Presentatie regionale raadsbijeenkomst 15 januari 2025

Regionale raadsbijeenkomst Partnership gemeenten &

IBN Door: Ester Biezen, regionaal transitiemanager Participatiewet 15 januari 2025

Terugblik periode 2011 - 2016 • Februari 2011: 1e regionale bijeenkomst over "onderkant" van de arbeidsmarkt • 2012: 1e regionale raadsbijeenkomst over veranderingen WSW

• 2014: regionale raadsbijeenkomst over contouren nieuwe Participatiewet • 2015: start pilot 11 gemeenten & IBN. Gebruik van loonkostensubsidie en Beschut Werk. Einde instroom WSW • 2016: Bestuurlijke opdracht over partnership vanaf 2017 en lezing hoogleraar Ton Wilthagen over parallelle arbeidsmarkt • December 2016: ondertekening bestuurlijke convenant en uitvoeringsovereenkomst • Looptijd 2017 tot en met 2020

Terugblik periode 2017-2022 • Regionale bijeenkomsten wethouders en ambtenaren in 2018 en 2019 • Start projectgroep met extern adviseur 2019

• Evaluatie van het huidige partnership in 2020 (coronaperiode) • Regionale raadsbijeenkomst via livestream, januari 2021 • Werken met nieuw convenant partnership vanaf 1 januari 2021

• Ingangsdatum wordt 1 juli 2021 (ipv 1 januari) vanwege vertraging corona

Partnership voor onbepaalde tijd vanaf juli 2021 • Van 11 naar 6 gemeenten vanwege fusietrajecten • Partnership voor onbepaalde tijd ivm gedeelde visie op de parallelle arbeidsmarkt en solidariteit eigen bedrijf IBN • Ondertekening nieuw bestuurlijk convenant- en uitvoeringsovereenkomst • Trajectkosten per deelnemer wordt lumpsumfinanciering • Evaluatie in 2024 en nieuwe afspraken 2025/2026 • Spanning door verminderde financiën en veranderende/afnemende doelgroep • Bestuurlijke opdracht: doorkijk naar 2035

Landelijke ontwikkelingen • Herziening van de Participatiewet • Onderzoek Berenschot i.o.v. SZW, VNG en Cedris

• Kamerbrief landelijke infrastructuur sociaal ontwikkelbedrijven • Kamerbrief herziening arbeidsmarktstructuur • Krapte op de arbeidsmarkt door oa vergrijzing (24% van de bevolking > 65 jaar in 2035)

Herziening Participatiewet • Veranderend mensbeeld (1965: calculerend beeld) • Rekening houden met life events (o.a. bij handhaving) en vertrouwen • Bestaanszekerheid bieden, minder versnippering • Begrijpelijk, minder complex, minder regimes • Van tijdelijk vangnet naar blijvende ondersteuning • Inclusievere arbeidsmarkt. Focus blijft regulier werk. Nieuw: Participatie in brede zin • Aansluiten bij wat mensen (aan)kunnen (doenvermogen)

Herziening arbeidsmarkt • Iedereen zelfde kansen op arbeidsmarkt (ongeacht postcode) • Beter bereik en ondersteuning • Zorg voor 1 regionaal loket: Het Werkcentrum voor werknemers, werkzoekenden en werkgevers. • Versterken van werk-naar-werk stelsel • Sturing via landelijk en regionaal beraad en meerjarenagenda

Toekomst Sociaal ontwikkelbedrijven • Zorgen voor opstap-, vangnet- en beschutte werkomgeving • Incidenteel transformatiebudget concrete plannen • Een gemeentelijke toekomstvisie met gedegen richting en sturing (gerealiseerd via partnership) • Gericht op ontwikkeling van mensen (reguliere uitstroom blijft ultieme doel) • Ook inzet op niet-beschut (gebeurt al in partnership) • Toereikende financiering • Behoud van lokale vrijheid over "hoe" vraag

