Dashboardrapportage Sociaal Domein jaarrekening 2020

Kerncijfers Sociaal Domein – 2020 1. Inleiding Bij elke Bestuursrapportage en de Jaarrekening wordt de dashboardrapportage Kerncijfers Sociaal Domein aangeboden. Het is een integrale rapportage over de uitvoering van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning, de Jeugdwet en de Participatiewet. De rapportage bevat drie elementen: kwantitatieve gegevens, financiële gegevens en een korte tekstuele toelichting en analyse. De dashboardrapportage is een groeimodel, de komende jaren worden in het kader van de doorontwikkeling zo nodig onderwerpen toegevoegd. Daarmee komt meer en betere sturingsinformatie beschikbaar. Naast deze dashboard rapportage zal vanaf 2020 ook een meer strategisch en tactisch stuurinstrument worden aangeboden, de 4G monitor. Deze 4G monitor rapportage wordt één keer per jaar aangeboden bij de Tweede Bestuursrapportage. Aanleiding voor de ontwikkeling van dit nieuwe instrument is het Rekenkameronderzoek “Toegang tot het sociaal domein”, waarin werd aangegeven dat de Raad over meer stuurinformatie moest kunnen beschikken ten behoeve van het sociaal domein. Op basis van (zoveel mogelijk) beschikbare informatie wordt in deze monitor een beeld geschetst en een analyse gemaakt van vier belangrijk indicatoren over de leefsituatie van de inwoners van Meierijstad.

De monitor geeft een beeld over (positieve) gezondheid, geluk, gezin (thuissituatie) en geld (financiële situatie) van onze inwoners in relatie tot de onderwerpen vanuit het sociaal domein. De beschikbare informatie wordt afhankelijk van de mogelijkheden afgezet tegen de rest van Nederland, vergelijkbare gemeenten of de regio (Noordoost Brabant). Op basis hiervan kan de Raad vaststellen of het goed gaat met onze inwoners, of het gewenst is bij te sturen of dat het gewenst is de ambities bij te stellen. Op basis van ervaringen en input van de Raad zal de 4Gmonitor de komende jaren verder worden doorontwikkeld. Ook wordt jaarlijks bij de jaarrekening verantwoording afgelegd over de beleidsdoelstellingen zoals opgenomen in het beleidskader sociaal domein. Dit gebeurt in een afzonderlijke rapportage die als bijlage bij de jaarrekening wordt gevoegd.

1

2. Wet maatschappelijke ondersteuning 2.1 Kerncijfers Onderstaande tabel geeft een overzicht van het aantal uitstaande voorzieningen, in de vorm van zorg in natura (ZIN) en een persoonsgebonden budget (PGB). Sommige klanten maken gebruik van meerdere voorzieningen. Aantal uitstaande voorzieningen (ZIN en PGB)

Dec-20

dec-19

Individuele Begeleiding

780

717

Dagbesteding

179

212

Beschermd wonen

123

120

Collectief vervoer

1702

1.761

Huishoudelijke verzorging

2031

1901

Rolstoelvoorziening

734

770

Vervoersvoorziening (scootmobiel ed).

724

647

Woonvoorziening

545

543

Parkeerkaart

1094

1117

Gehandicaptenparkeerplaats Totaal

53

57

7.965

7.845

Wat valt op? Zoals voorspeld, is voor voorzieningen waar het abonnementstarief van toepassing is een grote stijging te zien. Bij de invoering bleek dit al een aanzuigende werking te hebben. Deze lijn is doorgezet. De grootste stijging vond plaats in 2019, 2020 laat nog steeds een stijging zien maar minder fors dan het jaar daarvoor. Dit zien we met name bij het product huishoudelijke verzorging met een toename van circa 7% en bij de vervoersvoorzieningen met een toename van circa 11%. Deze cijfers worden gemonitord om de ontwikkelingen in de gaten te houden. De daadwerkelijke redenen van inwoners om aanspraak te maken op een voorziening zijn niet altijd evident. Echter wijzen alle signalen (vanuit werkatelier Toegang en regionaal) erop dat het invoeren van het abonnementstarief hier de grootste oorzaak van is. Dit beeld wordt landelijk bevestigd. Hierbij spelen naast het abonnementstarief uiteraard ook andere ontwikkelingen mee waaronder de vergrijzing die invloed heeft op de omvang van de cliëntpopulatie. Op het gebied van woonvoorzieningen en begeleiding zien we ook een stijging. Terwijl voor dagbesteding een lichte daling te zien is. De stijging van woonvoorzieningen lift mee op de aanzuigende werking van het abonnementstarief Het gebruik van Beschermd Wonen blijft stabiel t.o.v. 2019.

