Ontmoetingen creëren in Mariaheide - herinrichting openbare ruimte.pdf

(Prins Bernhard Cultuurfonds, 2018) Schoolpleinen van de toekomst De provincie Brabant heeft ook in samenwerking met het Prins Bernhard Cultuurfonds een subsidie ingesteld voor het verbouwen van schoolpleinen naar groene schoolpleinen. Scholen met een goed 26

plan voor aanleg, onderhoud en inpassing in de lessen, kunnen een aanvraag doen voor een bijdrage tot maximaal €14.000. Dit is dus echt voor scholen bedoelt en vraagt actie van de school. VSBfonds Het VSB fonds steunt iedereen die actief wil meedoen en iedereen die mensen actief uitnodigt tot meedoen met projecten die zorgen voor nieuwe verbindingen. Wij steunen met geld, maar ook met raad en daad. (VSBfonds, 2018) Een van de gebieden waar het VSBfonds in ondersteund is Mens en Maatschappij hier staan sociale initiatieven centraal. Een van deze initiatieven die worden ondersteund zijn Ontmoetingsplekken in de buurt: VSBfonds geeft financiële steun aan projecten die ontmoetingsplekken in buurten, wijken of gemeenschappen realiseren. Dit kan in de vorm zijn van een gebouw of tuin, maar ook van een real-life ontmoeting tussen mensen die elkaar kennen via een online platform. Ook dit is een mogelijkheid van financiering voor het ontmoetingsplein in Mariaheide. Leefbaarheidsbudget Gemeente Meierijstad De gemeente Meierijstad heeft voor het vergroten van de leefbaarheid in de gemeente een budget beschikbaar. Dit budget is voor initiatieven van de inwoners van de gemeente. De initiatieven moeten passen binnen de volgende kaders: 

een schone en hele* leefomgeving;



het vergroten van het veiligheidsgevoel;



het stimuleren van duurzaam gedrag;



het bevorderen van de leefbaarheid;



het bevorderen van de sociale samenhang;



het bevorderen van de arbeidsparticipatie. (Gemeente Meierijstad, sd)

Het budget over 2018 is €56.000,-. Een deel hiervan zou gebruikt kunnen worden voor het bekostigen van een deel van het plein.

Donaties Een andere belangrijke bron van inkomsten moet uit het dorp zelf komen via donaties. Dit kan op verschillende manieren van de traditionele wijze van inzameling bij de bakker of andere plekken tot het opzetten van een crowdfunding campagne. De mogelijkheden hierin zijn divers. Maar hiervoor is het wel van belang dat mensen het echt belangrijk gaan vinden dat het plein wordt verbouwd en mensen zich eigenaar voelen van deze plek in het dorp.

27

8 Conclusie Aan het begin van het onderzoek is een hoofdvraag opgesteld. Om antwoord te krijgen op de hoofdvraag zijn diverse deelvragen opgesteld. De hoof- en deelvragen zijn als volgt: Hoofdvraag Hoe kan het plein tussen het dorpshuis D’n Brak en de basisschool Maria ter Heide met inbreng van de belanghebbenden worden getransformeerd naar een praktisch en financieel haalbare ontmoetingsplek voor jong en oud? Deelvragen Om antwoord te geven op de hoofdvraag zijn er meerdere deelvragen opgesteld. Met behulp van de onderstaande deelvragen wordt de hoofdvraag beantwoord. “Op welke wijze wordt een openbare ruimte geschikt voor ontmoeting tussen jong en oud?” Momenteel vindt er weinig ontmoeting plaats tussen beide bevolkingsgroepen. Binnen de eigen bevolkingsgroep is er voldoende ruimte in het dorp Mariaheide. Voor de jonge kinderen zijn er in het dorp diverse speellocaties en sportverenigingen waar zij contact maken met hun leeftijdsgenoten. Voornamelijk de basisschool ‘Maria ter Heide’ zorgt voor onderling contact. Voor de ouderen geldt hetzelfde als voor de jongeren. Zij ontmoeten elkaar doorgaans tijdens dorpsactiviteiten in het dorpshuis of in de plaatselijke kroeg. In het dorp Mariaheide worden voldoende evenementen georganiseerd, zodat het contact tussen ouderen gewaarborgd blijft.

Zoals je uit de bovenstaande tekst kunt opmaken is er momenteel geen verbinding tussen jonge en oud in Mariaheide. Door een verbinding te creëren tussen de twee belangrijkste locaties, het dorpshuis en de basisschool, wordt de ontmoeting tussen jong en oud gestimuleerd. En krijgt het dorp een gemeenschap waar jong en oud verbonden wordt. “Op welke wijze is het mogelijk een concreet en breed gedragen plan uit te werken tot een ontwerp?” In het proces is er geconstateerd dat dit alleen mogelijk is door de bevolking er op tijd bij te betrekken en ze door het hele proces mee te nemen. Het is een kunst om dit voor elkaar te krijgen en tot een volledig gedragen plan te komen. Dit kost tijd en heeft aandacht nodig van alle betrokkenen. Daarin zijn de bewoners van Mariaheide het belangrijkst. En deze groep is wel betrokken bij het ontwerp wat er als eindresultaat is gekomen. Maar er is in het vervolg van het proces nog een hoop aandacht en energie nodig om deze participatie en het gevoel van eigendom van deze plek te vergroten. In het ontwerp is rekening gehouden met het verdere proces aangezien het een vakwerk vormt voor verder invulling. Het is een verbetering van de structuur van de plek en een toevoeging van groen maar in welke vorm dit uiteindelijk wordt uitgevoerd is aan de bevolking van Mariaheide.

“Op welke wijze kan de communicatie met belanghebbende van Mariaheide gedurende het proces optimaal gewaarborgd worden?” Er is gebleken dat er in dit proces goed contact konden leggen met de oudere bevolkingsgroep in Mariaheide. Deze groep was te bereiken via de bestaande dorpsmedia zoals het maandelijkse plaatselijk krantje en de dorpswebsite Mariaheide.nl. De jongere van 15 tot 30 en daaronder hebben wij beperkt kunnen bereiken en hun wensen zijn dus niet meegenomen in het ontwerp. De communicatie met de volledige bevolking van Mariaheide hebben wij dus niet kunnen waarborgen.

