Natuurnetwerk Brabant. In dit geval maakt het perceel géén onderdeel uit van het Natuurnetwerk Nederland (voorheen Ecologische Hoofdstructuur).

1.2 Wet – en Regelgeving De huidige wet en regelgeving staat beschreven in de Wet Natuurbescherming.1

1.3 Gebiedsbeschrijving De onderzoekslocatie is gelegen aan oostflank van het dorp Schijndel. Schijndel is gelegen binnen de context van landelijk agrarisch gebied. De meest nabijgelegen beschermde natuur conform NNB bevindt zich op zo’n negen honderd meter afstand van het perceel. Het meest nabijgelegen beschermde Natura 2000 gebied is gelegen op meer dan drie kilometer afstand. De onderstaande figuur 2 geeft hiervan een indruk. De figuren 1, 2 en 3 geven een overzicht van de context waarbinnen de projectlocatie zich bevindt. Er is voor deze QuickScan alleen gekeken naar de aanwezige flora en fauna binnen de aangegeven arcering, zoals weergegeven door figuur 1 en 3a.

860 m.

NNB Figuur 2: Onderzoekslocatie met omringende beschermde natuur conform het Natuurnetwerk Brabant (licht groen). Het meest nabije NNB is gelegen op zo’n 860 meter afstand. Het meest nabij gelegen Natura 2000 gebied is gelegen op meer dan 9000 meter afstand. Bron: Kaartbank.Brabant.nl 1 https://wetten.overheid.nl/BWBR0037552/2020-01-01

Keur 28 te Schijndel Quikscan Flora & Fauna

Pagina 5

KRUIDBOS Ecologie-Onderzoek-Advies Onderdeel van K-SN Ecological Services B.V.

28-11-2022

1 B

A

C I D

Onderzoekslocatie

2 II

Figuur 3a: Onderzoekslocatie (groene arcering) in context met omgeving. Bron: Kruidbos-AcGIS applicatie ESRI.

Figuur 3b: Beoogde nieuwe situatie.

Keur 28 te Schijndel Quikscan Flora & Fauna

Pagina 6

KRUIDBOS Ecologie-Onderzoek-Advies Onderdeel van K-SN Ecological Services B.V.

28-11-2022

2 Onderzoeksmethodiek De onderzoeksgegevens betreffende de uitgevoerde QuickScan zijn verkregen door een veldbezoek. Om een algemene indruk te verkrijgen over het (mogelijk) voorkomen van beschermde flora en fauna op of in de directe omgeving van de onderzoekslocatie is een veldbezoek als afdoende geacht. Ter plekke is tijdens het veldonderzoek gezocht naar het voorkomen van (sporen van) beschermde flora en fauna. De foto’s op locatie zijn genomen door gebruikmaking van een Canon 5D Mark ii met een Canon 16-35 mm 2.8 L lens en een Canon 1D Mark iv met 70-200mm 2.8 L lens.

Figuur 4: Overzicht van de onderzoekslocatie en gelopen route ter inspectie van flora en fauna (sporen).

Om een betrouwbaar beeld op te kunnen bouwen is het terrein systematisch bekeken. Dit is gedaan door binnen sector II achtereenvolgens de vakken 1-A-2-B-C-D-2 systematisch te belopen (rode zig-zag-route in figuur 4) en B te inspecteren op het voorkomen van beschermde en overige flora, alsmede op de aanwezigheid van (sporen) van beschermde fauna. Vervolgens is op een zelfde wijze het veld binnen sector II geïnspecteerd.

Keur 28 te Schijndel Quikscan Flora & Fauna

Pagina 7

KRUIDBOS Ecologie-Onderzoek-Advies Onderdeel van K-SN Ecological Services B.V.

28-11-2022

3 Resultaten 3.1 Algemene indruk Gelet op een eerste indruk van de ligging van het onderzoeksgebied en omringende structuren in combinatie met eisen die de betreffende soorten aan hun omgeving stellen is valt binnen beide sectoren géén beschermde flora te verwachten. Door de verlatenheid valt wel te verwachten dat diverse fauna de perceeldelen gebruik als foerageerplek en rust c.q. reproductieplaats. Onder andere kerk – en steenuil en zelfs bosuil vallen hier te verwachten, evenals steenmarter. Tevens zullen naar verwachting verschillende muizensoorten, konijn en zangvogels gebruik maken van de aanwezige terreindelen.

Verlaten veldje met houtige opslag. Goed voor de biodiversiteit

Figuur 5: Zicht op vegetatiezones en opschietende houtige gewassen (i.h.b. wilg) ter plaatse van de vervallen en afgebroken kassen. Dergelijke structuren faciliteren biodiversiteit.

