Bijlage 5 ruimtelijke onderbouwing - verkennend bodemonderzoek
Tekst van het document
Verkennend bodem- en asbestonderzoek Plein 1944 22 te Schijndel Kadastrale gegevens: gemeente Schijndel, sectie G, nummer 3937 en 5120
Projectnummer: Datum:
20203915 1 juli 2021
zuiver in advies & onderzoek Rembrandtlaan 4 5462 CH Veghel Telefoon 073 547 72 53 -
E-mail info@milon.nl Internet www.milon.nl
Verkennend
bodem-
Plein
te
1944
Kadastrale
22
en
Schijndel Schijndel,
gemeente
gegevens:
asbestonderzoek
sectie
G,
nummer
3937
en
5120
Normec
Opdrachtgever Heijmans
Timmerwerken
B.V.
(geanonimiseerd) Monseigneur van de 5482 EK Schijndel
Venstraat
Adviesbureau MILON
bv
Rembrandtlaan 5462
4
Veghel info@milon.nl / www.milon.nl 073
CH
-
5477253
Status
Versie
definitief
1
Datum 1
juli 2021 Projectnummer 20203915
23 BRL
SIKB 2000
(geanonimiseerd) Kwaliteitscontrole
(geanonimiseerd)
Inhoudsopgave 1 Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 1. 1 Algemeen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 1. 2 Aanleiding en doel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 1. 3 Opbouw van het rapport . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 1. 4 Betrouwbaarheid en onafhankelijkheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 2 Milieuhygiënisch vooronderzoek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 2. 1 Algemeen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 2. 2 Afbakening en locatiegegevens . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 2. 3 Gebruik, potentiële bronnen en uitgevoerde onderzoeken . . . . . . . . 7 2. 4 Bodemkwaliteitskaart, bodemopbouw en geohydrologie . . . . . . . . . . 8 2. 5 Hypothese . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 3 Uitvoering verkennend bodemonderzoek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 3. 1 Onderzoeksstrategie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 3. 2 Veldwerkzaamheden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 3. 3 Zintuiglijke waarnemingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 3. 4 Laboratoriumwerkzaamheden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 3. 5 Analyseresultaten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 3. 6 Bespreking van de resultaten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 4 Aanvullend bodemonderzoek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 5 Uitvoering verkennend asbestonderzoek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 5. 1 Onderzoeksstrategie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 5.
2 Veldwerkzaamheden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 5. 3 Zintuiglijke waarnemingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 5. 4 Laboratoriumwerkzaamheden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 5. 5 Interpretatie en toetsing . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 5. 6 Bespreking van de resultaten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 6 Samenvatting en conclusies . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22
Bijlagen 1. Topografische overzichtskaart 2. Situatietekening 3. Boorbeschrijvingen en zintuiglijke waarnemingen 4. Analysecertificaten 5. Toetsing analyseresultaten 6. Toetsingskader Wet bodembescherming en Besluit bodemkwaliteit 7. Omgevingsrapportage
1
Inleiding
1. 1
Algemeen
MILON bv te Veghel heeft in opdracht van de heer A. Heijmans namens Heijmans Timmerwerken B. V. te Schijndel een verkennend bodem- en asbestonderzoek uitgevoerd ter plaatse van Plein 1944 22 te Schijndel. Het onderzoek is uitgevoerd volgens de Nederlandse Normen NEN 5707, NEN 5725, NEN 5740 en NEN 5897. 1. 2
Aanleiding en doel
Het verkennend bodem- en asbestonderzoek is uitgevoerd in verband met de voorgenomen herontwikkeling van de locatie. Het doel van het bodemonderzoek is het verkrijgen van inzicht in de actuele milieuhygiënische kwaliteit van de grond en het grondwater. Het doel van het asbestonderzoek is om, met een relatief geringe onderzoeksinspanning, na te gaan of de verdenking van verontreiniging van de bodem met asbest terecht is. 1. 3
Opbouw van het rapport
In onderhavige rapportage komen de volgende aspecten aan de orde: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
resultaten van het vooronderzoek (hoofdstuk 2); resultaten van het verkennend bodemonderzoek (hoofdstuk 3); resultaten van het aanvullend bodemonderzoek (hoofdstuk 4) resultaten van het verkennend asbestonderzoek (hoofdstuk 5); conclusies en aanbevelingen (hoofdstuk 6).