28

Maar dit is ook een kwestie van tijd geweest dat we gekozen hebben om uiteindelijk deze groepen niet extra op andere wijzen te benaderen. Het streven is geweest om zoveel mogelijk mensen te bereiken en dit hebben we gedaan via de traditionele en bestaande kanalen in het dorp. Voor een bredere doelgroep zou er ook social media en bijeenkomsten op de basisschool gebruikt kunnen worden – Hiermee zou de communicatie nog beter gewaarborgd worden. “Op welke wijze is het ontwerp te onderbouwen zodat er aanspraak kan worden gemaakt op subsidies?” In het ontwerp zijn aanpassingen doorgevoerd die over een langere termijn gerealiseerd kunnen worden. Het grootste struikelblok van het ontwerp is het financiële aspect. Door niet direct hele ingrijpende veranderingen in het ontwerp door te voeren, blijven de kosten beperkt. Doordat er nagenoeg geen financiën beschikbaar zijn vanuit de gemeente Meierrijstad, en de beperkte subsidiemogelijkheden, is het project afhankelijk van donaties. Voor de subsidiemogelijkheden zijn er een aantal opties. Het project kan aanspraak maken op een drietal onderwerpen waarover subsidie wordt uitgekeerd. De onderwerpen zijn: buurtcultuur, buurtnatuur & buurtwater en schoolpleinen van de toekomst.

Hoofdvraag Hoe kan het plein tussen het dorpshuis D’n Brak en de basisschool Maria ter Heide met inbreng van de belanghebbenden worden getransformeerd naar een praktisch en financieel haalbare ontmoetingsplek voor jong en oud? Het plein kan worden getransformeerd tot een aantrekkelijkere locatie om te verblijven en elkaar te ontmoeten. Het ontwerp hebben wij zo gemaakt dat dit als een raamwerk dient wat flexibel is in te vullen en aan te passen over de komende jaren waarin het uitgevoerd kan worden. Voor de uitvoering is het alleen van groot belang om de samenwerking aan te gaan met de bewoners en deze als “eigenaar” van de plek te laten werken aan de uitvoering van het ontwerp. Omdat wij hebben geconstateerd dat op dit moment alleen de oudere bevolking hierbij betrokken is die veelal begrijpelijk negatief reageerden op de vraag over medewerking aan onderhoud of uitvoering, maar wel enthousiast zijn over een vernieuwing. Maar de jongere generaties gaan van de uitvoering van dit plan de meeste profijt hebben en zijn dus van groot belang om nog meer in dit proces te gaan betrekken.

29

9 Aanbeveling 9.1 Betrokkenheid Mariaheide Op het gebied van burgerparticipatie is nog veel werk te verrichten. Het ontwerp is vooral voortgekomen uit ideeën van de oudere bewoners van Mariaheide. Toch is het de bedoeling dat er ook jongeren gaan komen, er zullen dan wel voorzieningen moeten zijn die de jongeren trekken. Als de jongere bewoners van Mariaheide achter het ontwerp staan zullen zij ook sneller bereid zijn om mee te helpen met verbouwen en onderhouden. Uit onderzoek is gebleken dat er in kleine dorpen meer burgerparticipatie en saamhorigheid is. Daarnaast is er onderzoek gedaan naar maatschappelijke participatie onder jongeren, het is gebleken dat 54% van de jongeren zich wel eens inzet voor de buurt, in de politiek etc. (NJI,2016). De kans is dus erg groot dat er wel een groep gevormd kan worden met bewoners die wel willen helpen, maar hoe vorm je zo’n groep en bereik je deze doelgroep? Veel jongeren zijn vaak te vinden bij de sportvelden, hier zouden flyers neergelegd kunnen worden. Bij een flyer is er wel een drempel, de jongere moet namelijk zelf contact op gaan nemen. Een gesprek in de kantine na het sporten zal makkelijker gaan. Een andere plek waar veel jonge mensen zijn is de basisschool. De ouders van de kinderen zijn vaak nog jong en ondanks dat zij druk zijn zullen er vast ouders zijn die willen helpen met het verbouwen van het plein.

Vooral als het speelplein mee wordt genomen zullen veel ouders het nut van een vernieuwd plein inzien. Daarnaast hebben we natuurlijk de oudere bewoners wel gesproken of hun mening gehoord via de enquête. Veel van deze mensen hadden kinderen in de leeftijd begin 20. De ouders zouden de kinderen kunnen motiveren om deel te nemen aan bijvoorbeeld een bijeenkomst. Een bewonersavond waar vooral geluisterd moet worden is voor jongeren niet aantrekkelijk, het komt al snel saai en nutteloos over. Een bijeenkomst in café D’n Brouwer zal al een stuk laagdrempeliger aanvoelen. Nodig de jongeren uit door middel van een bericht op social media en heb het op een luchtige manier over wat zij nou graag zouden zien veranderen in het dorp. Hier kan meteen geïnventariseerd worden wie wel zou willen helpen. De organisatoren kunnen de jongeren dan vertellen wat precies van ze verwacht wordt, als ze willen helpen.

9.2 Uitvoering herinrichting Het ontwerp kan in verschillende fases worden uitgevoerd. Hierin zijn diverse keuzes te maken en kan gekeken wat de hoogste prioriteit heeft, m.b.t. de financiële en technische haalbaarheid. Het wordt dus afgeraden om het plein in zijn geheel te vervangen. In onderstaand overzicht de aanbevelingen m.b.t. het ontwerp: 1. Ga aan de slag met de “lelijke muur van D’n Brak werk samen met de bewoners en evt. een kunstenaar aan een nieuwe muurschildering. Dit is een goede manier om participatie te bevorderen en mensen eigenaar te laten voelen van deze plek. Ze hebben zelf deze muur beschilderd – onder begeleiding van een kunstenaar zou hiermee ook aanspraak gemaakt kunnen worden op het cultuurfonds. (korte termijn) 2. Aanschaffen of verzamelen van terrasmeubilair voor bij D’n Brak. Dit is een simpele manier om een plek te creëren waar mensen kunnen zitten en elkaar ontmoeten. Voldoende zitplekken zijn onmisbaar voor een geslaagde openbare ruimte (Bureau KM, 2016) (korte termijn) 3. Fietsenstalling opnieuw inrichten met fietsrekken evt. met overkapping aan D’n Brak. (korte – middellange termijn) 4. Zitgelegenheden plaatsen bij Jeu de Boules banen, en om de boom voor D’n Brak. Geeft de mogelijkheid om lekker te gaan zitten en een gesprek aan te knopen. (middellange termijn) 30

