Dashboard Sociaal Domein 2022 halfjaar.docx

Kerncijfers Sociaal Domein – 2022 t/m juni 1. Inleiding Bij elke Bestuursrapportage en de Jaarrekening wordt de dashboardrapportage Kerncijfers Sociaal Domein aangeboden. Het is een integrale rapportage over de uitvoering van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning, de Jeugdwet en de Participatiewet. De rapportage bevat drie elementen: kwantitatieve gegevens, financiële gegevens en een korte tekstuele toelichting en analyse. De dashboardrapportage is een groeimodel, de komende jaren worden in het kader van de doorontwikkeling zo nodig onderwerpen toegevoegd. Daarmee komt meer en betere sturingsinformatie beschikbaar. Naast deze dashboard rapportage wordt vanaf 2020 elke twee jaar een meer strategisch en tactisch stuurinstrument aangeboden, de 4G monitor. Op basis van (zoveel mogelijk) beschikbare informatie wordt in deze monitor een beeld geschetst en een analyse gemaakt van vier belangrijke indicatoren over de leefsituatie van de inwoners van Meierijstad. De monitor geeft een beeld over (positieve) gezondheid, geluk, gezin (thuissituatie) en geld (financiële situatie) van onze inwoners in relatie tot de onderwerpen vanuit het sociaal domein. De beschikbare informatie wordt afhankelijk van de mogelijkheden afgezet tegen de rest van Nederland, vergelijkbare gemeenten of de regio (Noordoost Brabant).

Op basis hiervan kan de Raad vaststellen of het goed gaat met onze inwoners, of het gewenst is bij te sturen of dat het gewenst is de ambities bij te stellen. Op basis van ervaringen en input van de Raad zal de 4G-monitor de komende jaren verder worden doorontwikkeld.

2. Wet maatschappelijke ondersteuning 2.1 Kerncijfers Onderstaande tabel geeft een overzicht van het aantal uitstaande voorzieningen op 31 december van het betreffende jaar en voor deze rapportage aangevuld met de stand van zaken juni 2022. In deze tabel zijn zorg in natura (ZIN) en een persoonsgebonden budget (PGB) meegenomen. Sommige klanten maken gebruik van meerdere voorzieningen. Begeleiding en Dagbesteding zijn in onderstaande tabel niet meegenomen, die producten lichten we separaat toe als gevolg van de nieuwe inkoop per 2022.

Aantal uitstaande voorzieningen (ZIN en PGB) Aantal indicaties Wmo Beschermd Wonen Collectief Vervoer Huishoudelijke verzorging Rolstoelvoorziening Vervoersvoorziening Woonvoorziening Parkeerkaart Gehandicaptenparkeerplaats

Dec 2019 133 1783 1904 825 689 529 809 58

Dec 2020 129 1703 2033 740 725 555 961 53

Dec 2021 72 1705 2161 711 768 594 1087 49

Juni 2022 76 1684 2241 683 768 608 1084 45

Deze tabel laat van een aantal hoofdgroepen de ontwikkeling van deze producten meer gedetailleerd over de tijd zien. Begeleiding en Dagbesteding zijn in bovenstaande tabel niet meegenomen voor het jaar 2022, die producten lichten we separaat toe. Wat valt op? Zoals voorspeld is voor voorzieningen waar het abonnementstarief van toepassing is een grote stijging te zien. Bij de invoering bleek dit al een aanzuigende werking te hebben. Deze lijn is doorgezet. Dit zien we met name bij het product huishoudelijke verzorging met een verdere toename van ongeveer 80 klanten. De cijfers worden hiervan gemonitord, de daadwerkelijke redenen van inwoners om aanspraak te maken op een voorziening zijn niet altijd evident. Echter wijzen alle signalen (vanuit werkatelier Toegang en regionaal) erop dat het invoeren van het abonnementstarief hier de grootste oorzaak van is. Dit beeld wordt landelijk bevestigd. Hierbij speelt naast het abonnementstarief uiteraard ook andere ontwikkelingen mee waaronder de vergrijzing, langer zelfstandig thuis wonen en een personeelstekort in de huishoudelijke verzorging. Op het gebied van vervoersvoorzieningen en woonvoorzieningen zien we ook een stijging. Deze stijging lift mee op de aanzuigende werking van het abonnementstarief. Ten aanzien van het abonnementstarief volgen we de landelijke ontwikkelingen en mogelijke wijzigingen op de voet.

