Presentatie VANG.pdf

VAN AFVAL NAAR GRONDSTOF transitietraject naar een circulaire samenleving

AGENDA • • • • • •

2

Waarom Van Afval Naar Grondstof Aanpak en realisatie 2020: proef textiel voor uitbouw TextielSorteerCentrum 2021: proef spullen op milieustraat Sint-Oedenrode 2024: proef grondstoffen aan huis Verkennende discussie met 5 stellingen

DOELSTELLINGEN

100 kg/inw fijn + grof restafval in 2020 30 kg/inw fijn + grof restafval in 2025

1. werk door hergebruik voorwaardelijk voor de circulaire economie op lokaal niveau  structurele koppelkans voor het sociaal domein

3

WAAROM spullen vlees wonen auto plantaardig, vis en drinken vliegen kleding en textiel zuivel en eieren badkamer openbaar vervoer

 spullen = alles wat we om ons heen hebben Dia 4

illustratie uit De Verborgen Impact van Babette Porcelijn

AANPAK: OPERATIONELE DOELSTELLINGEN kentallen per inwoner

Jaar Doelstelling

Resultaat 2022

2020 maximaal 100 kg fijn + grof restafval

63 kg fijn + 20 kg grof

2025 maximaal 30 kg fijn + grof restafval  20 kg fijn restafval (aan huis)  10 kg grof restafval (milieustraat)

Dia 5

AANPAK EN REALISATIE

start preventieve maatregelen proef IBN/WSD inbesteding harmoproef proef grondstoffenopschalen IBN/WSD inzamelservice niseren textiel spullen inzamelen inzamelen +GF, +PMD, +SPULLEN, ---REST “slim” inzamelcontract ++GFT, ++PMD en - - REST circulair contract grondstoffen nascheiding “restant” restafval ? circulair contract biomassa

GRONDSTOFFEN gemeente is uitvoerder

Circulair Ambachtscollectief Meierijstad

gemeente is regisseur overname door lokaal (semi-)bedrijfsleven

RESTAFVAL

2018 6

2020

2025

2030

2040

2050

AANPAK: OPERATIONELE DOELSTELLINGEN kentallen per inwoner

Jaar Doelstelling

Resultaat 2022

2020 maximaal 100 kg fijn + grof restafval

63 kg fijn + 20 kg grof

2025 maximaal 30 kg fijn + grof restafval  20 kg fijn restafval (aan huis)  10 kg grof restafval (milieustraat)

Dia 7

FEITEN EN INZICHTEN

AANPAK: WAARDECREATIE MET PRODUCTEN EN REST kentallen per inwoner 12.120.480 kg ingeleverd bouwstromen 109 kg 76 %

producten 35 kg 24%

verwerkingskosten: € 403.000 bouwstromen 171 K€ 49 %

producten 232 K€ 51%

AANPAK EN REALISATIE proef textiel

 Van eigen verkoopopbrengst naar maatschappelijke waardecreatie 1. Alle waardecreatie met textiel inbesteedt bij WSD 2. Sociaal werk organiseren via het TextielSorteerCentrum (TSC) 2020: realisatie 2022: Meierijstad levert 560.000 (37%) op een totaal van 1.500.000 kilo textiel. TSC levert werk voor 168 mensen (MEI: 63) 2024: Ontsluiten 400.000 kilo “overig textiel” wat verdwijnt via het restafval

9

AANPAK EN REALISATIE kentallen per inwoner

39 39 39

21 16

2021:

Start op milieustraat Sint-Oedenrode

2022

Voorbereidingen veldproef

13

2019

2020:

19

Veghel

Schijndel

9

proef

Hoe van 30 naar 10 kg grof restafval?