5. Borders één voor één aanpassen en opnieuw beplanten Dit kan op een geleidelijk worden uitgevoerd dit hoeft niet in één keer. (middellange termijn) 6. Watertappunt plaatsen op het plein bij terras D’n brak (aanvragen bij gemeente). Tevens een toevoeging voor fietsers die gebruik maken van de knooppuntenroute. (middellange termijn) 7. Verplaatsen van Jeu de boules baan, om beide banen met elkaar te verbinden. Zo komt er ruimte vrij voor het terras bij D’n Brak. Hagen op plein plaatsen om de ruimte in te delen en hoeken te creëren. (Middellange – lange termijn) 8. Voetpad opnieuw bestraten voor een duidelijke visuele afscheiding van het plein en een duidelijke verkeersroute voor fietsers. Dit in een contrasterende kleur bestrating. (lange termijn) 9. Grasveld aanleggen en parkeerplaatsen verplaatsen. Het grasveld kan ontwikkeld worden tot een beweegtuin. (lange termijn) 10. Nieuwe bomen plaatsen aan fietspad (kant van Ericastraat) en evt. wadi aanleggen om hemelwater te kunnen bufferen en infiltreren op het terrein. (lange termijn) 11. Schoolplein opnieuw inrichten met groen om het te laten inmengen met de rest van het plein. (lange termijn) Door de verschillende ingrepen over een langere periode uit te rekken kan er telkens weer gespaard worden en fondsen worden verzameld voor specifieke onderdelen om dit aantrekkelijk en haalbaar te maken voor de gemeenschap.

Het realiseren van een ideaal dorpsplein waar jong en oud elkaar ontmoet, is zeker mogelijk. Echter dient dat wel gefaseerd te gebeuren.

9.3 Samenwerking met basisschool ‘Maria ter Heide’ Paul Verrijdt heeft tijdens ons gesprek aan gegeven open te staan voor aanpassingen aan het schoolplein. Doordat hij een aantal jaar geleden druk bezig is geweest met het aanvragen van verschillende subsidies, wat hem heel veel tijd heeft gekost, wilt hij daarin zo min mogelijk betekenen. Paul is echter wel bereidt zijn informatie over die subsidies te delen, zodat iemand anders er verder mee kan. We raden de dorpsraad aan om goed contact te houden met Paul Verrijdt, en hem te betrekken bij de verdere ontwikkeling van het ontmoetingsplein.

31

10 Reflectie De manier waarop wij hebben (samen)gewerkt heeft natuurlijk invloed op hoe het eindresultaat eruitziet. Ons project kende een voortvarende start, wij hadden meteen helder wat wij gingen doen en hoe wij dat gingen doen. Wij hebben in de eerste weken met veel mensen contact gehad en hebben veel onderzoek gedaan. Met al deze informatie hebben wij het plan van aanpak gemaakt en een voorlopig ontwerp aangeleverd. Alles verliep erg goed, toch hadden wij meer contact kunnen hebben met de dorpsraad zodat zij beter een idee hadden van waar wij mee bezig waren. Bij de tussenpresentatie bleek dat wij een onderwerp leken te vergeten, burgerparticipatie. Wij hebben toen gekeken hoe wij hieraan konden werken en besloten o.a. een bewonersavond te organiseren. Tegelijkertijd kwam het besef dat er nog heel veel moet gebeuren voordat het ontwerp uitgevoerd kan worden. Dit kwam doordat wij meer naar de financiën gingen kijken en vaker de vraag kregen of het wel haalbaar was wat wij aan het doen waren. Dit heeft er bij ons voor gezorgd dat de motivatie afnam en er onderling wat spanningen kwamen. Wij zijn hierover meteen in gesprek gegaan, zodat de spanningen uit de lucht zouden zijn en wij gewoon verder konden met ons project. Toch verliep het iets stroever dan aan het begin van ons project en voor wij het wisten moest de eindrapportage aangeleverd worden bij de opdrachtgever.

Op dit moment is gebleken dat wij een sterke groep zijn. Zo konden door ziekte en persoonlijke omstandigheden 2 van de 3 groepsleden hun taken niet uitvoeren hoe wij dat hadden afgesproken. Toch hebben wij geprobeerd positief te blijven. Wij hebben elkaar geholpen en laten zien dat wij graag een goede eindrapportage aan willen leveren. Wij hebben profijt gehad van onze voortvarende start en zijn ondanks dat wij allemaal erg verschillende persoonlijkheden hebben goed omgegaan met de spanningen binnen de groep. Daarnaast hebben wij hard gewerkt om ondanks omstandigheden een eindrapportage aan te leveren waar wij allemaal achter staan. Wij kunnen concluderen dat wij veel van elkaar geleerd hebben door onze verschillende achtergronden en dat wij een groep zijn die bereid is om voor en met elkaar te werken.

32

11 Bibliografie 1, C. (2017, Mei 3). Ruim 100 duizend inwoners erbij in 2017. Opgeroepen op April 24, 2018, van CBS: https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2018/01/ruim-100-duizend-inwoners-erbij-in-2017 2, C. (2017, mei 3). Geen natuurlijke bevolkingsgroei in eerste kwartaal. Opgeroepen op April 24, 2018, van CBS: https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2017/18/geen-natuurlijke-bevolkingsgroeiin-eerste-kwartaal 3, C. (2017). Vergrijzing en de Nederlandse economie. CBS. 4, C. (2017, december 19). Bevolkingspiramide. Opgeroepen op April 24, 2018, van CBS: https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/bevolkingspiramide BHIC. (2018). Structuurvisie mariaheide. Opgehaald van BHIC: https://www.bhic.nl/media/document/file/veghel-structuurvisie-mariaheide.pdf Bindels, E. (2011). Een goed park. Opgehaald van www.archined.nl. Brabant.nl. (2018). Regelingen. Opgehaald van Brabant.nl: https://www.brabant.nl/loket/regelingen/cvdr381966_5.aspx BureauKM. (2016). Basisvoorwaarden voor prettige plekken: de vier V's. In BureauKM, Prettige Plekken (pp. 7-8). Zwolle: Aquire publishing bv. CBS. (2018, April 24). Sociaal economische trends. Opgehaald van CBS: https://www.cbs.nl/nlnl/arbeid-en-inkomen/sociaaleconomische-trends Coleman, S. (2011). Een goed park. Opgehaald van www.archined.nl: https://www.archined.nl/2008/11/een-goed-park Dorspraad Mariaheide. (2018). Dorpsraad. Opgehaald van Mariaheide. Drimble.