Daarnaast zien we ook een stijging in het aantal gehandicaptenparkeerkaarten. Deze stijgende lijn in de vraag naar deze

Zaaknummer

Pagina 2 van 17

datum September 2022

voorziening zet zich door vanuit 2020. Dit houdt verband met de toenemende vergrijzing, die in Meierijstad bovengemiddeld aanwezig is. We zagen een sterke daling van beschermd wonen in 2021. Eerder is al de trend ingezet om zo min mogelijk inwoners in zware hulp, waaronder (zware) vormen van beschermd wonen, te hebben. Deze eerdere daling is in 2021 versterkt doordat Sinds januari 2021 hebben mensen die hun leven lang intensieve geestelijke zorg (GGZ) nodig hebben toegang tot de Wet Langdurige Zorg. Veel inwoners met een zware beschermd wonen indicatie zijn aangemeld bij het CIZ voor een Wlz indicatie. Een groot deel van hen heeft ook een Wlz indicatie toegekend gekregen. Begeleiding en dagbesteding 2022 Voor begeleiding en dagbesteding kennen we per 2022 een nieuwe inkoop op basis van PxQsystematiek. Ingezette zorg wordt zuiver afgerekend: op basis van werkelijk gebruik. Met de inkoop zijn ook de producten en productindelingen herzien en aangepast op basis van ervaringen, jurisprudentie en advies. Dit houdt in dat er hiervoor ook nieuwe producten/productcodes zijn ontwikkeld waarop geregistreerd wordt. Dit betekent dat de cijfers voor begeleiding en dagbesteding “oude stijl” tot en met 2021 zich niet zonder meer laten vergelijken met begeleiding en dagbesteding “nieuwe stijl” met ingang van 2022.

De eerste cijfers over het eerste halfjaar 2022 laten zien dat er 1146 unieke cliënten zijn met op dat moment 1588 toewijzingen. Deze cijfers zijn zowel Zin als PGB en het totaal van individuele begeleiding en groepsbegeleiding/dagbesteding. Zonder referentie zeggen deze cijfers nog niet al te veel en verdere analyse hiervan over een langere periode moet nog plaatsvinden. Bij de analyse zullen we o.a. nader kijken naar het aantal unieke cliënten, aantal toewijzingen, welke producten gebruikt zijn en op welke wijze, de verdeling over de producten, declaraties en welk financieel effect dat heeft. Een eerste beeld is dat de investering waartoe besloten is bij de implementatie rondom de inkoop, namelijk het vooraf opnieuw beoordelen van cliënten o.b.v. de nieuwe producten, loont. Er is voorafgaand aan ingangsjaar 2022 door onze Toegang goed gekeken naar hoe de passende zorg voor elke inwoner/cliënt past bij de nieuwe producten. Deze investering en het juist inschalen van zorg/zorgzwaarte zal effect hebben op de passende ondersteuning voor de inwoner zelf maar ook op het gebruik van zorg in algemene zin en uiteindelijk in de kosten. In de jaarrapportage zullen we verder ingaan op het resultaat van 2022 en de financiële consequenties. Ontwikkelingen in eerste half jaar 2022 Sinds januari 2019 bestaat het abonnementstarief.

Het Rijk heeft bepaald dat elke Wmo-cliënt met een maatwerkvoorziening een eigen bijdrage betaalt van €19,- per maand ongeacht het inkomen. Het doel is om stapeling van eigen betalingen in de (langdurige) zorg en ondersteuning te verminderen. Vanaf invoering van het abonnementstarief zien wij een aanzuigende werking, met name bij huishoudelijke hulp. Deze ontwikkeling heeft ook financiële consequenties en is nog altijd zichtbaar in 2021. We blijven ageren richting Rijk ten aanzien van het abonnementstarief. Het Rijk is voornemens de eigen bijdrage voor huishoudelijke verzorging per 2025 te wijzigen. Wij zijn aangesloten bij de overleggen met de VNG over de implementatie van deze wijziging.

Zaaknummer

Pagina 3 van 17

datum September 2022

Eind 2019 is door alle regiogemeenten (regio Meierij en Bommelerwaard) de regiovisie ‘Beschermd wonen en maatschappelijke opvang’ vastgesteld. Deze visie gaat verder op de ingeslagen weg en gaat uit van de herstelvisie. In 2020 is het regionale uitvoeringsprogramma vastgesteld voor 2021. Om bij de regionale visie passende producten te hebben is in 2021 de aanbesteding voor beschermd wonen doorlopen. Vanaf 2022 zijn de nieuwe contracten ingegaan en werken we met de nieuwe beschermd wonen producten. In 2021 is ook een regionaal plan vastgesteld m.b.t. de doordecentralisatie beschermd wonen. Hierin zijn afspraken gemaakt hoe we de aankomende jaren omgaan met deze beweging. Hiervoor is ook een nieuwe centrumregeling vastgesteld. In 2022 is voor de lokale implementatie van de doordecentralisatie een uitvoeringsprogramma vastgesteld met diverse lokale projecten en thema's. Aan verschillende van die thema's wordt op dit moment gewerkt, eind 2022 zal voor 2023 een vervolg van dit plan aangeleverd worden. Tevens werken we in 2023 toe naar een verdere doordecentralisatie met o.a. voorbreiding op de implementatie van het woonplaatsbeginsel en de nieuwe financieringsmethodiek van het rijk. In 2021 is ook de aanbesteding geweest voor de Wmo producten: individuele begeleiding, dagbesteding, kortdurend verblijf en vervoer.