20

proef

2017:

27

27

24 kg

ongewijzigd

proef spullen

St.Oedenrode 1-4-2021 - heden

Bevinding: 2 kg spullen zijn kringloop, maar worden verwerkt als grondstof RWS stelt regelgeving bij n.a.v. eerste bevindingen veldproef 2022:

2 kg kringloop heeft kringloopwaarde van € 500.000 (is nu € 16.500 op schaal Meierijstad)

2023:

aanpak is uniek en wordt een nationaal voorbeeld

10

AANPAK EN REALISATIE proef spullen

2023: personeel IBN/WSD trainen

recycling 80% hergebruik 20%

innamestraat aanleggen producten + REST nasorteren voor hergebruik en recycling

grondstoffen

2024: apparaten sorteren voor ontmanteling

onvermijdbaar restafval

11

AANPAK: OPERATIONELE DOELSTELLINGEN kentallen per inwoner

Jaar Doelstelling

Resultaat 2022

2020 maximaal 100 kg fijn + grof restafval

63 kg fijn + 20 kg grof

2025 maximaal 30 kg fijn + grof restafval  20 kg fijn restafval (aan huis)  10 kg grof restafval (milieustraat)

Dia 12

FEITEN EN INZICHTEN

81% MAAKT (ON)BEDOELD TEVEEL RESTAFVAL 22% van alle huishoudens maakt 46% van al het restafval… 18%

55% : 23%

23% : 31%

22% : 46% 12%

6%

11% 9%

9%

9% 5%

9%

7%

8%

2% 0%

0

1

2

3

4

5

huishoudens 13

7%

mediaan

3%

8%

6

8%

6%

7

8%

7%

8%

9%

8% 5%

8

5%

4%

4%

9

10

11

aangeboden volume

6%

12

13 aangeboden containers

EVALUATIE FEITEN EN INZICHTEN

GROOT VERSCHIL TUSSEN RESTAFVALROUTES RESTAFVAL AAN HUIS: GROTE VERSCHILLEN Veghel NO Ven Veghel ZO Heuvelt-Havelt Veghel Z en De Leest Veghel Vlas en Graan Veghel De Bunders Veghel NO Veghel NW Sint-Oedenrode N, ZO Nijnsel+buitengebeid O Sint-Oedenrode N, Boskant+buitengebied W Sint-Oedenrode ZW Rijsingen+Heide Sint-Oedenrode Z Schijndel Mid-W2 Schijndel ZO Hoevenbraak Schijndel Mid-O+buitengebied NO Schijndel N Schijndel Mid-W Schijndel Mid-O Erp Erp Eerde

161 kg/huishouden 145 159 93 167 164 121 141 199 118 121 151 193 139 171 164 111

gratis gratis gratis gratis gratis gratis gratis

145 132 126

gemiddeld 132 kg/huishouden 7 14

FEITEN EN INZICHTEN

RESTAFVAL PRESTATIES PER METHODE IN NL nascheiden bron 26x/jr_rolcontainer_diftar €

Tuinresten

“in theorie”

“de praktijk” potentieel 51 fte sociaal werk, excl. overige functies buurtbaan

€

bron 26x/jr_tariefzak_60L bron 13x/jr_rolcontainer_diftar € 0-€

inzamelpilot Eersel: 98% afvalscheiding, hoge kwaliteit, 13 kg/p/j restafval

bron 13x/jr_tariefzak restafval wegbrengen_diftar € 0

NL doelstelling 2025: 30 kg/inw/j (fijn + grof) restafval NL doelstelling 2020: 100 kg/inw/j (fijn + grof) restafval

15

50

100

150

200

250

300

350

400

kg/inw/jr restafval, peiljaar 2017

FEITEN EN INZICHTEN

GRATIS AANBIEDEN IS NIET GRATIS PMD GFT aan huis REST milieustraat REST puin matrassen luiers kunststof goederen klein chemisch afval tuinhout sloophout grond vlakglas gips dakleer autobanden asbest

16

(diftar + poorttarieven)

vastrecht

inkomsten

vaste kosten

afzetkosten

€ 4,96 kosten € 8,75 inkomsten inwoners € 2,18 kosten € -,- - inkomsten inwoners € 0,36 kosten € 0,29 inkomsten bedrijfsleven

HANDELINGSPERSPECTIEF (N)IETS DOEN

kentallen per 1.000 kg

voorziene stijging totale verbrandingskosten restafval: 2 tot 3 maal duurder volledige CO2-heffing

