Dashboard Sociaal Domein 2021

Kerncijfers Sociaal Domein – 2021 1. Inleiding Bij elke Bestuursrapportage en de Jaarrekening wordt de dashboardrapportage Kerncijfers Sociaal Domein aangeboden. Het is een integrale rapportage over de uitvoering van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning, de Jeugdwet en de Participatiewet. De rapportage bevat drie elementen: kwantitatieve gegevens, financiële gegevens en een korte tekstuele toelichting en analyse. De dashboardrapportage is een groeimodel, de komende jaren worden in het kader van de doorontwikkeling zo nodig onderwerpen toegevoegd. Daarmee komt meer en betere sturingsinformatie beschikbaar. Naast deze dashboard rapportage zal vanaf 2020 ook een meer strategisch en tactisch stuurinstrument worden aangeboden, de 4G monitor. Deze 4G monitor rapportage wordt één keer per jaar aangeboden bij de Tweede Bestuursrapportage. Aanleiding voor de ontwikkeling van dit nieuwe instrument is het Rekenkameronderzoek “Toegang tot het sociaal domein”, waarin werd aangegeven dat de Raad over meer stuurinformatie moest kunnen beschikken ten behoeve van het sociaal domein. Op basis van (zoveel mogelijk) beschikbare informatie wordt in deze monitor een beeld geschetst en een analyse gemaakt van vier belangrijk indicatoren over de leefsituatie van de inwoners van Meierijstad.

De monitor geeft een beeld over (positieve) gezondheid, geluk, gezin (thuissituatie) en geld (financiële situatie) van onze inwoners in relatie tot de onderwerpen vanuit het sociaal domein. De beschikbare informatie wordt afhankelijk van de mogelijkheden afgezet tegen de rest van Nederland, vergelijkbare gemeenten of de regio (Noordoost Brabant). Op basis hiervan kan de Raad vaststellen of het goed gaat met onze inwoners, of het gewenst is bij te sturen of dat het gewenst is de ambities bij te stellen. Op basis van ervaringen en input van de Raad zal de 4G-monitor de komende jaren verder worden doorontwikkeld.

2. Wet maatschappelijke ondersteuning 2.1 Kerncijfers Onderstaande tabel geeft een overzicht van het aantal uitstaande voorzieningen op 31 december van het betreffende jaar, in de vorm van zorg in natura (ZIN) en een persoonsgebonden budget (PGB). Sommige klanten maken gebruik van meerdere voorzieningen.

Wat valt op? Zoals voorspeld is voor voorzieningen waar het abonnementstarief van toepassing is een grote stijging te zien. Bij de invoering bleek dit al een aanzuigende werking te hebben. Deze lijn is doorgezet. Dit zien we met name bij het product huishoudelijke verzorging met een toename van ongeveer 128 klanten. De cijfers worden hiervan gemonitord, de daadwerkelijke redenen van inwoners om aanspraak te maken op een voorziening zijn niet altijd evident. Echter wijzen alle signalen (vanuit werkatelier Toegang en regionaal) erop dat het invoeren van het abonnementstarief hier de grootste oorzaak van is. Dit beeld wordt landelijk bevestigd. Hierbij speelt naast het abonnementstarief uiteraard ook andere ontwikkelingen mee waaronder de vergrijzing en een personeelstekort in de huishoudelijke verzorging. Op het gebied van vervoersvoorzieningen en woonvoorzieningen zien we ook een stijging. Deze stijging lift mee op de aanzuigende werking van het abonnementstarief. Daarnaast zien we ook een stijging in het aantal gehandicaptenparkeerkaarten. Deze stijgende lijn in de vraag naar deze voorziening zet zich door vanuit 2020. Dit houdt verband met de toenemende vergrijzing, die in Meierijstad bovengemiddeld aanwezig is.

Zaaknummer

Pagina 2 van 18

datum April 2022

We zien een sterke daling van beschermd wonen in 2021. Eerder is al de trend ingezet om zo min mogelijk inwoners in zware hulp, waaronder (zware) vormen van beschermd wonen, te hebben. Deze eerdere daling is in 2021 versterkt door het volgende. Sinds januari 2021 hebben mensen die hun leven lang intensieve geestelijke zorg (GGZ) nodig hebben toegang tot de Wet Langdurige Zorg. Veel inwoners met een zware beschermd wonen indicatie zijn aangemeld bij het CIZ voor een Wlz indicatie. Een groot deel van hen heeft ook een Wlz indicatie toegekend gekregen. Dit heeft in 2021 tot een zeer sterke afname geleid van het aantal intramurale beschermd wonen indicaties vanuit de Wmo in Meierijstad. Ontwikkelingen in 2021 Sinds januari 2019 bestaat het abonnementstarief. Het Rijk heeft bepaald dat elke Wmo-cliënt met een maatwerkvoorziening een eigen bijdrage betaalt van €19,- per maand ongeacht het inkomen. Het doel is om stapeling van eigen betalingen in de (langdurige) zorg en ondersteuning te verminderen. Vanaf invoering van het abonnementstarief zien wij een aanzuigende werking, met name bij huishoudelijke hulp. Deze ontwikkeling heeft ook financiële consequenties en is nog altijd zichtbaar in 2021. We blijven ageren richting Rijk ten aanzien van het abonnementstarief.