De bijbehorende tekening, boorprofielen, analysecertificaten, toetsingstabellen en toetsingskader zijn als bijlagen in deze rapportage opgenomen. 1. 4
Betrouwbaarheid en onafhankelijkheid
De veldwerkzaamheden zijn uitgevoerd onder de BRL SIKB 2000 “Veldwerk bij milieuhygiënisch bodem- en waterbodemonderzoek”, protocol 2001 “Plaatsen van handboringen en peilbuizen, maken van boorbeschrijvingen, nemen van grondmonsters en waterpassen”. MILON bv is gecertificeerd volgens dit procescertificaat. Het onderzoek is geheel onafhankelijk uitgevoerd. MILON bv is geen eigenaar van de onderzoekslocatie en is financieel niet gelieerd aan de opdrachtgever. Het onderzoek is met de grootst mogelijke nauwkeurigheid en conform de daarvoor opgestelde normen en richtlijnen uitgevoerd. Hierbij wordt opgemerkt dat een bodem- en asbestonderzoek slechts bestaat uit een steekproef waarbij een relatief gering aantal boringen, gaten en analyses worden uitgevoerd. Daarom kan niet geheel uitgesloten worden dat op de locatie een verontreiniging aanwezig is die bij dit onderzoek niet is aangetroffen. MILON bv acht zich niet aansprakelijk voor eventueel hieruit voortvloeiende (financiële) schade.
Projectnummer: 20203915 Datum: 1 juli 2021
Pagina 3 van 22
2
Milieuhygiënisch vooronderzoek
2. 1
Algemeen
Het vooronderzoek is uitgevoerd conform de NEN 5725:2017 nl Bodem Strategie voor het uitvoeren van milieuhygiënisch vooronderzoek.
–
Landbodem
–
Het doel van het vooronderzoek is inzicht krijgen in de mogelijke aanwezigheid van verontreinigingen ter plaatse van de onderzoekslocatie. Hierbij wordt een inschatting gemaakt van de aard, mate, oorzaak en ligging van mogelijke verontreinigingen. Ook kunnen de resultaten van het vooronderzoek worden gebruikt bij de interpretatie van de resultaten van het bodemonderzoek. Om dit doel te bereiken wordt relevante informatie over de onderzoekslocatie en eventueel de beïnvloeding vanuit de directe omgeving verzameld, geanalyseerd en geïnterpreteerd. Uiteindelijk dienen in het vooronderzoek de onderzoeksvragen uit de NEN 5725 'Opstellen hypothese over de bodemkwaliteit ten behoeve van uit te voeren bodemonderzoek' beantwoord te worden. Ten behoeve van het vooronderzoek zijn de volgende bronnen geraadpleegd: ▪ Informatie opdrachtgever en eigenaar; ▪ Informatie overheid inzake bodemonderzoeken, ophooglagen, vergunningen, (voormalige) brandstoftanks en andere mogelijke relevante informatie; ▪ Website Bodemloket; ▪ Historisch topografisch kaartmateriaal, website topotijdreis; ▪ Actuele luchtfoto’s (Google Earth en Bing Kaarten); ▪ Grondwaterkaart van Nederland/DINOloket; ▪ Kadaster. Voorafgaand aan de uitvoering van het veldwerk is een terreininspectie uitgevoerd. De resultaten van deze inspectie zijn opgenomen in onderhavig hoofdstuk.
