Presentatie dromendocument toekomstvisie Meierijstad, BVA 7 september 2023
Tekst van het document
TOEKOMSTVISIE MEIERIJSTAD DROOMFASE 7 September 2023
Mark Winson (RHDHV) - Marjan Vrijnsen de Corte (Meierijstad)
AGENDA
21.15 – 22.45 UUR
§
Eén strategische visie voor de toekomst van Meierijstad (Marjan Vrijnsen)
§
Proces: waar staan we? (Marjan Vrijnsen)
§
Terugblik fase 1: droomfase: wat hebben we gedaan? (Marjan Vrijnsen)
§
Deel A: Inwonersparticipatie: droombeelden en schrikbeelden (Marjan Vrijnsen)
Dia 2
§
Deel B: Participatie belanghebbenden: SWOT (Mark Winson)
§
Deel C: De kwaliteiten van Meierijstad (Marjan Vrijnsen)
§
Doorkijk naar fase 2 (denkfase) en fase 3 (durf fase) (Marjan Vrijnsen)
TOEKOMSTVISIE MEIERIJSTAD Sociaal Maatschappelijk domein People: Mens
Visie op het sociaal/maatschappelijk domein Strategische keuzes
Planet: Omgeving
Visie op het ruimtelijk domein Strategische keuzes
Profit: Economie
Visie op het economisch domein Strategische keuzes
Ruimtelijk domein
Economisch domein
Bestuurlijk domein Uitvoering
Dia 3
Visie op het bestuurlijke domein Strategische keuzes
TOEKOMSTVISIE MEIERIJSTAD
PROCES: WAAR STAAN WE?
Dia 4
TERUGBLIK FASE 1: DROOMFASE Wat hebben we gedaan?
Inwonersparticipatie
Participatie belanghebbenden Bedrijven / instellingen/organisaties / verenigingen
3 vragen: (1) Wat is uw droom? (2) Wat is uw nachtmerrie? (3) Ik voel me thuis in Meierijstad omdat… Digitale vragenlijst (website) Gefrankeerde postkaart (random) Tour door de dorpskernen (alle 13) ‘Onderzetters in wijkcentra/dorpshuizen Schoolbezoeken (jongeren)
SWOT Meierijstad Sterkten Zwakten Kansen Bedreigingen Hoe vindt u dat het nu gaat voor uw X? Waar heeft uw X behoefte aan in de toekomt? Digitale vragenlijst (per email)
Dia 5
On tour: 13 kernen
Tekeningen basisscholen Onderzetters
En verder:
Ø Stakeholder vragenlijst On tour: middelbare scholen
Ø Vragenlijst website Ø Persgesprek Ø Persbericht
Postkaarten
Ø Advertenties in weekbladen social media
“meer omkijken naar elkaar” “een plek voor jeugd om te wonen”
DEEL A: INWON E R SPARTICIPATIE DROOMBEELDE N & SCHRIKBEE LDEN
INWONERSPARTICIPATIE De methodiek 1. Verzamelen droombeelden en schrikbeelden (totaal: 819) 2. Alles gedigitaliseerd. Ingeladen in programma Atlas.ti voor analyse 3. Kwantitatieve analyse (‘open coderen’):
-
Selecteren tekstfragmenten (samenhangende zin, op zichzelf te begrijpen)
-
Ieder tekstfragment krijgt een ‘code’ (categorie)
Voorbeeld van de codering van een tekstfragement in Atlas.ti
4. Kwalitatieve analyse: duiden van tekstfragmenten per categorie:
-
Dia 9
Inhoudelijke bespreking: wat zegt men over een bepaalde categorie? Is er een duidelijke lijn te ontdekken? Zitten er verschillen/overeenkomsten tussen de tekstfragmenten?