Eind 2019 is door alle regiogemeenten (regio Meierij en Bommelerwaard) de regiovisie ‘Beschermd wonen en maatschappelijke opvang’ vastgesteld. Deze visie gaat verder op de ingeslagen weg en gaat uit van de herstelvisie. In 2020 is het regionale uitvoeringsprogramma vastgesteld voor 2021. Om bij de regionale visie passende producten te hebben is in 2021 de aanbesteding voor beschermd wonen doorlopen. Vanaf 2022 zijn de nieuwe contracten ingegaan en werken we met de nieuwe beschermd wonen producten. In 2021 is ook een regionaal plan vastgesteld m.b.t. de doordecentralisatie beschermd wonen. Hierin zijn afspraken gemaakt hoe we de aankomende jaren omgaan met deze beweging. Hiervoor is ook een nieuwe centrumregeling vastgesteld. In 2021 is ook de aanbesteding geweest voor de Wmo producten: individuele begeleiding, dagbesteding, kortdurend verblijf en vervoer. Hierbij is afgestapt van de lumpsum financiering (totaalbedrag per product/prestatie) en is overgegaan op p x q (prijs maal hoeveelheid). En er zijn andere producten beschreven, waarvan de reële tarieven door een onafhankelijk bureau zijn onderzocht en vastgesteld.

Zaaknummer

Pagina 3 van 18

datum April 2022

In 2021 is een kwantitatief cliëntervaringsonderzoek uitgevoerd. De resultaten voor dit jaar zullen omstreeks juni/juli 2022 bekend worden gemaakt. In de loop van 2021 is landelijk een personeelstekort ontstaan binnen de huishoudelijke verzorging. Ook binnen Meierijstad is dit personeelstekort zichtbaar, waardoor er wachtlijsten en klantenstops bij verschillende aanbieders zijn ontstaan. De meest urgente casussen werden direct opgepakt, maar een aantal klanten heeft ook langere tijd moeten wachten voordat de ondersteuning opgestart kon worden. Sinds het personeelstekort zich voordoet hebben meerdere gesprekken plaatsgevonden met de zorgaanbieders, beleidsadviseurs en wethouders in de regio en andere betrokkenen. Tijdens deze overleggen zijn verschillende ideeën en acties naar voren gekomen om het personeelstekort terug te dringen: 1. Personeel werven: zorgaanbieders proberen op verschillende manieren personeel te werven, te behouden, te belonen en te motiveren om het aantal uren van het dienstverband op te hogen. 2. Personeel werven via PIM werkt: Samen met de zorgaanbieders en PIM werkt is geprobeerd om personeel vanuit de participatiewet te werven. Helaas heeft dit tot een gering aantal aanmeldingen geleid. 3. Nieuwe aanbieders: Er is onderzocht of toetreding van nieuwe aanbieders een oplossing zou kunnen bieden.

Helaas blijkt dat potentiële nieuwe aanbieders in dezelfde vijver aan nieuwe medewerkers vissen als de huidige aanbieders. 4. Pilots hulp bij het huisouden: Momenteel worden mogelijke pilots uitgewerkt, waaronder een pilot voor hulp bij het huishouden in een algemene voorziening en een was- en strijkservice. Naar verwachting dragen deze pilots bij aan de toegankelijk van huishoudelijke verzorging, de keuzevrijheid van de klant over de invulling van de hulp en de kosten voor de klant voor de hulp. Bovendien wordt verwacht dat deze pilots bijdragen in efficiëntie door meer klanten met minder ureninzet te kunnen ondersteunen. 5. Profiel hulp bij het huishouden: Een mogelijkheid is nog om samen met de aanbieders het profiel en de taken voor een huishoudelijke hulp opnieuw tegen het licht te houden. Eind 2021 zagen we het personeelstekort afnemen en meer ruimte voor klanten ontstaan bij de aanbieders van huishoudelijke verzorging. Bijzondere ontwikkeling in 2021: corona In 2021 heeft de coronapandemie en de maatregelen als gevolg hiervan nog altijd invloed op het sociaal domein. Zo wordt het collectief vervoer in veel mindere mate gebruikt, omdat de bestemmingen waarvoor klanten het collectief vervoer inzetten gesloten zijn. Ook konden de klantmanagers als gevolg van de maatregelen niet op huisbezoek.