(2018, April 24). Buurten Mariaheide. Opgehaald van Drimble: https://drimble.nl/buurten/19480426/mariaheide.html Gadet, J. (2011). Een goed park. Opgehaald van www.archined.nl: https://www.archined.nl/2008/11/een-goed-park Gemeente Meierijstad. (sd). Leefbaarheidsbudget. Opgehaald van meierijstad.nl: https://www.meierijstad.nl/home/alleonderwerpen_3130/product/leefbaarheidsbudget_1114.html Groene Schoolpleinen. (2018, 05 14). Groene Schoolpleinen. Opgehaald van https://www.groeneschoolpleinen.nl/: https://www.groeneschoolpleinen.nl/ groeneschoolpleinen.nl. (sd). groeneschoolpleinen.nl. Hofland, M. (2014). Burgerparticipatie in de openbare ruimte. Opgeroepen op Juni 1, 2018 Houwelingen, V., Boele, & Dekker, &. (2014). Burgermacht op eigen kracht? Opgeroepen op Juni 1, 2018, van https://kennisopenbaarbestuur.nl/media/187673/Burgermacht-op-eigenkracht.pdf: https://kennisopenbaarbestuur.nl/media/187673/Burgermacht-op-eigenkracht.pdf Kisby, B. (2010). The Big Society: Power to the People? The Political Quarterly. Opgeroepen op Juni 1, 2018, van Doi.org: https://doi.org/10.1111/j.1467-923X.2010.02133.x 33

Mariaheide. (2018, April 24). Heise links. Opgehaald van Mariaheide: https://mariaheide.nl/3580/heise-links Meijerijstad. (2018, April 24). Meijerijstad coalitieakkoord. Opgehaald van Meijerijstad: https://www.meierijstad.nl/home/nieuws_3190/item/coalitieakkoord-meierijstad-zijn-wesamen_2575.html?previewcode=a367d9a014cedeffb35315caf21bef42&preview=1&stukid=2 575 Meijerink, P. (2011). Een goed park. Opgehaald van www.archined.nl: https://www.archined.nl/2008/11/een-goed-park Menzis. (2018). Speeltuinen voor volwassenen. Opgehaald van Menzis: https://samengezond.menzis.nl/artikelen/beweging/speeltuinen-voor-volwassenen Muilwijk, E. (2018). DESTEP analyse. Opgehaald van intemarketing.nl: http://www.intemarketing.nl/marketing/analyses/destep Muskee. (2013, Oktober 4). Burger aan zet bij beheer van openbare ruimte. VNG Magazine(19), 16. Opgeroepen op Juni 1, 2018 PHK/SR/HM/Concernstaf. (2011, November 15). Burgerparticipatie en de participatieladder . Opgehaald van www.ijsselstein.nl: https://www.ijsselstein.nl/mozard/document/docnr/221453 Plaatsengids. (2018, April 24). Plaatsengids Mariaheide. Opgehaald van Plaatsengids.nl: https://www.plaatsengids.nl/mariaheide PPS. (z.d.). Eleven principles for creating great community places. Opgehaald van Project for public spaces: https://www.pps.org/article/11steps PPS. (z.d.). What is Placemaking.

Opgehaald van Project for public spaces: https://www.pps.org/category/placemaking PPS. (z.d.). What makes a succesful place? Opgehaald van Project for public spaces: https://www.pps.org/article/grplacefeat Prins Bernhard Cultuurfonds. (2018, 6 5). Buurtcultuurfonds Provincie Noord-Brabant. Opgehaald van cultuurfonds.nl: https://www.cultuurfonds.nl/fonds/buurtcultuurfonds-provincie-noordbrabant Prins Bernhard Cultuurfonds. (2018, 6 5). Buurtnatuur- en Buurtwaterfonds Noord-Brabant. Opgehaald van Cultuurfonds.nl: https://www.cultuurfonds.nl/fonds/buurtnatuur-enbuurtwaterfonds-noord-brabant Rijksoverheid. (2013). Rijksoverheid.nl. Opgeroepen op Juni 1, 2018, van Rijksoverheid: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/toespraken/2013/09/17/troonrede-2013 Rot, J.-D. v. (2009). Naar een succesvolg gebruik van openbare ruimte? . Nijmegen. Spiegelenburg, E. (2018). Speeltuinen voor volwassenen. Opgehaald van Menzis: https://samengezond.menzis.nl/artikelen/beweging/speeltuinen-voor-volwassenen Stadindex. (2017). Ospel. Opgeroepen op februari 8, 2018, van Stadindex: https://www.stadindex.nl/ospel

34

Stadindex. (2018, April 4). Stadindex Veghel. Opgehaald van Stadindex: https://www.stadindex.nl/veghel subsidies en overheidsregelingen. (2018). Subsidies en overheidsregelingen. Opgehaald van www.ondernemersplein.nl: https://www.ondernemersplein.nl/ondernemen/geldzaken/subsidies/info-enadvies/subsidies-enoverheidsregelingen/?gclid=EAIaIQobChMIyqKXh_i02wIVdTPTCh3tEQrkEAAYASAAEgLKfvD_B wE Timmermans, W., van den Goorbergh, F., Slijkhuis, J., & Cilliers, J. (2013). Het verhaal van de plek, Placemaking en Storytelling. Velp: Hogeschool van Hall Larenstein. Verhijde, M., & Bosman, M. (2014). Regel die burgerinitiatieven. Opgeroepen op Juni 1, 2018, van vng.nl: https://vng.nl/files/vng/pagina_attachments/2013/20131201rapport-regel-dieburgerinitiatieven.pdf VNG. (2018, April 24). Overzicht trends en ontwikkelingen. Opgehaald van VNG: https://vng.nl/files/vng/20150707-vtsd-scenario.pdf VSBfonds. (2018). VSB Fonds. Opgehaald van https://www.vsbfonds.nl/: https://www.vsbfonds.nl/ Welzen, T. (2015, Maart 30). Openbare ruimte. Opgehaald van www.ensie.nl: https://www.ensie.nl/tom-welzen/openbare-ruimte Winsemius, A., & Steyaert, J. (2011). Big Society past Nederland niet. Opgeroepen op Juni 1, 2018, van socialevraagstukken.nl: https://www.socialevraagstukken.nl/big-society-past-nederlandniet/

35

Bijlage 1 Omgeving analyse In de grafische omgevingsanalyse is vastgelegd welke voorzieningen er zijn en hoe de structuur van het dorp en de omgeving zich verhouden tot het toekomstige ontmoetingsplein. De eerste kaart laat zien welke voorzieningen er al zijn en waar deze zich bevinden ten opzichte van het plein. De tweede is een collage van foto’s welke zijn genomen op verschillende plekken in het dorp om de sfeer en het uiterlijk van het dorp ook mee te nemen in deze analyse. Het laatste blad laat zien hoe de situatie is op het bestaande plein tussen gemeenschapshuis d’n Brak en de Basisschool Maria ter Heide.

