Presentatie Burgerberaad en referendum_beeldvormende avond raad_18 april 2024

BURGERBERAAD & REFERENDUM Beeldvormende avond – donderdag 18 april 2024

Burgerberaad en Referendum Gemeenteraad Meierijstad 18 april 2024

Niesco Dubbelboer Charley Fiedeldij Dop

Wat is een referendum? Het referendum is een stemming voor alle stemgerechtigden over een specifiek onderwerp en geïnitieerd door de bevolking • Burgers nemen mandaat terug op specifiek onderwerp • Versterking representatieve democratie • Juiste spelregels: van ‘onderop’ georganiseerd, opkomstdrempel, gelijk speelveld informatievoorziening, via verordening vastleggen)

Soorten referenda • Correctief referendum (meest gangbare in NL) • Volksinitiatief referendum (bijv Amsterdam) • Verplichtend referendum • Referendum van bovenaf (komt geregeld voor in Nederland)

Meerwaarde van het referendum • Ontvankelijke overheid en meer draagvlak voor beleid • Meer reële zeggenschap en betrokkenheid in de gemeenschap • Breed publiek debat en publieke bewustwording • Inclusiever • Vergroot interactie publiek en politiek

Risico’s rond het referendum • Adviserend karakter • Kán polarisatie versterken • Manipulatie van informatie en informatiebronnen • Alleen een ja / nee optie, niet gericht op consensus • ‘Afrekening’ van de politiek

Vragen?

Niesco Dubbelboer Charley Fiedeldij Dop

8

Proces tijdens burgerberaad

Stappen:

Projectorganisatie:

1.

Leren

• - Onafhankelijke voorzitter / externe procesbegeleiding

2.

Delibereren

• - Vraagbaak (gemeente/experts/stakeholders)

3.

Concluderen

• - Logistiek (gemeente)

4.

Stemmen

• - Communicatie (gemeente) • - Advies en toezicht (onafhankelijkheid borgen)

10 gouden regels

?

Heldere specifieke vraag

Brede informatie

Voldoende tijd

Deliberatief proces

Duidelijk mandaat & opvolging

Stevige publiekscampagne

Gewogen loting

Vertrouw burgers

Neem barrières weg

Monitor de uitkomsten

Vijfheerenlanden, Sociale ontmoetingsplekken

Utrecht, Jaarwisseling

‘s Hertogenbosch, Woonzorgvisie

Maastricht, Omgevingsvisie

Schagen, Leefbaarheid

Belangrijke voorwaarde: mandaat • Vooraf duidelijkheid over status aanbevelingen • Aanbevelingen gelden als zwaarwegend advies • Draagvlak in raad, college, bij directies • Duidelijkheid over kaders (financieel, juridisch, praktische uitvoerbaarheid) • Urgentie bij vraagstuk • Voldoende tijd, middelen en capaciteit. • Vertrouwen in vermogen van inwoners om met oplossingen te komen

Loting voor samenstellen burgerberaad 1

2

3

4

Aankondigen Burgerberaad

Bepalen lotingsaanpak en wervingsplan

Veel adressen vragen om mee te loten

Loten: afspiegeling bevolking

Breed vragen om mee te loten en kenmerken op te geven

Gewogen loting obv kenmerken

Meerwaarde van het burgerberaad • Meer betrokkenheid en zeggenschap • Gebruik maken van kennis, kunde en ervaring uit de gemeenschap • Minder blinde vlekken in beleidsvorming • Minder frustratie en teleurstelling • Inclusieve besluitvorming • Meer wederzijds vertrouwen • Betere en meer gedragen aanpak van complexe vraagstukken • Meer bewustwording rond thema

Risico’s rond het burgerberaad • Adviserend karakter • Te weinig impactvolle uitkomsten • Te weinig bereik (verbinding met grotere publiek) • Niet goed vormgegeven, waardoor wantrouwen in overheid groeit

Vragen?

Niesco Dubbelboer Charley Fiedeldij Dop

Referendum en/of burgerberaad Combineren is goed mogelijk! • Eerst burgerberaad en belangrijkste uitkomsten daarna voorleggen per referendum • Eerst referendum en dan een burgerraad over de uitwerking van de genomen beslissing (Arnhem, Haarlem) • Geen ja / nee referendum maar een meerkeuze referendum (preferendum) Tot slot: doe het goed of doe het niet!

Dank voor het gesprek, Gemeenteraad Meierijstad Meer weten? www.bureauburgerberaad.nl

Vragen en/of opmerkingen? charley@bureauburgerberaad.nl