Hierbij is afgestapt van de lumpsum financiering (totaalbedrag per product/prestatie) en is overgegaan op p x q (prijs maal hoeveelheid). En er zijn andere producten beschreven, waarvan de reële tarieven door een onafhankelijk bureau zijn onderzocht en vastgesteld. Ontwikkelingen t.a.v. inkoop worden regionaal gemonitord, indien dat tot wijzigingen leidt zal daarover worden geïnformeerd. Naar aanleiding van het regionale evaluatie onderzoek naar de centrumregeling die hiervoor geldt wordt op dit moment gekeken naar de consequenties daarvan op deze regeling. In 2021 is een kwantitatief cliëntervaringsonderzoek uitgevoerd. De resultaten zijn middels een raadsinformatiebrief gedeeld. Het meest opvallende resultaat is dat de bekendheid van onafhankelijke cliëntondersteuning is toegenomen. In de loop van 2021 is landelijk een personeelstekort ontstaan binnen de huishoudelijke verzorging. Ook binnen Meierijstad is dit personeelstekort in 2022 nog steeds zichtbaar, waardoor er wachtlijsten en klantenstops bij verschillende aanbieders zijn ontstaan. De meest urgente casussen worden direct opgepakt, maar een aantal klanten heeft ook langere tijd moeten wachten voordat de ondersteuning opgestart kon worden. We blijven regionaal en met aanbieders in gesprek over oplossingsrichtingen.

We hebben aandacht voor de wachtlijst en proberen op alternatieve manier te zorgen dat klanten geholpen worden, zo zijn we inmiddels gestart met een pilot algemene voorzieningen. Daarnaast is voor dit onderwerp ook specifiek aandacht in de voorbereidingen van de nieuwe inkoop van hulp bij het huishouden per 2024. Inhaalslag huisbezoeken in 2022 Door de coronapandemie konden de klantmanagers als gevolg van de maatregelen in bepaalde periodes niet op huisbezoek. In 2022 worden de nieuwe klanten van de periode maart 2020 tot en met december 2021 alsnog bezocht door klantmanagers. Het doel hiervan is om nogmaals de vraag in beeld te brengen om zo het onderzoek meer zorgvuldig uit te kunnen voeren en waar nodig extra adviezen te geven aan de inwoner of extra/andere voorzieningen toe te kennen.

Zaaknummer

Pagina 4 van 17

datum September 2022

2.2 Financieel Realisatie 2022 WMO

(peildatum 30 juni)

(Gewijzigde) begroting 2022

Verschil

Begeleiding/tijdelijk

PGB

1.325.000

466.257

858.743

verblijf/dagbesteding

ZIN

6.210.579

1.591.137

4.619.442

753.834

182.077

571.757

PGB

300.000

123.000

177.000

ZIN

7.071.387

2.410.972

4.660.415

1.309.723

653.699

656.024

74.000

31.999

42.001

510.000

255.006

254.994

ZIN

n.v.t.

480.854

PGB

n.v.t.

Collectief vervoer Huishoudelijke verzorging Hulpmiddelen WMO Vervoer- / rolstoelvoorzieningen Woonvoorzieningen Beschermd wonen

De budgetten voor begeleiding/tijdelijk verblijf/dagbesteding, collectief vervoer, huishoudelijke verzorging, hulpmiddelen en woonvoorzieningen zijn open eind regelingen en worden vooraf zo goed mogelijk geraamd. Voor begeleiding en dagbesteding kennen we per 2022 een nieuwe inkoop op basis van PxQsystematiek. De facturen en declaraties van de geleverde zorg worden achteraf ingediend en verwerkt op basis van het werkelijke verbruik. Dit betekent dat de financiële cijfers over het eerste halfjaar nog niet inclusief alle declaraties en facturen over deze periode is. Bovenstaande cijfers geven derhalve niet het totaalbeeld over het eerste halfjaar en kunnen daarom ook niet zonder meer vertaald worden naar een verwacht jaarresultaat. Een eerste inschatting is dat het zuiver afrekenen van verbruik in combinatie met het nieuwe productenboek een (financieel) positief effect heeft. Financiering van beschermd wonen loopt via de centrumgemeente ‘s-Hertogenbosch. Deze financiering wijzigt in de toekomst. Met de decentralisatie beschermd wonen ontvangt elke gemeenten op termijn zelf middelen voor beschermd wonen. De doordecentralisatie van beschermd wonen is inmiddels uitgesteld naar (verwachting) 2024 waarbij de huidige manier van financieren dus met een jaar verlengd zal worden.

Dit houdt in dat we in 2022 en 2023 vanuit de centrumgemeente budget krijgen voor de lokale uitvoering van het beschermd wonen.

