Concept uitvoeringsprogramma biodiversiteit 2022-2030 versie 19-07-2022
Tekst van het document
Uitvoeringprogramma biodiversiteit 2022-2026 Versie: concept 19 juli 2022
Inhoudsopgave 1.
Speerpunt 1 - Behoud, verbetering en beheer van gemeentelijk groen ........................................3 Uitgangspunten voor biodiversiteit opnemen in Leidraad Inrichting Openbare Ruimte ...............3 Uitgangspunten voor biodiversiteit opnemen in Groenbeleidsplan ..............................................3 Uitbreiden van de groene kaart......................................................................................................5 Maatregelen voor specifieke zeldzame soorten.............................................................................5
2.
Speerpunt 2 – Versterken groenblauw netwerk ............................................................................6 Kleinschalige landschapselementen behouden en verbinden .......................................................6 Natuurlijke oevers aanleggen .........................................................................................................6 Faunavoorzieningen aanleggen ......................................................................................................7 Biodiversiteit opnemen in bodembeleid ........................................................................................7
3.
Speerpunt 3 – Natuurinclusief bouwen..........................................................................................8 Natuurinclusief bouwen en inrichten bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen................................8 Natuurinclusieve maatregelen bij bestaand gemeentelijk vastgoed..............................................8
4.
Speerpunt 4 – Natuurinclusieve landbouw ..................................................................................10 Stimuleren van ecosysteemdiensten............................................................................................10 Biodiversiteit stimuleren op pachtgronden..................................................................................10 Ondersteunen vergaande vormen natuurinclusieve landbouw ...................................................11
5.
Speerpunt 5 - Duurzame en klimaatadaptieve maatregelen........................................................12 Biodiversiteit opnemen als thema binnen de Energietransitie ....................................................12 Kennis vergroten over biodiversiteit binnen klimaatadaptieve maatregelen ..............................12 Aandacht vergroten voor biodiversiteit bij duurzame maatregelen ............................................12 Stimuleren van natuurlijke klimaatadaptieve maatregelen .........................................................12
6.
Speerpunt 6 - Vergroening particulier terrein ..............................................................................14 Inwoners stimuleren om hun tuin biodivers te vergroenen.........................................................14 In gesprek blijven met inwoners...................................................................................................14 Biodiversiteit bevorderen op bedrijventerreinen.........................................................................15 Private initiatieven tot natuurontwikkeling ondersteunen ..........................................................15
Monitoring............................................................................................................................................16 Gidssoorten ..................................................................................................................................17 Participatie en communicatie...............................................................................................................18 Financiële consequenties .....................................................................................................................20
Zaaknummer
2130584
Pagina
2 van 20
datum 7 juli 2022
1. Speerpunt 1 - Behoud, verbetering en beheer van gemeentelijk groen Actie
Toelichting
Start uitvoering
Uitvoering door
Middelen
Uitgangspunten voor biodiversiteit opnemen in Leidraad Inrichting Openbare Ruimte Opnemen in leidraad: Betere structuur aanbrengen in bestaand en nieuw groen
Bermen, gazons, oevers, bomen(lanen), heesters, hagen, parken, paden en sierplantsoen maken onderdeel uit van de gemeentelijke groenstructuur. Bij realisatie van nieuw groen of bij aanpassing van bestaand groen dient standaard getoetst worden of het mogelijk is om meer structuur in groen aan te brengen, met name in verticale (hoogteverschillen) als horizontale zin (verbinding met andere groene elementen).
2023
Openbaar Gebied
Budget PM Binnen reguliere formatie
Opnemen in leidraad: Toepassen diverse beplantingen
De gemeente brengt structureel meer diversiteit aan in de toegepaste plantsoorten, ook binnen de bebouwde kom. Bij beplantingskeuzes hanteert de gemeente een ‘inheems, tenzij’aanpak. De soortkeuze op een plek wordt bepaald aan de hand van veel verschillende eigenschappen. Uitgangspunt is “de juiste soort op de juiste plaats met de juiste inrichting”. Hierbij worden factoren als droogtebestendigheid en hittebestendigheid en bestendigheid tegen aantastingen (bijv. eikenprocessierups, essentaksterfte etc.) meegenomen in de afweging.
