Presentatie Gemeenteraad 17 juni 2021 Op weg naar de begroting 2022.pptx

OP WEG NAAR DE BEGROTING 2022 Bijeenkomst met de Gemeenteraad 17 juni 2021

KADERNOTA 2022 IN EEN NOTEDOP • Jaarschijf 2022 is na verwerking integrale afweging college sluitend voor structurele lasten en baten • Tekorten in meerjarenraming oplopend naar € 2,5 miljoen in 2025 • Aan de ene kant onzekerheid over de inkomsten van het rijk en aan de andere kant verplichting om reëel ramen. • Reëel ramen is verwerkt in o.a. 1 e berap 2021 (€ 2 miljoen nadeel) • Onzekerheid van inkomsten blijft tot besluit nieuw kabinet Raad 17-6-2021

KADERNOTA 2022 IN EEN NOTEDOP • • • • •

Voor behoud toezicht op afstand is het voldoende om alleen jaarschijf 2022 sluitend te hebben voor structurele lasten en baten In coalitieakkoord is echter opgenomen meerjarig sluitende begroting Hoe groot de financiële opgave wordt voor 2023 e.v. is nog niet duidelijk, wacht op besluiten van het kabinet. Tekort van kadernota 2022 vanaf 2023 is met aannamen uit de begrotingscirculaire van de provincie. Niet verwerkt is besluit verhoging inkomsten jeugd incidenteel voor 2022 op basis van advies arbitragecommissie jeugdzorg

Raad 17-6-2021

ONZEKERHEDEN BIJ DE INKOMSTEN RIJK (WACHT OP BESLUIT NIEUW KABINET) Wat Onduidelijkheid over accres 2022 • Meicirculaire (o.a. bijstelling accres 2022)

• Wijziging normeringssystematiek (onzeker tot nieuw kabinet)

Financieel Effect Voorlopige doorrekening: gering netto nadelig effect vanaf 2024. Waarschijnlijk gaat dit in vanaf accres 2023

Herijking gemeentefonds Ingroeipad van € 15 p. inw. voor 2023 en 2024

Netto effect voor 2023 € 1,2, voor 2024 € 2,4 en vanaf 2025 structureel € 3,5 miljoen

Afschaffen opschalingskorting

Bij volledig afschaffen: voordeel € 0,4 voor 2022 tot circa € 2 miljoen vanaf 2025.

Structurele extra middelen jeugdzorg Advies arbitragecommissie: extra middelen nodig van € 1,9 miljard vanaf 2022 af te bouwen naar € 800 miljoen in 2028.

Nog niet bekend hoe dit verdeeld wordt Gebaseerd op algemene verdeling: € 5 miljoen in 2022 aflopend naar € 2 miljoen in 2028 extra t.o.v. kadernota 2022

Extra middelen voor uitvoering klimaatakkoord en Geen rijksmiddelen geen uitvoering uitvoering Omgevingswet Raad 17-6-2021

WELKE KEUZES ZIJN ER DAN? • Verlagen van de lasten • Verhogen van de inkomsten • Minder voorzichtig ramen / eigen inschattingen maken • Geen sluitende meerjaren begroting Elke keuze heeft gevolgen, effecten op de samenleving en risico’s.

Raad 17-6-2021

HOE ZIJN WE GEKOMEN TOT DEZE KEUZES? • Begroting heeft totale lasten van circa € 230 miljoen • Niet alles is beïnvloedbaar (denk aan kapitaallasten, bouwgrondexploitaties) • Er is op hoofdlijnen gekeken waar de “technische” keuzes liggen • Het is een objectieve opsomming aangedragen vanuit de organisatie

Raad 17-6-2021

UITGEWERKTE TECHNISCHE KEUZES • Vanuit financieel perspectief zijn er 9 grote beleidsterreinen, die lokaal beïnvloedbaar zijn. • Deze hebben een beslag op de begroting van € 160 miljoen • Per beleidsterrein is aangegeven: • •

Raad 17-6-2021

Welke keuze is er? Wat is het effect / risico?