2. 2
Afbakening en locatiegegevens
Het onderzoeksgebied voor het vooronderzoek is geografisch afgebakend tot de onderzoekslocatie en de aangrenzende percelen tot 25 meter vanaf de grens van de onderzoekslocatie. In verticale richting is de locatie afgebakend tot 10 meter beneden maaiveld. Gezien de ligging en het gebruik van de locatie in relatie tot het doel van het onderzoek wordt deze afbakening voldoende geacht. In tabel 1 zijn de locatiegegevens weergegeven.
Projectnummer: 20203915 Datum: 1 juli 2021
Pagina 4 van 22
Tabel 1: Overzicht locatiegegevens Adres locatie Kadastrale gegevens locatie
Plein 1944 22 gemeente Schijndel, sectie G, perceelnummer 3937 en 5120
www. planviewer. nl/kaart
Coördinaten Rijksdriehoekstelsel
x: 158969
https://www. pdok. nl/viewer/
Oppervlakte locatie (in m)2 Oppervlakte bebouwd (in m)2
circa 1. 701 circa 680
Huidig gebruik Verhardingen
café-zaal, terras, parkeerplaats
y: 402713
www. planviewer. nl/kaart www. planviewer. nl/kaart
tegels, split, beton
De regionale ligging van de onderzoekslocatie is weergegeven op de topografische overzichtskaart in bijlage 1 en de luchtfoto in figuur 1. Uit het vooronderzoek blijkt dat op de locatie een ondergrondse huisbrandolie tank aanwezig is (geweest) en uit eerder uitgevoerd onderzoek is bekend dat op de locatie een PAK-bodemverontreiniging aanwezig is. Nadere informatie hierover staat in paragraaf 2. 3 maar voor de overzichtelijkheid is dit visueel weergegeven in figuur 1.
Figuur 1: luchtfoto met globale ligging onderzoekslocatie (rood omrand)
bron: Google Maps
De onderzoekslocatie ligt binnen de bebouwde kom. De directe omgeving bestaat uit een stedelijk gebied met woonhuizen en winkels. Voor een indruk van de onderzoekslocatie wordt verwezen naar figuur 2 en de situatietekening in bijlage 2.
Projectnummer: 20203915 Datum: 1 juli 2021
Pagina 5 van 22
Figuur 2: huidige situatie (6 foto's)
Projectnummer: 20203915 Datum: 1 juli 2021
bron: locatie-inspectie MILON bv
Pagina 6 van 22
2. 3
Gebruik, potentiële bronnen en uitgevoerde onderzoeken
Gebruik en potentiële bronnen Ter plaatse van de huidige Europalaan direct noordelijk van de onderzoekslocatie was reeds in 1900 een weg aanwezig. Het gebouw ter plaatse van Plein 1944 22 te Schijndel is volgens kadastrale gegevens in 1933 gebouwd (bagviewer. kadaster. nl). Volgens historisch kaart materiaal was de omgeving tot de jaren 60 van de vorige eeuw extensief bebouwd en in agrarisch gebruik (topotijdreis. nl). In de jaren 1960 is het noordelijk van de onderzoekslocatie liggende gebied intensief bebouwd en in gebruik genomen als woonwijk. Tijdens deze verbouwing is ook de weg Plein 1944, parallel met de Europalaan, aangelegd en is voor het eerste bebouwing op de onderzoekslocatie te zien. Volgens historisch kaartmateriaal is het zuidelijk van de Europalaan liggende gebied in de jaren 80 van de vorige eeuw in gebruik genomen als stadsgebied, van te voren is de omgeving in gebruik geweest voor agrarische doeleinden. Tussen 2007 en 2008 is Plein 1944 22 verbouwd en is een aanbouw gerealiseerd. Voor zover bekend is de locatie sindsdien niet meer noemenswaardig verandert.