3.2 Veldonderzoek Hieronder worden de onderzoeksbevindingen betreffende aangetroffen en te verwachten flora en fauna besproken. Eerst wordt een zo goed mogelijk beeld geschetst van het verschillende sectoren I en II middels een aantal foto’s en een summiere beschrijving van aangetroffen flora en fauna. Aansluitend wordt per soortgroep aangegeven welke aspecten in context met de projectontwikkeling van belang zijn. Dit wordt vervolgens ondersteunt middels enkele relevante foto’s van het terrein en omliggende terreindelen. De weersomstandigheden ten tijde van het veldbezoek: DTG: 17-11-2022: 13.30 uur – 15.00 uur: bewolking 90 – 100 %; temperatuur (lokaal) 11 graden C; wind: windkracht 1-2 Bft; lichte neerslag.

3.2.1 Algemeen beeld De onderstaande figuren geven een beeld van de terreindelen die zijn bezocht. Achtereenvolgens worden per benoemde sector (zie figuur 3a) afbeeldingen van de ter plaatse aangetroffen situatie weergegeven. Het algemene beeld van het terrein is dat er door successie een diversiteit aan woekerende vegetatie is ontstaan waarin zich diverse soortgroepen kunnen huisvesten. Tijdens de inspectie zijn hiervan diverse sporen aangetroffen.

Keur 28 te Schijndel Quikscan Flora & Fauna

Pagina 8

KRUIDBOS Ecologie-Onderzoek-Advies Onderdeel van K-SN Ecological Services B.V.

28-11-2022

Figuur 6a: Zicht op de planlocatie waar de nieuwbouw van twee vrijstaande woonhuizen wordt beoogd. Sector II-1.

Figuur 6b: Detail sector II-1 met o.a. wilg, berk, populier, grote teunisbloem, duizendblad, bezemkruid, Canadese fijnstraal, wikke en hondsdraf.

De onderstaande afbeeldingen geven achtereenvolgens een beeld van de opeenvolgende subsectoren die stuk voor stuk woekerend begroeid zijn met diverse inheemse en verwilderde kruid- en houtachtige soorten, waaronder: wilg sp., braam, Canadeese en gevlamde fijnstraat, kaardebol, leverkruid, harig knopkruid, bezemkruid, stijf ijzerdhart, kleefkruid, winterpostelijn, kruipende smeerwortel, akkerdistel, speerdistel en grote maagdenpalm. De kasomringende gronden betreffen oudere maisakkers die aan het vergrassen zijn. De omringende greppels zijn begroeid met riet en zijn thans deels gevuld met water; waarschijnlijk zijn deze greppels tijdens de zomerperiode nagenoeg droogstaand.

Keur 28 te Schijndel Quikscan Flora & Fauna

Pagina 9

KRUIDBOS Ecologie-Onderzoek-Advies Onderdeel van K-SN Ecological Services B.V.

28-11-2022

Figuur 7a: dichte bodembedekking met o.a. braam, akkerdistel en gevlamde fijnstraal.

Figuur 7b: Speerdistel

7d: Overzicht sector II-1 kas A.

7c: Gevlamde fijnstraal en wilg binnen de kas op locatie A. Achterliggend wilgenopstand.

Keur 28 te Schijndel Quikscan Flora & Fauna

Pagina 10

KRUIDBOS Ecologie-Onderzoek-Advies Onderdeel van K-SN Ecological Services B.V.

28-11-2022

Figuur 8a: Sector II-B met wilgenopstand en diverse kruidachtigen en woekerende grassen.

Figuur 8b: Sector II-B met wilg sp., kaardenbol en ijzerhard.

Figuur 9a: Sector II-C met woekerende uitgebloeide distels.

Keur 28 te Schijndel Quikscan Flora & Fauna

Pagina 11

KRUIDBOS Ecologie-Onderzoek-Advies Onderdeel van K-SN Ecological Services B.V.

28-11-2022

Figuur 9b: Sector II-C met woekerende bodem bedekking.

Figuur 9c: Sector Doorkijk vanuit in sector II van C naar D met woekerende bodem bedekking.

Keur 28 te Schijndel Quikscan Flora & Fauna

Pagina 12

KRUIDBOS Ecologie-Onderzoek-Advies Onderdeel van K-SN Ecological Services B.V.

28-11-2022

Figuur 9d: Sector II D

Figuur 9e: Sector II D met woekerende grote maagdenpalm als bodembedekker.

Figuur 9d: grasland – oud maisveld in Sector II -2

Keur 28 te Schijndel Quikscan Flora & Fauna

Pagina 13

KRUIDBOS Ecologie-Onderzoek-Advies Onderdeel van K-SN Ecological Services B.V.