Zaaknummer

Pagina 5 van 17

datum September 2022

3. Jeugdwet 3.1 Kerncijfers Vanaf 2019 is het GGK, het systeem voor berichtenverkeer tussen verwijzers en aanbieders van jeugdhulp, volledig in gebruik waardoor het mogelijk is om naast de verwijzingen van de gemeentelijke toegang ook de aantallen van andere verwijzers zoals huisartsen en gecertificeerde instellingen zoals Jeugdbescherming Brabant inzichtelijk te maken. In 2021 zijn we gestart met het toekennen van jeugdhulp op basis van het nieuwe productenboek. Onderstaande tabel gaat uit van de nieuwe producten. De informatie uit voorgaande jaren is omgezet naar de nieuwe tabel zodat we de ontwikkelingen ten aanzien van de aantallen kunnen blijven volgen en vergelijken. Een aantal producten zijn nieuw, zoals consultatie en advies, medicatie consultatie, vaktherapie, verblijf basis en gezinsopname. Om die reden zijn er van voorgaande jaren geen aantallen beschikbaar ten aanzien van deze producten.

Categorie

Product

2018

2019

2020

2021

1e helft 2022

Consultatie en advies Respijtzorg

Consultatie en advies Respijtzorg Begeleiding basis Begeleiding specialistisch Daghulp basis Daghulp specialistisch Daghulp intensief Orthoped. Beh. Basis Orthoped. Beh. Specialistisch Basis GGZ Specialistische GGZ Medicatie consultatie Vaktherapie MST, FACT Dyslexie diagnose en behandeling

36

34

41

349

353

320

146

143

131

55 214 639 77

80 175 469 63

50 134 385 57

0 26 131 193 19 50 45 9 40 121 517 1 28 71

0 24 119 162 10 49 39 1 76 107 584 2 38 50

124

139

140

150

150

Verblijf intensief Gezinsopname Crisis

Pleegzorg Gezinshuis Woonbegeleiding/leefgroep Verblijf incl. behandeling Verblijf ggz spec en intensief LVB en driemilieuvoorziening Gesloten jeugdzorg Gezinsopname Crisis ambulant en verblijf

41 18 36 1 14 1 nb

56 12 18 2 9 2 nb

48 10 15 2 9 2 nb

49 7 1 13 2 10 4 0 9

50 10 4 16 2 9 2 0 3

Jeugdreclassering Jeugdbescherming

Jeugdreclassering OTS tot 1 jaar

22 42

11 41

10 38

18 33

20 23

Begeleiding

Daghulp Behandeling GGZ Medicatie consultatie Vaktherapie Netwerk intensief spec. Dyslexie Pleegzorg Gezinsvervangend Verblijf basis Verblijf specialistisch Verblijf GGZ

Zaaknummer

Pagina 6 van 17

datum September 2022

Landelijke arrangementen Maatwerk

OTS meerjarig Voogdij Landelijk Transitie Arrangementen Maatwerk zonder verblijf Maatwerk met verblijf

60 30

44 31

66 27

61 28

69 19

56 24 1

62 15 4

49 14 3

26 4 3

21 6 4

Op basis van bovenstaande aantallen zien we een lichte afname van begeleiding en daghulp. Hiertegenover staat een stijging van orthopedagogische behandeling. Het aantal jeugdige komt hiermee weer op het niveau van 2019. In 2020 en 2021 zou mogelijk als gevolg van de coronapandemie het aantal jeugdige dat orthopedagogische behandeling krijgt lager kunnen zijn. Komende periode blijven we de ontwikkeling ten aanzien van dit product monitoren, maken we een vergelijk met de regionale inzet van dit product en gaan we indien nodig met de aanbieders in gesprek die dit product leveren om meer inzicht te verkrijgen. Basis GGZ neemt ook in 2022 verder af. Als gemeente hebben we actief ingezet op deze doelgroep door de inzet van een praktijkondersteuner jeugd-GGZ bij de huisarts te faciliteren. Op jaarbasis worden circa 250 kinderen door de praktijkondersteuner gezien. Op basis van deze cijfers kunnen we voorzichtig concluderen dat de inzet van de praktijkondersteuner jeugd-GGZ een positief effect heeft en leidt tot inhoudelijk betere jeugdhulp en een gedeeltelijke vervanging van de inzet van (duurdere) Basis GGZ. Om die reden is de inzet van de praktijkondersteuner jeugd-GGZ uitgebreid zodat er nu in vrijwel elke huisartsenpraktijk in Meierijstad een praktijkondersteuner GGZ werkzaam is. Naast de afname van de Basis GGZ zien we wel een toename van de SGGZ.

SGGZ wordt ingezet bij zwaardere problematiek. De gesprekken die afgelopen periode zijn gevoerd met onder andere verwijzers en scholen bevestigen dat de problematiek bij jongeren de afgelopen periode zwaarder is geworden waardoor er meer verwijzingen zijn naar de SGGZ. Landelijk en regionaal zien we deze ontwikkeling ook en wordt als belangrijkste oorzaak de coronapandemie genoemd. We zien echter ook dat er sinds de coronapandemie in een aantal situaties door verwijzers snel wordt doorverwezen naar SGGZ. Door de toenemende vraag zijn er wachttijden rondom de inzet van SGGZ hulp. Aanbieders hebben sinds de nieuwe inkoop niet langer meer een budgetplafond. Echter door krapte op de arbeidsmarkt zijn zij niet altijd in staat om in te spelen op toenemende vraag. Door in te zetten op onder andere collectief aanbod en de aanwezigheid van jongerenwerkers en jeugdprofessionals op scholen proberen we de stijgende lijn te doorbreken. Daarnaast worden gesprekken gevoerd met scholen en huisartsen om te komen tot met betrekking tot verwijzingen te komen tot meer normalisering. Vaktherapie is een nieuw product maar werd in het verleden in gezet via maatwerk. Doordat het nu als product is opgenomen in het productenboek kan het alleen onder bepaalde voorwaarden ingezet worden en is het aantal in te zetten behandelingen in aantal en financiën begrenst.