Door lokale en regionale Toegang wordt ingezet om zo min mogelijk inwoners in zware hulp en dus in zware vormen van Beschermd Wonen te plaatsen. Waar mogelijk wordt gebruik gemaakt van begeleiding en dagbesteding en meer (intensieve) ambulante zorg. Ook zien we een daling van het aantal klanten in collectief vervoer. Dit lijkt een gevolg te zijn van corona en de genomen maatregelen, waardoor de behoefte voor (sociaal) vervoer is afgenomen,

Zaaknummer

Pagina 2 van 17

datum Mei 2020

Ontwikkelingen in 2020 Eerder is door het Rijk bepaald dat elke Wmo-cliënt met een maatwerkvoorziening vanaf 1 januari 2019 een abonnementstarief betaalt. De eigen bijdrage is in 2019 niet meer inkomensafhankelijk. Per 1 januari 2020 bedraagt deze bijdrage voor iedereen € 19, - per maand. In 2020 zagen wij nog altijd een aanzuigende werking als gevolg van de invoering van het abonnementstarief, met name bij huishoudelijke hulp en vervoersvoorzieningen. Deze ontwikkeling heeft ook financiële consequenties. Eind 2019 is door alle regiogemeenten de regiovisie ‘Beschermd wonen en maatschappelijke opvang’ vastgesteld. Deze gezamenlijke visie gaat verder op de ingeslagen weg en gaat uit van de herstelvisie. Jaarlijks wordt een uitvoeringsprogramma vastgesteld. Ook zijn voorbereidingen gestart voor de nieuwe inkoop van beschermd wonen-producten om verder uitvoering te geven aan de regiovisie. De nieuwe contracten moeten ingaan per 1 januari 2022. Ook zijn we regionaal begonnen met de voorbereidingen van de doordecentralisatie met ingang van 2022. Vanaf 2021 is de Wlz opengesteld voor cliënten Beschermd Wonen met psychiatrische klachten. In 2020 hebben de CIZ onderzoeken plaatsgevonden voor die cliënten van BW die met de openstelling voor psychiatrische klachten voor Wlz hiervoor in aanmerking zouden komen.

In overleg met zorgaanbieders zijn cliënten in ons bestand, die volgens inschatting van onze Toegang hiervoor in aanmerking komen, hiervoor aangemeld. Dat betekent dat we per 1-1-2021 een grote uitstroom zien van cliënten Beschermd Wonen naar Wlz.

2.2 Producten en aanbieders Wmo In onderstaande tabellen zijn de meest ingezette producten en de aanbieders binnen de Wmo weergegeven, peildatum ultimo december 2020. De overzichten zijn gebaseerd op het aantal genomen besluiten in 2020. Voor huishoudelijke verzorging valt op dat er een behoorlijk verschil zit in het aantal uitstaande voorzieningen en het aantal indicaties (tabel hieronder ten opzichte van de tabel op bladzijde 2). Het verschil zit hem enerzijds in de momentopname van het aantal voorzieningen op een specifieke datum en dat het aantal indicaties gaat over heel 2020. Inhoudelijk kan het verklaard worden door de overgang van het berichtenverkeer van vierwekelijks naar maandelijks en het omzetten van tijdelijke indicaties.

Zaaknummer

Pagina 3 van 17

datum Mei 2020

2.3 Financieel

WMO

(Gewijzigde)

Realisatie

begroting

2020

Verschil

2020 Begeleiding/tijdelijk

PGB

1.200.000

1.319.400

-119.400

ZIN

5.060.752

5.647.533

-586.781

777.176

692.476

84.700

PGB

300.000

289.264

10.736

ZIN

5.694.303

5.970.927

-276.624

937.014

935.231

1.783

65.000

84.874

-19.874

521.443

494.398

27.045

ZIN

n.v.t. 3.460.865

n.v.t.

PGB

n.v.t.

n.v.t.

verblijf/dagbesteding Collectief vervoer Huishoudelijke verzorging Hulpmiddelen WMO Vervoer- / rolstoelvoorzieningen Woonvoorzieningen Beschermd wonen

825.787

De budgetten voor begeleiding/tijdelijk verblijf/dagbesteding, collectief vervoer, huishoudelijke verzorging, hulpmiddelen en woonvoorzieningen zijn open eind regelingen en worden vooraf zo goed mogelijk geraamd. Financiering van beschermd wonen loopt via de centrumgemeente ‘s-Hertogenbosch. Deze financiering wijzigt vanaf 2023. Met de decentralisatie beschermd wonen ontvangt elke gemeenten gefaseerd zelf middelen voor beschermd wonen. De Wet langdurige zorg (Wlz) staat vanaf 2021 open voor ggz-cliënten met een blijvende behoefte aan intensieve zorg. Dit betekent dat een gedeelte van de populatie die gebruik maakt van beschermd wonen zal doorstromen naar de Wlz. Dit heeft ook consequenties voor de middelen die de (centrum)gemeente ontvangt vanaf 2021. Hierboven zien we een toename in de kosten voor begeleiding en dagbesteding. Kijkt men naar de stand van het aantal uitstaande voorzieningen en vergelijken we dat met een jaar eerder, dan is de stijging beperkt. Kijken we echter naar het aantal unieke cliënten dat in een jaar gebruikt heeft gemaakt van begeleiding/dagbesteding dan zien we een stijging van 11%. Dit betekent ook een kostenstijging. Naar aanleiding hiervan is een analyse gemaakt van deze ontwikkeling en wordt gewerkt aan een plan van aanpak.

