presentatie Huisvestingsverordening

HUISVESTINGS VERORDENING Beeldvormende avond 20 maart 2025

AGENDA

• Introductie door Wethouder Compagne • Achtergrond: doel en kaders • Hoe werkt een huisvestingsverordening? • Wat is al geregeld in Meierijstad? • Lokale binding • Vragenronde

KORT VOORSTELLEN Willem Vries Beleidsadviseur Wonen, Welzijn, Zorg

Saskia Wijkhuijs Beleidsadviseur Wonen

ACHTERGROND: DOEL HUISVESTINGSWET 2014 Doel van de wet o Evenwichtige en rechtvaardige verdeling van woonruimte.

Wijzigingen per 1 januari 2024 o Mogelijkheid voorrang in de huursector; o Mogelijkheid voorrang voor kopers van nieuwbouw tot de betaalbaarheidsgrens; o Voorrang vitale beroepen en binding; o Max. 50% per categorie met voorrang toewijzen. o Voorstel voor kopers bestaande woningen tot betaalbaarheidsgrens heeft het niet gered: “je mag zelf bepalen aan wie je jouw huis verkoopt”

ACHTERGROND: KADERS Het instrument in de huisvestingswet voor gemeenten: huisvestingsverordening o Regels toewijzing van huurwoningen en de urgentievolgorde voor woningzoekenden; o Woningen wijzigen: Splitsen, kamerverhuur, onttrekken of samenvoegen; o Toeristische verhuur voorkomen of beperken; o Opkoopbescherming.

ACHTERGROND: KADERS Wat kunnen gemeenten niet regelen Huisvestingswet kent liberale grondslag. Onze vrijheden brengen rechten met zich mee. o Gw: bevordering van voldoende woongelegenheid is voorwerp van zorg der overheid (art. 22) o Gw: gelijke gevallen, gelijk behandelen o Gw: recht op eerbiediging van privé, familie en gezinsleven o EVRM: vrijheid van vestiging o EU: vrij verkeer van diensten (lees ook verhuur) o EU: vrij verkeer van kapitaal (lees vrij investeren in vastgoed) Huisvestingsverordening voor maximaal 4 jaar! Gemeente verantwoordelijk om de schaarste aan te pakken

ACHTERGROND: KADERS WET VERSTERKING REGIE OP DE VOLKSHUISVESTING Op 13 februari 2025 is het aangepaste wetsvoorstel aan de tweede kamer gestuurd. Doelen o Een regierol voor de overheid op hoeveel, waar en voor wie we bouwen; o Voldoende betaalbare woningen realiseren; o Met kortere procedures meer vaart maken met de bouw van woningen; o Voor een eerlijke verdeling zorgen, waarbij urgent woningzoekenden een betere kans krijgen op een passende woning. o Regionaal afstemmen van voorrangsregels verplicht.

ACHTERGROND: REGIONALE SAMENWERKING

Regionale Woondeal - Werkgroep aandachtsgroepen o Gezien de ontwikkelingen in de wetgeving focus op 2 sporen: 1. In beeld brengen van de opgave urgente aandachtsgroepen per gemeente in de regio; 2. Komen tot regionale urgentieregels. o Binnenkort Raadsinformatiebrief over de uitgangspunten van een regionale urgentieregeling.

HOE WERKT DE HUISVESTINGSVERORDENING? Onderdelen

Opbouw

Definities vaststellen

Hoofdstuk 1

Vergunningsplicht Instellen van vergunning voor woonruimten: • Aanwijzing vergunningplichtige woonruimten o Huur o Nieuwbouw koop tot betaalbaarheidsgrens (€ 405.000) • Criteria voor vergunningverlening zoals het inkomen van de huurder/koper • Regels voor inschrijving en aanvraag van de vergunning • Voorrangsregels bij woonruimte aard, grootte of prijs • Voorrang bij economische, maatschappelijke binding en vitale beroepen • Voorrang van urgentiecategorieën en rangorde vastleggen

Hoofdstuk 2

Standplaatsverbod woonwagens Inschrijfsysteem en voorrangsregels

Hoofdstuk 2A

HOE WERKT DE HUISVESTINGSVERORDENING? Onderdelen

Opbouw

Wijziging woonruimtevoorraad Aanwijzing vergunningsplichtige woonruimte - Onttrekking - Samenvoeging - Omzetting zelfstandig <> onzelfstandig (kamerverhuur) - Splitsing Regels voor aanvraag en verlening

Hoofdstuk 3

Toeristische verhuur Definiëren toeristische verhuur • Registratieplicht • Maximering aantal nachten Regels voor aanvraag en verlening

Hoofdstuk 3A

Opkoopbescherming Aanwijzen beschermde woonruimte en instellen vergunningsplicht Regels voor aanvraag en verlening

Hoofdstuk 3B

Slotbepaling Boete bij overtredingen, inwerkingtreding

Hoofdstuk 4

WAT HEBBEN WE AL GEREGELD IN MEIERIJSTAD? Onderdelen

Hoe?