In 2022 worden de nieuwe klanten van de periode maart 2020 tot en met december 2021 alsnog bezocht door klantmanagers. Het doel hiervan is om nogmaals de vraag in beeld te brengen om zo het onderzoek meer zorgvuldig uit te kunnen voeren en waar nodig extra adviezen te geven aan de inwoner of extra/andere voorzieningen toe te kennen. De coronapandemie is ook van invloed geweest op dagbesteding en individuele begeleiding. Door corona waren inwoners wat terughoudend om een aanvraag in te dienen. Bovendien zijn dagbestedingslocaties bepaalde periodes dicht geweest. Gelukkig kwam snel de versoepeling dat dagbesteding voor kwetsbare inwoners weer mocht plaatsvinden.

Zaaknummer

Pagina 4 van 18

datum April 2022

2.2 Producten en aanbieders Wmo In onderstaande tabellen zijn de meest ingezette producten en de aanbieders binnen de Wmo weergegeven, peildatum ultimo december 2021. De overzichten zijn gebaseerd op het aantal genomen besluiten in 2021.

2.3 Financieel Realisatie 2021 WMO

(Gewijzigde) begroting 2021

Verschil

Begeleiding/tijdelijk

PGB

1.325.000

1.089.386

235.614

verblijf/dagbesteding

ZIN

6.112.702

6.264.441

-151.739

774.004

612.924

161.080

PGB

300.000

286.210

13.790

ZIN

6.524.842

6.742.961

-218.119

1.275.290

1.333.553

-58.263

74.000

104.357

-30.357

510.049

514.175

-4.126

Collectief vervoer Huishoudelijke verzorging Hulpmiddelen WMO Vervoer- / rolstoelvoorzieningen Woonvoorzieningen Beschermd wonen

ZIN

n.v.t.

PGB

n.v.t.

n.v.t. 263.940

n.v.t.

De budgetten voor begeleiding/tijdelijk verblijf/dagbesteding, collectief vervoer, huishoudelijke verzorging, hulpmiddelen en woonvoorzieningen zijn open eind regelingen en worden vooraf zo goed mogelijk geraamd. Financiering van beschermd wonen loopt via de centrumgemeente ‘s-Hertogenbosch. Deze financiering wijzigt in de toekomst. Met de decentralisatie beschermd wonen ontvangt elke gemeenten op termijn zelf middelen voor beschermd wonen. De doordecentralisatie van beschermd wonen is inmiddels uitgesteld naar (verwachting) 2024 waarbij

Zaaknummer

Pagina 5 van 18

datum April 2022

de huidige manier van financieren dus met een jaar verlengd zal worden. Dit houdt in dat we in 2022 en 2023 vanuit de centrumgemeente budget krijgen voor de lokale uitvoering van het beschermd wonen.

Zaaknummer

Pagina 6 van 18

datum April 2022

3. Jeugdwet 3.1 Kerncijfers Vanaf 2019 is het GGK, het systeem voor berichtenverkeer tussen verwijzers en aanbieders van jeugdhulp, volledig in gebruik waardoor het mogelijk is om naast de verwijzingen van de gemeentelijke toegang ook de aantallen van andere verwijzers zoals huisartsen en gecertificeerde instellingen zoals Jeugdbescherming Brabant inzichtelijk te maken. In 2021 zijn we gestart met het toekennen van jeugdhulp op basis van het nieuwe productenboek. Onderstaande tabel gaat uit van de nieuwe producten. De informatie uit voorgaande jaren is omgezet naar de nieuwe tabel zodat we de ontwikkelingen ten aanzien van de aantallen kunnen blijven volgen en vergelijken. Een aantal producten is nieuw, zoals consultatie en advies, medicatie consultatie, vaktherapie, verblijf basis en gezinsopname. Om die reden zijn er van voorgaande jaren geen aantallen beschikbaar ten aanzien van deze producten. Categorie

Product

2018

2019

2020

2021

Consultatie en advies Respijtzorg

Consultatie en advies Respijtzorg Begeleiding basis Begeleiding specialistisch Daghulp basis Daghulp specialistisch Daghulp intensief Orthoped. Beh. Basis Orthoped. Beh. Specialistisch Basis GGZ Specialistische GGZ Medicatie consultatie Vaktherapie MST, FACT Dyslexie diagnose en behandeling

0 36

0 34

0 41

349

353

320

146

143

131

55 214 639 0 0 77

80 175 469 0 0 63

50 134 385 0 0 57

0 26 131 193 19 50 45 9 40 121 517 1 28 71

124

139

140

150

Pleegzorg Gezinshuis Woonbegeleiding/leefgroep Verblijf incl. behandeling Verblijf ggz spec en intensief LVB en driemilieuvoorziening Gesloten jeugdzorg Gezinsopname Crisis ambulant en verblijf