Op basis van informatie in de omgevingsrapportage (zie bijlage7) is bekend dat in het verleden op de locatie een aantal potentieel verontreinigende activiteiten zijn uitgevoerd, de activiteiten betreffen • 1926-1958: o benzine service station o laad-, los-, op- en overslagbedrijf transportbedrijf o • 1957-1969: o afvalstoffengroothandel o bouwmachine- en werktuigverhuurbedrijf o brandstoffendetailhandel (vloeibaar) o grond-, water- en wegenbouwkundige bedrijven • 1971-onbekend: o autoreparatiebedrijf Bovenstaande activiteiten zijn in eerder uitgevoerde onderzoeken voldoende onderzocht. Verder is bekend dat op de locatie een ondergrondse huisbrandolie (HBO) tank aanwezig is geweest. Deze is volgens de omgevingsrapport in 1991 gereinigd en sindsdien niet meer in gebruik. Volgens opgave van de opdrachtgever is er geen tank meer aanwezig. Asbest Baserend uit eerder onderzoek worden op de locatie structureel antropogene bijmengingen aangetroffen waaronder puin. De herkomst van het materiaal is niet bekend, hierdoor wordt de locatie als verdacht op het voorkomen van een asbestverontreiniging beschouwd. PFAS Sinds 8 juli 2019 is het ‘tijdelijk handelingskader PFAS’ in werking getreden. Hiermee is vastgesteld dat grond in Nederland verdacht is op het diffuus voorkomen van PFAS boven de bepalingsgrens via atmosferische depositie als het gaat om bovengrond of als grond is geroerd.
Daarnaast betreffen PFAS zeer mobiele stoffen die slecht adsorberen aan de vaste bodem en in een zandige bodem gemakkelijk kunnen uitlogen naar de ondergrond. PFAS accumuleert in de vaste bodem rond de grondwaterstand door de oppervlakte-actieve eigenschappen. PFAS kan dus ook in de bodem voorkomen rond het grondwaterniveau.
Projectnummer: 20203915 Datum: 1 juli 2021
Pagina 7 van 22
Er zijn op locatie geen directe bronnen bekend voor PFAS verontreiniging. Algemeen is bekend dat door depositie PFAS in de bodem voorkomt in Nederland. Indien aan- en afvoer van grond plaatsvind dan kan het noodzakelijk onderzoek naar PFAS in de bodem te verrichten. Uitgevoerde bodemonderzoeken Binnen de onderzoekslocatie zijn tot op heden meerdere bodemonderzoeken uitgevoerd. In de directe omgeving zijn geen bodemonderzoeken bekend. De onderzoeken betreffen: 1. 2. 3. 4.
Verkennend onderzoek Plein 1944 nr. 22; Geofox-Lexmond; projectnummer 20061659/DZUT; d. d. 11-09-2006 Nader bodemonderzoek Plein 1994 nr. 22; Geofox-Lexmond; projectnummer 20062602/DZUT; d. d. 06-12-2006 Hernieuwde BIS-melding Plein 1944 nr. 22; Geofox-Lexmond; kenmerk 2006262_a3BRF. doc; d. d. 19-01-2007 Evaluatieverslag sanering; BraBoB; kenmerk B05-MH-702034; d. d. 02-04-2007
De rapporten 1 t/m 4 hebben betrekking op de onderzoekslocatie. Tijdens het verkennend en nader bodemonderzoek zijn ter plaatse en zuidwestelijk van de huidige bebouwing Plein 1944 22a in de bovengrond sterk verhoogde gehaltes PAK en licht verhoogde gehaltes aan zware metalen gemeten. Tijdens het nader onderzoek is de omvang van de sterk met PAK verontreinigde grond bepaald op 60m³. Er wordt geconcludeerd dat sprake is van een niet spoedeisende ernstige verontreiniging van de bodem. Tijdens de in 2007 uitgevoerde sanering is de verontreiniging onder het huidige pand nummer 22A verwijdert, de overige verontreiniging is niet gesaneerd. Verder zijn op het zuidoostelijke deel van de locatie PAK gehaltes boven de tussenwaarde aangetroffen en zijn tijdens het onderzoek op meerdere plekken puinbijmengingen waargenomen. Er is geen asbestonderzoek uitgevoerd.