Het product netwerk intensief (gezinsgerichte, intensieve behandeling) kende in 2021 een piek, maar is in 2022 weer gedaald tot onder het niveau van 2020. Inzet van dit product sluit aan bij de transformatie beweging die we binnen de regio hebben ingezet, het terugdringen van de hulpvormen met verblijf en meer inzet van hulp thuis nabij en blijft dan ook wenselijk.

Zaaknummer

Pagina 7 van 17

datum September 2022

Het aantal jeugdigen dat dyslexiehulp ontvangt is na jaren van lichte stijging nu stabiel. Binnen de gemeente Meierijstad is de inzet van dyslexiezorg belegd bij het dyslexieteam. Het team beoordeelt de aanvragen dyslexie die zij van de scholen ontvangt. Onderdeel van deze beoordeling is in hoeverre er voldoende inzet is geweest vanuit het onderwijs en in hoeverre er sprake is van andere problematiek. Op basis van deze beoordeling wordt een deel van de aanvragen teruggelegd bij school, een deel van de vragen wordt doorverwezen naar andere hulpverlening. Het merendeel van de aanvragen wordt positief beoordeeld en wordt verwezen naar dyslexiezorg. De afname van hulp via het Landelijk Transitie Arrangement (LTA) is te verklaren door dat de grootste LTA aanbieder sinds 2021 een regionaal contract heeft waardoor deze hulp niet langer onder LTA valt maar onder SGGZ. Dit verklaart mogelijk ook een deel van de toename bij SGGZ. De inzet van maatwerk is in 2021 fors minder doordat de producten uit het nieuwe productenboek gecombineerd ingezet kunnen worden. Op deze manier kan de toegang binnen het reguliere aanbod beter passende jeugdhulp arrangeren wat aansluit bij de hulpvraag van de jeugdige. De inzet van maatwerk is hierdoor minder nodig. 3.2 PGB PGB

2017

2018

2019

2020

2021

1 helft 2022

Aantal cliënten

184

168

178

128

176

151

Totaal toegekend budget

€ 1.209.515

€ 1.217.062

€ 1.118.576

€ 1.060.232

€ 1.198.196

€ 1.144.872

Totaal benut door cliënt

€ 862.035

€ 831.393

€ 833.541

€ 736.838

€ 910.550

€ 638.483

We zagen in 2021 een toename van het aantal cliënten dat een PGB heeft aangevraagd in. Ook zagen we een stijging in de kosten PGB. Voor 2022 zien we vooralsnog geen stijging in aantal PGB’s, maar waarschijnlijk wel in de kosten. De stijging in de kosten wordt onder andere verklaard door een paar grote, dure PGB’s die overgenomen zijn als gevolg van de wijziging van het woonplaatsbeginsel.

Zaaknummer

Pagina 8 van 17

datum September 2022

3.3 Financieel

Jeugd

(Gewijzigde)

Realisatie

begroting

2022 (tm juni

2022

2022)

Verschil

PGB - Uitvoering door SVB

875.500

530.000

345.500

Deeltaxivervoer (PGB en ZIN)

103.000

69.767

33.233

- ZIN - Landelijke transitie-arrangementen

1.411.683

460.187

951.496

- ZIN (pxq) – Uitvoering lokaal

11.980.083

3.270.000

8.710.083

725.678

1.356.733

- 631.055

0

- 16.571

16.571

811.369

383.044

428.325

1.939.286

0

1.939.286

Jeugdzorg - lokaal maatwerk

354.732

168.656

186.076

Uitvoeringskosten centrumgemeente Den Bosch/RIOZ

312.479

135.581

176.898

Stelpost

564.257

0

564.257

Transformatiebudget Jeugdzorg

621.085

0

621.085

19.699.152

6.357.396

13.341.756

Jeugdzorg in Natura (ZIN) - maatwerkdienstverlening

- Regionale ZIN - Uitvoer door Centrumgemeente Den Bosch/RIOZ* - Terugbetaling ivm correctie woonplaatsbeginsel (inkomst) Jeugdzorg in Natura (ZIN) - geëscaleerde zorg - Jeugdbescherming (JB) en Jeugdreclassering (JR) – Uitvoering lokaal - Regionale ZIN - Uitvoer door Centrumgemeente Den Bosch/RIOZ*