Aantal geselecteerde tekstfragmenten in Atlas.ti
Aantal toegekende codes (categorieën)
Droombeelden
1017 tekstfragmenten
23 hoofdcodes
Schrikbeelden
565 tekstfragmenten
24 hoofdcodes
Kwaliteiten
554 tekstfragmenten
25 hoofdcodes
Dia 10
en
Le
ve
rv Gro oe e ef ba r, n, be na W ar re tu on he ik ur en id ba , ,v ar wa en o So or he te le id r e efo lid zie ,t n m ar nin oe bi g ite g it, en Sp ga odi evin Ve ge e or nk ve g ilig m n c t e elij rsi ee en n kh te he ns tr on ei it id , ch um tsp d,… G op ap on an Af ezo en sz tw ni va nd ba in ik ng l/s he re en ke ch id o in ling oo , w rde cl n, el e u zi n Ide sie b O eh jn ha n nd ee en nd tite er r le h it w La ijs Z ope ve avin , k or nb ns g nd So in g e a ge e ci l de n re lu i j al E V k e co e ge R rop be rui k vo n rd b o v g m or om uu ied l v an ele te a zi ie rz en , a en n d g e idin m in we in a e n je g ge rk g gr ge u n, lo e ari m gd ar ca n e sc ee m tie ne he nt oe s r s e de en gie ec en arb tra tor be eid nsit i Ku taal sma e S n ba rk R oci st e arh t ec al n e r e Vo c id M eati ont ultu or ko E igr e m ur m rfg ati en oe en o e to tin kl ed en eri g im e d sm aa n a ive e t/m rc rsi ilie hite teit ub ctu el ur as tin g
er
ke
Ve r
Frequentie
INWONERS: DROOMBEELDEN
Bespreking resultaten Droombeelden
300
250
200
150
100 50
242
166 154 140 119
65 57 56 53 46 43 42 38 37
Categorieën
37 36 30 27 26 25 21 15 12
0
TOP 5 DROOM BEELDEN
1. Wonen en leefomgeving
2. Groen, natuur, water en biodiversiteit
- Betaalbaar wonen voor iedereen centrale zorg
- Veel vraag naar groen, natuur en groene recreatiegebieden
- Diversiteit in woningaanbod (starters, senioren)
- Behoud van bestaande natuur en biodiversiteit wordt gewaardeerd
- Duurzame en energieneutrale woningbouw - Behoud van groene en rustige leefomgeving, in harmonie met de natuur
3. Verkeer en vervoer, bereikbaarheid, toegankelijkheid, (verkeers)veiligheid - Gewenst: goede verkeersdoorstroming en bereikbaarheid - Duurzame verkeersopties gestimuleerd (fiets, OV) - Veiligheid en verkeersveiligheid krijgen aandacht, met nadruk op minder auto’s en meer aandacht voor fietsers
Dia 11
- Ecologische zones, bossen en groenstroken worden als waardevol benoemd - Duurzaam waterbeheer en behoud van gezond water zijn belangrijk
4. Sport en ontspanning - Gewenst: meer diversiteit aan betaalbare activiteiten voor alle leeftijden - Multifunctioneel gebruik van sportvoorzieningen, inclusief buurthuizen en ontspanningsruimten
5. Leefbaarheid, voorzieningen en centrumontwikkeling - Gewaardeerd: levendige en aantrekkelijke centra met een mix van winkels, horeca en evenementen - Basisvoorzieningen in de buurt moeten toegankelijk zijn voor iedereen - Aandacht voor behouden van dorpse karakter en eigenheid van elke kern
Dia 12
pa
ve