Afbeelding 1: Omgevingsanalyse Dorp Mariaheide

36

Afbeelding 2: Omgevingsanalyse collage impressie Mariaheide

Afbeelding 3: Omgevingsanalyse Ontmoetingsplein

37

DESTEP staat voor demografische, economische, sociaal/culturele, technologische, ecologische en politiek/juridische factoren. Door deze factoren te analyseren verkrijgt men een beeld van het landschap waarin een onderneming opereert. De analyse maakt deel uit van de externe analyse en is een onderdeel van de situatieanalyse en het marketingplan (Muilwijk, 2018). Demografisch De bevolking binnen Nederland is in 2017 sterk gegroeid met gemiddeld 100 duizend mensen per saldo. Nederland telt op dit moment 17,2 miljoen inwoners, welke naar verwachting in 2023 tot een recordhoogte van 17,5 miljoen inwoners stijgt. Vier vijfde van de bevolkingsgroei is daarbij afkomstig van buitenlandse migratie, het overige percentage bestaat uit natuurlijke aanwas. De natuurlijke aanwas is de laatste jaren laag gebleven, in de eerste maanden in 2017 is zelfs spraken geweest van krimp. Zo werden er 40 duizend baby’s geboren, maar overleden er ruim 42 duizend (1, 2017). Dit komt erop neer dat ruim 82 duizend mensen meer zich hebben gevestigd in Nederland dat er zijn vertrokken (2, 2017). De naoorlogse babyboom (van 1946 tot 1955) heeft er daarbij voor gezorgd dat Nederland snel vergrijsd, deze generatie bereikt in 2011 de 65. In 2015 lag het percentage ouderen op 30% welke naar verwachting nog stijgt naar 40% in 2040 (3, 2017).

De onderverdeling mannen bestaat uit een percentage van 49,6% en vrouwen 50,4% (4, 2017). In totaal wonen er in Mariaheide 1.415 inwoners, waarvan het grootste percentage (32%) bestaat uit 45 t/m 65 jaar oud. Gevolgd door de 25 t/m 45-jarige met 19% (Stadindex, 2018). Van de inwoners is 49% man en 51% vrouw. Mariaheide behoort tot de Gemeente Meierijstad, de Gemeente Meijerijstad is sinds 2017 een gefuseerde Gemeente, bestaande uit de Gemeentes; Veghel, Schijndel en Sint-Oedenrode. De Gemeente Meijerijstad telt in totaal 79.980 inwoners. Het gemiddelde huishouden bestaat uit 2,6 persoon. Van alle huishoudens in Mariaheide is de burgerlijke staat zijn 25 inwoners gescheiden. Het inwonersaantal binnen Mariaheide wordt daarnaast onderverdeeld in 45 westerse allochtonen en 15 niet-westerse allochtonen (Drimble, 2018). Economisch Mariaheide telde in 2002 92 bedrijven die goed waren voor 283 banen. Ook niet-commerciële instellingen zoals de basisschool en de peuterspeelzaal zijn daarbij meegerekend (bron: ABF Research). Er is een grote betrokkenheid van het bedrijfsleven bij de gemeenschap. Dat blijkt onder andere uit de sponsoring van evenementen en verenigingen. Mariaheide is een klein dorp. Kleinschalige bedrijvigheid past hierbij. De meeste van de 92 in Mariaheide gevestigde bedrijven werken op een passende schaal of zijn agrarische bedrijven in het buitengebied.

Een paar bedrijven is volgens de bewoners uit hun voegen gegroeid en hoort inmiddels thuis op een bedrijventerrein. Ze vormen nu een bedreiging voor het dorpse karakter. Wie aan huis een bedrijf wil starten, moet dat binnen de huidige regels doen. Verruiming van de regels is niet gewenst vanwege de onomkeerbare gevolgen op lange termijn. Net zoals in andere dorpen in de omgeving, zal ook in Mariaheide de agrarische bedrijvigheid de komende jaren afnemen en bovendien een ander karakter krijgen (BHIC, 2018). Sociaal-cultureel Normen en waarden Actief zijn; Bereidwilligheid; Betekenis; Coöperatief; Idealisme; Zelfredzaamheid;

actief verenigingsleven, buren helpen. mensen willen iets doen het moet wel betekenis hebben voor de samenleving samen willen en kunnen werken met een goed idee kom je een heel eind in de gemeenschap mensen moeten voor zichzelf zorgen (eventueel met hulp van naasten)

38

Verenigingen De bewoners van Mariaheide zijn er actief in het verenigingsleven. Kunst, cultuur en muziek Act ‘83 Mannenkoor Jan van Lee Krikkelbloazers Quatz Smartlappenkoor Wellie Variozo (Mariaheide, 2018) Sport en ontspanning De Bromvliegers Korfbalvereniging SCMH Tennispark de Krekel Voetbalvereniging SCMH (Mariaheide, 2018)

Dubent Fotografie Marieke van de Velden Monsters of Mariaheide Sing Swing Spirit Zangvereniging La Vita

Hans Bekx Ijsvereniging St. Hubertus Tourclub Mariaheide

Evenementen Popfestival Monsters of Mariaheide/ MOMFEST (januari) rockfestival met ca. 20 bands, en circa 1.300 bezoekers. Carnaval – C.S. De Heikrekels, carnavalsvereniging van Mariaheide. Zomerheide Festival (eind juni) De Bromvliegers (augustus), toertocht genaamd Veghels Bromfiets Treffen. Toer voor oldtimers, snorfietsen en solexen. Sing Swing (oktober), muziekfeest met meer dan 100 muzikanten uit Mariaheide. Wordt één keer in de 2 á 3 jaar georganiseerd. (Plaatsengids, 2018) Trends en ontwikkelingen Demografisch Groen en grijs: minder jongeren en meer senioren Cultureel divers: nieuwe burgers uit diverse landen Kleinere huishoudens: meer alleenstaanden en nieuwe woonvormen Tweedeling leefstijlen: toename verschil in leefstijl en gezondheid Regionalisering: groei en krimp in stad en land Economie Veranderde arbeidsmarkt: minder vacatures en meer flexibel werken Minder rijk: afname inkomen en vermogen Globalisering: meer invloed van buitenaf Sociaal Maatschappelijk Langer thuis: zorg dichterbij en integraal Voorkomen: van curatief naar preventief Op maat: ieder mens is uniek Connectiviteit: meer verbonden en meer transparantie

