Masterplan CHV terrein Veghel deel 2.pdf
Tekst van het document
verkeer en parkeren De op het zuiden georiënteerde kade langs de haven is het domein van de voetgangers. De promenade is niet toegankelijk voor auto’s (behalve voor hulpdiensten en voor laden en lossen op gezette tijden) en de fietsers zijn te gast. Het plangebied wordt voor snelverkeer door middel van twee entrees ontsloten. Langs de logistieke lus zijn de grootschalige parkeervoorzieningen gekoppeld. Ieder deelgebied voorziet in zijn eigen parkeeroplossing, waardoor de projecten niet van elkaar afhankelijk zijn. Deze oplossing voorziet in een soepele fasering. Op een aantal plekken wordt ruimte gereserveerd voor gebouwd parkeren. Aan de westzijde wordt het grootste aantal parkeerplaatsen gerealiseerd: hier kan in de toekomst op een efficiënte manier een gestapelde parkeervoorziening worden gerealiseerd. Fietsparkeren wordt zo dicht mogelijk bij de hoofdentree van het individuele gebouw georganiseerd.
Snelverkeer 78
het tweede centrum - plan
Capaciteitsstudie parkeervoorzieningen
Langzaam verkeer het tweede centrum - plan
79
programma Het tweede centrum van Veghel kenmerkt zich door twee thema’s: food en cultuur. Dit programma wordt zoveel mogelijk geconcentreerd rond het industrieel erfgoed met als middelpunt het plein bij de silo’s. De grote ruimtes lenen zich uitstekend voor culturele en voedsel geörienteerde functies. Daarnaast vormen de monumentale panden een prachtig decor voor het hart van het CHV terrein. De food functies (exclusieve markthal, proeverijen, Jumbo academy, eet attractiepark, kook clinics, horeca) vormen samen met het culturele programma (theater, jongerencentrum, muziekschool, kunstexposities, kunstonderwijs) de kern van het nieuwe centrumgebied.
80
het tweede centrum - plan
De kleinschalige bedrijvigheid wordt in het achtergebied geconcentreerd. Ambachtelijke en creatieve bedrijven dragen bij aan het culturele karakter van het gebied. Grootschalige kantoorfuncties met onderzoekslaboratoria worden verplaatst (en eventueel uitgebreid) van de NCB laan naar de NPF locatie. De nieuwbouwlocatie aan de Noordkade vormt een uitbreidingszone van de centrumlocatie en hier vormt zich een programmatische menging tussen bedrijvigheid en cultuur. De detailhandel is vanwege de concurrentiepositie van het CHV terrein met het centrum van Veghel niet toegestaan. Thematische winkels kunnen wel een plek krijgen in het gebied. Een nautische winkel past bij de havenactiviteiten en een ambachtelijk en creatieve winkel kunnen het gebied een meerwaarde geven zonder concurrerend te zijn voor het centrum. Ook zouden zogenoemde popup stores (tijdelijk) een plek krijgen in het plangebied. Ook
een thematische markthal, die vooral bijzondere producten verkoopt en een attractie is die past bij het food karakter van het gebied, kan een plek krijgen op het CHV terrein. Het vigerend bestemmingsplan laat toe dat een ambachtelijk bedrijf zijn waar mag verkopen. Het toevoegen van wonen als functie heeft een grote meerwaarde voor het CHV terrein. Momenteel is het bouwen van woningen niet toegestaan, vanwege de vele milieucirkels die het plangebied overlappen. Afhankelijk van wetgeving en verstrekte vergunningen, moet worden onderzocht hoe in de toekomst wonen mogelijk kan worden gemaakt. Een eerste stap is om bedrijfswoningen een plek te geven op het CHV terrein. Volgens het vigrerend bestemmingsplan is dit alleen voor het zuidwestelijke deel van het plangebied niet mogelijk.