s rla sen st de ,s le en ch be te ta be alb re a ik re b G aa wo e n r G br ev ek hei ing Ve oe le d e rh e l n ar R van fbaa … de ol en va onv rhe id m n e at de ilig h M eria Ve gem eid o l O ge ist r nt lijk isc lies een br he h ek id te en Ve ede sa en va rvu n t me tite e Te n i n it na ling r on lev In v w ee tu in ts e on l i ur/ n v pa g er nd n e aa us gro rpa nin nt e g tri al e/ n e upe ,n be n v rin ie dr er g uw i l j v ko en ies… m er Ve (te r r s en ste rein K ) v de G lima erv lijk ee at re ing n / (p mi em En O as lie din g er ntb se us c gi n e- rek d)o ha d G opw en/ nd e ez e s on ek/ lec rwi js h v dh ei erd te z u Vo d/ o on urz rg lg a eb g ou elu min O ng wd kkig g W el (u er ijk its zijn ke he tr lo os Ag id/ alin he a g r id ari rmo ) / w sc e er he de kg s el ect Vo o lb V e ou er gen r w lies he en e id bu rfg ite oe ng d eb ie d
n
ee
G so
er
ke
Ve r
Frequentie
INWONERS: SCHRIKBEELDEN (NACHTMERRIES)
Bespreking resultaten 80
70
60
50
40
30
72 63 60 57 47 46 43 40 36 33 28 28 26 23
20
10
Categorieën
22 21 20 14 13 11 8 7 6 6
0
TOP 6 SCHRIK
1. Geen passende en betaalbare woning - Te kort woningen (starters, senioren) - Gebrek aan betaalbaar en aangepast
Belemmeringen in doorstroming en BEELDEN - passende huisvesting
- Zorgen over woningverlies en de leefomgeving door beperkte bouw - Vertraging en annulering bouwprojecten
2. Verkeersoverlast, slechte bereikbaarheid en onveiligheid - Klachten over verkeerscongestie, geluid, luchtvervuiling en hitte - Onveilige verkeerssituaties, gebrekkige infrastructuur - Ontbreken treinverbindingen / slechte OV-opties - Ongemakken: stoplichten en rotondes
3. Gebrek leefbaarheid - Teruggang van voorzieningen en centrumactiviteiten - Leegstand, verloedering en afname leefbaarheid - Verminderde toegankelijkheid tot voorzieningen - Zorgen over afname jeugd en vergrijzing - Negatieve invloed op woon- en leefomgeving
- Zorgen over isolatie van natuur door infrastructuur
4. Gevoel van onveiligheid
5. Rol van de gemeente
6. Verlies identiteit
- Overlast, criminaliteit, onveiligheidsgevoel
- Verlies van vertrouwen in de overheid
- Zorgen over gebrek aan handhaving en politie
- Slechte communicatie en traagheid
- Verlies van dorpsidentiteit door groei en verstedelijking
- Onveilige verkeerssituaties en brandgevaar
Dia 13
- Belemmerende regelgeving en gebrek aan visie - Onpersoonlijkheid en gebrek aan betrokkenheid
- Gebrek aan verbinding tussen kernen - Zorgen over dominantie van de stad
DEEL B: PARTIC IPATIE BELANG H E BBENDEN SWOT-ANALYS E
PARTICIPATIE BELANGHEBBENDEN De methodiek
• Belanghebbenden gedefinieerd. • Digitale enquête verstuurd om input te verzamelen. • Reacties gegroepeerd in tabel (bedrijven, verenigingen, organisaties/instellingen) en onderverdeeld in thema’s • Analyse: tellingen, woordwolken, verbanden, overeenkomsten, verschillen, SWOT-categorieën toegepast. Dia 15
PARTICIPATIE BELANGHEBBENDEN Bespreking resultaten
SWOT: Sterkten (kwaliteiten)
•
Ondernemend en industrieel.
•
Natuur en identiteit.
•
Sport, recreatie.
•
Ondernemerschap, samenwerking.
•
Werk, diversiteit.
•
Gemeenschapsbetrokkenheid, participatie.
•
Groen, duurzaamheid.
•
Toegankelijk, voorzieningen.
•
Bereikbaar, verbindingen.