39

Politiek Doe het zelf: minder overheid, meer burger Regionale netwerken: meer samenwerken in regio’s Versnippering: meer diversiteit in politiek landschap Hand op de knip: minder inkomsten en hogere uitgaven Politieke verschuivingen: verschuiving verantwoordelijkheden in politiek landschap Technologie en ecologie Smart living: toename technologie thuis Digitale burger: digitalisering dienstverlening en meer persoonlijk date verkeer Groen en duurzaam: verduurzaming leefomgeving (VNG, 2018). Technologisch Een schoolplein kan veel meer zijn dan een pauzeplaats of een overblijfplek. Het kan een groen schoolplein worden, een speel- en leerlandschap als het ware. Een soort buitenlokaal met diertjes, planten, struiken en bomen. Wilt u ook een groen schoolplein? Waar kinderen op zoek gaan naar lieveheersbeestjes, pissebedden en vette rupsen? Verstoppertje spelen achter bomen en in struiken? Een schoolplein waar kinderen weer in contact komen met de natuur. Waar kan worden geklommen en geklauterd. Waar zij kunnen ontdekken en zich kunnen verwonderen. Op een groen schoolplein draait het even niet meer om de virtuele wereld, maar vooral toch om de echte. Zo'n groen schoolplein spreekt waarschijnlijk tot ieders verbeelding. Het geeft kinderen elke dag de kans op natuurbeleving en biedt mogelijkheden voor natuureducatie.

Een groen schoolplein brengt creativiteit, rust, ontdekking en veelzijdige beweging samen. Daarnaast draagt een groen schoolplein bij aan het behoud van soorten planten en dieren, de biodiversiteit (Groene Schoolpleinen, 2018). Ecologisch Mariaheide is 59 hectare groot, hieronder vallen geen meren of rivieren. Het inwonersaantal in Mariaheide staat op 1.415 inwoners, de bevolkingsdichtheid is 227 inwoners per vierkante kilometer (Stadindex, 2018). In Nederland daarentegen wonen er gemiddeld 504 inwoners per vierkante kilometer (Stadindex, 2018). Dit geeft Mariaheide een landelijk karakter. Het dorp heeft een kerk en bassischool met ongeveer 100 leerlingen. Politiek-juridisch In onderstaand figuur is de score van de politieke partijen weergegeven. Per partij wordt er aangegeven of er in Mariaheide meer (boven de lijn) of minder (onder de lijn) is gestemd ten opzichte van andere buurten in Nederland.

40

Ruimtelijke ontwikkeling Voor zowel het buitengebied als het stedelijk gebied is, samen met belanghebbenden, een omgevingsvisie en -plan opgesteld waarbij de ruimtelijke kwaliteit per gebied wordt bepaald. Doel is een economisch florerende en aantrekkelijke gemeente met een balans tussen wonen, landbouw, volksgezondheid, dierenwelzijn, milieu en recreatie. Een uitnodigend ruimtelijk beleid waarbij de eigenaar verantwoordelijk is voor de ruimtelijke kwaliteit binnen de door de gemeente gestelde kaders. Samen met onder andere de waterschappen ‘Aa en Maas’ en ‘De Dommel’ kwaliteitsimpulsen geven aan waterveiligheid, natuurwaarden en landschapsontwikkeling. Bij de ontwikkeling van stedelijk gebied is zuinig ruimtegebruik de ambitie, waarbij inbreiding vóór uitbreiding gaat, óók als dit extra investeringen vraagt door locatie gebonden herontwikkelkosten. Natuurwaarden die verloren gaan door de uitbreiding van woonwijken en bedrijventerreinen of door aanleg van wegen worden zo dichtbij mogelijk gecompenseerd (ruime groenbuffers). (Meijerijstad, 2018) Beheer openbare ruimte De openbare ruimte moet aangenaam, schoon, goed onderhouden en veilig zijn, met voldoende groen, waarbij de winkelcentra/publieksruimtes extra uitstraling krijgen. Meierijstad faciliteert en stimuleert burgers die openbare ruimte willen ‘adopteren’ (Meijerijstad, 2018).

41

Bijlage 2 Stakeholder analyse In het model hieronder zijn alle stakeholders te zien, daaronder staan deze stakeholders verder beschreven.

Figuur 5: Stakeholdersanalyse

De bewoners van Mariaheide De bewoners zijn degene die gebruik gaan maken van het eindproduct en zijn dus erg belangrijk. De wensen van de bewoners moeten meegenomen worden om het een succes te laten worden. Zij hebben naast belang ook een bijdrage geleverd in de vorm van deelname aan het onderzoek. Gemeente Meierijstad Ten eerste heeft de gemeente invloed op financieel gebied, zonder subsidie zal het plein niet vernieuwd worden. De gemeente heeft ook belang, er is een participatiemaatschappij en de gemeente wil hierdoor mensen stimuleren elkaar te ondersteunen. Het vernieuwen van het plein zorgt ervoor dat er een plek is voor iedere dorpsbewoner en zal dus bijdrage aan het doel van de gemeente. Basisschool Maria ter Heide Basisschool Maria ter Heide grenst aan het plein. Zij hebben veel belang bij het herinrichten van het plein, omdat leerlingen, ouders en medewerkers hier dagelijks gebruik van maken. Ook willen zij een veilige maar natuurlijke afscheiding van het schoolplein. Dit is een van de onderwerpen die wij meennemen in het ontwerp. Het dorpshuis Het dorpshuis D’n Brak grenst aan het plein. Het dorpshuis heeft veel belang bij het herinrichten van het plein, omdat veel bezoekers van het dorpshuis hier dagelijks gebruik van maken. Binnen het dorpshuis is er een bestuur bestaande uit 5 personen.

Er is in het dorpshuis een beheerder die ondersteund wordt door 6 andere dorpsbewoners. 42

De dorpsraad De Dorpsraad behartigd de algemene belangen van de inwoners van Mariaheide. De dorpsraad bestaat uit 6 inwoners van Mariaheide. Zij zijn onze opdrachtgevers en hebben veel belang bij het project. Hiernaast investeren zij veel tijd in de herinrichting en hebben zij dus wensen en verwachtingen. Zij hebben ook inspraak in het eindproduct, wij zullen ze betrekken in het proces en met elkaar in gesprek gaan. Direct omwonenden De direct omwonenden hebben veel belang bij het project, zij grenzen evenals de basisschool en het dorpshuis aan het te herinrichten plein. De direct omwonenden ondervinden hinder aan het parkeren voor hun deur, in overleg met de omwonenden willen we samen tot een oplossing komen, en willen we met ze in gesprek gaan om ze te betrekken bij het proces. Hulpdiensten Voor de hulpdiensten is het belangrijk dat het plein goed te bereiken is. Veiligheid is een belangrijk onderwerp om mee te nemen in het ontwerp. Naast de veiligheid hebben de hulpdiensten geen belang of bijdrage in het project. Verzorgingshuis Het verzorgingshuis Van Haarenstaete is gevestigd op een korte afstand van het dorpsplein. De bewoners en medewerkers hebben beschikking over een eigen tuin naast het verzorgingshuis. De bewoners hebben begeleiding nodig en zullen dus niet zelf naar het plein komen. Het belang van het verzorgingshuis is dan ook relatief klein.