2023
Openbaar Gebied
Budget PM Binnen reguliere formatie
2024
Openbaar Gebied
Budget PM Binnen reguliere formatie
Uitgangspunten voor biodiversiteit opnemen in Groenbeleidsplan Opnemen in groenbeleidsplan: ecologisch beheer van bermen
Zaaknummer
2130584
We zoeken naar mogelijkheden binnen het maaibeleid om de berm ecologisch te beheren. Met ecologisch bermbeheer geven we meer ruimte aan de natuurlijke processen, door minder vaak en gedifferentieerd te maaien (niet alles tegelijk). Als er toch gemaaid wordt is aandacht voor het afvoeren van het maaisel belangrijk. Dit moet een aantal dagen na het maaien
Pagina
3 van 20
datum 19 juli 2022
Actie
Opnemen in groenbeleidsplan: Beheersing invasieve exoten
Opnemen in groenbeleidsplan: Bestrijding ziekten en plagen
Opnemen in groenbeleidsplan: Historisch groen erfgoed
Zaaknummer
2130584
Toelichting plaatsvinden. Op deze manier kunnen insecten het maaisel nog verlaten voordat het wordt afgevoerd en krijgen zaden de kans om te rijpen en af te vallen. Met het afvoeren van het maaisel worden nutriënten afgevoerd. Het effect is dat de bodem schraler wordt en de vegetatie bloemrijker en gevarieerder wordt. Dit heeft weer een positief effect op insecten en vogels en vele andere soorten. De afwisseling met ruigtekruiden is ook positief voor de biodiversiteit. Veel ruigtekruiden zijn namelijk waardplanten voor natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups. Bloemen zijn vooral positief voor insecten die nectar nodig hebben. Invasieve exoten zijn planten- en diersoorten die hier van oorsprong niet voorkomen en schadelijk zijn voor de natuur of de leefomgeving. Er zijn in Nederland veel uitheemse planten- en diersoorten. Slechts een klein deel daarvan is schadelijk en wordt tot de invasieve exoten gerekend. We hebben op dit moment al een actief bestrijdingsprogramma voor Aziatische duizendknopen en Grote waternavel (samen met het waterschap). De bestrijding van deze en andere invasieve soorten werken we uit in het groenbeleidsplan en het bosbeheerplan. Naast invasieve exoten, kunnen ziekten en plagen ook voor grote overlast zorgen. De bestrijding van plagen is soortafhankelijk.
Een grote soortenrijkdom (biodiversiteit) leidt over het algemeen tot een resistentie van plagen, dankzij het grotere aantal natuurlijke vijanden dat aanwezig is. Door de biodiversiteit te verhogen dragen we bij aan bestrijding van ziekten en plagen. Groene landschapselementen zijn aangegeven op de Groene kaart van de gemeente en de landelijke atlas groenerfgoed. We willen meer kennis krijgen van kleine historische elementen in het buiten gebied. Dit moet beter in kaart worden gebracht.
Pagina
4 van 20
datum 19 juli 2022
Start uitvoering
Uitvoering door
Middelen
2024
Openbaar Gebied
Budget PM Binnen reguliere formatie
2024
Openbaar Gebied
Budget PM Binnen reguliere formatie
2024
Openbaar Gebied en GOeP
Budget PM Binnen reguliere formatie
Actie Opnemen in groenbeleidsplan: Zandpaden
Toelichting Het aantal zandpaden in Nederland neemt af. Zandpaden zijn kenmerkend voor het landschap en dragen bij aan de beleving daarvan. Daarnaast vervullen zandpaden een rol in het behoud van de biodiversiteit in de gemeente, waaronder het bieden van nestgelegenheid voor zandbijen en opwarmlocaties voor reptielen. Ook voor struweelvogels en kleine zoogdieren vormen de zandpaden en aanliggende bermen een belangrijk leefgebied. Het uitgangspunt van de gemeente wordt dan ook 'niet verharden, tenzij zeer zwaarwegende reden' De gemeente inventariseert de zandpaden, beoordeelt deze op functie en kwaliteit en maakt daarbij altijd een goede afweging bij het verharden van zandpaden in het buitengebied. Een aantal zandpaden krijgt een beschermde status als zandpad en wordt als zodanig langdurig behouden. Het beheer van de zandpaden werken we uit in het groenbeleidsplan en in het uitvoeringsprogramma groenblauwe structuren.
Start uitvoering 2024
Uitvoering door Openbaar Gebied en GOeP
Middelen Budget PM Binnen reguliere formatie
We voeren een inventarisatie uit naar de waardevolle elementen in onze gemeente, die bijdragen aan biodiversiteit. Deze elementen voegen we toe aan de Groene Kaart.
2023
Openbaar Gebied
Eenmalig budget 25.000 euro
2024
Openbaar Gebied
PM
Uitbreiden van de groene kaart Inventarisatie uitvoeren waardevolle elementen voor biodiversiteit
Maatregelen voor specifieke zeldzame soorten Uitwerken in monitoring
Zaaknummer
2130584
We bepalen of het zinvol is om rekening te houden met specifieke doelsoorten, die nog niet door wetgeving beschermd worden.