het tweede centrum - plan
81
duurzaamheid Het doel is om op het CHV terrein integraal naar duurzaamheid te kijken: people, planet, profit, ofwel sociale, fysieke en economische duurzaamheid. Sociaal • betrek de eindgebruiker bij het ontwikkelen van het CHV terrein; dit kan door in de openbare ruimte plaats te maken voor verrassende lokale initiatieven zoals straatmeubilair, tijdelijke bebouwing of festivals • zorg voor variatie in gebruik, korrelgrootte van bebouwing en identiteit van de gebouwen • concentreer centrumfuncties, maak geen grootschalige monofunctionele gebieden Fysiek • stimuleer het gebruik van het openbaar vervoer, een OV halte bij het CHV terrein is een minimale vereiste • gebruik het warmteoverschot van nabijgelegen industriegebouwen om de gebouwen op het CHV terrein te verwarmen • onderzoek of het oppervlaktewater kan worden ingezet bij warmte/koude opslag • wek energie op door middel van windturbines op de hoogbouw • zorg dat het hemelwater horizontaal en eventueel verticaal wordt vastgehouden zodat het rioolstelsel wordt ontlast; dit kan door middel van vegetatiedaken of door het hemelwater op te vangen en later te gebruiken voor het doorspoelen van het toilet • onderzoek of een grijswater stelsel mogelijk is op het CHV terrein • gebruik de warmtecapaciteit van de gebouwmassa voor een duurzaam gebruik van installaties • het food thema biedt aanknopingspunten voor een plek waar
duurzaam (lokaal) geteelde groenten en biologisch vlees verkrijgbaar is Economisch (creëren van waarde op de lange termijn) • bouw flexibel en functieloos; een casco dat de tand des tijds kan doorstaan met een verdiepingshoogte van ten minste 3,3m en een flexibel in te delen plattegrond met voldoende diepte • bouw tijdelijke of laagwaardige bebouwing volgens het IFD (industrieel, flexibel en demontabel) principe; relatief eenvoudig zonder grote milieueffecten kunnen deze gebouwen worden gedemonteerd of zelfs worden verplaatst
82
het tweede centrum - plan
warmte/koudeopslag
3,3m
15m
functieflexibel: netto bouwhoogte 3,1m; bouwdiepte van 15m
energieopwekking door middel van windturbines
hemelwater horizontaal vasthouden met daktuin
IFD principe voor tijdelijke en laagwaardige bebouwing het tweede centrum - plan
83
voorbeeldverkaveling en ruimtestaat Eindsituatie bandbreedte m2 BVO
max. # parkeer plaatsen
fasering
A1: NPF locatie A2: Cultuur- en foodcluster
11.000 - 18.500 14.500 - 20.000
400 400
2025-2035 2010-2025
B1: Hoofdentree B2: Dorpsrand B3: Plein B4: Silo’s
2.000 - 3.500 9.500 - 12.000 5.500 - 6.000 3.000 - 6.000
36 (+prive pp) 201 155 52
2025-2035 2010-2025 2010-2025 2025-2035
C1: Entree C2: Kade-Oost C3: Kop Dorpsrand
2.000 - 2.500 7.000 - 11.000 1.500 - 2.000
33 (+prive pp) 208 38
2025-2035 2015-2035 2015-2025
totaal
56.000 - 81.500
1.523
2010-2035
Te realiseren parkeernormering tussen 1:36 en 1:53 Ondanks de autovrije zone aan de kade krijgen autogebruikers de ruimte om hun auto kwijt te kunnen. Omdat het toekomstige programma nog zo veel onzekerheden kent is de normering (een werkplaats heeft slechts een fractie van de parkeerplaatsen nodig dan een efficient kantoorgebouw) nog niet uitgekristalliseerd. Daarom is voor het CHV terrein het uitgangspunt dat ieder deelgebied zijn eigen parkeerplaatsen moet realiseren. Voor de ontwikkeling betekent dit dat deze geleidelijk kan ontstaan en partijen niet op elkaar hoeven wachten. Vanwege deze onzekerheid is het dubbelgebruik ook nog niet meegenomen. Wanneer een gemixt centrumgebied ontstaat, is een reductie van het aantal parkeerplaatsen met 40% ten opzichte van het absolute aantal geen uitzondering. Kortom voor een centrumlocatie is de realiseerbare parkeernorm tussen de 1 parkeerplaats per 36 m2 en 1 parkeerplaats per 53 m2 aan de ruime kant.