De HAN/ Civil Society lab Onze tweede opdrachtgever is het Civil Society lab. Zij halen de andere opdrachtgever binnen en verzorgen de begeleiding aan de studenten. Zij hebben groot belang bij een goed resultaat, om de studenten en opdrachtgever te behouden. Ook investeren zij in de ontwikkeling van de studenten. Studenten Ons doel is om de bewoners van Mariaheide een plek te bieden waar zij samen kunnen komen. Wij willen met het resultaat voldoen aan de wensen en verwachtingen van de opdrachtgevers. Het project willen we afsluiten met een voldoende en een waardevolle verbreding van onze kennis in elkaars disciplines.

43

Bijlage 3 Financiën Subsidiemogelijkheden Op de onderstaande subsidiemogelijkheden kan aanspraak gemaakt worden via de provincie Noord-Brabant (Brabant.nl, 2018). m.b.t. Buurtcultuur Artikel 1.4 Subsidiabele activiteiten Subsidie kan worden verstrekt voor projecten gericht op:   

a.versterking van het lokale culturele vermogen; b.versterking van het gemeenschappelijke culturele vermogen; c.icoonprojecten ter versterking van het culturele vermogen in de regio.

Artikel 1.6 Subsidievereisten 





1.Om voor subsidie als bedoeld in artikel 1.4, in aanmerking te komen, wordt voldaan aan de volgende vereisten: o a.het project wordt uitgevoerd in de provincie Noord-Brabant; o b.het project draagt bij aan:  1°.de persoonlijke ontwikkeling; of  2°.sociale cohesie; of  3°.publieke beeldvorming; of  4°.de kwaliteit van de leefomgeving; en  5°.het culturele vermogen of de culturele zelfredzaamheid in de buurt waarop het project is gericht; o c.de artistieke kwaliteit van het project wordt genoegzaam aangetoond; o d.het project is gericht op duurzame borging in de buurt dan wel regio waarop het project is gericht; o e.aan het project ligt ten grondslag:  1°.een realistische en sluitende projectbegroting met onderbouwing en offertes van de te maken kosten;  2°.een projectplan, waarin in ieder geval is opgenomen op welke wijze wordt voldaan aan de vereisten in deze paragraaf.

2.Onverminderd het eerste lid, om voor subsidie als bedoeld in artikel 1.4, onder a, in aanmerking te komen, wordt voldaan de volgende vereisten: o a.het project is gericht op een buurt; o b.het project heeft een duur van maximaal een jaar; o c.het project is gericht op een eenmalig lokale activiteit; o d.het project wordt uitgevoerd op buurtniveau; o e.het project wordt uitgevoerd door een samenwerking van:  1°.bewoners; en  2°.ten minste een buurtorganisatie; en  3°.een professionele maker; of  4°.lokale amateurvereniging met een culturele doelstelling in de statuten. 3.Onverminderd het eerste lid, wordt om voor subsidie als bedoeld in artikel 1.4, onder b, in aanmerking te komen, voldaan de volgende vereisten: o a.het project is gericht op een buurt en de desbetreffende bewoners; o b.het project heeft een duur van minimaal een jaar; o c.het project is ontstaan vanuit een vraag om verandering van de buurt; o d.het project wordt uitgevoerd in samenwerking met:  1°.bewoners van de desbetreffende buurt; 44

 



2°.minimaal twee lokale partners; 3°.een professionele maker; o e.het project is gericht op de ontwikkeling van een strategie om door middel van kunst te komen tot:  1°.meer persoonlijke ontwikkeling;  2°.meer sociale cohesie;  3°.betere beeldvorming; of  4°.betere kwaliteit van de leefomgeving. 4.Onverminderd het tweede en derde lid, wordt, om voor subsidie als bedoeld in artikel 1.4, onder c, in aanmerking te komen, voldaan aan de volgende vereisten: o a.het project wordt uitgevoerd door:  1°.bewoners;  2°.professionele makers;  3°.ten minste twee rechtspersonen; o b.het project is gericht op een actueel maatschappelijk vraagstuk in de buurt; o c.het project heeft een regionaal bereik; o d.het project is innovatief; o e.het project is gericht op communicatie met een regionaal bereik; o f.aan het project ligt een communicatieplan ten grondslag.

Artikel 1.7 Subsidiabele kosten  



1 Voor zover noodzakelijk en adequaat in relatie tot het doel van de subsidie komen alle kosten van het project voor subsidie in aanmerking. 2 Voor de berekening van uurtarieven van interne loonkosten van de subsidieaanvrager past de subsidieaanvrager de berekeningssystematiek genoemd in artikel 2, eerste lid, onder c, van de Regeling uniforme kostenbegrippen en berekeningswijzen subsidies Noord-Brabant 2017 toe en hanteert daarbij het daarin genoemde uurtarief van € 50. 3 Onverminderd het uurtarief, bedoeld in het tweede lid, wordt, indien de in het kader van het project aan betrokkenen uit te betalen uurtarieven lager zijn dan € 50 per uur, het daadwerkelijk uitbetaalde uurtarief toegepast.

Artikel 1.8 Vereisten subsidieaanvraag Subsidieaanvragen worden ingediend van:  

a.13 maart 2018 tot en met 31 oktober 2018; b.2 januari 2019 tot en met 31 oktober 2019.

m.b.t. Buurtnatuur en buurtwater Samenvatting Rechtspersonen en zzp-ers gericht op waterbeheer of natuurontwikkeling kunnen subsidie aanvragen voor projecten die zich richten op het optimaliseren van meer watergerelateerd groen in buurten. Ook het stimuleren van waterberging en infiltratie in bebouwd gebied of het aanleggen van groen op plekken die eerst verhard waren, is subsidiabel. Tot slot kan ook subsidie worden aangevraagd voor projecten die het waterbewustzijn vergroten. Omschrijving De provincie wil buurtparticipatie bij natuur- en met name waterprojecten, zoals waterberging in de bebouwde omgeving, stimuleren. Dit zorgt voor positieve effecten op het klimaat, het

45

waterbewustzijn, educatie en een duurzame leefomgeving. Ook de leefbaarheid van buurten wordt met deze subsidie versterkt. Voorwaarden Enkele belangrijke voorwaarden voor subsidieverlening zijn:   

het project heeft een kleinschalig en buurtgericht karakter; het project is gericht op verbinding en participatie; het project levert een bijdrage aan klimaatbestendigheid, waterbewustzijn, educatie en een gezonde leefomgeving.

