Presentatie beeldvormende avond GGD 9-2-23.pptx

MEIERIJSTAD 9-2-2023

LUCHTKWALITEIT EN GEZONDHEID MARIEKE VAN BALLEGOOIJ ADVISEUR MILIEU EN GEZONDHEID

LUCHTKWALITEIT • Mengsel van gassen en deeltjes in de lucht • Deken van luchtverontreiniging over het land • Invloed van weersomstandigheden • Lokale bronnen • Het mengsel van stoffen is schadelijk Hoe schoner de lucht, hoe beter!

LUCHTKWALITEIT EN GEZONDHEID Fijnstof als voorbeeld

LUCHTKWALITEIT EN GEZONDHEID Luchtverontreiniging veroorzaakt onder andere:

• Ontstaan van luchtweg- en longaandoeningen • Verergeren van bestaande longaandoeningen • Ontstaan en verergeren hart- en vaatziekten • Vroeggeboorte • Werkverzuim

Gevoelige groepen

• Kinderen, ouderen, mensen met luchtwegaandoeningen en/of hart- en vaatziekten • Hoog blootgestelde groepen

WANNEER GEZONDHEIDSEFFECTEN? • Langdurige blootstelling Ø Chronische effecten • Kortdurende blootstelling Ø Effecten verdwijnen weer bij afname concentratie • Géén ‘veilige’ grenswaarde: hoe lager, hoe gezonder! • Wel gezondheidskundige advieswaarden van de World Health Organisation (WHO) Grens- en advieswaardes van de Europese Unie en het WHO[1]

Norm

Status

PM10

PM2,5

NO2

(µg/m3 (µg/m3) (µg/m3 ) Jaargemiddelde

EU-grenswaarde

) 40

25

40

https://www.infomil.nl/onderwerpen/lucht-water/luchtkwaliteit/regelgeving/wetJaargemiddelde WHO-advieswaarde 15 milieubeheer/beoordelen/grenswaarden/

5

10

[1] Infomil. Grenswaarden en andere luchtkwaliteitsnormen. Te raadplegen via:

GGD ONDERZOEK • Rapport: Luchtkwaliteit en gezondheid in de provincie Noord-Brabant (Mei 2022) www.ggdhvb.nl/nieuws/luchtvervuiling-in-brabant-leidt-totgezondheidsschade/ • Brabanders leven bijna een jaar korter door luchtvervuiling • Wegverkeer, houtstook en landbouw grote bronnen van luchtvervuiling • GGD roept gemeenten op extra maatregelen te nemen • Inwoners kunnen bijdragen aan gezonde lucht

GGD ONDERZOEK: LUCHTKWALITEIT IN KAART (2019) NO2

PM10

PM2,5

GGD ONDERZOEK: GEZONDHEIDSEFFECTEN (2019)

Berekend Aandeel in aantal Meierijstad* gevallen in Meierijstad

Aandeel Brabant**

Gezondheidseffect (leeftijdscategorie in jaren)

Indicator

Incidentie astma kinderen (0-18)

NO2

27

19,2%

20,2%

Incidentie hartvaatziekten (totaal) (40+)

NO2

495

21,8%

22,9%

Longkanker (50+)

PM2,5

9

15,7%

15,1%

Vroegtijdige sterfte in dagen (30+)

PM10 + NO2

362

n.v.t.

Aantal: 358

* Aandeel Meierijstad: van het totaal aantal gevallen van deze aandoening in de gemeente is het genoemde percentage toe te schrijven aan luchtverontreiniging **Aandeel Brabant: van het totaal aantal gevallen van deze aandoening in de provincie Brabant is het genoemde percentage toe te schrijven aan luchtverontreiniging

GGD ONDERZOEK: BRONNEN (2019) NO2

PM10

Range in deze kaart: NO2: 0 tot 4.000.000 kg/jaar. PM10: 0 tot 500.000 kg/jaar PM2,5: 0 tot 200.000 kg/jaar Bijdrage van secundair fijn stof ontbreekt in de kaart .