84
het tweede centrum - plan
Behoudenswaardige bebouwing m2 BVO
footprint
aantal lagen
NPF toren Hoofdkantoor Mengerij proeffabriek Wiebenga graansilo Koekbouw (kathedraal) Petfood mengerij Technisch magazijn (SiemEI) Inlandse granen Opslag zaai en pootgoed Betonnen silo’s
3.800 960 5.271 815 1.800 1.710 1.565 424 3.870 1.500
380 436 1757 408 1.480 570 1.305 424 1.935 1.500
10 3 3 2 1 3 1 1 2 1
totaal
21.715
(begane grond en bovenste laag) (koekmalerij noord 3 lagen) (kleine houten verdieping) (alleen begane grond geprogrammeerd)
Tussen de 27 en 39% van het CHV terrein bestaat uit het herbestemmen van industrieel erfgoed Het grootste struikelblok voor het CHV terrein is het vinden van genoeg programma voor het industrieel erfgoed. De grote ruimtes vragen om een specifieke functie. Er moet actief worden gezocht om deze ruimtes een passende gebruiker te geven. 21.715 m2 is ontzettend veel!
het tweede centrum - plan
85
Fase 1: de pioniers (2010-2015)
86
bandbreedte m2 BVO
max. # parkeer plaatsen
A1: NPF locatie A2: Cultuur- en foodcluster
0 8.500 - 8.800
0 276
B1: Hoofdentree B2: Dorpsrand B3: Plein B4: Silo’s
0 6.800 - 8.600 5.000 - 6.000 300 - 500
0 173 78 40
C1: Entree C2: Kade-Oost C3: Kop Dorpsrand
0 0 0
0 17 0
totaal
20.600 - 23.900
584
het tweede centrum - plan
Fase 2: de identiteitsdragers (2015-2025) bandbreedte m2 BVO
max. # parkeer plaatsen
A1: NPF locatie A2: Cultuur- en foodcluster
0 14.500 - 20.000
152 276
B1: Hoofdentree B2: Dorpsrand B3: Plein B4: Silo’s
0 9.500 - 12.000 5.500 - 6.000 300 - 500
0 174 155 40
C1: Entree C2: Kade-Oost C3: Kop Dorpsrand
0 0 1.500 - 2.000
0 29 34
totaal
31.300 - 40.500
860
het tweede centrum - plan
87
88
het tweede centrum - plan
Bijlages
het tweede centrum - plan
89
Voordat het Masterplan vorm kreeg, is er eerst een uitgebreide stedenbouwkundige analyse gedaan. De analyse beantwoordt een aantal kernvragen, die tijdens het ontwerpproces een leidende rol zijn gaan spelen.
Wat is Veghel? Hoe verhoudt het CHV terrein zich tot de rest van Veghel? Wat is de huidige identiteit van het plangebied? En welke specifieke kwaliteiten heeft het gebied?
90
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
bijlage 1: stedenbouwkundige analyse van het CHV terrein anno 2010
1. CHV-terrein vanuit de lucht 2. Veghel en omgeving 3. Fysieke bereikbaarheid 4. Zichtbaarheid 5. Tussen industr ie en dor p 6. Industrieel erfgoed 7. Typologie 8. Maatstudie 9. Twee complementaire centra
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
91
N .o C 1 oH r dVk- at ed rer ev iann u v ai tn d ue i t l du ec hl tu c h t De Noordk ade en het centrum van Veghel
92
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
Centrum
Noordkade
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
93
2. Veghel en omgeving
Den Bosch Veghel is een typisch Brabants streekdorp, maar werd dankzij de in de 19e eeuw
A59
aangelegde Zuid-Willemsvaart een belangrijk industrieel centrum
A58
94
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
Maas
Oss
A59
Uden Zuid-Willemsvaart
Veghel Schijndel
Boekel
Aa A2
Sint Oedenrode
A50 Gemert Laarbeek
Helmond Eindhoven het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
95
De Plaetse: een historisch Brabants centrum De centrale plek van het Middeleeuwse Brabantse streekdorp wordt gekenmerkd door een driehoekig plein. Van oudsher werd hier het vee verzameld alvorens ze gingen grazen op de heide. In veel Brabantse steden en dorpen zoals Den Bosch, Uden en Veghel zie je dat de Plaetse in de loop der tijd transformeert tot versteend marktplein.