Ter duiding: het aantal uitstaande voorzieningen zegt iets over hoeveel voorzieningen op een specifiek moment gebruikt worden of werden in Meierijstad. Het aantal cliënten geeft aan hoeveel unieke inwoners er over een heel jaar gebruik hebben gemaakt van een voorziening

Zaaknummer

Pagina 4 van 17

datum Mei 2020

3. Jeugdwet 3.1 Kerncijfers Voor 2017 was het alleen mogelijk om gegevens te genereren uit het gemeentelijke systeem van de gemeentelijke toegang. Vanaf 2017 is het Gemeentelijk Gegevens Knooppunt (GGK) geïntroduceerd waardoor het mogelijk is om ook de aantallen van andere verwijzers zoals huisartsen en gecertificeerde instellingen inzichtelijk te maken. Het GGK is in de loop van de tijd langzaam uitgebreid. Gedurende 2018 zijn ook de aantallen gesloten jeugdzorg, LTA en meer/ maatwerk gevuld. Dit maakt dat onderstaande cijfers van deze categorieën nog niet goed te vergelijken zijn met de aantallen van eerdere jaren. Vanaf 2019 is het GGK volledig in gebruik en kunnen we op basis hiervan alle aantallen weergeven in dit dashboard. Tabel met aantal traject ZIN Jeugdhulp ambulant

55

Dec 19 80

Basis GGZ

214

175

134

Specialistische GGZ

639

469

385

Dyslexie

124

139

140

58

54

88

89

Ambulante jeugdhulp: outputgericht

349

353

Behandeling: outputgericht (zwaar)

77

63

Pleegzorg: outputgericht

41

56

Jeugdhulp verblijf, output gericht (licht, o.a gezinshuizen)

18

12

Jeugdhulp verblijf: outputgericht (middel, logeeropvang)

36

34

36

18

2

3

12

6

7

1

1

Categorie

Zonder verblijf, Ambulant op locatie aanbieder

Zonder verblijf, daghulp op locatie aanbieder

Zonder verblijf, ambulante jeugdhulp in netwerk van de jeugdige Met verblijf, Pleegzorg

Met verblijf, Licht Gezinsgericht Met verblijf: zwaar overig Residentieel

Bovenregionaal

dec-18

Dagbehandeling outputgericht (licht) Dagbehandeling outputgericht (zwaar)

Jeugdhulp verblijf: outputgericht (zwaar) Behandelen verblijf anders, driemileuvoorziening; outputgericht LVB 4 en 5

Jeugdreclassering Landelijk Transitie Arrangement (LTA) Maatwerkarrangementen

50

62 69 320 57 48 10 41 15 2

Jeugdhulp klinische en gesloten

Jeugdbescherming

dec20

Jeugdzorgplus gesloten

1

1

1

OTS tot 1 jaar

42

41

38

OTS meerjarig

60

44

66

Voogdij

30

31

27

Toezicht en begeleiding

22

11

10

56

62

24

15

Zonder verblijf

49 14

Op basis van bovenstaande aantallen zien we een verdere afname van de aantallen basis GGZ en

Zaaknummer

Pagina 5 van 17

datum Mei 2020

Specialistische GGZ. Als gemeente hebben we actief ingezet op deze doelgroep door de inzet van een praktijkondersteuner GGZ bij de huisarts te faciliteren. Op basis van deze cijfers kunnen we voorzichtig concluderen dat de inzet van de praktijkondersteuner GGZ een positief effect heeft. Om die reden is de inzet van de praktijkondersteuner GGZ uitgebreid zodat er nu in iedere kern in Meierijstad tenminste een praktijkondersteuner GGZ werkzaam is. Tevens is door middel van de transformatie actief ingezet op het terugdringen van de hulpvormen met verblijf en meer inzet van hulp thuis nabij. De huidige cijfers laten zien dat de acties die hiervoor zijn uitgevoerd, zoals het aanbieden van ambulante alternatieven, effect hebben. Het aantal jeugdige dat dyslexiehulp ontvangt is het afgelopen jaar niet verder toegenomen. Binnen de gemeente Meierijstad is de inzet van dyslexiezorg belegd bij het dyslexieteam. Het team beoordeelt de aanvragen dyslexie die zij van de scholen ontvangt. Onderdeel van deze beoordeling is in hoeverre er voldoende inzet is geweest vanuit het onderwijs en in hoeverre er sprake is van andere problematiek. Op basis van deze beoordeling wordt een deel van de aanvragen teruggelegd bij school, een deel van de vragen wordt doorverwezen naar andere hulpverlening. Het merendeel van de aanvragen wordt positief beoordeeld en wordt verwezen naar dyslexiezorg.