2. 4
Bodemkwaliteitskaart, bodemopbouw en geohydrologie
De onderzoekslocatie heeft een globale hoogteligging van circa 10,0 m+NAP. De gegevens van de bodemopbouw tot 25 m-mv zijn verkregen van DINOloket (uitgifte portaal van TNO, Geologische Dienst Nederland). Vanaf maaiveld tot circa 27,7 m-mv bestaat de bodem uit de formatie van Boxtel (zandige eenheid, hoofdzakelijk bestaande uit midden en fijn zand, weinig zandige klei en grof zand). Hieronder is de formatie van Beegden (zandige eenheid, hoofdzakelijk bestaande uit grof zand, grind en midden zand, weinig zandige klei en fijn zand) aanwezig. Volgens opgave van de provincie Noord-Brabant ligt het onderzoeksgebied niet in een waterwingebied, grondwaterbeschermingsgebied of boringvrije zone. Het aanwezig zijn van ongeregistreerde onttrekkingen in de directe omgeving is niet bekend en wordt derhalve niet uitgesloten. Voor zover bekend wordt binnen het onderzoeksgebied geen grondwater onttrokken. Uit de bodemkwaliteitskaart van de regio Noordoost Brabant blijkt dat de onderzoekslocatie is gelegen in een gebied waarin de bodemkwaliteit op onbelaste percelen naar verwachting zal voldoen aan de bodemkwaliteitsklasse wonen. De onderzoekslocatie is gelegen in de bodemfunctieklasse wonen.
Projectnummer: 20203915 Datum: 1 juli 2021
Pagina 8 van 22
2. 5
Hypothese
Op basis van de verkregen informatie uit het vooronderzoek is de milieuhygiënische bodemkwaliteit van de bodem voor het laatst in 2006 vastgesteld. Hierna zijn er geen potentieel bodembedreigende activiteiten geweest. Op basis van het vooronderzoek wordt de voormalige ondergrondse HBO-tank en de bekende grondverontreiniging met PAK als verdachte locaties plaatselijke bodembelasting beschouwd. Gelet op het gebruik van de locatie en de eerder vastgestelde milieuhygiënische kwaliteit van de bodem wordt het overige terrein als verdachte locatie heterogeen verdeeld (VED-HE) beschouwd. Binnen de onderzoekslocatie worden geen andere stoffen verwacht dan de parameters uit het standaardpakket grond en het standaardpakket grondwater. Verder wordt de locatie op basis van de in 2006 aangetroffen antropogene bijmengingen als asbestverdacht beschouwd en dient de locatie conform de NEN 5707 middels de onderzoeksstrategie VED-HE te worden onderzocht op asbest.
Projectnummer: 20203915 Datum: 1 juli 2021
Pagina 9 van 22
3
Uitvoering verkennend bodemonderzoek
3. 1
Onderzoeksstrategie
Het verkennend bodemonderzoek is uitgevoerd volgens de NEN 5740:2009+A1:2016 nl bodem - Landbodem - Strategie voor het uitvoeren van verkennend bodemonderzoek – Onderzoek naar de milieuhygiënische kwaliteit van bodem en grond. De veldwerkzaamheden en de te analyseren grond- en grondwatermonsters zijn vastgesteld op basis van de totale oppervlakte van de onderzoekslocatie en de bijhorende oppervlakte. In tabel 2 is een overzicht van de verrichte werkzaamheden opgenomen. Tabel 2: Veldwerkzaamheden Locatie
Oppervlakte (m)2
en
analyses
Boringen en peilbuizen tot 0,5
tot 2,0
m-mv
m-mv
Laboratorium (analyses)*
peilbuis
grond
grondwater
vml. HBO-tank
< 10
-
-
1
1x minerale olie
1x minerale olie en aromaten (BTEXN)
PAK verontreiniging
circa 100
4
2
-
6x PAK
-
overig terrein
1. 701
10
2
1
3x standaardpakket
1x standaardpakket
*het standaardpakket voor grond bestaat uit barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel, zink, PAK, PCB, minerale olie, lutum en organisch stof. Het standaardpakket voor grondwater bestaat uit barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel, zink, minerale olie, vluchtige aromatische en vluchtige gehalogeneerde koolwaterstoffen.