Het agrarisch gehucht Dorshout ten noorden van het CHV terrein heeft nog steeds een oorspronkelijke driehoekige grasweide omsloten door boerenhoeven.
Dorshout
Markt Veghel Vroeger pad richting SintOedenrode
Noordkade
Dorshout: een oorspronkelijke Middeleeuwse plaetse
96
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
Markt Den Bosch
Den Bosch: plaetse is te herkennen in het driehoekige marktplein
Markt Uden
Uden: Ook hier is de Markt van oorsprong een stuk weidegrond
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
97
Landschap Rond Veghel zijn twee landschapstypes te vinden. Enerzijds het laaggelegen beekdallandschap met zijn beemden en broeken, anderzijds het hooggelegen essenlandschap met zijn populieren en bolle akkers.
Sportvelden
Geerbos
Aa-Broeken
Dorshout
Wijboschbroek
Julianapark Essenlandschap
Beekdal
beekdal agrarisch (essen)landschap bossages
98
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
Essenlandschap
Beekdallandschap
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
99
Stadsgroen Veghel kent een aantal bijzondere binnenstedelijke groenstructuren. De kloostertuin in het centrum, het spoor van het voormalige Duitse lijntje, het Julianapark langs de Aa en Dorshout ten noorden van de Noordkade.
spoor voormalig Duits lijntje
kloostertuin Dorshout
Julianapark
wijkgroen bijzondere groenstructuur
100
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
Voormalig Duits lijntje
Kloostertuin
Dorshout
Julianapark
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
101
3. Fysieke bereikbaarheid Entree via de Hoogstraat Voor het langzaamverkeer is de aansluiting van het winkelgebied op de Noordkade is goed. De Hoofdstraat vanaf de Markt staat in het verlengde tot de toekomstige boulevard. Wanneer in de toekomst de Noordk ade openbaar wordt en een succesvol tweede centrum zal zijn, is de s n e l ve r k e e r a a n s l u i t i n g o m d e h a ve n k we t s b a a r. G e z o c h t m o e t worden naar een tweede inprikker vanaf de NCB laan, zodat de logistiek
niet over de Noordkade hoeft.
Lambertuskerk
Ma rkt
Winkelgebied
Bibliotheek Wiebenga graansilo
S i l o ’s haven g priv nu no n terrei
102
e
Hoo
gst
raa
t
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
Entree via de Sluisstraat Vanaf de zuidzijde nader t men het gebied door de smalle Sluisstraat (11m gevel tot gevel). De haven is het eerste in het oog springend element en trekt de blik gelijk langs de b o u l e v a r d r i c h t i n g d e s i l o ’s . E e n h e r i n r i c h t i n g v a n h e t H e i l i g Hartplein is noodzakelijk voor een goede doorstroming en een sprekende entree van het gebied. Al het verkeer van het zuiden en westen van Veghel komen hier het gebied binnen.
Wiebenga graansilo S i l o ’s
Heilig Hartplein
haven g priv nu no n i e r r te
e
Sluis straa t
Rembrandtlaan
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
103
Entree via de Julianastraat Voor de bewoners van het noordoosten van Veghel is de Noordk ade bereikbaar via de Julianastraat. Vanaf de J u l i a n a s t r a a t i s u i t z i c h t o p d e s i l o ’s , d i e f e r m b o v e n d e historische lintbebouwing uitsteken. De hoofdentree en de meest westelijke entree worden gesierd door een toegangspoort. Een mogelijke tijdelijke inprikker aan de oostzijde, heeft weinig toekomstperspectief tot een hoogwaardige entree tot het gebied.
Ju
lia
s na
tra
at
Aa
uitzicht op s i l o ’s
S i l o ’s g p nu no n terrei Wiebenga graansilo
104
rive
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
Entree via de Lelielaan Een rechtstreekse as uit de zuidelijke woongebieden komt uit op het hart van de Noordkade. Een nieuwe brug voor fiets- en voetgangersverkeer op deze strategische positie verknoopt de Noordk ade met Veghel-Zuid.
S i l o ’s
Wiebenga graansilo
nieuwe brug?