Vergunningsplicht Voorrangsregels urgenten

Urgentieregeling woningcorporaties

Voorrang bij lokale binding & vitale beroepen

Pilot kernbinding kleine kernen

Standplaatsverbod woonwagens Inschrijfsysteem en voorrangsregels

Locaties aangewezen in omgevingsplan Toewijzing door woningcorporaties

Wijziging woonruimtevoorraad Aanwijzing vergunningsplichtige woonruimte - Onttrekking - Samenvoeging - Omzetting zelfstandig <> onzelfstandig (kamerverhuur) - Splitsing

In omgevingsplan regels voor: - Onttrekking van woningen (slopen of ander functiegebruik) - Samenvoeging - Kamerverhuur - Splitsing: beleidsregel in de maak – later omgevingsplan

Toeristische verhuur

Omgevingsplan (bijv. B&B)

Opkoopbescherming

Privaatrechtelijk in anterieure overeenkomsten

Wettelijk verplicht (WVRV)

LOKALE BINDING Onderdeel toewijzing

Argumenten

Kanttekeningen

Huurwoningen

-

-

Inwoners met een laag inkomen uit de eigen gemeente/kern krijgen bij toewijzing voorrang op mensen uit andere gemeenten/kernen.

-

-

Op gemeentelijk niveau is er geen aanleiding; Op grote kernenniveau is er nauwelijks aanleiding; Op kleine kernenniveau zijn er geen gegevens beschikbaar voor de onderbouwing; De regulier woningzoekende in regio is de dupe. Met name in gemeenten waar minder gebouwd wordt; We hebben juist ingezet op meer regionale samenwerking om in de regio de woningen eerlijker te verdelen; Slechts een tijdelijk instrument, gemeenten moeten schaarste oplossen.

LOKALE BINDING

Onderdeel toewijzing

Argumenten

Kanttekeningen

Koopwoningen tot de betaalbaarheidsgrens

-

-

-

Inwoners met een laag inkomen uit de eigen gemeente/kern krijgen bij aankoop van een betaalbare nieuwbouwwoning voorrang op mensen uit andere gemeenten/kernen (bijvoorbeeld uit Randstad/Brainportregio); Mogelijk worden de slagingskansen van jongeren in (een kern van) Meierijstad vergroot doordat zij voorrang hebben t.o.v. niet lokale starters.

-

-

Op dit moment onvoldoende zicht op verkoop van woningen aan inwoners van binnen of buiten de gemeente/kern (dus: onduidelijkheid over nut/noodzaak); De onderbouwing vergt nader onderzoek naar verhuisbewegingen en woningmarktstudie (mogelijk dus: middelen); Slechts een tijdelijk instrument (max. 4 jaar), gemeenten moeten schaarste oplossen.

CONSEQUENTIES VAN INSTELLEN HUISVESTINGSVERORDENING Uitvoering o Om bepaalde regels in te stellen moet de noodzaak daartoe onderbouwd worden: o Aantonen dat er sprake is van schaarste; o Aantonen dat er sprake is van verdringing. o Middels de huisvestingsverordening moeten vergunningen verstrekt worden; o Dat heeft consequenties voor de structurele werkzaamheden van gemeente en daarmee de begroting; o Vergunningen verstrekken, handhaven en toezicht, monitoring en verantwoording, bezwaar en beroep, verstrekkingen uittreksels BRP. o Financiële consequenties afhankelijk van keuzes, welke maatregelen wel of niet invoeren; o Vooral een politiek vraagstuk m.b.t. proportionaliteit: "in hoeverre is het ingrijpen in de woningmarkt noodzakelijk ten opzichte van het effect en de kosten?"

TIJDSPAD Wat

Hoe

Wanneer

Huisvestingsverordening met:

Regionaal proces volgen m.b.t. urgentieregeling

Proces: 2025

- Urgentieregeling (regionaal afgestemd) - Lokale binding indien daar aanleiding toe is n.a.v.: - Pilot huur - Werkelijke realisatie/toewijzing nieuwbouw betaalbare koop aan lokale inwoners

Lokale binding: - Pilot huur afwachten - Onderzoeken aanleiding tot ‘module’ voorrang lokale binding betaalbare koop. O.b.v. actuele cijfers

TOT SLOT Constaterende dat o Er al best veel geregeld is buiten de huisvestingsverordening om; o Er een regionaal proces loopt om te komen tot urgentieregeling; o Er nog te weinig informatie beschikbaar is om nut en noodzaak van voorrang met lokale binding te onderbouwen.

Geven wij u graag mee: o Dat we toewerken naar een besluit over de huisvestingverordening; o met een urgentieregeling en een module voor lokale binding op basis van een volledige onderbouwing van nut en noodzaak.

VRAGENRONDE