Pagina
5 van 20
datum 19 juli 2022
2. Speerpunt 2 – Versterken groenblauw netwerk Actie
Toelichting
Start uitvoering
Uitvoering door
Middelen
2023
Openbaar Gebied
Zie budget voor uitbreiden groene kaart
2024
Ondernemend, GOeP
5 bedrijven per jaar = 30.000 euro jaarlijks
Kleinschalige landschapselementen behouden en verbinden Groene kaart uitbreiden met kleine landschapselementen, beleidsregels opstellen
Onderzoeken of we project agroforestry in Meierijstad kunnen uitvoeren
We willen deze elementen beschermen, maar hebben nog geen compleet beeld waar ze liggen in onze gemeente. We inventariseren daarom eerst waar de kleine landschapselementen liggen in Meierijstad en leggen deze vast op de Groene Kaart. Wat daar namelijk nog niet op staat, zijn landschapselementen die zo klein, smal of oud zijn dat ze niet (meer) op kaart staan. Het opstellen van beleidsregels is stap twee. Binnen het project Brabants Bodem van Van Gogh Nationaal Park richt één van de deelprojecten zich op kleine landschapselementen en agroforestry. Bij agroforestry worden landbouwgewassen of grasland gecombineerd met bomen en struiken voor de productie van o.a. noten, fruit en biomassa. Bomen bieden schaduw voor grazend vee en een habitat voor natuurlijke plaagbestrijders, ze binden CO2 en versterken het waterbergend vermogen van de bodem. Het landschap wordt aantrekkelijker door de aanplant van meer bomen, struiken en hagen. Deelnemende boeren die zelf met agroforestry aan de slag willen worden vanuit het project ondersteund door middel van advies, het opstellen van een inrichtingsplan en een tegemoetkoming in de financiële investering van het aanleggen van de bomen. We onderzoeken of we dit project ook in Meierijstad vorm kunnen geven. De kosten voor het maken van een plan en het aanplanten bedragen ca. 6.000 euro per bedrijf.
Natuurlijke oevers aanleggen
Zaaknummer
2130584
Pagina
6 van 20
datum 19 juli 2022
Capaciteit: 75 uur eenmalig
Actie Nieuwe en heringerichte oevers standaard natuurvriendelijk maken
Natuurvriendelijke oever verplicht stellen bij nieuwbouw en nieuwe projecten
Toelichting Bij nieuwe aanleg creëren we al natuurvriendelijke overs. Dit is goedkoper in beheer en een grote plus voor de biodiversiteit. In dit biodiversiteitsbeleid leggen we dit vast als standaard. Bij herinrichting leggen we oevers zoveel waar mogelijk natuurvriendelijk aan. Voor de realisatie van natuurvriendelijke oevers werken we samen met het waterschap. Bij nieuwbouw en nieuwe projecten stellen we, indien van toepassing, het aanleggen van natuurvriendelijke oevers verplicht, inclusief het reserveren van de benodigde ruimte voor deze oevers. Dit borgen we in het omgevingsplan.
Start uitvoering 2024
Uitvoering door Openbaar Gebied, GOeP, projectenburea u
Middelen Aanlegkosten dekken vanuit budgetten projecten
2024
GOeP, Projectbureau
Capaciteit: 30 uur eenmalig
We actualiseren de kaart met fauna-knelpunten op gemeentelijke wegen. We maken inzichtelijk wat de urgentie/prioriteit is en welke kosten zijn verbonden aan de beoogde oplossing. Ook maken we een standaard checklist die gevolgd wordt bij onderhoud of herinrichting van wegen. Bij onderhoud of herinrichting van gemeentelijke wegen (natuurlijke momenten) waar fauna-knelpunten bekend zijn volgens de kaart van de provincie, leggen we direct een faunavoorziening aan. Dit maakt onderdeel uit van de totale projectkosten. Voor het aanleggen of aanpassen van faunavoorzieningen zodat dieren makkelijk over kunnen steken bij gemeentewegen, kan subsidie worden aangevraagd.
2023
Openbaar Gebied
Eenmalig budget 20.000 euro
2024
Openbaar Gebied, Projectbureau
Aanlegkosten dekken vanuit budgetten projecten en subsidies.
PM
GOeP
Binnen reguliere budgetten en formatie.
Faunavoorzieningen aanleggen Kaart met gemeentelijke fauna-knelpunten actualiseren en prioriteren, checklist maken Fauna-knelpunten direct aanpakken bij onderhoud of inrichting wegen
Biodiversiteit opnemen in bodembeleid Biodiversiteit als leidend principe in nieuwe bodembeleid
Zaaknummer
2130584
In toekomstig bodembeleid maken we van biodiversiteit (behouden en versterken) een leidend principe.