Totaal

Met ingang van 1 januari 2022 is voor de Zorg in Nature (ZIN) de oude lumpsum-financiering gestopt en wordt er voortaan gefinancierd op basis van PxQ. Hierdoor betaalt iedere gemeente voortaan lokaal haar eigen zorgverbruik. Enkele budgetten zijn nog opgenomen in het regionaal budgettair kader. Deze budgetten zijn met name bedoeld voor het in stand houden c.q. beschikbaar houden van voorzieningen en/of het naar verhouding spreiden van overhead- en excessieve zorgkosten over de deelnemende gemeenten. Voor deze budgetten zijn we regionaal solidair volgens een in de centrumregeling vastgelegde verdeelsleutel. Ook voor de regionale uitvoeringskosten zijn we nog steeds solidair. Als gevolg van deze nieuwe inkoopsystematiek maken we in bovenstaande tabel voortaan onderscheid tussen de ZIN – uitvoering lokaal en de ZIN - uitvoering regionaal door de Regionale inkooporganisatie (RIOZ). De realisatiecijfers zijn weergegeven naar de stand van 1 juli 2022. We zien dat op dat moment nog niet de helft van het beschikbare budget voor ZIN ook daadwerkelijk is uitgegeven.

Hiervoor zijn een aantal verklaringen: - Als gevolg van de nieuwe inkoopsystematiek is een aantal zorgaanbieders pas later in het jaar 2022 gaan declareren; - De ervaring leert dat met name de landelijke transitie-arrangementen vaak pas aan het einde van het jaar worden gedeclareerd; - Er zijn een beperkt aantal aanbieders die nog moeten gaan declareren;

Zaaknummer

Pagina 9 van 17

datum September 2022

-

-

Het transformatiebudget Jeugdzorg dat voor 2022 beschikbaar is (in de jaarrekening 2021 voor € 621.0785 als balanspost opgenomen) moet voor 2022 administratief nog als last worden geboekt; Verder is er nog sprake van een stelpost middelen jeugdzorg van € 564.257, die vooralsnog is gereserveerd voor het dekken van eventuele overschrijdingen, de mogelijke effecten van de aanpassing van het woonplaatsbeginsel en het opvangen van de tussentijdse indexeringen van de tarieven van de jeugdzorginstellingen (besluitvorming hieromtrent loopt nog).

*Noot: Regionale ZIN wordt door het jaar heen geboekt op FCL 6788 en pas aan het einde van het jaar (naar aanleiding van de definitieve afrekening RIOZ) verdeeld over FCL 6788 en FCL 6789.

Zaaknummer

Pagina 10 van 17

datum September 2022

4. WERK EN INKOMEN 4.1 Ontwikkelingen klantenbestand 2022 Het klantenbestand uitkeringen levensonderhoud in Meierijstad is, in vergelijking met de rest van Nederland, van oudsher relatief laag. Deze lage bijstandsdichtheid houdt verband met de gunstige werkgelegenheid in Meierijstad. Als gevolg van de Corona crisis en de maatregelen van het Rijk hebben we in 2020 een lichte stijging gezien in het bestand ten opzichte van eind 2019. In 2021 zijn de aantallen in het klantenbestand weer gedaald en deze daling heeft zich in de eerste helft van 2022 doorgezet. Dit heeft te maken met de gunstige ontwikkelingen op de arbeidsmarkt.

Ontwikkeling klantenbestand gemeente Meierijstad 820 810 800 790 780 770 760 750 740 730

813 799 790

761

2019

2020

2021

2022

Ontwikkeling klantenbestand gemeente Meierijstad

Grafiek 1 : Ontwikkeling klantenbestand gemeente Meierijstad 4.2 Opbouw klantenbestand In de onderstaande drie grafieken geven we een weergave van hoe het klantenbestand is opgebouwd. We maken hierin onderscheid in leeftijd, leefvorm en uitkeringsduur. We zien geen grote verschuivingen in het klantenbestand.

466

399

329

395

2019

455

492

2020

126

144

121

97

0- 26 JAAR

442

2021

334

2022

27- 49 JAAR

50+

Tabel 1: Leeftijdsverdeling klantenbestand (2020 en 2021 = inclusief TOZO)

Zaaknummer

Pagina 11 van 17

datum September 2022

2021

2020

2019

ALLEENSTAANDE

ALLEENSTAANDE OUDER

168

208

153

150

140

130

125

125

504

692

507

485

2022

GEHUWD/SAMENWON END

Tabel 2: Leefvorm klantenbestand (2020 en 2021 = inclusief TOZO)

0-12 MAANDEN

12- 36 MAANDEN

504

505

481

2019 467

201

2020

165

162

2021

178

108

432

142

115

2022

36+ MAANDEN

Tabel 3: Uitkeringsduur klantenbestand (2020 en 2021 = inclusief TOZO) 4.3 Re-integratie Het re-integratiebeleid is erop gericht klanten te ondersteunen bij het verbeteren van hun vaardigheden en werknemers kwaliteiten, waardoor hun kansen op het vinden van werk worden vergroot. 4.3.1 Poortwachtersfunctie We zetten sterk in op de zogeheten Poortwachtersfunctie om de instroom te beperken. Dit doen we door te sturen op voorliggende voorzieningen. Daarnaast wijzen we mensen, die een uitkering aanvragen, op de kansen op de arbeidsmarkt. Dit doen we door ze allerlei vacatures aan te bieden waar ze op kunnen solliciteren. In 2021 is ongeveer 43% van de aanvragen niet in de uitkering gekomen. Deze groep is doorverwezen naar werk of een voorliggende voorziening. In 2022 is dit percentage gestegen naar 54%. Dit heeft mede te maken met de gunstige arbeidsmarkt, waardoor kandidaten sneller bemiddeld kunnen worden.