De ontwikkelingen rondom de inzet van dyslexiezorg blijven we de komende periode zorgvuldig monitoren. 3.2 Producten en leveranciers Jeugdwet In onderstaande tabel is weergeven welke aanbieders hulp bieden aan de jeugdige uit Meierijstad. De overzichten zijn gebaseerd op het aantal genomen besluiten in 2020, peildatum ultimo december 2020. Top 10 aanbieders Jeugd 2020 Naam

Aantal besluiten 180

PRAKTIJK HAANS REINIER VAN ARKEL GROEP

138

Unik B.V.

87

Stichting Oosterpoort GGZ

86

de Sprong

85

Opdidakt

56

Stichting GGz Oost Brabant

56

Talk Psychologenpraktijk

56

Koraalgroep-De La Salle

55

Mentaal Beter Cure

55

PGB

2020

Aantal cliënten

128

2019

2018

2017

178

168

184

Totaal toegekend budget

€ 1.060.232

€ 1.118.576

€ 1.217.062

€ 1.209.515

Totaal benut door cliënt

€ 736.838

€ 833.541

€ 831.393

€ 862.035

We zien een afname van het aantal cliënten dat een PGB heeft aangevraagd in 2020. Het toegekende budget is ook afgenomen. Het benut budget door cliënten stabiliseert zich de afgelopen jaren rond de € 800.000,- . Om die reden is vanaf 2021 het beschikbaar budget PGB structureel afgeraamd.

Zaaknummer

Pagina 6 van 17

datum Mei 2020

3.3 Financieel (Gewijzigde) Jeugd

begroting

Verschil

2020

2020 Jeugdzorg middels PGB (Uitvoering door SVB)

Realisatie

1.080.209

739.491

340.718

135.000

124.519

-10.481

11.811.549

13.185.985

-1.374.436

2.140.381

2.199.875

-59.494

420.583

443.859

-23.276

1.431.582

1.826.051

-394.469

298.514

272.886

25.628

-150.330

-1.976.382

-1.826.052

Declaratie kosten lokaal maatwerk bij RIOZ

0

-54.991

-54.991

Declaratie kosten GI’s geëscaleerde zorg bij RIOZ

0

-272.886

-272.886

Jeugdzorg in Natura (Uitvoeringskosten RIOZ)

355.294

285.929

69.365

Stelpost

555.028

0

555.028

Deeltaxivervoer Jeugdzorg in Natura maatwerkdienstverlening (uitvoer door RIOZ) (ZIN) * Jeugdzorg in Natura geëscaleerde zorg (uitvoer door RIOZ) (ZIN) Jeugdzorg ZIN (lokaal maatwerk) Jeugdzorg in Natura (Landelijke transitie-arrangementen) (budgettair neutraal; middels verrekening met ZIN) Jeugdzorg GI’s (budgettair neutraal; middels verrekening met ZIN) Declaratie LTA bij RIOZ.

18.077.810

Totaal **

16.774.338

1.303.472

In 2020 zien we een positief saldo van € 1.303.472. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door de nog niet uitgegeven transformatiegelden (€ 749 opgenomen bij eenmalige budgetten). Dit bedrag is in 2021 nog benodigd voor de resterende uitgaven in het kader van het transformatieproject. De raad is hierover geïnformeerd via een afzonderlijke raadsinformatiebrief. Verder is er sprake van lagere uitvoerings- en zorgkosten ZIN dan begroot. Ook is het budget PGB zoals eerder aangegeven € 340k lager dan begroot. Tenslotte is het ook van belang te weten dat het budget jeugd gedurende 2020 is bijgeraamd in het kader van realistisch begroten. Dit is gebeurd op basis van de concept-inlegberekening zoals gepresenteerd door het RIOZ uitgaande van de informatie op dat moment. Deze raming is bij de vaststelling van de definitieve inlegberekening 2020 niet meer naar beneden bijgesteld. Hierdoor is het begrote bedrag nu hoger dan de uiteindelijke realisatie.