Gemeentelijke financiën partnership • Inzet van re-integratiemiddelen, uitvoeringskosten en BUIG voor uitkeringen en loonkostensubsidie • Onvoorspelbaar en ingewikkeld budget • Steeds meer naar gemeentefonds: " vrij besteedbaar" • Landelijke re-integratiemiddelen versus gemeentelijke keuzes naar uitvoering • Toename lumpsumfinanciering door volumestijging Pwet en meerkosten infrastructuur • Verschil gemeenten gebruik basis en pluspakket

Financieringssystematiek Participatiewet

Waar zijn we trots op? • Ons partnership sluit volledig aan bij kamerbrief over de toekomst van sociaal ontwikkelbedrijven • Gemeenten en IBN hebben een gedeelde visie • Partnership is voor onbepaalde tijd • Noordoost-Brabant landelijk koploper bij inzet LKS • Ons sociaal ontwikkelbedrijf IBN is financieel gezond • We kennen elkaar en zijn al jaren in gesprek over dienstverlening aan onze inwoners

Onze uitdagingen partnership • Daling volume gesubsidieerde medewerkers bij IBN • Totale krimp IBN 2015-2024: 28% (935 personen) • Veranderende doelgroep, meer problematiek • Te lage subsidie Rijk voor medewerker Pwet • Lagere netto toegevoegde waarde medewerker P wet (minder subsidie en opbrengst werk) • Steeds meer niet-gesubsidieerd personeel nodig (druk op alleenrecht aanbesteding en eigenaarschap IBN) • Druk op kwantiteit en kwaliteit werksoorten

Overige uitdagingen partnership • Ontwikkeling van mensen: monitoren en uitstroom • Landelijk koploper inzet LKS: Stijging van doelgroep met LKS, weinig uitstroom • Overlap dienstverlening gemeenten/IBN/werkcentra • IBN als re-integratiepartner, werkgever en gezond bedrijf • Besluitvormingsproces visie IBN en partnership • Onvoorspelbare arbeidsmarkt

Ondertekening bestuurlijke opdracht partnership Doorkijk naar 2035 met 4 thema’s • Dienstverlening en bepalen doelgroep • Organisatievorm en governance • Financiën • Samenwerking en cultuur

Opdrachtnemer is een ambtelijke projectgroep De raden zijn geinformeerd via een raadsinformatiebrief

Wat heeft de projectgroep gedaan? • Interviews gehouden met wethouders en IBN • Projectplan met projectplanning gemaakt • Uitgangspunten en randvoorwaarden besproken • Gestart met 1e thema van de BO: dienstverlening en bepalen doelgroep • Doelgroepen in beeld gebracht • Gesproken over regievoering gemeenten en scenario’s Berenschot (organisatievorm)

• Focus op reële scenario’s op basis van interviews

5 typen sociaal ontwikkelbedrijven (Berenschot) • Klassiek bedrijf:

alleen uitvoering van de WSW • Beschut bedrijf: uitvoering van de WSW en beschut • Partieel bedrijf: werkontwikkelbedrijf voert WSW, Beschut en een deel van de re-integratietaken uit • Integraal: Werkdeel van de gemeenten en werkontwikkelbedrijf onder 1 vlag • Gecombineerd: Hele sociale dienst (ook inkomensdeel) en werkontwikkelbedrijf onder 1 vlag

2 typen om uit te werken (keuze o.b.v. interviews) •

Klassiek bedrijf: alleen uitvoering van de WSW

•

Beschut bedrijf: uitvoering van de WSW en beschut

• Partieel bedrijf: werkontwikkelbedrijf voert WSW, Beschut en een deel van de re-integratietaken uit • Integraal bedrijf: Werkdeel van de gemeenten en werkontwikkelbedrijf onder 1 vlag •

Gecombineerd bedrijf: Hele sociale dienst (ook inkomensdeel) en werkontwikkelbedrijf onder 1 vlag

Hoe nu verder? • Presentatie aan clientenraden/WSW raad • Uitwerken scenario's voor de 2 gekozen typen sociaal ontwikkelbedrijf Partieel en Integraal • Besluitvorming bestuurlijk overleg: planning 16 april 2025 • 2e regionale raadsbijeenkomst voor het zomerreces • Besluitvorming in de raad: planning Q4 2025