41 18 0 36 1 14 1 0 nb

56 12 0 18 2 9 2 0 nb

48 10 0 15 2 9 2 0 nb

49 7 1 13 2 10 4 0 9

Jeugdreclassering OTS tot 1 jaar OTS meerjarig

22 42 60

11 41 44

10 38 66

18 33 61

Begeleiding

Daghulp Behandeling GGZ Medicatie consultatie Vaktherapie Netwerk intensief spec. Dyslexie Pleegzorg Gezinsvervangend Verblijf basis Verblijf specialistisch Verblijf GGZ Verblijf intensief Gezinsopname Crisis Jeugdreclassering Jeugdbescherming

Zaaknummer

Pagina 7 van 18

datum April 2022

Landelijke arrangementen Maatwerk

Voogdij Landelijk Transitie Arrangementen Maatwerk zonder verblijf Maatwerk met verblijf

30

31

27

28

56 24 1

62 15 4

49 14 3

26 4 3

Op basis van bovenstaande aantallen zien we een afname van respijtzorg (tijdelijke ontlasting van mantelzorgers). Dit is te verklaren doordat het product respijtzorg in het nieuwe productenboek alleen ingezet kan worden daar waar tijdelijk ontlasting noodzakelijk is. In het verleden werd dit product ingezet bij een bredere doelgroep, een deel van deze doelgroep valt niet langer onder respijtzorg maar onder daghulp. Basis GGZ neemt verder af. Als gemeente hebben we actief ingezet op deze doelgroep door de inzet van een praktijkondersteuner jeugd-GGZ bij de huisarts te faciliteren. Op jaarbasis worden circa 250 kinderen door de praktijkondersteuner gezien. Op basis van deze cijfers kunnen we voorzichtig concluderen dat de inzet van de praktijkondersteuner jeugd-GGZ een positief effect heeft en leidt tot inhoudelijk betere jeugdhulp en een gedeeltelijke vervanging van de inzet van (duurdere) Basis GGZ.. Om die reden is de inzet van de praktijkondersteuner jeugd-GGZ uitgebreid zodat er nu in iedere kern in Meierijstad tenminste een praktijkondersteuner GGZ werkzaam is. Naast de afname van de Basis GGZ zien we een toename van de SGGZ. SGGZ wordt ingezet bij zwaardere problematiek.

De gesprekken die afgelopen periode zijn gevoerd met onder andere verwijzers en scholen bevestigen dat de problematiek bij jongeren de afgelopen periode zwaarder is geworden waardoor er meer verwijzingen zijn naar de SGGZ. Landelijk en regionaal zien we deze ontwikkeling ook en wordt als belangrijkste oorzaak de coronapandemie genoemd. Door de toenemende vraag zijn er wachttijden rondom de inzet van SGGZ hulp. Aanbieders hebben sinds de nieuwe inkoop niet langer meer een budgetplafond. Echter door krapte op de arbeidsmarkt zijn zij niet altijd in staat om in te spelen op toenemende vraag. Door in te zetten op onder andere collectief aanbod en de aanwezigheid van jongerenwerkers en jeugdprofessionals op scholen proberen we de stijgende lijn te doorbreken. Vaktherapie is een nieuw product maar werd in het verleden in gezet via maatwerk. Doordat het nu als product is opgenomen in het productenboek kan het alleen onder bepaalde voorwaarden ingezet worden en is het aantal in te zetten behandelingen begrenst. De toename van het product netwerk intensief (gezinsgerichte, intensieve behandeling) sluit aan bij de transformatie beweging die we binnen de regio hebben ingezet, het terugdringen van de hulpvormen met verblijf en meer inzet van hulp thuis nabij. Het aantal jeugdige dat dyslexiehulp ontvangt is het afgelopen jaar toegenomen.

Binnen de gemeente Meierijstad is de inzet van dyslexiezorg belegd bij het dyslexieteam. Het team beoordeelt de aanvragen dyslexie die zij van de scholen ontvangt. Onderdeel van deze beoordeling is in hoeverre er voldoende inzet is geweest vanuit het onderwijs en in hoeverre er sprake is van andere problematiek. Op basis van deze beoordeling wordt een deel van de aanvragen teruggelegd bij school, een deel van de vragen wordt doorverwezen naar andere hulpverlening. Het merendeel van de aanvragen wordt positief beoordeeld en wordt verwezen naar dyslexiezorg. Het dyslexieteam gaat na wat de oorzaak is van de toename en of deze regionaal breed is of alleen binnen Meierijstad.