Ongeldige bron opgegeven.. Artikel 2.4 Subsidiabele activiteiten Subsidie kan worden verstrekt voor projecten gericht op versterking van de waternatuur in buurten door: 

Artikel 2.6 Subsidievereisten Om voor subsidie als bedoeld in artikel 2.4 in aanmerking te komen, wordt voldaan aan de volgende vereisten:           

a. het project wordt uitgevoerd in de provincie Noord-Brabant; b. het project is een initiatief of idee van bewoners, hobbyisten of buurtorganisaties; c. het project heeft een kleinschalig en buurtgericht karakter; d. het project getuigt van vakmanschap; e. het project is gericht op verbinding en participatie; f. het project heeft een breed draagvlak in de samenleving; g. het project wordt uitgevoerd door of in samenwerking met de initiatiefnemers, bedoeld onder b; h. het project is gericht op duurzame borging in de buurt waarop het project is gericht; i. het project levert een bijdrage aan klimaatbestendigheid, waterbewustzijn, educatie en een gezonde leefomgeving; j. aan het project wordt financieel bijgedragen door de subsidieaanvrager, de initiatiefnemers, bedoeld onder b, of derden; k. aan het project ligt ten grondslag: o 1°. een realistische en sluitende projectbegroting met onderbouwing en offertes van de te maken kosten; o 2°. een projectplan, waarin in ieder geval is opgenomen op welke wijze wordt voldaan aan de vereisten in deze paragraaf.

Artikel 2.7 Subsidiabele kosten  

1 Voor zover noodzakelijk en adequaat in relatie tot het doel van de subsidie komen alle kosten van het project voor subsidie in aanmerking. 2 Voor de berekening van uurtarieven van interne loonkosten van de subsidieaanvrager past de subsidieaanvrager de berekeningssystematiek genoemd in artikel 2, eerste lid, onder c, van de Regeling uniforme kostenbegrippen en

46



berekeningswijzen subsidies Noord-Brabant 2017 toe en hanteert daarbij het daarin genoemde uurtarief van € 50. 3 Onverminderd het uurtarief, bedoeld in het tweede lid, wordt, indien de in het kader van het project aan betrokken uit te betalen uurtarieven lager zijn dan € 50 per uur, het gehanteerde uurtarief toegepast.

Artikel 2.8 Niet subsidiabele kosten In afwijking van artikel 2.7 zijn structurele loonkosten van de subsidieaanvrager niet subsidiabel. Artikel 2.9 Vereisten subsidieaanvraag Subsidieaanvragen worden ingediend van:  

a.13 maart 2018 tot en met 31 oktober 2018; b. 2 januari 2019 tot en met 31 oktober 2019.

m.b.t. Schoolpleinen van de toekomst (Prins Bernhard Cultuurfonds).

Schoolpleinen van de Toekomst Brabantse scholen die hun plein gezond, klimaatbestendig en natuurlijk avontuurlijk willen maken, kunnen binnenkort een aanvraag doen bij de regeling Schoolpleinen van de Toekomst. Scholen met een goed plan voor aanleg, onderhoud en inpassing in de lessen, kunnen een aanvraag doen voor een bijdrage tot maximaal €14.000. In 2018 kunnen maximaal 50 scholen meedoen. Op 10 april gaat de regeling open, maar u kunt hier de regeling en het aanvraagformulier al inzien. De regeling is een initiatief van Provincie, Waterschappen, Jong Leren Eten en Cultuurfonds Noord-Brabant (Prins Bernhard Cultuurfonds, 2018). Artikel 3.4 Subsidiabele activiteiten Subsidie kan worden verstrekt voor projecten gericht op het stimuleren van de realisering van gezonde, klimaatbestendige en groene schoolpleinen. Artikel 3.6 Subsidievereisten Om voor subsidie als bedoeld in artikel 3.4 in aanmerking te komen, wordt voldaan aan de volgende vereisten:   

a. het project wordt uitgevoerd in de provincie Noord-Brabant; b. de subsidieontvanger heeft volgens haar statuten een doelstelling op het gebied van onderwijs; c. het project is gericht op: o 1°.het ontwerpen van een gezond, klimaatbestendig en groen schoolplein; o 2°.het inrichten van een gezond, klimaatbestendig en groen schoolplein; en o 3°.het verbinden van een gezond, klimaatbestendig en groen schoolplein aan het onderwijsaanbod van de school; 47

       

d. het ontwerp, bedoeld in onderdeel c, onder 1º, is in samenspraak met kinderen, ouders en leerkrachten tot stand gekomen; e. het project vergroot de speelaanleiding met natuurlijke materialen; f. het project vergroot de duurzame omgang met regenwater; g. het project draagt bij aan de vergroting van de biodiversiteit; h. het project draagt bij aan bewustwording van gezonde of duurzame voedselkeuzes; i. het project heeft de instemming van de grondeigenaar; j. het project kan worden afgerond binnen 18 maanden na subsidieverlening; k. aan het project ligt een projectplan ten grondslag waarin in ieder geval is opgenomen: o 1°.op welke wijze wordt voldaan aan de vereisten in deze paragraaf; o 2°.een sluitende en realistische begroting; o 3°.een onderhouds- en beheerplan waaruit blijkt dat het schoolplein minimaal vijf jaar na realisatie aan de criteria blijft voldoen.

Artikel 3.7 Subsidiabele kosten Voor zover noodzakelijk en adequaat in relatie tot het doel van de subsidie komen alle kosten voor subsidie in aanmerking. Artikel 3.8 Niet subsidiabele kosten In afwijking van artikel 3.7 komen de volgende kosten in ieder geval niet voor subsidie in aanmerking:    

a.ontwerpkosten gemaakt voor 1 augustus 2017; b.vrijwilligerskosten; c.kosten ten behoeve van kunstgras; d.interne loonkosten.

Artikel 3.9 Vereisten subsidieaanvraag Subsidieaanvragen worden ingediend van 10 april 2018 tot en met 31 oktober 2018.

48

Bijlage 4 Ontwerp

49

Bijlage 5 Kostenraming

50