28-11-2022

Figuur 10a: Oud maisveld in Sector I

Figuur 10b: Deel van de omringende context.

Keur 28 te Schijndel Quikscan Flora & Fauna

Pagina 14

KRUIDBOS Ecologie-Onderzoek-Advies Onderdeel van K-SN Ecological Services B.V.

28-11-2022

3.2.2 Flora Zoals hierboven reeds beschreven is op de planlocatie géén beschermde flora aangetroffen. Deze valt hier en in de direct op de percelen aansluitende percelen niet te verwachten.

3.2.3 Fauna Binnen sector I en II valt diverse fauna te verwachten. Sector II heeft binnen de context van het landschap een bijzondere situatie gecreëerd, enerzijds vanwege de door successie ontstane houtige opslag op de “verlaten akker c.q. -kas” alsmede door toedoen van de interne ontwikkeling van diverse woekerende plantensoorten in combinatie met een intern afwijkend klimaat ten opzichte van het omringende landschap. Hiervan kunnen verschillende soortgroepen zoals vogels en zoogdieren voor diverse functies binnen hun levenscyclus gebruik maken. De onderstaande figuren geven een summier beeld van aangetroffen diersporen, zoals verschillende wissels van onder andere konijn, muizen en uilen. Dit illustreert de aanwezigheid van pland-herbivoor en roofdier. Tijdens het bezoek zijn diverse koolmezen en een tweetal fazanten in de kassen aangetroffen.

Figuur 11a: Wissel van konijn – marter.

Figuur 11b: Muizenwissel.

Keur 28 te Schijndel Quikscan Flora & Fauna

Pagina 15

KRUIDBOS Ecologie-Onderzoek-Advies Onderdeel van K-SN Ecological Services B.V.

28-11-2022

Figuur 11c: Konijnenlatrine.

Figuur 11d: Uilenmest.

3.3 Bespreking per soortgroep 3.3.1 Vogels Op basis van het veldbezoek kan gesteld worden dat er binnen het onderzoeksgebied voor verschillende algemene soorten van akkerlandschappen mogelijkheden tot foerageren aanwezig zijn. Tevens zijn predatoren zoals steenuil en kerkuil al terreingebruiker te verwachten.

3.3.2 Zoogdieren Tijdens het veldbezoek zijn sporen van enkele grondgebonden zoogdieren (keutels en wissels van muis en konijn) aangetroffen. Deze maken dus gebruik van het terrein. Alhoewel tijdens het korte veldbezoek géén keutels of prooiresten zijn aangetroffen valt, gelet op het gunstige interne klimaat, dekking en vermoedelijke voedselaanbod een gebruik door steenmarter en bunzing niet uit te sluiten. Naast grondgebonden zoogdieren zullen vleermuizen naar verwachting in het bijzonder de kassen benutten als foerageerlocatie. De locatie is immers gelegen in de direct omgeving van bomenlanen met connectiviteit met verschillende ruimtelijke structuren zoals bospercelen en omringende gebouwen

3.3.3 Reptielen, Amfibieën en Vissen Gezien de inrichting en ligging van het onderzoeksgebied zijn er geen aanwijzingen gevonden voor het voorkomen van reptielen. De terreindelen zullen mogelijk wel dienst doen als foerageerterrein voor gewone pad en de greppels tevens mogelijk voor groene kikker (complex).

3.3.4 Libellen, dagvlinders en overige insecten Gezien de inrichting en ligging van het onderzoeksgebied is het aannemelijk dat libellen en dagvlinders kunnen voorkomen, Echter niet in relatie tot specifieke afhankelijkheid.

Keur 28 te Schijndel Quikscan Flora & Fauna

Pagina 16

KRUIDBOS Ecologie-Onderzoek-Advies Onderdeel van K-SN Ecological Services B.V.

28-11-2022

3.3.5 Vaatplanten Er zijn géén beschermde vaatplanten aangetroffen. Deze worden hier ook niet verwacht.

3.3.6 Gebiedsbescherming Het onderzoeksgebied is gelegen op meer dan negen kilometer afstand van het meest nabij gelegen Natura 2000 gebied en op zo’n 860 meter afstand tot het Rijksdeel van het Natuurnetwerk Brabant. (NNB). Alhoewel stikstofdepositie buiten de scoop van deze QuickScan valt, wordt een significant externe werking op beschermde natuur(gebieden) ten gevolge van een toename in ontwatering of stikstofdepositie op basis van de kleinschaligheid van dit initiatief binnen de context van agrarisch landschap niet verwacht.