Pagina
7 van 20
datum 19 juli 2022
3. Speerpunt 3 – Natuurinclusief bouwen Actie
Toelichting
Start uitvoering
Uitvoering door
Middelen
2024
Projectbureau en GOeP
10.000 euro per jaar Capaciteit: 50 uur per jaar
2025
Projectbureau en GOeP
Binnen reguliere budgetten en formatie.
2024
Duurzaamheid
Eenmalig 25.000 euro
2023
Vastgoed
5.000 euro per jaar
Natuurinclusief bouwen en inrichten bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen Kansenscan voor natuurinclusieve maatregelen als onderdeel van flora- en faunaonderzoek bij ruimtelijke ontwikkelingen
Budgetverplichting instellen voor natuurinclusieve maatregelen bij ruimtelijke ontwikkelingen
Duurzaam bouwen onderzoeken
Bij iedere ruimtelijke ontwikkeling waarvoor een flora- en faunaonderzoek verplicht is, laten we de initiatiefnemer een aanvullende kansenscan uitvoeren door een erkend ecologisch adviesbureau. Die scan brengt de geschikte (bovenwettelijke) natuurinclusieve maatregelen in beeld. Deze kansenscan kan onderdeel zijn van de reguliere ecologische quickscan die al voor ieder project gedaan wordt. Deze maatregel geldt zowel voor projectontwikkelaars als voor de gemeente zelf en de woningcorporaties. We gaan als gemeente in gesprek met grote projectontwikkelaars om een minimale budgetverplichting vast te stellen. Dat budget moet de ontwikkelaar inzetten voor natuurinclusieve maatregelen. Hiermee wordt gewaarborgd dat genoemde kansen ook daadwerkelijk worden gerealiseerd. We leggen dit vast in het omgevingsplan. De nieuwe omgevingswet biedt mogelijkheden om (bovenwettelijk) duurzaam bouwen vast te leggen met regels. De gemeente heeft hiervoor geen vigerend beleid. Duurzaam bouwen gaat over meer dan alleen biodiversiteit: ook andere thema's als materiaalgebruik en energiehuishouding zijn belangrijke. We onderzoeken of duurzaam bouwen onder de nieuwe omgevingswet kan worden ingevoerd
Natuurinclusieve maatregelen bij bestaand gemeentelijk vastgoed Jaarlijks budget vaststellen voor natuurinclusiever maken
Zaaknummer
2130584
De gemeente stelt een jaarlijks budget vast om bestaand gemeentelijk vastgoed natuurinclusiever te maken. Hiervoor laten we ons adviseren om de beste maatregelen te nemen. We
Pagina
8 van 20
datum 19 juli 2022
Actie bestaand gemeentelijk vastgoed
Zaaknummer
2130584
Toelichting sluiten zoveel mogelijk aan bij natuurlijke momenten. Aan de hand van het budget wordt jaarlijks bepaald welke maatregelen genomen worden.
Pagina
9 van 20
datum 19 juli 2022
Start uitvoering
Uitvoering door
Middelen
4. Speerpunt 4 – Natuurinclusieve landbouw Actie
Toelichting
Start uitvoering
Uitvoering door
Middelen
2023
Ondernemend
90.000 euro per jaar Capaciteit: 50 uur per jaar
2023
Grondzaken
Verminderde inkomsten pachtbeleid: 50.000 structureel
2023
Grondzaken
Capaciteit: 30 uur eenmalig
Stimuleren van ecosysteemdiensten Biodiversiteitsmonitor Melkveehouderij (BBM) voortzetten tot 2030
Agroforestry stimuleren
Eén van de projecten binnen Brabants Bodem is deelname aan de landelijke Biodiversiteitsmonitor Melkveehouderij (BBM). Deelnemende agrarische ondernemers krijgen een vergoeding voor de maatregelen die zij treffen, zoals weidegang, minder gebruik van stikstofkunstmest en gewasbeschermingsmiddelen, en groenblauwe dooradering. In Meierijstad nemen nu 27 melkveehouderijen hieraan deel. De ervaringen zijn tot nu toe positief. De jaarlijkse kosten bedragen vanaf 2023 ca.60.000 per jaar en vanaf 2024 ca. 90.000 euro per jaar. Zie paragraaf 4.2.3 (Kleinschalige landschapselementen behouden en verbinden)
Biodiversiteit stimuleren op pachtgronden Inrichten akkerranden op geschikte percelen op pachtgronden
Behoud en uitbreiding kleine landschapselementen op pachtgronden
Zaaknummer
2130584
Kruidenrijke en bloemrijke akkerranden dragen bij aan de biodiversiteit (insecten) en verbetering waterkwaliteit en het is zichtbaar in het landschap en het is interessant voor agrariërs omdat het bijdraagt aan natuurlijke plaagbestrijding en bestuiving van gewassen. We maken hierover afspraken met de pachters van onze gronden, over aanleg en beheer. Bij de start van verpachting gaan we het gesprek aan om de relatie verder te verduurzamen. In dit gesprek verkennen we de mogelijkheid voor de boer om deel te nemen aan het project Brabants Bodem en het aanbrengen van kleine landschapselementen op eventuele eigen gronden. Het behoud van kleine landschapselementen maakt al onderdeel uit van de regels in het pachtbeleid.