PM2,5

GEZONDHEIDSKANSEN (1) Bronmaatregelen om de uitstoot te verminderen Voorbeelden: • Wegverkeer: minder wegverkeer, stimuleren van wandelen en fietsen (actief transport) en openbaar vervoer, milieuzones • Houtstook: minder houtstook, houtstookvrije wijken stimuleren, verplichten van het volgen van een negatief stookadvies • Landbouw: minder dieren, stalmaatregelen (bv. toepassen van meest optimale stalvloeren, strooiseltypen, filters) • Industrie: best beschikbare technieken verplicht stellen, opslag of overslag overkappen • Mobiele werktuigen: best beschikbare technieken verplicht stellen, schonere aggregaten • Scheepvaart: walstroom, elektrificatie van schepen

GEZONDHEIDSKANSEN (2) Gevoelige bestemmingen en afstand

• Gevoelige bestemmingenbeleid • GGD afstandsadviezen tot gevoelige bestemmingen; • Geen gevoelige bestemmingen binnen 300 meter van de snelweg (wordt 150 meter); • Geen eerstelijns bebouwing binnen 50 meter van drukke wegen (wordt 25 meter); • Geen gevoelige bestemmingen binnen 250 meter van een veehouderij (2 kilometer voor geitenhouderijen)

GEZONDHEIDSKANSEN (2) Gevoelige bestemmingen en afstand

• Gevoelige bestemmingenbeleid • GGD afstandsadviezen tot gevoelige bestemmingen; • Geen gevoelige bestemmingen binnen 300 meter van de snelweg (wordt 150 meter); • Geen eerstelijns bebouwing binnen 50 meter van drukke wegen (wordt 25 meter); • Geen gevoelige bestemmingen binnen 250 meter van een veehouderij (2 kilometer voor geitenhouderijen)

Gezondheid in beleid Beschermen én bevorderen van de gezondheid, via verschillende domeinen Neem gezondheid expliciet mee in mobiliteit, ruimte, woningbouw en klimaat

GEZONDHEIDSKANSEN (2) Gevoelige bestemmingen en afstand

• Gevoelige bestemmingenbeleid • GGD afstandsadviezen tot gevoelige bestemmingen; • Geen gevoelige bestemmingen binnen 300 meter van de snelweg (wordt 150 meter); • Geen eerstelijns bebouwing binnen 50 meter van drukke wegen (wordt 25 meter); • Geen gevoelige bestemmingen binnen 250 meter van een veehouderij (2 kilometer voor geitenhouderijen)

Gezondheid in beleid Beschermen én bevorderen van de gezondheid, via verschillende domeinen Neem gezondheid expliciet mee in mobiliteit, ruimte, woningbouw en klimaat Schone Lucht Akkoord Gezonde lucht is een gezamenlijke verantwoordelijkheid!

SCHONE LUCHT AKKOORD Uitvoeringsagenda Meierijstad Maatregelen op de volgende thema’s van het Schone Lucht Akkoord: 1. Mobiliteit 2. Mobiele werktuigen 3. Industrie 4. Woningen en houtstook 5. Binnenvaart en Havens 6. Landbouw 7. Participatie Gemeente Meierijstad neemt deel aan twee pilots, te weten: Woningen & houtstook en Participatie.

REGIONALE MEETNET LUCHT EN GELUID ZUIDOOST-BRABANT • GGD Brabant-Zuidoost is deelnemer in Regionale Meetnet • Meten als middel; doel is een gezondere leefomgeving

• Status metingen: eerste jaarrapport over metingen (2021) onlangs opgeleverd • Meetdata is daarin omgezet naar informatie • Informatie op regionale schaal • Nu start een proces gezamenlijk met regio (gemeenten en breder): mogelijkheden voor lokale impact

• Andere aspecten: onderzoek veehouderij, flexibele meetschil, ondersteuning bij lokale meetvraagstukken enz. • Via projectwebsite (www.odzob.nl/meetnet) toegang tot alle nieuwsbrieven, data en rapporten.

VRAAG ONDERSTEUNING DOOR DE GGD • Inzichtelijk maken bijdrage bronnen op gemeenteniveau • Kennis over luchtkwaliteit en gezondheid • Kennis over lokale situatie • Beleidsadvies • Brabantse Omgevingsscan: Brabantse Omgevingsscan (BrOS) - Lucht • GGD Leefomgeving: Lucht en gezondheid · GGD Leefomgeving

Vragen? milieu@ggdgmv.nl 088 368 7800