3. 2
Veldwerkzaamheden
De veldwerkzaamheden zijn onder certificaat uitgevoerd door MILON bv, conform de vigerende versie van de BRL SIKB 2000 en protocollen 2001 en 2002. MILON bv is voor deze werkzaamheden gecertificeerd door Normec Certification (nummer EC-SIK-20269) en is erkend door het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Op 19 mei 2021 zijn de veldwerkzaamheden uitgevoerd door de heer A. (Antoon) Kokkes, erkend en ervaren veldwerker en medewerker van MILON bv. De veldwerkzaamheden zijn ondersteund door de heer S. (Shadi) Kaskas, veldwerker in opleiding bij MILON bv. Veldwerkers van MILON bv zijn opgeleid voor het herkennen van asbesthoudende materialen. Tijdens de veldwerkzaamheden zijn de volgende werkzaamheden uitgevoerd: ▪ het verrichten van handboringen en plaatsen van peilbuizen conform tabel 2; ▪ het zintuiglijk beoordelen, beschrijven en het bemonsteren van de grond per 0,5 meter of gelijkwaardige laag; ▪ het afpompen van het grondwater in de peilbuis na plaatsing.
Projectnummer: 20203915 Datum: 1 juli 2021
Pagina 10 van 22
Op 26 mei 2021 heeft de bemonstering van het grondwater plaatsgevonden, uitgevoerd door de heer A. (Antoon) Kokkes, erkend en ervaren veldwerker en medewerker van MILON bv. Hierbij zijn de volgende werkzaamheden uitgevoerd: ▪ het bepalen van de grondwaterstand; ▪ het afpompen van het grondwater in de peilbuis, waarbij gelijktijdig de zuurgraad, geleiding en troebelheid van het grondwater zijn gemeten; ▪ het bemonsteren van het grondwater. Ten behoeve van de analyse van zware metalen is het grondwater tijdens de grondwaterbemonstering gefiltreerd middels een 0,45 μm filter.
3. 3
Zintuiglijke waarnemingen
De onderzoekslocatie is verhard met split, tegels en beton. De boven- en ondergrond bestaat overwegend uit zwak siltig zeer fijn tot matig grof zand. Zintuiglijk zijn bij diverse boringen in de boven- en/of ondergrond bijmengingen aangetroffen met bakstenen, beton, sintels, metselpuin, kolen, ijzer, plastic en kolengruis. Ter plaatse van boring 102 (PAK verontreiniging) is op een diepte van 0,5 tot 1,0 m-mv een zwakke olie waterreactie waargenomen. Voor het overige zijn geen waarnemingen gedaan die kunnen duiden op een bodemverontreiniging. Voor meer informatie betreffende de bodemopbouw en de zintuiglijke waarnemingen wordt verwezen naar de boorbeschrijvingen in bijlage 3. Voor de ligging van de boorpunten wordt verwezen naar de situatietekening in bijlage 2. In tabel 3 zijn de resultaten van de uitgevoerde veldmetingen tijdens de grondwaterbemonstering weergegeven. Tabel 3: Veldmetingen
en
Peilbuis
Filterstelling (m -mv)
Grondwaterstand (m -mv)
zintuiglijke waarnemingen
01
2,50 - 3,50
1,55
201
2,50 - 3,50
1,56
pH (-) overig terrein 6,5 vml. HBO tank 6,5
EGV (µS/cm)
Troebelheid (NTU)
447
625
640
13,5
De gemeten zuurgraad (pH) en geleidingsvermogen (EGV) zijn als normaal te beschouwen voor de waargenomen bodemopbouw en de ligging van de locatie. Opgemerkt wordt dat de troebelheid in het grondwater hoger is dan de waarde die voor grondwater als normaal wordt geacht ( < 10 NTU). Een verhoogde troebelheid kan in sommige gevallen leiden tot een overschatting van de concentratie van matig/slecht oplosbare organische parameters. Tijdens de monsterneming van het grondwater zijn zintuiglijk geen bijzonderheden waargenomen die zouden kunnen duiden op een mogelijke bodemverontreiniging.