Pagina
10 van 20
datum 19 juli 2022
Actie Beoordelingssysteem opzetten voor pachtbeleid vanaf 2026
Toelichting In samenwerking met ZLTO een puntensysteem opzetten, waardoor duurzaam ondernemen gestimuleerd wordt. Een belangrijk aandachtspunt is het terugdringen van het gebruik van gewasbestrijdingsmiddelen. Dit moet onderdeel uitmaken van een brede, integrale aanpak om de biodiversiteit te verbeteren.
Start uitvoering 2024
Uitvoering door Grondzaken en duurzaamheid
Middelen Capaciteit: 200 uur eenmalig
2023
GOeP en ondernemend
Binnen reguliere budgetten en formatie
Ondersteunen vergaande vormen natuurinclusieve landbouw Positieve grondhouding richting agrarische ondernemers
Zaaknummer
2130584
Zowel bestuurlijk als ambtelijk wordt voor ondernemers die zich inspannen voor biodiversiteit net een stap extra gezet in het begeleiden en behandelen van bijvoorbeeld een principeverzoek. Dit is vooral een verandering van houding en gedrag, die blijvend aandacht behoeft binnen het ambtelijk apparaat.
Pagina
11 van 20
datum 19 juli 2022
5. Speerpunt 5 - Duurzame en klimaatadaptieve maatregelen Actie
Toelichting
Start uitvoering
Uitvoering door
Middelen
2022
Duurzaamheid
Binnen reguliere budgetten en formatie
Biodiversiteit opnemen als thema binnen de Energietransitie Biodiversiteit als eis bij duurzame opwek energie
Biodiversiteitsbehoud of -compensatie nemen we op als eis in het afwegingskader voor de opwekking van duurzame energie.
Kennis vergroten over biodiversiteit binnen klimaatadaptieve maatregelen Uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie opstellen
De gemeenteraad gaf in januari 2022 opdracht voor een integraal uitvoeringsprogramma voor klimaatadaptatie.
2022
Duurzaamheid
Stadecoloog inhuren of in dienst nemen
Om biodiversiteit de juiste deskundige aandacht te geven in de gemeentelijke plannen en in de toetsing van plannen van initiatiefnemers is meer kennis van biodiversiteit nodig. Daarom nemen we een stadsecoloog in dienst, of huren deze capaciteit structureel in. Deze houdt zich bezig met biodiversiteit in alle gebiedstypen en alle gebiedsontwikkelingen in Meierijstad. Met structurele, professionele inzet moet de discussie intern beter op gang komen over het belang van biodiversiteit bij allerlei ingrepen. En zo moet er meer aandacht komen voor de kansen en alternatieven, om het werk zo uit te voeren dat de biodiversiteit behouden blijft of toeneemt.
2023
Openbaar Gebied
Eenmalige kosten 50.000 euro 75.000 euro per jaar
2023
Openbaar Gebied
Capaciteit: 50 uur per jaar
2022
Openbaar Gebied
Capaciteit: eenmalig 25 uur
Aandacht vergroten voor biodiversiteit bij duurzame maatregelen Kennis vergunningverleners vergroten Flora- en faunaonderzoek opnemen in vergunningcheck omgevingswet
Zaaknummer
2130584
Meierijstad heeft een checklist biodiversiteit voor de vergunningsverleners. Deze brengen we beter en structureel onder de aandacht bij de vergunningverleners. Bij de vergunningcheck in het DSO (omgevingswet) bouwen we een controlevraag in of initiatiefnemers een flora-en fauna onderzoek moeten laten uitvoeren. Als het niet
Pagina
12 van 20
datum 19 juli 2022
Actie
Toelichting vergunningplichtig is geven we tips hoe inwoners kunnen bijdragen aan biodiversiteitsherstel
Start uitvoering
Uitvoering door
Middelen
2023
Duurzaamheid
Zie speerpunt 6
2022
Ondernemend
Zie speerpunt 6
Stimuleren van natuurlijke klimaatadaptieve maatregelen Voorlichting inwoners over biodiversiteit bij verduurzaming woning of tuin
Ondernemers stimuleren tot biodiverse inrichting gebouw en terrein
Zaaknummer
2130584
We communiceren proactief hoe inwoners rekening kunnen houden met het behoud en verbetering van de biodiversiteit als zij duurzame maatregelen in en rondom hun woning treffen. We maken dit onderdeel van de brede voorlichting over biodiversiteit. Zie verder speerpunt 6. We stimuleren ondernemers om te kiezen voor een klimaatadaptieve en biodiverse inrichting. Zie verder speerpunt 6.