Dia 16
PARTICIPATIE BELANGHEBBENDEN Bespreking resultaten SWOT: Zwakten (verbeteringen)
• Duidelijkere richtlijnen • Tekort aan vrijwilligers, betrokkenheid • Klimaatmaatregelen mogen scherper • Aantrekkelijkheid bevorderen • Overlast aanpakken • Verbondenheid creëren • Klantcommunicatie • Meer betaalbare woningen • Natuurherstel versnellen Dia 17
PARTICIPATIE BELANGHEBBENDEN Bespreking resultaten SWOT: Kansen
• Klimaat, duurzaamheid, innovatie • Woningbouw, groen behouden • Samenwerking, integraal leefbeeld • Economie, werkgelegenheid, onderwijs • Toerisme, recreatie, groen • Cultuur, sport, gezondheid • Participatie, communicatie, initiatieven Dia 18
PARTICIPATIE BELANGHEBBENDEN Bespreking resultaten SWOT: Bedreigingen
• Klimaat, automobiliteit, water • Bereikbaarheid, volbouwen, leegstand • Vergrijzing, segregatie, uitsterven • Arbeidsmarkt, subsidies, controle • Bureaucratie, woningtekort, trage besluitvorming • Sociale onrust, vervreemding, vergrijzing Dia 19
PARTICIPATIE BELANGHEBBENDEN Perspectieven
• Bedrijven •
Tevreden bedrijfsklimaat
•
Burgerparticipatie benadrukt
•
Goede samenwerking gemeente
•
Leefbaarheid kleine kernen
•
Vergunningsverlening traag
•
Stimuleren voorzieningen
•
Behoud aantrekkelijke leefomgeving
•
Duurzaamheid cruciaal
•
Voorkomen vergrijzing
• Verenigingen
Dia 20
• Organisaties
•
Vrijwilligerswerk
•
Opleiding en promotie
•
Behoud dorpsidentiteit
•
Innovatie
•
Betrekken van inwoners
PARTICIPATIE BELANGHEBBENDEN Een aantal thema’s uitgelicht
• • • • • • • •
Dia 21
Wonen Duurzaamheid Zorg Onderwijs Sport en recreatie Kunst en cultuur Agrarisch (ZLTO) Werk (POM)
PARTICIPATIE BELANGHEBBENDEN Een aantal thema’s uitgelicht
• Wonen Fijne, groene, rustige leefomgeving. ➖ Investeringen nodig in woningbouw. Ὂ Natuurbehoud, integratie, aantrekkelijk wonen. ⚠️ Uitdagingen: woningtekort, volbouw, betaalbaarheid, toestroom. ➕
• Zorg Sport en gezondheid gestimuleerd, betrokkenheid. ➖ Aandacht voor vergrijzing en inclusiviteit voorzieningen Ὂ Samenwerking tussen zorg- en welzijnsorganisaties ⚠️ Zorgen over arbeidsaanbod en financiering ➕
Dia 22
PARTICIPATIE BELANGHEBBENDEN Een aantal thema’s uitgelicht
• Duurzaamheid ➕ Groene gemeente, schat duurzaamheidsaspecten op waarde ➖ Streven naar klimaatleiderschap en bewustwording Ὂ Innovatie, groene energie, verduurzaming ⚠️ Voorbereiden op klimaatverandering, zorgen over landschap
• Onderwijs ➕ Rijke onderwijsinfrastructuur, verschillende onderwijsmethodes. ➖ Behoefte aan eenheid en talenturen voor scholieren. Ὂ Samenwerking voor inclusief onderwijs/opvang 0-18 jaar. ⚠️ Bereikbaarheid, bureaucratisering, kwaliteit onderwijs in kleine dorpen
Dia 23
PARTICIPATIE BELANGHEBBENDEN Een aantal thema’s uitgelicht
• Sport en recreatie ➕ Sport staat hoog in het vaandel: veel aanbieders en faciliteiten ➖ Aandacht nodig voor volwassenen, binnensport en samenwerking. Ὂ Uitbreiden betaalbare sport en evenementen. ⚠️Zorgen over kosten, vrijwilligers, ledenverlies en zaalcapaciteit.
• Kunst en cultuur ➕ Aandacht voor kunst en cultuur, diverse activiteiten. ➖ Vraag naar meer focus op volksfeesten en erfgoed. Ὂ Erkenning van cultureel belang, vrijwilligersparticipatie. ⚠️Versnippering en concurrentie zijn bedreigingen.
Dia 24
PARTICIPATIE BELANGHEBBENDEN Een aantal thema’s uitgelicht
• Werk ➕
Ondernemende gemeente, industrie, werkgelegenheid.
➖
Meer samenwerking en verbinding met Brainport gewenst.
Ὂ
Samenwerking bedrijven en onderwijs, woongelegenheid.
⚠️Zorgen over arbeidsmarkt, subsidies en bedrijven die vertrekken.
Dia 25
PARTICIPATIE BELANGHEBBENDEN •
Visie POM ➕
•Duurzaamheid en groene technologieën. •Gunstige ligging, duurzaam transport. •Flexibiliteit in bedrijfsruimte. •Onderwijs-arbeidsmarkt verbinding.
➖
•Kosten duurzame technologie. •Lange infrastructuurprocessen. •Vergunningsvertragingen huisvesting. •Potentiële banenmismatch.
Ὂ
•Groene productvraag. •Mobiliteitsbehoeften. •Technologische kennisvraag. •Cybersecuritygroei.