Zaaknummer

Pagina 8 van 18

datum April 2022

Een mogelijk oorzaak kan zijn dat door corona eerder toegekend hulp is uitgesteld en in 2021 als nog is uitgevoerd. Samen met het dyslexieteam en het onderwijsveld wordt gekeken hoe de stijging doorbroken kan worden. De afname van hulp via het Landelijk Transitie Arrangement (LTA) is te verklaren door dat de grootste LTA aanbieder sinds 2021 een regionaal contract heeft waardoor deze hulp niet langer onder LTA valt maar onder SGGZ. Dit verklaart mogelijk ook een deel van de toename bij SGGZ. De inzet van maatwerk is in 2021 fors minder doordat de producten uit het nieuwe productenboek gecombineerd ingezet kunnen worden. Op deze manier kan de toegang binnen het reguliere aanbod beter passende jeugdhulp arrangeren wat aansluit bij de hulpvraag van de jeugdige. De inzet van maatwerk is hierdoor minder nodig. 3.2 PGB PGB

2021

2020

Aantal cliënten

176

128

Totaal toegekend budget

€ 1.198.196

Totaal benut door cliënt

€ 910.550

2019

2018

2017

178

168

184

€ 1.060.232

€ 1.118.576

€ 1.217.062

€ 1.209.515

€ 736.838

€ 833.541

€ 831.393

€ 862.035

We zien een toename van het aantal cliënten dat een PGB heeft aangevraagd in 2021. Ook zien we een stijging in de kosten PGB. Voor de stijging in aantallen is geen aanwijsbare reden. De stijging in de kosten wordt verklaard door de stijging in aantal, maar ook door een paar grote, dure PGB’s. Eerder is het budget PGB structureel afgeraamd door de toename is het budget 2021 niet toereikend en ontstaat er een tekort van € 119.354,-. Dit tekort wordt deels ook veroorzaakt door een afrekening over voorgaande jaren.

Zaaknummer

Pagina 9 van 18

datum April 2022

3.3 Financieel (Gewijzigde) Jeugd

begroting

Realisatie

Verschil

2021

2021 Jeugdzorg middels PGB (Uitvoering door SVB)

850.000

969.354

-119.354

Deeltaxi

100.000

109.007

-9.007

12.592.694

12.881.925

-289.231

Jeugdzorg in Natura maatwerkdienstverlening - (uitvoer door Centrumgemeente Den Bosch) (ZIN) ** Jeugdzorg in Natura geëscaleerde zorg - uitvoer door Centrumgemeente Den Bosch ( ZIN)

2.233.069

2.268.028

-34.959

- lokaal JB en JR

300.000

298.570

1.430

Jeugdzorg ZIN (lokaal maatwerk)

344.400

298.932

45.468

1.365.883

1.056.585

309.298

345.942

285.190

60.752

Stelpost

241.398

0

241.398

Totaal

18.373.386

18.167.590

205.796

Jeugdzorg in Natura (Landelijke transitie-arrangementen) Jeugdzorg in Natura (Uitvoeringskosten centrumgemeente Den Bosch)

In 2021 zien we een positief saldo van € 205.796. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door de nog niet uitgegeven transformatiegelden (€ 621.085 opgenomen bij eenmalige budgetten). Dit bedrag is in 2022 nog benodigd voor de resterende uitgaven in het kader van het transformatieproject. De raad is hierover geïnformeerd via een afzonderlijke raadsinformatiebrief. In plaats van een voordeel op de kosten jeugdzorg (in tabel € 205.796) is er dus feitelijk sprake van een nadeel van € 415.289 ten opzichte van de begroting. Dit nadeel wordt m.n. veroorzaakt door de autonome groei en de toenemende kosten voor de Gecertificeerde Instellingen (overschrijding regionaal budgettair kader). **Noot: In de kosten Jeugdzorg in Natura maatwerkdienstverlening ZIN (uitvoer door Centrumgemeente Den Bosch) (ZIN) is ook een bedrag van € 621.085 opgenomen, zijnde een vooruitbetaling voor 2022. Dit komt doordat in 2021 nog niet alle kosten voor het transformatieproject zijn gemaakt en deze dus ook niet ten laste van 2021 mogen worden verantwoord. Omdat hieronder al wel besluiten liggen voor uitgaven in 2022 e.v. is voorgesteld om deze middelen bij de jaarrekening ook te bestemmen voor 2022.

Zaaknummer

Pagina 10 van 18

datum April 2022

4. WERK EN INKOMEN 4.1. Kerncijfers Corona Nederland is in 2020 getroffen door het Coronavirus. Dit virus heeft ook in 2021 nog een grote impact op onze samenleving gehad. De maatregelen die zijn genomen hebben een enorme impact gehad op de economie en arbeidsmarkt. Door het steunbeleid is een stijging van de werkloosheid voorkomen. Met diverse regelingen heeft het Rijk ondernemers en werkenden financieel ondersteund ook in 2021. De gemeente was verantwoordelijk voor de uitvoering van Tozo en Tonk. Deze regelingen ‘hangen’ onder de Participatiewet en zijn geënt op het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz 2004) en de bijzondere bijstand. Steunmaatregelen corona Tijdens de pandemie is er in Meierijstad versneld een Mobiliteitscentrum opgezet. Het Mobiliteitscentrum PIM Werkt is een laagdrempelige plek met een brede dienstverlening rond het thema werk en een leven lang ontwikkelen. Daarnaast is het een belangrijke netwerksamenwerking van 15 partners op het terrein van leren en werk. Er is onder andere ingezet om ZZP-ers te ondersteunen. De verwachte werkloosheid bleef uit en al snel ontwikkelde zich een situatie van grote krapte op de arbeidsmarkt. Door het steunbeleid is een stijging van de werkloosheid voorkomen. Met diverse regelingen heeft het Rijk werkgevers en werkenden financieel ondersteund in 2021.