Zaaknummer

Pagina 12 van 17

datum September 2022

4.3.2 Instroom / uitstroom De instroom in de bijstand het eerste half jaar was in 2022 26% lager dan in 2021. 40% van de instroom bestaat uit de invulling van de taakstelling statushouders. De uitstroom is in 2022 lager dan in het eerste half jaar van 2021.De uitstroom naar werk is hoger dan in 2021.De redenen van uitstroom kunnen worden verdeeld in door de gemeente beïnvloedbare factoren, te weten werkaanvaarding in loondienst of zelfstandige en het weer gaan studeren met studiefinanciering, en niet-beïnvloedbare factoren zoals verhuizing en bereiken pensioengerechtigde leeftijd. Uitstroom en instroom uitstroom

beïnvloedbaar

niet-beïnvloedbaar

instroom

2022

59

29

49%

30

51%

62

2021

207

81

39%

126

61%

182

2020

191

92

48%

99

52%

222

2019

228

102

45%

126

55%

166

Tabel 4: Uitstroom en instroom factoren 4.3.3 PIM Werkt Oekraïense vluchtelingen De oorlog tussen Rusland en Oekraïne zorgt voor een enorme vluchtelingenstroom vanuit Oekraïne. Gemeente Meierijstad biedt opvang aan Oekraïense vluchtelingen. In de eerste helft van 2022 hebben we door middel van PIM Werkt Oekraïense vluchtelingen begeleidt naar werk. In totaal zijn er 209 vluchtelingen gesproken, waarvan 120 bemiddeld zijn via PIM Werkt naar een baan. 4.3.4 Ondersteuning ondernemers De overheid heeft met diverse regelingen ondernemers in corona tijd ondersteund. De steunmaatregelen zijn per 1 oktober 2021 geëindigd. In 2022 is de dienstverlening voor ondernemers in Meierijstad doorgezet. De dienstverlening is erop gericht om te kijken of men na het aflopen van de coronasteunpakketten nog extra hulp nodig heeft. De coronasteun heeft veel bedrijven op de been gehouden. Veel schuldeisers zijn ook coulant geweest, en hebben uitstel van betalingsverplichtingen verleend, waardoor ernstige financiële problemen zijn voorkomen. In het eerste kwartaal 2022 hebben 27 ondernemers nog uitkering voor levensonderhoud ontvangen Bbz light. In het tweede kwartaal van 2022 ontvingen nog 5 ondernemers een Bbz uitkering. Er is veelvuldig contact geweest met ondernemers, o.a. d.m.v. bel-acties, nieuwsbrieven, vragenlijsten, intakegesprekken Bbz en maatwerkgesprekken.

Voor ondernemers die financiële problemen hebben is een samenwerking in 2021 gestart met Over Rood. Zij begeleiden en ondersteunen ondernemers bij een (door)start, schulden, administratieve achterstanden en bedrijfsbeëindiging. De aflossing van de Tozo kredieten is uitgesteld en is gestart op 1 juli 2022. De aflossingsduur van de Tozo leningen is verhoogd naar 6 jaar, zodat ondernemers langer de tijd krijgen om aan hun verplichtingen te voldoen.

Zaaknummer

Pagina 13 van 17

datum September 2022

4.4 Taakstelling Beschut werk Beschut werk is bedoeld voor mensen met een lichamelijke, verstandelijke of psychische beperking, die alleen kunnen werken in een ‘beschutte’ omgeving, onder aangepaste omstandigheden. Elke gemeente krijgt een wettelijke doelstelling opgelegd. De taakstelling voor Meierijstad was in 2021 1891 uur (cumulatief). Uitgaande van een gemiddelde dienstbetrekking van 31 uur per week, zouden er voor eind 2021, 68 personen moeten zijn geplaatst. Taakstelling Beschut werk Taakstelling in uren Gerealiseerd Aantal afgegeven indicaties Aantal trajecten on hold / uitval Tabel 5: Cijfers Beschut werk

68 beschutte werkplekken 2108 (100%) 840 (40%) – 34 personen 49 15

4.4 Minimabeleid - voorzieningen en ondersteuning Het beroep op de bijzondere bijstand/minimaregelingen is vergeleken met het eerste halfjaar 2021 stabiel gebleven. Eind 2021 besloot het kabinet een eenmalige energietoeslag voor huishoudens met een laag inkomen mogelijk te maken. In april 2022 was het voor inwoners mogelijk om een aanvraag in te dienen. Gemeente April/mei 2022 Juni 2022 Aantal aanvragen 875 363 Tabel 6: Aantal aanvragen Energietoeslag

Juli 2022 312

Daarnaast hebben 1275 inwoners de energietoeslag ambtshalve ontvangen in april. Bij het vaststellen van de beleidsregels energietoeslag hebben we de adviezen van VNG, Ministerie SZW en adviesorganisatie sociale zekerheid Stimulansz gevolgd, en ook regionaal afstemming gezocht. 4.4.1 Aanvragen Voedselbank In de eerste helft van 2022 zien we een toename aanvragen voedselbank. De koopkracht van Nederlanders staat onder druk door de stijgende energieprijzen en aanhoudende inflatie. Hoewel nog veel onzeker is, is duidelijk dat Nederlandse huishoudens achteruitgaan in hun besteedbaar inkomen.