ALGEMEEN Keuzes Verlagen lasten • Activiteiten / werk schrappen

• Kwaliteitsniveau verlagen Verhogen inkomsten • Actief op zoek naar subsidie of medefinanciers

• Verhogen diverse belastingen

Raad 17-6-2021

Risico / effect

• niet (volledig) uitvoeren van (niet) wettelijke taken • minder woon- en leefklimaat • minder veiligheid / hogere kosten voor herstel • Verhoging administratieve lasten (verantwoording subsidie) • Activiteit vervalt zonder medefinancier • Hogere kosten voor inwoners / bedrijven • Minder aantrekkelijk voor vestiging • Meer gebruik minima regeling

ALGEMEEN Keuzes Minder voorzichtig ramen • Niet meer ramen vanuit maximum

• Kleinere aantallen ramen want maximaal gebruikt komt weinig voor

Raad 17-6-2021

Risico / effect

• Minder ruimte voor opvangen onverwachte omstandigheden • Minder flexibel, vergroten kans op illegaal gebruik • Overschrijding budget / interen eigen vermogen

MAATSCHAPPELIJK VASTGOED Keuzes Verlagen lasten • Verlagen vastgestelde onderhoudsniveau

• Combineren van verschillende functies in een gebouw Verhogen inkomsten • Afstoten / verkopen van niet gebruikte gebouwen

Minder voorzichtig ramen • Temporiseren onderhoud

Raad 17-6-2021

Risico / effect

• Verminderde kwaliteit gebouwen, afnemen beeldkwaliteit, risico op verpaupering en op termijn hogere kosten • Minder gebouwen nodig voor maatschappelijke functies, risico op overbezetting • Lagere kosten en Incidentele inkomsten • Minder ruimte voor maatschappelijke functies, overbezetting overige gebouwen

• Jaarlijkse kosten dalen, verminderde kwaliteit gebouwen, afnemen beeldkwaliteit

OPENBARE RUIMTE (Verhardingen € 4,5 milj. – Groen € 4,3 milj.) Keuzes

Risico / effect

Verlagen lasten • Verlagen kwaliteitsniveau verhardingen • (Gedeeltelijk) schrappen van investeringen vervanging wegen

• Schade neemt toe, beeldkwaliteit neemt af, levensduur neemt af. Risico op ongelukken, hogere kosten wegens vroegtijdige vervanging

• Verlagen beeldkwaliteit groen en reiniging in winkelgebieden van A naar B. • Verlagen snoeifrequentie

Verhogen inkomsten • Degeneratiekosten • Kabels en leidingen

Raad 17-6-2021

• Beeldkwaliteit neemt af • Minder aantrekkingskracht voor bezoekers • Risico op meer klachten en ontevreden inwoners en inwoners gaan zelf aan de slag • Verminderen woon- en leefklimaat • Weerstand lastenverhoging inwoners

ONDERWIJS (LEERL.VERVOER € 1,0 MILJ. SUBS./PEUTEROPVANG € 0,4 MILJ. –ONDERWIJS ALGEMEEN € 0,8 MILJ.) Keuzes Verlagen lasten • Verlagen subsidie Peuteropvang

• Vergroten afstand leerlingenvervoer • Verlagen kwaliteitsniveau onderwijshuisvesting • Op termijn samenvoegen van scholen en schoolgebouwen Verhogen inkomsten • Verhogen leges kinderopvang Raad 17-6-2021

Risico / effect

• • • • •

Minder voorbereid op school Risico op toename vraag naar ondersteuning Hogere kosten ouders Risico dat kinderen dan minder contacten hebben in de buurt. Mindere kwaliteit voor ventilatie, gezondheid, energieneutraliteit en duurzaamheid • Risico op verminderen draagvlak vanuit schoolbesturen voor samenwerking • Grotere afstand tot school • Risico op het ontstaan van te grote scholen

• Hogere drempel voor starten gastouder. • Risico op minder gastouders, imagoschade.

SPORT (€ 5,5 milj.) Keuzes Verlagen lasten • Verminderen accommodatiesubsidie aan de sportverenigingen

• Verminderen van ledensubsidie sportclubs • Verminderen speel- en sportvoorzieningen

Raad 17-6-2021

Risico / effect

• Hogere kosten clubs, verhoging contributie, financiële problemen clubs • Risico op vermindering aantal clubs en vermindering deelname sport • Zie hierboven • grotere afstand naar voorzieningen • risico voor overbezetting voorzieningen.

CULTUUR

(TOTAAL € 6,8 MILJ.)