De extra steunmaatregelen en (landelijke) regelingen Tozo en Tonk zijn per 1 oktober 2021 geëindigd. Sinds die datum kunnen zelfstandig ondernemers die nog financiële hulp nodig hebben een beroep doen op het Bbz bij de gemeente. De regeling is versoepeld. Er hoeft tijdelijk geen vermogenstoets te worden gedaan. In 2021 zijn 56 aanvragen ingediend. Deze zzp-ers zijn in beeld en er wordt meer hulp aangeboden, indien nodig, ook schuldhulpverlening. Zzp-ers worden geïnformeerd over de regelingen en mogelijkheden, over mogelijkheden gericht op om- en bijscholing, en met hen wordt een persoonlijk adviesgesprek gevoerd als er geldzorgen zijn.

Tozo-regelingen Meierijstad 2021 2000 1000

1467 337

447

170

87

0 Totaal Tozo1 Totaal Tozo2 Totaal Tozo3 Totaal Tozo4 Totaal Tozo5

Tabel 1: Tozo regelingen Meierijstad 2021

Zaaknummer

Pagina 11 van 18

datum April 2022

Tabel 2: Tonk-regeling 4.2 Ontwikkelingen klantenbestand Het klantenbestand uitkeringen levensonderhoud in Meierijstad is, in vergelijking met Nederland, de laatste jaren relatief laag. Deze lage bijstandsdichtheid houdt verband met de gunstige werkgelegenheid in Meierijstad. Als gevolg van de Corona crisis en de maatregelen van het Rijk hebben we in 2020 een lichte stijging gezien van het bestand ten opzichte van eind 2019. In 2021 is het klantenbestand weer gedaald, terwijl een stijging was voorzien. Dit is een positieve ontwikkeling. Verwacht wordt dat deze tendens zich voortzet. De daling was overigens beperkt en is ingezet door de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en de ondersteuningsmaatregelen voor bedrijven en voor werknemers van het Rijk.

Ontwikkeling klantenbestand gemeente Meierijstad 880 860

864

870

840 820

813

800

799

790

780 760

2017

2018

2019

2020

2021

Ontwikkeling klantenbestand gemeente Meierijstad

Grafiek 1 : Ontwikkeling klantenbestand gemeente Meierijstad

Zaaknummer

Pagina 12 van 18

datum April 2022

4.2.1 Opbouw klantenbestand In de onderstaande drie tabellen geven we een weergave hoe het klantenbestand is opgebouwd. We maken hierin onderscheid in leeftijd, leefvorm en uitkeringsduur.

395

399

466

2021 442

492

2020

121

144

126

455

2019

0- 26 JAAR

27- 49 JAAR

50+

Tabel 3: Leeftijdsverdeling klantenbestand (2020 en 2021 = inclusief TOZO) 2020

2021

ALLEENSTAANDE

ALLEENSTAANDE OUDER

153

208

168

125

130

140

507

692

504

2019

GEHUWD/SAMENWON END

Tabel 4: Leefvorm klantenbestand (2020 en 2021 = inclusief TOZO)

0-12 MAANDEN

12- 36 MAANDEN

36+ MAANDEN

Tabel 5: Uitkeringsduur klantenbestand (2020 en 2021 = inclusief TOZO)

Zaaknummer

481

162

505

2021 504

2020

165

201

142

108

432

2019

Pagina 13 van 18

datum April 2022

4.3 Re-integratie Het re-integratiebeleid is erop gericht klanten te ondersteunen bij het verbeteren van hun vaardigheden en werknemers kwaliteiten, waardoor hun kansen op het vinden van werk worden vergroot. De redenen van uitstroom kunnen worden verdeeld in door de gemeente beïnvloedbare factoren, te weten werkaanvaarding in loondienst of zelfstandige en het weer gaan studeren met studiefinanciering, en niet-beïnvloedbare factoren zoals verhuizing en bereiken pensioengerechtigde leeftijd. Uitstroom en instroom uitstroom

beïnvloedbaar

2021

207

81

39%

2020 2019

191

92

228

102

2018

233

95

niet-beïnvloedbaar

instroom

126

61%

182

48%

99

52%

222

45%

126

55%

166

41%

138

59%

220

Tabel 6: Uitstroom en instroom factoren 4.3.1 Poortwachtersfunctie We zetten sterk in op de zogeheten Poortwachtersfunctie om de instroom te beperken. Dit doen we door te sturen op voorliggende voorzieningen. Daarnaast wijzen we mensen, die een uitkering aanvragen, op de kansen op de arbeidsmarkt. Dit doen we door ze allerlei vacatures aan te bieden waar ze op kunnen solliciteren. De klantmanagers hebben een korte lijn met PIM Werkt om mensen snel in beeld te krijgen bij werkgevers. Op die manier voorkomen we dat kansrijke kandidaten instromen in de uitkering. Totaal aantal meldingen *