3. 4
Laboratoriumwerkzaamheden
De grond- en grondwatermonsters zijn ter analyse aangeboden aan SGS Environmental Analytics B. V. te Rotterdam. SGS Environmental Analytics B. V. is door de Raad voor Accreditatie (RvA) geaccrediteerd conform NEN-EN-ISO/IEC 17025 (onder nummer L028) en erkend door het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat voor de 'Analyse milieuhygiënisch bodemonderzoek' (AS3000). Van de in het veld genomen en separaat verpakte grondmonsters zijn, in opdracht van de projectleider van MILON bv, in het laboratorium mengmonsters samengesteld. In tabel 4 zijn
Projectnummer: 20203915 Datum: 1 juli 2021
Pagina 11 van 22
per mengmonster weergegeven.
de individuele grondmonsters en de zintuiglijke waarnemingen
Tabel 4: Monstersamenstelling
en
zintuiglijke waarnemingen
Analysemonster
Monstertraject (m -mv)
Deelmonsters
MMBG1
0,00 - 0,20
04 (0,00
MMBG2
0,00 - 0,50
MMOG
0,50 - 1,60
07 (0,00 - 0,50) 09 (0,15 - 0,50) 10 (0,15 - 0,50) 11 (0,15 - 0,50) 01 (0,70 - 1,20) 01 (1,20 - 1,60) 02 (0,60 - 1,00) 02 (1,00 - 1,50) 03 (0,50 - 1,00) 03 (1,00 - 1,50)
PAK 1
0,40 - 0,50
101 (0,40 - 0,50)
PAK verontreiniging zwak kolengruishoudend
PAK 2
0,50 - 1,00
102 (0,50 - 1,00)
zwakke olie-water reactie
PAK 3
0,00 - 0,50 0,50 - 1,00
PAK 5
0,00 - 0,30
PAK 6
0,30 - 0,40
(0,00 - 0,40) (0,00 - 0,50) (0,50 - 1,00) (0,50 - 1,00) (0,00 - 0,30) (0,00 - 0,30) (0,30 - 0,40) (0,30 - 0,40)
-
PAK 4
101 102 103 104 105 106 105 106
tank
1,60 - 2,10
201 (1,60 - 2,10)
-
-
0,20)
Zintuiglijke waarnemingen Overig terrein resten baksteen, resten beton, resten sintels resten baksteen, resten beton, resten ijzer
-
-
resten plastic matig kolengruishoudend, zwak kolengruishoudend HBO tank
Aangevraagde analyses Standaardpakket Standaardpakket
Standaardpakket
Organisch stofgehalte PAK (10 VROM) Organisch stofgehalte PAK (10 VROM) Minerale olie Organisch stofgehalte PAK (10 VROM) Organisch stofgehalte PAK (10 VROM) Organisch stofgehalte PAK (10 VROM) Organisch stofgehalte PAK (10 VROM) Organisch stofgehalte Minerale olie
bijzonderheden waargenomen; sporen/resten: < 1% antropogene bijmenging; zwak: 1%-5% antropogene bijmenging; matig: 5%-15% antropogene bijmenging. - : geen
Alle analysecertificaten zijn opgenomen in bijlage 4. In de bijlage van deze certificaten zijn opmerkingen geplaatst omdat verschillen zijn geconstateerd met de te hanteren richtlijnen. Beïnvloeding van de betrouwbaarheid van de analyses wordt echter minimaal geacht.