Keuzes Verlagen lasten • Verminderen / stoppen subsidie Grootste zijn: Phoenix € 1,6 miljoen, Bibliotheek € 1,6 miljoen– Theater DBK € 1,1 miljoen Amateurverenigingen: € 0,6 miljoen

• Verminderen voorzieningen voor cultuur

Raad 17-6-2021

Risico / effect

• Stoppen amateurverenigingen / verminderen activiteiten • Risico op verminderde betrokkenheid bij gemeenschap • Minder aantrekkelijk woon- en leefklimaat • Vermindering toegankelijkheid • Risico op sluiting vestigingen, beperking openingstijden

SOCIAAL DOMEIN (WMO EN JEUGD)

(JEUGD € 20,6 MILJ. – WMO € 15,4 – MAATSCH.PARTNERS € 5,7 MILJ.) Keuzes Verlagen lasten • Instroom verminderen

• Verlagen subsidie maatschappelijke partners, voorliggende voorzieningen en preventie

Minder voorzichtig ramen • Autonome groei niet verwerken in budget (is al verwerkt in kadernota) • Prijsindexatie niet volledig verwerken in budget (is al verwerkt in kadernota) Raad 17-6-2021

Risico / effect

• Langere wachttijden, minder instroom • Risico op ernstiger worden problematiek op termijn hogere kosten • Verschraling voorzieningen, minder inzet op preventie. • Risico op toename vraag naar specialistische hulp en wachtlijsten bij welzijn • Voor beide geldt dat budgetten en afspraken onder druk komen te staan. Dit betekent sturen op verminderen instroom om binnen budget te blijven • Voor beide geldt het risico op overschrijding budget / interen vermogen

SOCIAAL DOMEIN (WERK EN INKOMEN)

(BUIG € 13,1 MILJ. – BB € 3,0 – WSW € 14,0 Participatie werk € 1,8 MILJ.) Keuzes

Risico / effect

Verlagen lasten • Kiezen om alleen kansrijke doelgroepen aan werk te helpen

• Verslechtering situatie niet kansrijke groepen • Risico dat inwoners te laat worden geholpen

• Minimaregelingen (al dan niet gedeeltelijk) schrappen of versoberen, inkomensgrens verhogen

Raad 17-6-2021

• Minder gebruik, verslechtering situatie van groepen die niet meer gebruik kunnen maken • Risico dat mensen met financiële problemen langer buiten beeld blijven.

3 GROOTSTE GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN (ODBN € 2,6 MILJ. - VR € 4,7 MILJ. - GGD € 2,8 MILJ.)

Keuzes Verlagen lasten • Bijdrage aan GR verlagen

Risico / effect

• Minder werkzaamheden afnemen bij GR

• GR kan taken niet meer volledig uitvoeren • Relatie met regio gemeenten komt onder druk • Vermindering van kwaliteit

Minder voorzichtig ramen • Kosten ODBN berekenen op basis van gedifferentieerd uurtarief

• Als gerealiseerde uren afwijken af van de verwachte uren risico op overschrijding budget

Raad 17-6-2021

BEDRIJFSVOERING

(PERSONEEL € 42,0 MILJ. – ICT € 4,0 – RENTE € 2,5) Keuzes Verlagen lasten • Verminderen formatie

• Minder inzet op audits en beveiligingsmaatregelen Minder voorzichtig ramen • Ander uitgangspunt van ramen personeelskosten • Rekenrente gelijk aan marktrente

Raad 17-6-2021

Risico / effect

• Een deel van het werk wordt niet uitgevoerd. • Risico op toename werkdruk en hoger verzuim. • Kwaliteit wordt minder. Risico op niet voldoen aan wettelijke eisen • Onvoldoende zicht op kwaliteit beveiliging. Risico op hacks, gegevens op straat, imagoschade.

• Minder ruimte om knelpunten op te lossen. • Lagere doorberekening rente, risico dat bij hogere marktrente moet worden bijgesteld. • Voor beide geldt het risico op overschrijding budget / interen vermogen

LOKALE INKOMSTEN Keuzes OZB • OZB meer dan trendmatig verhogen • Verlaging kosten Riool inzetten voor verhoging OZB

Risico / effect

• (1% verhoging is € 200.000 meer bestedingsruimte, hoeveel € 3 bij WOZ waarde van € 289.000) • Meer lasten voor groot deel inwoners

Riool en afval Meer kosten toerekenen aan Riool en afvalstoffenheffing

• Meer lasten voor groot deel inwoners

Leges Verhogen leges tot 100% kostendekkend (is al verwerkt in kadernota)

• Risico op meer dan 100% kostendekkend

Overige belastingen • Invoeren nieuwe belasting, bijv. Parkeren • Verhogen bestaande belastingen Raad 17-6-2021

• Meer inkomsten, effect is beperkt • Risico dat inkomsten niet gehaald worden

• Tot zo ver technische keuzes • Politiek bestuurlijk vervolg in de raadsvergaderingen op 1 en 8 juli

Raad 17-6-2021