⚠️ •Externe groene energieafhankelijkheid. •Verkeerscongestie en mobiliteitsweerstand. •Concurrentie om grond. •Talentconcurrentie en vergrijzing.
Dia 26
PARTICIPATIE BELANGHEBBENDEN •
Dia 27
Agrarisch (ZLTO) ➕
• Behoud landbouwgrond. • Respect voor eigendomsrecht. • Stimuleringsmaatregelen voor ontwikkelingen. • Praktische grondbewerking bevordert productiviteit.
➖
• Beperkte ruimte voor agrarische activiteiten. • Afnemende bedrijven en verdienmodel. • Verschuivingen in landgebruik. • Toenemende regeldruk bemoeilijkt bedrijfsvoering.
Ὂ
• Dubbelgebruik van grond voor diverse doeleinden. • Synergie tussen food en feed sector. • Diversiteit in landbouw voor circulariteit. • "Ja, mits" principe voor duurzame ontwikkeling.
⚠️
• Veranderingen in landgebruik door woningbouw en infrastructuur. • Afname van agrarische bedrijven. • Effecten van energietransitie en natuurbehoud. • Onderscheid tussen ondernemers lijkt te ontbreken.
INTERMEZZO
• Vallen jullie bepaalde zaken op? • En zo ja, welke zaken vallen op?
Dia 28
DEEL C: KWALITEITEN V AN MEIERIJSTA
D
DE KWALITEITEN VAN MEIERIJSTAD De eigenheid van Meierijstad
Bronnen:
• Inwonersparticipatie: “ik voel me thuis in Meierijstad omdat …” • Belanghebbendenparticipatie: SWOT analyse: sterkten • Interne uitvraag ambtenaren: SWOT analyse: sterkten • Canon van Meierijstad • Scenario’s Raad van Verbeelding (Atlas)
Dia 30
KWALITEITEN MEIERIJSTAD Bespreking resultaten: de eigenheid van de gemeente Meierijstad
Dia 31
Kwaliteit
Toelichting
Geografische ligging van Meierijstad
-Strategische ligging aan A50, centraal in ruit Eindhoven/Venlo/Den Bosch/Nijmegen -Havengebied, aansluiting Zuid Willemsvaart
Landschappelijke kwaliteit
-Diversiteit en kwaliteit landschappen -Open landschap met ruimte voor landbouw, natuur en recreatie -Aandacht voor duurzaamheid en milieu
Meerkernig Meierijstad: divers en veelzijdig
-Meierijstadse maat en schaal: stedelijk én dorps wonen en leven -Karakter: kleinschalige rustige dorpskernen én stadse levendigheid -Omvangrijke gemeente met de kern Veghel als regionaal centrum (o.a. werkgelegenheid, onderwijs, economie) -Waardering voor niveau / nabijheid voorzieningen (winkels, horeca, scholen, zorgvoorzieningen)
Centrum van hoogwaardige maakindustrie en agrifood
-Wat in ‘Brainport’ wordt bedacht, wordt hier toegepast -Betrokken ondernemerschap – vaak vanuit een coöperatieve gedachte – met relatief veel familiebedrijven -Ondernemersgeest en aanpakkersmentaliteit in DNA -Groot arbeidspotentieel
Culturele hotspot
-Rijke cultuurhistorie: omarming van het verleden -Bruisend met vele mogelijkheden ter ontspanning (kunst, cultuur, sport, verenigingen, recreatie & toerisme)
Samen leven in Meierijstad: Gemeenschapskracht
-Sociale betrokkenheid, solidariteit en gemeenschapszin, mede ontstaan uit langdurig wonen (generaties delen de leefomgeving) -Brabantse gemoedelijkheid
INTERMEZZO • Herkennen jullie je in de kwaliteiten?
Dia 32
VOORUITBLIK
FASE 2 DENK FASE EN FAS E3
DURF FASE
FASE 2: DENKFASE Wat gaan we doen? Wat is uw rol in deze fase?
• 1 november tafelgesprekken met belanghebbenden
Dia 34
FASE 3: DURF FASE Wat gaan we doen? Wat is uw rol in deze fase?
• Heidag met Gemeenteraad en College Toekomstvisie Meierijstad
Dia 35