*RIOZ = Regionale inkooporganisatie Zorg **Noot: Totale saldo budgetten Jeugdzorg bedraagt: € 1.303.472 incidenteel. Het grootste deel, te weten € 749.047, wordt veroorzaakt door de nog niet uitgegeven transformatiegelden. Deze zijn als balanspost (vooruitbetaald) geboekt. Er ligt een voorstel tot overheveling van dit budget naar 2021. Verder maakt het niet besteedde budget voor uitvoeringskosten onderdeel uit van het saldo; ook hier ligt een voorstel voor overheveling naar 2021 in verband met extra uitvoeringskosten in 2021. Het feitelijk saldo over 2020 voor ZIN bedraagt daarom € 476.490 incidenteel. Dit saldo wordt als volgt verklaard: 1. PGB

Zaaknummer

Pagina 7 van 17

datum Mei 2020

2.

In lijn met voorgaande jaren lijken de kosten van PGB Jeugd zich te stabiliseren op een bedrag van rond de € 800.000 op jaarbasis. In de begroting 2021 e.v. is hiermee al rekening gehouden en is het beschikbare budget al structureel afgeraamd. Voordeel voor 2020: € 340.718 incidenteel. ZIN De voorlopige afrekening RIOZ 2020 geeft ten opzichte van de definitieve inlegberekening (RBO 30-09-2020) voor Meierijstad een nadeel van € 452.880. In onze gemeentebegroting zijn echter de bedragen opgenomen naar aanleiding van de voorlopige inlegberekening (RBO 30-01-2020 met een stelpost van € 555.028). Deze bedragen zijn bij de vaststelling van de definitieve inlegberekening niet meer aangepast. Daarom hebben we nu, ten opzichte van de geraamde bedragen in de begroting 2020, voor ZIN een incidenteel voordeel van € 102.146.

Zaaknummer

Pagina 8 van 17

datum Mei 2020

4. WERK EN INKOMEN 4.1 Corona Het coronavirus heeft een grote impact op onze samenleving. De maatregelen die zijn genomen om de verspreiding van het virus tegen te gaan hebben een enorme impact op de economie en de arbeidsmarkt. Het raakt veel ondernemers, zelfstandigen zonder personeel en de werkgelegenheid. De effecten daarvan hebben ook consequenties voor de gemeentelijke uitvoering van de Participatiewet/ Werk en Inkomen, en op schuldhulpverlening. 4.1.1 Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (TOZO) De TOZO regeling voor zelfstandigen/zzp-ers voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud wanneer het inkomen als gevolg van de coronacrisis tot onder het sociaal minimum daalt en een lening voor bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen als gevolg van de coronacrisis op te vangen.

TOZO 1

Aantal aanvragen levensonderhoud

Aantal aanvragen kredieten

1480

127

211

32

261

31

Looptijd: 15 maart 2020 – 30 juni 2020 TOZO 2 Looptijd:1 juli t/m 30 september 2020 TOZO 3 Looptijd:1 oktober 202 t/m 31 maart 2021

Tabel 1: Overzicht Tozo aanvragen 2020 4.1.2 Mobiliteitscentrum – PIM Werkt! Er wordt verwacht dat de coronacrisis grote economische gevolgen zal hebben. Om sneller en efficiënter op de ontwikkelingen van de arbeidsmarkt te kunnen inspelen hebben we in 2020 een mobiliteitscentrum ontwikkeld, genaamd PIM Werkt.

Zaaknummer

Pagina 9 van 17

datum Mei 2020

4.2 Ontwikkelingen klantenbestand Als gevolg van de coronacrisis en de maatregelen van het Rijk is in 2020 het uitkeringsbestand gestegen met 4,6% ten opzichte van eind 2019. Eind 2020 ontvingen 826 huishoudens een uitkering Participatiewet/IOAW 1/IOAZ2. 3Eind 2019 waren dit 790 huishoudens.

880 860

864

870

840 826

820 800 790 780 760 740 2017

2018

2019

2020

Ontwikkeling klantenbestand gemeente Meierijstad

Grafiek 1 : Ontwikkeling klantenbestand gemeente Meierijstad In 2020 zien we een stijging in de instroom van de uitkering. Ten opzicht van 2019 is er in 2020 een toename te zien op de volgende instroomreden: beëindiging studie en instroom vanwege beëindiging WW. Dit is beide te verklaren door de gevolgen van de coronacrisis. Deze trend is ook landelijke te zien. Door de coronacrisis worden jongeren extra geraakt op de huidige (gewijzigde) arbeidsmarkt. Samen met IBN en WSD denken wij een bijdrage te kunnen leveren aan het voorkomen van het verder oplopen van de jeugdwerkloosheid. In 2020 is er een specifiek jongerenprogramma ontwikkeld. IBN/WSD biedt jongeren tijdelijke werkgelegenheid met focus op doorstroom. Het project biedt kansen voor alle jongeren (met loonwaarde en motivatie) met of zonder afstand tot de arbeidsmarkt. In 2020 zijn er ongeveer 15 jongeren aangemeld voor het project. Het gaat hier om jongeren van 17-27 jaar die als gevolg van de coronacrisis werkloos zijn geraakt.