Le lie la an Violenstraat
Rembrandtlaan
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
105
Entree via de NCB laan De NCB laan vormt een sterke historische (zicht)as naar het centrum. De aandacht voor de toegang tot het CHV terrein wordt daardoor opgeslokt door het fraaie zicht op de Lambertuskerk. Ondanks de oude toegangspoorten van het CHV terrein blijft de toegang tot het gebied een anonieme afslag van een dorpse straat. Bovendien geeft de westelijke historische poort toegang aan enkel een achtergebied van het CHV terrein.
zichtlijn naar Lambertuskerk
NCB laan
S i l o ’s
g priv nu no n terrei
Wiebenga fabriek
106
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
e
Entree via de Pater van den Elsenlaan D e s i l o ’s v a n d e N o o r d k a d e z i j n v a n v e r r e z i c h t b a a r. D e l a a n vormt een monumentale as richting het gebied en heeft ruimtelijk veel potentie om als hoofdentree te dienen. Op dit moment maakt slechts het bedrijventerrein Veghel West gebruik van deze weg. De monumentale as heeft nog wel een rare knik, die relatief eenvoudig kan worden rechtgetrokken. De gemeente is in vergaande staat van beslissing om de Pater van den Elsenlaan al eerder af te buigen, waardoor de zichtrelatie met het toekomstige CHV terrein vertroebelt.
Pa
treinspoor voormalig Duits lijntje
te r va n d en El se nl aa n zicht op s i l o ’s
nieuwe plaetse?
niewe loop rechtsreekse verbinding met CHV terrein niewe loop zoals door de gemeente aangegeven
S i l o ’s
g priv nu no n i e r r te
e
Wiebenga fabriek
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
107
Opgaves en knelpunten van verknoping Noordkade met Veghel
Prachtige monumentale as richting de Noordkade ontsluit enkel het bedrijventerrein Veghel West
As wordt onderbroken door een weiland. Doortrekken van de weg behoudt de zichtlijn en kan een typisch driehoekige plaetse creëren.
Nieuwe loop Pater van den Elsenlaan zoals voorgesteld door de gemeente sluit slecht aan op CHV terrein
Vanaf de NCB laan is de entree tot de Noordkade (nog) niet overtuigend
Nieuwe fiets- en voetgangersbrug verknopen de zuidelijke woongebieden met het hart van de Noordkade.
108
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
Tijdelijke toegang tot het gebied biedt weinig potentie uit te groeien tot volwaardige entree
Herinrichting van Heilig Hartplein ten behoeve van goede doorstroming en een duidelijke identiteit van het gebied
Logistieke bottleneck, wanneer Noordkade een succesvol tweede centrum is
To e k o m s t i g e intensieve verkeersstroom over de Sluisstraat moet worden omgeleid
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
109
4.Zichtbaarheid Zichtbaarheid Noordkade vanuit omgeving
110
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
S i l o ’s
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
111
Zichtbaarheid Lambertuskerk vanaf de Noordkade
112
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
Sint-Lambertuskerk
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
113
5 . Tu s s e n i n d u s t r i e e n d o r p
Het CHV terrein ligt op het raakvlak van dorp en industrie ter hoogte van het historische centrum. De contrasterende gebieden laten beiden hun sporen achter in het gebied, waardoor op het terrein een interessant spanningsveld ontstaat tussen Brabants streekdorp en industriële stad.
industriële stad
114
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
Brabants streekdorp
CHV terrein
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
115
DNA van het CHV terrein Veghel is dorp en industrie. De historische lintbebouwing en ontstaansas van het dorp ligt langs de Noordkade. Al eeuwen wordt de plek bewoont. M a a r o o k d e i n d u s t r i ë l e s i l o ’s , d e o u d e h a v e n e n d e kraansporen maken onderdeel uit van het gebied. Het CHV-terrein is dé verpersoonlijking van de tweeslachtige identiteit van Veghel.
116
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
Lintbebouwing
Industrieel erfgoed
Haven
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
117
Historie
1934
1947
118
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
tot 1934 1934 - 1947 1947 - 1967 na 1967
1967
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
119
De NCB en CHV
Pater Gerlacus van den Elsen was de voornamelijke grondlegger van de in 1896 opgerichte Noordbrabantse Christelijke Boerenbond (N.C.B.). Met de boerenbond wilde Pater van den Elsen een tegenwicht bieden voor de opkomende (Brabantse) industrieën. De samenwerkende boeren richtten melkfabrieken, onderlinge verzekeringen, aan- en verkoopcombinaties, vleesverwerking en banken op. Uit deze coöperaties zijn uiteindelijk gerenommeerde instanties ontstaan zoals bijvoorbeeld
Campina, Interpolis,
d e R a b o b a n k e n d e C H V.