CO2-heffing compensatie CO2-heffing

verbrandingsbelasting

verbrandingskosten

17

AANPAK EN REALISATIE IBN/WSD proef grondstoffen opschalen inzamelen inzamelen

2017: Hoe van 60 naar 20 kilo restafval per inwoner? 2019: Harmoniseren en optimaliseren (52x/j GFT, 26x/j PMD en 13x/j REST) 2023: Innoveren met 2 inzamelproeven voor laagbouw: 1. workshop(s) met de raad 2. proef bedacht door beleidsteam 3. proef bedacht door inwoners 2024: Uitvoering en evaluatie 2025: Opschalen succesvolle onderdelen 18

VERKENNEND DEBAT JA

óf

NEE

DOELSTELLING 30 KG RESTAFVAL IN 2025 We weten hoe het anders wél kan…. Een proef in Eersel gaf het bewijs 2 dagen in de week kwijt wat je wilt…

Eersel 2016 52 kg restafval

TUIN 1x / 2wk GF voedsel resten

spullen

proef 2017 13 kg restafval

REST

PMD REST afval

luiers

GF

spullen inclusief textiel glas

papier

spullen

Tuin papier

luiers glas PMD

plus zeer veel grondstoffen van hoge kwaliteit

LAGER HUIS DEBAT STELLING 1 We versnellen de vernieuwing van de huisinzameling. Doelstelling 30 kg/inw moet 2025 worden gerealiseerd.

DOELSTELLING 30 KG RESTAFVAL IN 2025 We verwachten dit dat even duur wordt, maar mét sociaal werk en meer hergebruik Wat zijn daarvoor de randvoorwaarden? • IBN/WSD moeten structureel ± 50-100 beladers (51 fte) leveren vanaf 1-1-2025 • IBN/WSD moeten structureel ± 10-20 sorteerders (9 fte) leveren vanaf 1-1-2025 • Een overslaglocatie voor elke hoofdkern (3 stuks) • Huidige inzamelaar moet worden afgekocht

0,0-1,5 m€

• Investering in hulpmiddelen in huis (stapelbare emmers)

1,7-1,8 m€

• Investering in inzamelvoertuigen en overslagcontainers

1,4-1,6 m€

• Investering inventaris sorteerlocatie voor spullenstroom

0,05 m€

• Restafvalcontainer wordt afgeschaft: “functie elders”

LAGER HUIS DEBAT STELLING 2 Doelstelling 30 kg/inw moet 2025 worden gerealiseerd.

HANDHAVING, WANT DE BASIS MOET OP ORDE • Bijplaatsingen in openbare ruimte verloedert het straatbeeld en verhoogt de kosten

LAGER HUIS DEBAT STELLING 3 We brengen terug in de wijk: handhaving, ogen, oren en handen! We creëren de functie van grondstoffencoaches in de wijk. Grondstofcoaches kunnen de hulp inroepen van een handhaver.

HANDHAVING, WANT DE BASIS MOET OP ORDE Voor elke hoofdkern is 1 grondstoffencoach nodig, ofwel 3 coaches. 3 coaches kost 360 k€ per jaar.

LAGER HUIS DEBAT STELLING 4 We creëren de functie van grondstoffencoaches in de wijk voor een proefperiode van 3 jaar (3 x 360 k€ benodigd budget)

MILIEUSTRAAT IS OVERBODIGE VOORZIENING  Kringloopwinkels kunnen ook spullen en grof restafval ontvangen+halen + goed voor sociaal werk + uitstekend voor hergebruik, reparatie etc. + uitstekend voor inwoners, want lange openingstijden bij aantal kringloopwinkels  Bouw- en groenstromen kunnen ook naar lokale recyclingbedrijven + gemeenschap betaalt niet meer mee aan verbouwingen en grote tuinen + bespaart kosten, want geen milieustraat meer nodig + uitstekend voor inwoners, want lange openingstijden bij recyclingbedrijven  onze milieustraten zijn dan overbodig geworden…

LAGER HUIS DEBAT STELLING 5 De milieustraat is overbodig, want de meeste stromen kunnen direct naar lokale recycling- en kringloopbedrijven. (faciliteren waar nodig én wenselijk in de vorm van kennis, middelen, netwerk, regelgeving, etc.)