1 IOAW - Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers. 2 IOAZ - Wet Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen.

Zaaknummer

Pagina 10 van 17

datum Mei 2020

4.2.1 Opbouw klantenbestand In de onderstaande drie grafieken geven we een weergave hoe het klantenbestand is opgebouwd. We maken hierin onderscheid in leeftijd, leefvorm en uitkeringsduur.

399

455

466

2019

126

144

492

2020

0- 26 JAAR

27- 49 JAAR

50+

2019

140

ALLEENSTAANDE

168

208

504

692

2020

130

Grafiek 2: Leeftijdsverdeling klantenbestand (2020 = inclusief TOZO)

ALLEENSTAANDE OUDER GEHUW D/SAMENWONEND

0-12 MAANDEN

201

12- 36 MAANDEN

36+ MAANDEN

Grafiek 4: Uitkeringsduur klantenbestand (2020 = inclusief TOZO)

Zaaknummer

Pagina 11 van 17

504

2019 505

2020

165

108

432

Grafiek 3: Leefvorm klantenbestand (2020 = inclusief TOZO)

datum Mei 2020

4.3 Re-integratie Het re-integratiebeleid is erop gericht klanten te ondersteunen bij het verbeteren van hun vaardigheden en werknemers kwaliteiten, waardoor hun kansen op het vinden van werk worden vergroot. De redenen van uitstroom kunnen worden verdeeld in door de gemeente beïnvloedbare factoren, te weten werkaanvaarding in loondienst of zelfstandige en het weer gaan studeren met studiefinanciering, en niet-beïnvloedbare factoren zoals verhuizing en bereiken pensioengerechtigde leeftijd. Door de coronacrisis zien we een daling in de uitstroomcijfers. Ondanks dat de uitstroom is gedaald, is gemiddeld genomen de beïnvloedbare factoren gestegen. Uitstroom en instroom uitstroom

beïnvloedbaar

niet-beïnvloedbaar

instroom

2020

191

92

48%

99

52%

222

2019

228

102

45%

126

55%

166

2018

233

95

41%

138

59%

220

Tabel 2: Uitstroom en instroom factoren 4.3.1 Poortwachtersfunctie We zetten sterk in op de zogeheten Poortwachtersfunctie om de instroom te beperken. Dit doen we door te sturen op voorliggende voorzieningen. Daarnaast wijzen we mensen, die een uitkering aanvragen, op de kansen op de arbeidsmarkt. Dit doen we door ze allerlei vacatures aan te bieden waar ze op kunnen solliciteren. Ook krijgen ze het aanbod om te solliciteren via Talent Uit Noordoost Brabant (TUNOB) waarbij ze via een videopresentatie zichzelf voorstellen aan werkgevers. Tot slot hebben de klantmanagers een korte lijn met de accountmanagers van het werkgevers Service Punt (WSP) om mensen snel in beeld te krijgen bij werkgevers. Op die manier voorkomen we dat kansrijke kandidaten instromen in de uitkering. Totaal aantal meldingen *

Niet in de uitkering

Totaal in de uitkering

240 (100%) 101 (42%) 139 (58%) Tabel 3: Resultaten poortwachter *In deze tabel gaat het om aantallen en niet om uitkeringsdossiers. 4.3.2 Voorbereiding wet Inburgering 2022 Gemeente Meierijstad is voortvarend met het oppakken van de nieuwe taken wet Inburgering 2022.Samen met IBN en WSD zijn we aan het experimenten met duale inburgeringstrajecten. In 2020 zijn we met twee nieuwe groepen gestart. Met deze groepen zijn nieuwkomers actief aan het participeren en volgen zij naast hun inburgering een arbeidstoeleidingstraject. 4.3.3 Taaltrajecten In 2020 is het aantal taalcursussen toegenomen in de gemeente Meierijstad. In 2020 zijn 3 nieuwe taalgroepen gestart. In totaal zijn er 11 taalgroepen actief. Met deze trajecten streven we het hoogst haalbare taalniveau te bereiken en de kansen op de arbeidsmarkt te vergroten.