Zaaknummer

Pagina 14 van 17

datum September 2022

4.5 Schuldhulpverlening Door Corona kwamen er in 2020 tijdelijk minder aanmeldingen binnen. Dit kwam o.a. door de ondersteuningsmaatregelen van de Rijksoverheid en doordat de meeste schuldeisers en deurwaarders ook een pas op de plaats hebben gemaakt en de invorderingsmaatregelen tijdelijk hebben stop gezet. Betalingsregelingen konden gemakkelijker afgesproken worden. De verwachting was dat schuldhulpverlening in 2022 zou gaan oplopen. In de eerste helft van 2022 zien we een lichte toename in de aanmeldingen. 300

268

255

250 172

200

199

150 100 22

50 0

51

45

61

31

Aanvraag schuldhulpverlening Vervolgtraject Gemeentelijke Kredietbank (GKB) 2022

2021

2020

41

29

9

Nazorg schuldhulpverlening

2019

Tabel 7: Aanvragen schuldhulp Het team schuldhulp is gestart is met huisbezoeken Vroegsignalering. Daarbij wordt gebruik gemaakt van het systeem Vindplaats voor schulden van BKR. De eerste resultaten zijn positief. De meeste inwoners die zijn bezocht, melden zich ook daadwerkelijk voor hulp of advies. De afgelopen jaren is veel aandacht uitgegaan naar voorlichting, samenwerking met ketenpartners en preventie van schulden. De eerste resultaten daarvan worden zichtbaar. Burgers met financiële problemen zoeken daardoor eerder hulp dan in het verleden en kunnen eerder worden geholpen. Het aantal schuldregelingstrajecten dat moet worden ingekocht bij de GKB daalt daardoor.

Zaaknummer

Pagina 15 van 17

datum September 2022

4.6 Individuele studietoeslag Aan de Raad is de toezegging gedaan om de voortgang van de individuele studietoeslag mee te nemen in het Dashboard Sociaal Domein. Via verschillende kanalen is aandacht besteed aan de individuele studietoeslag. Er is op verschillende kanalen (social media en overleggen met lokale partners) aandacht besteed aan bekendmaking. Echter is dit niet terug te zien in de aantallen en onderzoeken we een nieuwe aanpak om jongeren te bereiken.

Aantallen Individuele studietoeslag 11

12 10

8

8

8

7

6 4 2 0

1e helft 2020 2e helft 2020 / begin 2021

2021

1e helft 2022

Tabel 8: Aantallen individuele studietoeslag 4.7 Financieel

Uitkeringen levensonderhoud Participatiewet

Begroting

realisatie 2022

na 2e berap 2022

(peildatum 30-6-2022)

Verschil

10.443.159

4.340.191

6.102.968

IOAW

540.047

248.853

291.194

IOAZ

25.815

12.683

13.132

Loonkostensubsidie

2.398.409

1.070.240

1.328.169

Totaal inkomensvoorz. BUIG

13.407.430

5.671.967

7.735.463

Budget BUIG (Inkomsten)

-13.609.941

-7.345.930

-6.264.011

0

-24.252

24.252

1.338.757

721.285

617.472

-25.832

-9.734

-16.098

5.474.113

2.588.805

2.885.308

331.568

99.762

231.806

TOZO

Participatiewet – re-integratie Kapitaalverstrekking Bbz Voorzieningen en ondersteuning Schuldhulpverlening

Tabel 9: Financieel overzicht

Zaaknummer

Pagina 16 van 17

datum September 2022

Jaarlijks ontvangt de gemeente een budget van het Rijk om de kosten van de Participatiewet te kunnen betalen, het zogenaamde Buig-budget. Dit budget wordt jaarlijks vastgesteld op basis van een verdeelmodel. Voor de vaststelling van het gemeentelijk budget spelen meerdere factoren een rol (zowel interne als externe) die uiteindelijke de hoogte van dit budget bepalen. Vanuit de Toegang worden er verschillende re-integratie trajecten ingezet. We zien voor 2022 dat het re-integratiebudget overschreden gaat worden. Er zal een klein tekort ontstaan op het reintegratiebudget. Echter binnen het totaal (incl. BUIG) zijn er voldoende middelen om dit tekort op te vangen. De verwachting is dat het budget voor minimavoorzieningen en schuldhulpverlening binnen de begroting zal blijven.

Zaaknummer

Pagina 17 van 17

datum September 2022