Niet in de uitkering

Totaal in de uitkering

194 (100%) 92 (47%) 102 (53%) Tabel 7: Resultaten poortwachter *In deze tabel gaat het om aantallen en niet om uitkeringsdossiers. 4.3.2 Taakstelling Beschut werk Beschut werk is bedoeld voor mensen met een lichamelijke, verstandelijke of psychische beperking, die alleen kunnen werken in een ‘beschutte’ omgeving, onder aangepaste omstandigheden. Elke gemeente krijgt een wettelijke doelstelling opgelegd. De taakstelling voor Meierijstad was in 2021 1891 uur (cumulatief). Uitgaande van een gemiddelde dienstbetrekking van 31 uur per week, zouden we voor eind 2021, 61 personen moeten zijn geplaatst. Taakstelling Beschut werk Taakstelling in uren Gerealiseerd Tabel 8: Cijfers Beschut werk

61 beschutte werkplekken 1891 uur (100%) 494 (26%) – 31 personen

Op dit moment blijft onze gemeente achter op de landelijke taakstelling Beschut werk. Dit heeft te maken met het feit dat er potentiële kandidaten buiten het gezichtsveld van de gemeente blijven. Denk hierbij aan Nuggers en mensen met een WIA of Wajong uitkering. Ook zien wij nog mogelijkheden voor kandidaten die nu op een dagbestedingsplek zitten.

Zaaknummer

Pagina 14 van 18

datum April 2022

Deze indicatie loopt vanuit de WMO. Met de komst van een Ontwikkelingsgerichte Arbeidsmatige Dagbesteding: OAD denken we hier verandering in te brengen. Waarschijnlijk zullen er mensen vanuit de WMO dagbesteding in gaan stromen op een Beschut werkplek. Ook voor Nuggers biedt de OAD kansen om in te stromen op een Beschut werkplek. 4.4 Minimabeleid - voorzieningen en ondersteuning Het beroep op de bijzondere bijstand/minimaregelingen is vergeleken met 2020 gestegen. Er werden in totaal 2677 aanvragen ingediend (in 2020: 2512). Een stijging van 6,5% (+ 165). Het aantal aanvragen is nu weer vergelijkbaar met de cijfers van 2019, voor de coronacrisis. In 2020 daalde het aantal aanvragen. Uitstel van zorgkosten i.v.m. de coronacrisis, en de nooden steunmaatregelen van het Rijk waren toen de redenen daarvoor.

2020

2021

1416

620

Maatschappelijke participatie 304 232

272

279

23 30 28

2021

Individuele Inkomenstoeslag 242 253

76 67 62

1357 1329

304 232 279

2019 2020

1 Gecombineerde aanvragen 659 601

Bijzondere bijstand

242 253 272

659 601 620

1357 1329 1416

2661 2512 2677

2019

PC- regeling

Schoolkosten

Totaal

76 67

23 30

2661 2512

62

28

2677

1 Gecombineerde aanvragen: de inwoner vraagt meerdere regelingen aan.

Tabel 9: Aantal aanvragen 2021 minimabeleid- voorzieningen en ondersteuning 4.4.1 Aanvragen Voedselbank In 2021 is het aantal aanvragen Voedselbank toegenomen. In 2021 hebben 142 klanten een aanvraag ingediend voor de Voedselbank. 150

146

142

138

140 130

Voedselbank 2019

2020

2021

Tabel 10: Aantal klanten Voedselbank

4.5 Schuldhulpverlening

Zaaknummer

Pagina 15 van 18

datum April 2022

Er werden 255 aanvragen in 2021 ingediend. In 2020 waren dat er 199. Een stijging van 56 (+ 28%). Het aantal aanvragen is nu weer ongeveer op het niveau van 2019, voor de coronacrisis. Er werden in 2019 268 aanvragen ingediend. Door Corona kwamen er in 2020 tijdelijk minder aanmeldingen binnen. Dit kwam o.a. door de ondersteuningsmaatregelen van de Rijksoverheid en doordat de meeste schuldeisers en deurwaarders ook een pas op de plaats hebben gemaakt en de invorderingsmaatregelen tijdelijk hebben stop gezet. Betalingsregelingen konden gemakkelijker afgesproken worden. We verwachten dat de aanvragen Minimabeleid en Schuldhulpverlening in 2022 gaan oplopen door een groter beroep op deze dienstverlening, omdat de steunmaatregelen van het Rijk aflopen, en energiekosten stijgen. 300