Zaaknummer

Pagina 12 van 17

datum Mei 2020

4.3.4 Taakstelling Beschut werk Beschut werk is bedoeld voor mensen met een lichamelijke, verstandelijke of psychische beperking, die alleen kunnen werken in een ‘beschutte’ omgeving, onder aangepaste omstandigheden. Elke gemeente krijgt een wettelijke doelstelling opgelegd. De taakstelling voor Meierijstad was in 2020 1643 uur (cumulatief). Uitgaande van een gemiddelde dienstbetrekking van 31 uur per week, zouden we voor eind 2020, 53 personen moeten zijn geplaatst. Taakstelling Beschut werk Taakstelling in uren Gerealiseerd Tabel 4: Cijfers Beschut werk

53 beschutte werkplekken 1643 uur (100%) 485 (30%) – 20 personen

Het merendeel van de indicaties betreft personen zonder een uitkering. Het voldoen aan de taakstelling wordt met name bemoeilijkt doordat mensen, met een indicatie beschut werk, toch afhaken, om persoonlijke redenen. Ook kan het UWV weigeren een indicatie af te geven. 4.4 Minimabeleid - voorzieningen en ondersteuning Het beroep op de bijzondere bijstand/minimaregelingen is vergeleken met 2019 gedaald in Meierijstad. Er werden in totaal 2512 aanvragen ingediend (in 2019: 2661). Het gaat hier om een daling van 6% (-149).

23

30

76

67

304

232

242

253

659

601

1357

1329

2661

2019 2512

2020

Bijzondere bijstand

1 Gecombineerde aanvragen

Individuele Inkomenstoeslag

Maatschappelijke participatie

PC- regeling

Schoolkosten

Totaal

2020

1329

601

253

232

67

30

2512

2019

1357

659

242

304

76

23

2661

1 Gecombineerde aanvragen: de inwoner vraagt meerdere regelingen aan.

Grafiek 5: Aantal aanvragen 2020 minimabeleid- voorzieningen en ondersteuning

Zaaknummer

Pagina 13 van 17

datum Mei 2020

4.4.1 Aanvragen Voedselbank In 2020 is het aantal aanvragen Voedselbank afgenomen. In 2020 hebben 138 klanten gebruik gemaakt van de Voedselbank (2019 = 146 klanten). 146

150 138

140 130

Voedselbank 2020

2019

Grafiek 6: Aantal klanten Voedselbank 4.5 Schuldhulpverlening Door corona zijn er in 2020 tijdelijk minder aanmeldingen binnen gekomen. Er werden 199 aanvragen ingediend (2019: 268). Dit komt o.a. door de ondersteuningsmaatregelen van de Rijksoverheid en doordat de meeste schuldeisers en deurwaarders ook een pas op de plaats hebben gemaakt en de invorderingsmaatregelen tijdelijk hebben stop gezet. Betalingsregelingen konden gemakkelijker afgesproken worden. Er hoefde in 2020 minder vaak gebruik te worden gemaakt van de inzet van de Kredietbank ’s-Hertogenbosch en voor een traject minnelijke of wettelijke schuldregeling. Vaker kon volstaan worden met adviezen, verwijzing of hulp met een betalingsregeling. 268

300 250

199

200 150 100

61

45

50

29

9

0 Aanvraag schuldhulpverlening

Vervolgtraject Gemeentelijke Kredietbank (GKB) 2020

Nazorg schuldhulpverlening

2019

Grafiek 7: Aanvragen schuldhulp In 2020 waren de meest voorkomende reden voor aanvraag schuldhulpverlening als gevolg van inkomstenterugval door baanverlies en/of overlijden partner, echtscheiding en aanvraag schuldhulpverlening voor mensen met een beperking. 4.5.1 Effecten die we zien Het project Vroegsignalering wordt nauw samengewerkt met de lokale wooncorporaties. Huurachterstanden worden eerder gemeld en gecombineerd met andere signalen zoals betalingsachterstanden bij energieleveranciers, water en de zorgverzekering. Door de inzet van de Armoedeambassadeur is de gemeente beter zichtbaar geworden en hebben we meer mensen bereikt. De samenwerking met diverse partijen is versterkt en de drempel om contact te zoeken bij armoede- en financiële problemen is verlaagd. Complexe situaties van inwoners (casussen) worden vaker voorgelegd aan team Schuldhulp, o.a. door GGZ en Thuiszorg organisaties.

Zaaknummer

Pagina 14 van 17

datum Mei 2020

We kunnen inwoners beter helpen ook doordat onze dienstverlening structureel is uitgebreid met nieuwe mogelijkheden op het gebied van schuldhulpverlening, namelijk met Budgetbeheer en Budget coaching door eigen medewerkers. Het voorkomt in een aantal situaties ook dat bewind voering noodzakelijk wordt. Eind 2020 waren 19 inwoners in budgetbeheer. 4.6 Individuele studietoeslag Aan de Raad is de toezegging gedaan om de voortgang van de individuele studietoeslag mee te nemen in het Dashboard Sociaal Domein. Afgelopen periode zijn we in gesprek gegaan met studenten uit Meierijstad die gebruik maken van de individuele studietoeslag. Samen met deze groep studenten hebben we gekeken hoe we meer studenten kunnen bereiken. De studenten geven aan dat het onderwijs de plek is om meer studenten te bereiken. Meer bekendheid van de regeling bij docenten en zorgcoördinatoren is gewenst. Ook geven zij aan dat het prettig zou zijn als een student studiefinanciering aanvraagt, de gemeentelijke regeling op de website van de DUO bekend wordt gemaakt. Zij geven ook aan dat de meeste studenten geen gebruik maken van de gemeentelijke website en facebookpagina. Vanuit de bijeenkomst zijn kanalen naar voren gekomen om de regeling onder de aandacht te brengen, bijvoorbeeld huisartsen, psychologen maar ook lokale sportverenigingen en stichting Join us.