120
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
De coöperatieve handelsvereniging (CHV ) is onder de NCB in 1911 ontstaan als inkooporganisatie voor mengvoeders en kunstmest. De organisatie kocht de granen op van de aangesloten boeren. Het hoofdkantoor van de CHV bevond zich aanvankelijk in Woensel, maar werd met de komst van de nieuwe graansilo in 1915 naar Veghel verhuist. Veghel is mede door de komst van de CHV uitgegroeid tot het centrum van de voedingsmiddelenindustrie.
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
121
6. Industrieel erfgoed Koekbouw kathedraal Met de fraaie lichtinval en de authentieke details is de bijna 100 meter lange opslagloods misschien wel de mooiste ruimte van het CHV-terrein. De vakwerkspanten met in de nok een lichtstraat en de inwendige kraanbaan die nog steeds het i n t e r i e u r s i e r t , vo r m t e e n p r a c h t i g d e c o r. N i e t ve r wo n d e r l i j k dat de “kathedraal” nu al regelmatig wordt ingezet als evenementenlocatie. 1.800 m2 BVO
122
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
Wiebenga graansilo (rijksmonument) De witte graansilo is één van de oudste industriële gebouwen op het terrein. Het oudste gedeelte van de silo uit 1915, ontworpen door de beroemde ingenieur/architect J.G. Wiebenga, vormt samen met het achtergedeelte uit 1928 een architectonische eenheid. De functionalistische en zakelijke hoofdvorm heeft een van oorsprong azuurblauw dakoverstek en karakterestieke driedelige stalen kozijnen. Vroeger sierden op het dak de letters NCB. 816 m2 BVO
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
123
B e t o n s i l o ’s D e b e e l d b e p a l e n d e b e t o n s i l o ’s v a n h e t C H V - t e r r e i n z i j n m e t e e n h o o g t e v a n 3 5 m e t e r v a n ve r re z i c h t b a a r. M e t d e s l o o p van de eerste rij langs het water is het achtergebied van het t e r re i n we e r b e re i k b a a r l a n g s h e t w a t e r. 1.500 m2 BVO
124
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
NPF D e ruim 30 meter hoge N ieuwe Persvoeder Fabr iek is in 1956 gebouwd voor de productie van koeienkoeken. Het gebouw is flexibel ontworpen met uitneembare vlonders. De hoge vide over 10 verdiepingen en de volwand stalen portaalspanten geven het interieur ruimtelijke kwaliteiten van bijzonder hoog niveau. De gevel is echter laagwaardig ingevuld. 3.800 m2 BVO
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
125
Mengerij, proeffabriek/premix D e m e n g e r i j v a n a r c h i t e c t L . J . P. K o o k e n u i t 1 9 2 4 - 1 9 2 8 b e s t a a t uit een betonskelet, opvuld met baksteen, waarbij in 1938 het gebouw is uitgebreid met een extra bouwlaag met een staalconstructie. Een deel van de fabriek is anno 2010 nog steeds in gebruik. De luifel aan de oostzijde is gegrifd in het collectieve geheugen, aangezien deze als achtergrond werd g e b r u i k t v o o r d e o u d e g r o e p s f o t o ’s v a n d e z a a k v o e r d e r s , boeren (eigenaren coöperatie) en geestelijken. 5.271 m2 BVO
126
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
Hoofdkantoor Het hoofdkantoor is gelegen langs de mengerij en is ook in 1924 gebouwd. Het exterieur is in de loop der jaren ingrijpend gewijzigd, door onder andere het verwijderen van de kappen. Het interieur met het decoratieve schilderwerk, de lambrisering, het tegelwerk en de originele hanglamp zijn voor een deel nog in dezelfde staat als in de jaren 30. 960 m2 BVO
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
127