Pagina
13 van 20
datum 19 juli 2022
6. Speerpunt 6 - Vergroening particulier terrein Actie
Toelichting
Start uitvoering
Uitvoering door
Middelen
2022
Coördinatie bij Openbaar Gebied Duurzaamheid
Binnen reguliere budgetten en formatie Capaciteit: 500 uur per jaar Jaarlijkse kosten 25.000 euro
PM
Openbaar Gebied
Dekking uit budgetten riolering
Inwoners stimuleren om hun tuin biodivers te vergroenen Goede voorbeeld geven
Voorlichting
Subsidie voor klimaatadaptieve maatregelen voortzetten
De gemeente zet in op biodiversiteitsbehoud- en herstel in de openbare ruimte en in gebiedsontwikkeling (zie alle andere speerpunten). Daarover communiceren we regelmatig. De vele inwoners die bereid zijn om hun tuin groener en biodiverser te maken ontbreekt het vaak aan kennis van de juiste planten en combinaties. We zetten in op voorlichting, in samenwerking met partners. Daarin nemen we voorlichting aan ondernemers mee. Onderdeel van de voorlichting is ook het verwijzen naar regionale en landelijke subsidiemogelijkheden. En bestaande, concrete acties zoals Operatie Steenbreek. De subsidieregeling die de waterschappen samen met de provincie uitvoeren voor klimaatadaptieve maatregelen op particulier terrein zetten we voort. Zodat we inwoners ook financieel ondersteunen. Binnen die subsidieregeling moet voldoende aandacht zijn voor biodiversiteitsbehoud en herstel, in de voorlichting en de subsidieeisen.
2023
In gesprek blijven met inwoners Natuur- en landschapsorganisaties een rol geven in biodiversiteitsbehoud en herstel
We zoeken nadrukkelijker de samenwerking op met natuur- en landschapsorganisaties als verlengstuk van de gemeente om het gesprek met inwoners te blijven voeren. Over het belang van biodiversiteit en de mogelijkheden om daar zelf aan bij te dragen.
2023
Openbaar Gebied
Binnen reguliere budgetten en formatie
Buurtadviseurs bespreken biodiversiteit in de wijk
Enthousiaste inwoners die ideeën hebben om hun wijk biodiverser te maken, ondersteunen we waar mogelijk. De beste ingang daarvoor zijn de buurtadviseurs en de fondsen die er zijn voor
2023
Openbaar Gebied
Capaciteit: 100 uur per jaar
Zaaknummer
2130584
Pagina
14 van 20
datum 19 juli 2022
Actie
Toelichting wijkverbetering. De buurtadviseurs worden intern geholpen door de stadsecoloog en het werkatelier Openbaar Gebied.
Start uitvoering
Uitvoering door
Middelen
2022
Duurzaamheid en ondernemend
Dekking uitvoeringslaste n uit andere budgetten
2023
GOeP
PM
Biodiversiteit bevorderen op bedrijventerreinen Project Natuurlijke Bedrijventerreinen voortzetten
Binnen het reeds gestarte project voor Natuurlijke Bedrijventerreinen, en daaraan gekoppeld het project Grote Oogst zetten we biodiversiteitsbehoud- en herstel als thema nadrukkelijk op de agenda. Daarbij hoort voorlichting aan ondernemers en later ook de benodigde financiële constructies om daadwerkelijke maatregelen haalbaar te maken.
Private initiatieven tot natuurontwikkeling ondersteunen Onderzoek naar opzetten gebiedsfonds voor natuurontwikkeling
Zaaknummer
2130584
Steeds meer initiatiefnemers willen een bijdrage leveren aan natuurontwikkeling. Een gebiedsfonds kan al deze geldstromen bundelen en daarmee concrete projecten financieren. Een gebiedsfonds gaat over meer dan alleen biodiversiteit, maar ook over klimaatadaptatie en CO2-reductie.