Als vervolgstap gaan we een digitale flyer opstellen over de individuele studietoeslag. De gesproken studenten willen daar graag over meedenken en worden ook betrokken bij het opstellen van deze flyer. Deze flyer kan gedeeld worden met het onderwijs en de lokale partners in het sociaal domein. De ideeën die we hebben opgehaald zullen wij vanuit de gemeente delen met de VNG. De VNG is namelijk bezig met het opstellen van communicatieplan om meer studenten te bereiken.

Aantallen Individuele studietoeslag 11

12 10 8

8

6 4 2 0 1e helft 2020

2e helft 2020 / begin 2021

Grafiek 8: Aantallen individuele studietoeslag

Zaaknummer

Pagina 15 van 17

datum Mei 2020

4.7 Kosten uitkeringen BUIG, Participatie, Bbz en minimabeleid. begroting na 2e berap 2020

realisatie 2020

Verschil

10.607.392

10.331.933

275.460

642.669

622.453

20.216

IOAZ

32.003

28.138

3.865

Loonkostensubsidie

1.339.951

1.405.400

-65.449

Totaal inkomensvoorz. BUIG

12.622.015

12.387.923

234.092

Budget BUIG (Inkomsten)

12.764.352

12.997.708

233.356

Tozo

0

0

0

Participatiewet – re-integratie

1.743.680

1.247.755

495.925

Inkomensvoorziening Bbz 2004

-50.536

-30.143

-20.393

Kapitaalverstrekking Bbz

0

-1.287

1.287

Voorzieningen en ondersteuning

2.762.277

2.892.491

-130.214

Schuldhulpverlening

281.098

169.586

111.512

Uitkeringen levensonderhoud Participatiewet IOAW

Tabel 5: Kosten uitkering BUIG, Participatie, BbZ en minimabeleid Jaarlijks ontvangt de gemeente een budget van het Rijk om de kosten van de Participatiewet te kunnen betalen, het zogenaamde BUIG-budget. Dit budget wordt jaarlijks vastgesteld op basis van een verdeelmodel. Voor de vaststelling van het gemeentelijk budget zijn vele factoren (zowel interne als externe) die de hoogte bepalen. Het budget is in oktober 2020 definitief vastgesteld op €12.997.708,00. De kosten die zijn gemaakt bedragen € 12.387.923 Per saldo was het budget ruim € 600.000,00 hoger is dan de kosten waren. Inkomensvoorzieningen en budget BUIG De uitgaven voor levensonderhoud zijn lager geweest dan verwacht. Het (Rijks)budget is in oktober 2020 verhoogd met € 917.016,-. Hierdoor is een begrotingsoverschot ontstaan van € 233.356,-. Ook is het verschil een verzameling van kleine bedragen bij debiteuren, voorzieningen, periodieke uitkeringen en aflossing van debiteuren. Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo) Deze tijdelijke regeling is in 2020 ingevoerd voor ondersteuning van ondernemers in nood als gevolg van corona. Tozo is budget neutraal, dat wil zeggen dat de lasten door het Rijk vergoed worden en er geen kosten zijn voor de individuele gemeente. Participatiewet re-integratie Het totale begrotingsverschil is een voordeel van bijna € 500.000,-.

Er zijn in 2020 extra incidentele middelen ontvangen die niet, of niet geheel zijn ingezet.

Zaaknummer

Pagina 16 van 17

datum Mei 2020

5. Bestemmingsreserve Sociaal Domein 2020 De resultaten van de diverse posten van het sociaal domein voor Jeugd, Wmo en Participatie zijn verwerkt in de jaarrekening.. Eerder is besloten dat het systeem van de gesloten exploitatie wordt losgelaten, er zijn daarom geen stortingen meer in de reserve sociaal domein. De stand van zaken van de Reserve Sociaal Domein is als volgt Reserve Sociaal Domein Stand reserve sociaal domein per 31€ 12-2019 Werkelijke onttrekkingen 2020 Stand reserve sociaal domein per 31-12-2020

Zaaknummer

13.788.143

€

3.554.330

€

10.233.813

Pagina 17 van 17

datum Mei 2020