268

255

250

199

200 150 100

51

45

50 0

61

41

Aanvraag schuldhulpverlening Vervolgtraject Gemeentelijke Kredietbank (GKB) 2021

2020

29

9

Nazorg schuldhulpverlening

2019

Tabel 11: Aanvragen schuldhulp In 2021 waren de meest voorkomende reden voor aanvraag schuldhulpverlening als gevolg van inkomstenterugval door baanverlies en/of overlijden partner en echtscheiding. 4.6 Individuele studietoeslag Aan de Raad is de toezegging gedaan om de voortgang van de individuele studietoeslag mee te nemen in het Dashboard Sociaal Domein. Via verschillende kanalen is aandacht besteed aan de individuele studietoeslag. We zien nog geen toename in de aanvragen.

Aantallen Individuele studietoeslag 11

12 10

8

7

8 6 4 2 0

1e helft 2020

2e helft 2020 / begin 2021

2021

Tabel 12: Aantallen individuele studietoeslag 4.7 Financieel

Zaaknummer

Pagina 16 van 18

datum April 2022

begroting na 2e berap 2021 Uitkeringen levensonderhoud Participatiewet IOAW

realisatie 2021

Verschil

10.803.334

10.129.840

673.494

580.716

558.533

22.183

IOAZ

27.069

28.659

-1.590

Loonkostensubsidie

1.768.023

1.908.970

-140.947

Totaal inkomensvoorz. BUIG

13.179.142

12.626.002

553.140

Budget BUIG (Inkomsten)

13.213.362

13.083.153

-130.209

Tozo Budget

3.500.000

Tozo uitgaven

Participatiewet – re-integratie

3.500.000

Voorzieningen en ondersteuning Schuldhulpverlening

1.319.255

2.180.745

1.257.274

1.245.581

11.693

-9.083

-22.593

13.510 -39.364

Kredieten Bbz 2004 Kapitaalverstrekking Bbz

-1.319.255

2.180.745

-27.117

12.247

3.081.554

3.014.420

67.134

389.479

164.060

225.419

Tabel 13: Financieel overzicht Jaarlijks ontvangt de gemeente een budget van het Rijk om de kosten van de Participatiewet te kunnen betalen, het zogenaamde BUIG-budget. Dit budget wordt jaarlijks vastgesteld op basis van een verdeelmodel. Voor de vaststelling van het gemeentelijk budget zijn vele factoren (zowel interne als externe) die de hoogte bepalen. Het budget is in oktober definitief vastgesteld op 13.083.153,00 de definitieve kosten voor inkomensvoorziening zijn € 12.626.002 zodat het budget ruim € 400.000,00 hoger is dan de kosten zijn. Inkomensvoorzieningen en budget BUIG De instroom in de Participatiewet is minder geweest dan verwacht. De uitgaven voor levensonderhoud zijn daardoor lagerdan verwacht. Het uitkeringsbestand Meierijstad is in 2021 afgenomen. De bestandsafname was voornamelijk over de eerste 8 maanden van 2021. Het (Rijks)budget is begin oktober verlaagd met € 130.209,-. Bij de inkomensvoorziening t.o.v. het budget BUIG is een begrotingsoverschot ontstaan van € 422.931,-. De oorzaak betreft hoofdzakelijk de verlaging van het uitkeringenbestand. Tijdelijke overbrugingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo) Deze tijdelijke regeling is in 2020 ingevoerd voor ondersteuning van ondernemers in nood als gevolg van corona. Tozo is budget neutraal, dat wil zeggen dat de lasten door het Rijk vergoedt worden en er geen kosten zijn voor de individuele gemeente.

Ook de uitvoeringskosten worden vergoedt door het Rijk. Deze bedragen € 450,00 voor een besluit levensonderhoud en voor een besluit op een aanvraag voor een lening wordt € 800,00 vergoedt. Deze vergoeding is voldoende om nu en in de toekomst de uitgaven voor uitvoeringskosten te kunnen voldoen.

Schuldhulpverlening

Zaaknummer

Pagina 17 van 18

datum April 2022

Door de diverse steunmaatregelen, en uitgestelde betalingsverplichtingen is het beroep op schuldhulpverlening minder geweest dan verwacht. Er is meer aandacht voor preventie van schulden (o.a. project Geld en Zo) en de samenwerking met ketenpartners is verbeterd. Ook het klantenbestand Participatiewet is beperkt gedaald. Hierdoor hoefden minder schuldregelingstrajecten te worden ingekocht bij de GKB ’s Hertogenbosch.

Zaaknummer

Pagina 18 van 18

datum April 2022