Pagina
15 van 20
datum 19 juli 2022
Monitoring Meting
Meetmethode & meetinstrument
Speerpunt 1 • Afname van het aantal invasieve exoten • Afname van ziekten en plagen • Ontwikkeling van de vegetatie van ecologisch beheerde bermen en -terreinen
Situatiebeoordeling Databank NDFF Ontvangen meldingen Eigen waarnemingen Waarnemingen partners (aannemers, natuurverenigingen)
Speerpunt 2 • Toename aantal natuurlijke oevers • Afname aantal faunaknelpunten • Toename aantal kleine landschapselementen
Speerpunt 3 • Aantal uitgevoerde kansenscans • Aantal toegepaste maatregelen bij ruimtelijke ontwikkelingen • Uitgevoerde maatregelen bij gemeentelijk vastgoed Speerpunt 4 • Aantal ha pachtgronden • Aantal ha akkerranden • Aantal aanvragen STILA en wat er gerealiseerd is Speerpunt 5 • Aantal deelnemers aan acties vanuit ‘Operatie Steenbreek’
Zaaknummer
2130584
Pagina
16 van 20
Meetfrequentie jaarlijks
X X X
Situatiebeoordeling Databank BGT Situatiebeoordeling Gemeentelijke kaart Situatiebeoordeling Gemeentelijke kaart Tellen n.t.b.
Meetfrequentie elke 4 jaar
X X X
X X X
Pachtkaart Pachtkaart Data vanuit STILA
X
Tellen Data vanuit Operatie Steenbreek
X X
datum 19 juli 2022
X (3 jaar) X
Meting
Meetmethode & meetinstrument
•
Aantal oorspronkelijke initiatieven die positief bijdragen aan verbetering van de biodiversiteit • Aantal initiatieven met aanvullingen van de specialist ter verbetering van de biodiversiteit • Hoeveelheid groen op onze bedrijventerreinen Speerpunt 6 • Gedownloade voorbeelden
Tellen
Meetfrequentie jaarlijks X
Tellen
X
n.t.b. Opsomming Website
Meetfrequentie elke 4 jaar
X X
Gidssoorten De toestand van de biodiversiteit en natuur kan soms goed afgelezen worden aan de toestand van gidssoort. Een gidssoort is een soort die representatief is voor de natuur of biodiversiteit in een bepaald landschapstype. Gidssoorten geven een indicatie over het effect van het beleid. Blijft de populatie van een gidssoort stabiel, of neemt deze toe, dan is het beleid waarschijnlijk succesvol geweest. Nemen de populatie van een gidssoort af, dan schiet het beleid vermoedelijk tekort. We moeten er wel rekening mee houden dat elke maatregel anders is en dat de maatregelen verschillen in omvang en tijdsduur. Per gebiedstypologie zijn hieronder de gidssoorten aangegeven. In principe maken we voor deze monitoring gebruik van gegevens uit de NDFF. Daar waar sprake is van een andere bron of aanvullende bronnen vermelden we dit bij de betreffende gebiedstypologie.
Zaaknummer
2130584
Pagina
17 van 20
datum 19 juli 2022
Participatie en communicatie Speerpunt 1
2
Participatie Bij het maken van het uitvoeringsprogramma betrekken we lokale stakeholders zoals Platform Natuur en Landschap en ZLTO. Binnen de gemeente zijn verschillende natuurverenigingen en werkgroepen actief, die verenigd zijn in het Platform Natuur- en Landschap Meierijstad. Deze organisaties beschikken over veel kennis over bijvoorbeeld de toestand en veranderingen in aantallen van soorten van het buitengebied en het agrarisch landschap. Deze informatie is waardevol. De gemeente heeft een samenwerkingsconvenant met het platform, waarbinnen we informatie uitwisselen over o.a. biodiversiteit. • Samenwerking agrarische sector, vooral waar het inventarisatie en maatregelen betreffen op landbouwgronden (zoals verbindingszones aanleggen) • Samenwerking met de Waterschappen • Samenwerking met Provincie Noord Brabant
3
Samenwerking met projectontwikkelaars.