Petfood (mengerij) De opslagruimtes centraal in het ensemble worden getypeerd door de boogvormige betonconstructie. De ambachtelijke manier van betonverwerking is ook zichtbaar in andere details zoals in de trap. De luchtbrug tussen de “kathedraal” en de petfood zorgt voor een extra dimensie van het complex. 1.710 m2 BVO
128
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
Te c h n i s c h m a g a z i j n Het oudste industriële gebouw ten oosten van de Wiebenga g r a a n s i l o i s h e t Te c h n i s c h m a g a z i j n , w a a r n u h e t S I E M e i museum is gevestigd. De constructiespanten van het gebouw zijn van staal en hout, terwijl de muren zijn gemetseld. In het interieur bevindt zich nog de bovenloopkraan met cabine. Aardig detail is het bordes, waar vroeger het perrongedeelte was. Aan de zuidoostzijde ontsiert een jaren 70 vervanging van het oorspronkelijke gebouw de kade. 1.565 m2 BVO
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
129
Gebouw voor inlandse granen (kleine kathedraal) De hoge ruimte met de ranke stalen kapconstructie van dit tussengebouw geeft een prachtige ruimtelijke ervaring. Ook aan de buitenzijde valt het gebouw op. Enerzijds doordat het hoger is dan de overige bebouwing, maar voornamelijk omdat de kap haaks op de langsgevel staat. 1.800 m2 BVO
130
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
Opslagruimtes voor zaai en pootgoed D e o p s l a g r u i m t e s t e n n o o r d e n v a n d e b e t o n n e n s i l o ’s z i j n opgetrokken uit fraaie paddenstoelkolommen. Later is het gebouw opgetopt met een kolomvrije kapconstructie van stalen spanten en een kapconstructie van gelamineerde houten vakwerkliggersn. Het metselwerk aan de noordzijde is verfraaid met risalieten en getoogde rollagen. Aan de zuidzijde is de gevel van laagwaardige kwaliteit, omdat deze jarenlang v e r s t o p t i s g e w e e s t a c h t e r d e s i l o ’s . 3.870 m2 BVO
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
131
Stalen lostoren V a n d e v e l e s t a l e n s i l o ’s , d i e l a n g s d e k a d e s t o n d e n ( d e footprints zijn nog zichtbaar) zijn er twee overgebleven. De l o s t o r e n m e t d e k r a a n b a a n s i e r t s a m e n m e t d e t w e e s i l o ’s h e t centrale plein van het CHV terrein.
132
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
To e g a n g s p o o r t e n De oorspronkelijke toegangspoorten zijn nog aanwezig bij de entree vanaf de NCB laan. In de betonnen kolom, die smal afloopt naar de bovenzijde, is het verlichtingsarmatuur meegenomen. Aan beide kanten van de kolom scharniert de geklonken stalen hoofdpoort. De toegangspoorten kunnen eventueel verplaatst worden naar een nieuwe locatie voor de entree tot het gebied.
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
133
7 . Ty p o l o g i e Vanuit een historische perspectief zijn in de directe omgeving van de Noordkade twee typologiën te onderscheiden. De boerenhoeve en de lintbebouwing.
Kenmerken van de boerenhoeve Langgevelboerderij: toegang aan de langszijde Drie beuken, twee voor stallen en één voor het woongedeelte Wolfsdak uit twee materialen Materiaal: Stro, dakpannen en baksteen
134
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
Kenmerken van de lintbebouwing Bebouwing overwegend met de kap evenwijdig aan de rooilijn Uitzonderingen voor Mansardekap en herenhuizen Nabij het centrum twee lagen plus kap, verder verwijderd van het centrum één laag plus kap. Materiaal: dakpannen in uiteenlopende types, baksteen
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
135
8. Maatstudie Het gebied is 9,8 Ha groot. Dat zijn ontzettend veel vierkante meters. Nabijgelegen herontwikkeling van industrieel erfgoed Strijp S is bijvoorbeeld van vergelijkbare grootte. Hoe verhoudt de oppervlakte van het terrein zich tot deze en andere gebieden?