4 Conclusies en aanbevelingen 4.1 Waarnemingen en te verwachten soorten Er is géén beschermde flora waargenomen en deze valt niet te verwachten. Binnen het onderzoeksgebied alsmede in de omringende omgeving zijn vertegenwoordigers uit diverse soortgroepen behorende bij een agrarisch landschap te verwachten. Een deel van deze soorten profiteert van de aanwezigheid van de door successie ontstane kruidachtige - en houtige opslag tussen en in de verlaten kassen. Binnen de kassen zijn diverse diersporen aangetroffen van muizen, konijn en uilen (kerk en / of steenuil). Juist door de woekeringen binnen de kassen is een klimaat ontstaan waarbinnen soorten kunnen schuilen en foerageren, hetgeen hun levensverwachting zal verhogen. Naast de aangetroffen diersporen valt tevens te verwachten dat vleermuizen en marters (bunzing en steenmarter) de percelen als foerageerlocatie benutten. Op het terreindeel waar de nieuwbouw wordt beoogd zijn géén bijzonderheden aangetroffen. Ecologisch gezien is juist het aansluitende deel van het perceel waarop de verlaten kassen staan van waarde met inbegrip van een gebruik door beschermde soorten.

4.2 Maatregelen ter voorkoming van overtreding van de Wet Natuurbescherming Algemene zorgplicht: Gelet op het feit dat alle broedende inheemse vogels en hun nesten wettelijk beschermd zijn is het van belang tijdens de broedperiode geen werkzaamheden uit te voeren (ook niet in de vestigingsfase) die leiden tot verstoring van het broedgedrag van betreffende vogelsoort(en). Indien er genesteld wordt buiten het onderzoeksgebied maar in de directe omgeving c.q. invloedsfeer van de te ontplooien activiteiten is het raadzaam om, bijvoorbeeld middels een scherm, het broedgeval af te schermen. Binnen de context van deze casus zal het meest waarschijnlijk zijn om sector II-1 af te schermen van de overige sectoren. Specifieke werkwijzen kunnen op basis van de uitkomst van het voorgestelde nadere onderzoek worden geformuleerd in een zogenaamd ecologisch werkprotocol. Tijdens bouwwerkzaamheden aanwezige dieren dienen gelegenheid te krijgen om veilig weg te komen. Indien dieren niet zelfstandig het werkterrein kunnen verlaten dienen deze zorgvuldig te worden verplaatst naar een geschikte locatie buiten de ingreep. Tevens is het van belang om nachtelijke verlichting welke van hinder kan zijn voor nacht actieve dieren zoals vleermuizen en uilen te beperken tot een minimum en te richten op de bouwplaats.

Noodzaak tot nader onderzoek: Er zijn concrete aanwijzingen aangetroffen die duiden op een terreingebruik door beschermde soorten, in het bijzonder intern de verlaten kassen (zie onder andere de figuren 11 . Hierdoor dient nader onderzocht te worden welke soorten het terrein benutten teneinde inzichtelijk te maken welke passende mitigerende en eventueel compenserende maatregelen genomen kunnen worden. Een en ander valt binnen de wettelijk verplichte zorgvuldigheidsplicht i.z. de Wet natuurbescherming.

Keur 28 te Schijndel Quikscan Flora & Fauna

Pagina 17

KRUIDBOS Ecologie-Onderzoek-Advies Onderdeel van K-SN Ecological Services B.V.

28-11-2022

BRONNEN Literatuur algemeen • • • • • •

Broekhuizen, S., Hoekstra, B., Laar V. van, Smeenk C., Thissen J.B.M., 1992. Atlas van de Nederlandse zoogdieren. KNNV, Utrecht. Brown, R., Ferguson, J., Lawrence, M., Lees, D., 1987. Vogelsporen. Determinatiegids voor sporen, veren, braakballen, schedels en andere tekens van Europese vogels. Dietz, C., Helversen von O., Nill, D., 2009. Vleermuizen. Alle soorten van Europa en Noordwest-Afrika. Tirion Natuur. Lange, R., Twisk, P., Winden, A. van, Diepenbeek, A. van., 1994. Zoogdieren van WestEuropa. KNVV-uitgeverij, Utrecht. Limpens et all, 2014. Vleermuizen en planologie. VZZ. Utrecht. Meijden, R. van der, 1996. Heukels flora van Nederland (22-ste druk). Wolters-Noordhoff, Groningen.

Internet www.kaartbank.brabant.nl www.kruidbos.com www.maps.google.nl www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/natuur/natura-2000 www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/natuur/ecologische-hoofdstructuur www.vleermuisnet.nl www.zoogdiervereniging.nl