4
In samenspraak en samenwerking met ZLTO, VGNP, provincie en andere partners. Eventueel ook een rol voor Platform Natuur en Landschap. • Samenwerking met partners zoals provincie Noord-Brabant en de waterschappen Aa en Maas en de Dommel • Samenwerking met initiatiefnemers
5
Zaaknummer
2130584
Pagina
18 van 20
datum 19 juli 2022
Communicatie • Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen, infrastructurele projecten of herinrichtingen van de openbare ruimte betrekken we omwonenden en andere belanghebbenden. We dagen hen uit om mee te denken over de inrichting van het groen in hun eigen buurt. • Ecologisch (berm)beheer zorgt voor een andere uitstraling van het openbaar groen. Hiermee zetten we als gemeente een voorbeeld; niet alles hoeft strak aangeharkt te zijn. Via de standaard communicatiekanalen van de gemeente communiceren we regelmatig waarom we deze keuzes maken. • Tussen de tussen de betrokken (uitvoerings)partners is de communicatie vooral inhoudelijk van aard. • De publiekscommunicatie ligt al gedeeltelijk bij partners als de waterschappen en de provincie. Daar waar algemene toelichting nodig is op gemeentelijke acties gebruiken we de bestaande kanalen van de gemeente, zoals de duurzaamheidswebsite. • Communicatie over locatie gebonden maatregelen van de gemeente, zoals de aanleg van een natuurvriendelijke oever of het aanpakken van een faunaknelpunt, is gericht op specifieke doelgroepen zoals omwonenden. • Vroegtijdig communiceren met projectontwikkelaars. • Gebruikers van gemeentelijk vastgoed informeren Goede voorbeelden gebruiken als ambassadeurs, benadrukken dat we als gemeente zelf beginnen door extra regels voor onze pachtgronden te stellen.
• De publiekscommunicatie ligt al gedeeltelijk bij partners als de waterschappen en de provincie. Daar waar algemene toelichting nodig is op gemeentelijke acties gebruiken we de bestaande
Speerpunt
Participatie • Samenwerking met Platform Natuur en Landschap Meierijstad
6
•
• • •
Zaaknummer
2130584
Bij de totstandkoming van het beleid konden inwoners via een digitale vragenlijst aangeven wat zij belangrijke maatregelen vinden en wat de gemeente moet en kan doen voor biodiversiteitsherstel. Er waren specifieke vragen over de aanpak in de openbare ruimte, de woonomgeving en wat mensen zelf kunnen en willen doen. De resultaten uit de vragenlijst zijn verwerkt in het beleid. We benaderen natuur- en vrijwilligersorganisaties om hen te betrekken bij de uitwerking van de acties Inwoners motiveren en stimuleren hun buurtgenoten bij het vergroenen van hun leefomgeving Voor het opzetten en laten functioneren van een gebiedsfonds zijn vele stakeholders nodig.
Pagina
19 van 20
datum 19 juli 2022
Communicatie kanalen van de gemeente, zoals de duurzaamheidswebsite. We zoeken ook naar nieuwe partners, zoals hoveniers en tuincentra. • Als gemeente communiceren we proactief over verschillende acties. Hierbij gebruiken we de gemeentelijke kanalen. • Communicatie over specifieke maatregelen voor de verbetering van een initiatief, loopt via het proces van de intake- en omgevingstafel en vergunningsaanvragen. • Als gemeente communiceren we proactief over verschillende acties. Hierbij gebruiken we de gemeentelijke kanalen. • Als gemeente zoeken we het gesprek op met inwoners • Communicatie over de verschillende acties loopt ook via verschillende natuur- en vrijwilligersorganisaties
Financiële consequenties Speerpunt
Structurele uitgaven
Incidentele uitgaven
Structurele ureninzet (jaarlijks)
Algemeen 1 2 3 4
5
Coördinatie 500 uur Handhaving 500 uur PM1 25.000 (groene kaart, 2023) 2 PM 20.000 (faunaknelpunten, 2023) 30.000 (agroforestry, v.a. 2024) 10.000 (kansenscan, v.a. 2024) 25.000 (duurzaam bouwen, 2024) 5.000 (gemeentelijk vastgoed) 90.000 (melkveehouderij, v.a. 2024; in 2023: 60.000) 50.000 (pacht akkerranden) 75.000 (stadsecoloog) 50.000 (klimaatadaptatie, 2022 dekking uit duurzaamheidsbudget)
6
25.000 (voorlichting)
TOTAAL
215.000 euro (2023) 285.000 euro (v.a. 2024)
75 uur 30 uur
50 uur
30 uur 200 uur
50 uur 50 uur
25 uur
500 uur 100 uur 50.000 euro (2022) 45.000 euro (2023) 25.000 euro (2024)
1.750 uur
1 Bij het opstellen van de leidraad inrichting openbare ruimte wordt duidelijk wat de financiële consequenties zijn. 2 Bij het opstellen van het groenbeleidsplan wordt duidelijk wat de financiële consequenties zijn.
Zaaknummer
Incidentele ureninzet (eenmalig)
2130584
Pagina
20 van 20
datum 19 juli 2022
360 uur