Strijp S in Eindhoven ( To e k o m s t i g e ) h e r o n t w i k k e l i n g P h i l i p s g e b o u w e n
Oostelijk Havengebied in Amsterdam Industrieel gebied opgevat als tabula rasa
136
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
Centrum Den Bosch Ruimte voor binnenstedelijke kwaliteiten
Westergasterrein Amsterdam Industrieel erfgoed in het groen
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
137
Hoe groot is de Noordkade ten opzichte van bekende stedenbouwkundige structuren zoals het Parijs van Haussman de g r i d s t r u c t u u r v a n N e w Yo r k e n d e o r g a n i s c h e o p b o u w v a n V e n e t i ë ?
N e w Yo r k Heldere gridstructuur met diagonaal (Broadway)
Parijs Boulevards vormen monumentale (zicht)assen tussen de openbare gebouwen
138
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
Venetië Organische stedenbouw met open plekken in het weefsel (San Marcoplein)
Barceloneta Fijnkorrelige gridstructuur
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
139
9 . Twe e co m p l e m e n t a i re ce n t ra In het najaar van 2009 heeft de gemeente gekozen voor het twee polen model. Het historische centrum is en blijft het winkel- en boodschappengebied, terwijl het CHV terrein het leisure centrum van Veghel moet worden. Met deze analyse wordt de eerste stap gezet voor de toekomst van het CHV terrein.
Leisure centrum
- Creatieve bedrijven - Ambachtelijke bedrijven - Museum - Theater - Muziekschool - Food center
140
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
Historisch centrum
- Winkelgebied - Boodschappengebied - Markt - Stadhuis - Sint Lambertuskerk
het tweede centrum - bijlage 1: stedenbouwkundige analyse huidige situatie
141
bijlage 2: schetsplannen NPF Architects NPF Architects is een samenwerkingsverband tussen de twee Veghelse architectenbureaus Leenders Architecten en BAS Architecs. In een vroeg stadium hebben zij enkele ideeën gelanceerd voor een mogelijke ontwikkeling op het CHV terrein. Later zijn ze tijdens het stedenbouwkundig ontwerpproces betrokken geweest met het ontwerpen van schetsideeën binnen het Masterplan.
CHV ontwerp uit 2009 van NPF Architects
142
het tweede centrum - bijlage 2: schetsplannen NPF architecten
het tweede centrum - bijlage 2: schetsplannen NPF architecten
143
Ontwerp Dorpsrandstraat van NPF Architects
144
het tweede centrum - bijlage 2: schetsplannen NPF architecten
het tweede centrum - bijlage 2: schetsplannen NPF architecten
145
Ontwerp graansilo Wiebenga van NPF Architects
146
het tweede centrum - bijlage 2: schetsplannen NPF architecten
het tweede centrum - bijlage 2: schetsplannen NPF architecten
147
Ontwerp cultuurcluster van NPF Architects
148
het tweede centrum - bijlage 2: schetsplannen NPF architecten
het tweede centrum - bijlage 2: schetsplannen NPF architecten
149
150
het tweede centrum - bijlage 2: schetsplannen NPF architecten
het tweede centrum - bijlage 2: schetsplannen NPF architecten
151
bijlage 3: huidig bestemmingsplan
152
het tweede centrum - bijlage 3: huidig bestemmingsplan
het tweede centrum - bijlage 3: huidig bestemmingsplan
153
bijlage 4: eigendomskaart
154
het tweede centrum - bijlage 4: eigendomskaart
het tweede centrum - bijlage 4: eigendomskaart
155
156
het tweede centrum - plan
colofon ontwerpteam
Pi de Bruijn Lars van Hoften Erik Vrieling architectenbureau
de Architekten Cie. Keizersgracht 126 Postbus 576 NL-1000 AN Amsterdam t+31 (0)20 5309 300 f+31 (0)20 5309 399 www.cie.nl info@cie.nl opdrachtgever
Stefan van de Ven Bouwbedrijf Van de Ven Erpseweg 3 Postbus 184 5460 AD Veghel t+31 (0)413 36 69 33 t+31 (0)413 36 62 95 bouwbedrijfvandeven.nl algemeen@bouwbedrijfvandeven.nl Dit boekwerk is tot stand gekomen in samenwerking met de gemeente Veghel en in samenwerking met NPF Architects
het tweede centrum - plan
157
12 oktober 2010
in samenwerking met
158
het tweede centrum - plan