3. 5
Analyseresultaten
Toetsing van de analyseresultaten (Wet bodembescherming) De toetsing van de analyseresultaten voor de (boven- en onder)grond en het grondwater is weergegeven in bijlage 5. Een samenvatting van de toetsing is weergegeven in tabel 5 en tabel 6. In deze tabellen zijn uitsluitend de verhoogde parameters en de bijbehorende indexwaarde weergegeven. In bijlage 6 is een uitgebreide beschrijving van het gehanteerde toetsingskader bijgevoegd.
Projectnummer: 20203915 Datum: 1 juli 2021
Pagina 12 van 22
Toetsing van de analyseresultaten (Besluit bodemkwaliteit) De analyseresultaten van de grondmengmonsters zijn eveneens geïnterpreteerd aan de regels die gelden voor het toepassen van grond zoals beschreven in het Besluit bodemkwaliteit. Voor het toepassen van grond op landbodem gelden de volgende klassen: 1) Altijd toepasbaar (schone grond); 2) Klasse Wonen; 3) Klasse Industrie; 4) Niet toepasbaar. Ter indicatie van de kwaliteit van de te ontgraven grond worden de analyseresultaten geïnterpreteerd aan het generieke stelsel van het Besluit en de Regeling bodemkwaliteit. Hiervoor zijn de analyseresultaten getoetst aan de normwaarden uit bijlage B in de Regeling, zoals omschreven in hoofdstuk 4 van de Regeling (generiek toetsingskader). Opgemerkt wordt dat het resultaat van de toetsing binnen dit onderzoek indicatief is. Tabel 5: Toetsing
van
de analyseresultaten (grond)
Analysemonster
Monstertraject Zintuiglijke (m -mv) waarnemingen
MMBG1
0,00 - 0,20
resten baksteen, resten beton, resten sintels
MMBG2
0,00 - 0,50
resten baksteen, resten beton, resten ijzer
MMOG
0,50 - 1,60
PAK 1
0,40 - 0,50
PAK 2
0,50 - 1,00
PAK 3 PAK 4
0,00 - 0,50 0,50 - 1,00
PAK 5 PAK 6
0,00 - 0,30 0,30 - 0,40
tank
1,60 - 2,10
Wbb Index > 0,5
> I
-
PAK (1,29)
Niet toepasbaar
-
-
Industrie
-
-
Altijd toepasbaar
-
-
PAK (2,16)
Niet toepasbaar
PAK (0,02)
-
minerale olie (2,27)
Niet toepasbaar
PAK (0,33)
-
-
-
-
-
-
PAK (0,99)
-
-
-
PAK (1,52)
Industrie Altijd toepasbaar Industrie Niet toepasbaar
-
-
> AW
Overig terrein PCB (som 7) (0,01) zink (0,25) cadmium (0,02) lood (0,1) PCB (som 7) (0,02) zink (0,13) lood (0,03) PAK (0,42) zink (0,09)
Bbk
PAK verontreiniging zwak kolengruishoudend zwakke olie-water reactie
resten plastic matig kolengruishoudend, zwak kolengruishoudend
HBO tank
-:
> AW:
Index > 0,5: > I:
-
Altijd toepasbaar
het gehalte is lager of gelijk aan de betreffende toetsingswaarde; het gehalte is hoger dan de achtergrondwaarde, maar de indexwaarde is maximaal gelijk aan 0,5 (licht verontreinigd); het gehalte is hoger dan de achtergrondwaarde en de indexwaarde is hoger dan 0,5, maar maximaal gelijk aan 1 (matig verontreinigd); het gehalte is hoger dan de interventiewaarde (ernstig verontreinigd).
Projectnummer: 20203915 Datum: 1 juli 2021
Pagina 13 van 22
Tabel 6: Toetsing
van
de analyseresultaten (grondwater)
Analysemonster
Filterstelling (m -mv)
> S
01-1-1
2,50 - 3,50
-
Index > 0,5
> I
Overig terrein -
-
HBO tank 201-1-1
2,50 - 3,50 de concentratie is lager of gelijk aan de betreffende toetsingswaarde; > S: de concentratie is hoger dan de streefwaarde, maar de indexwaarde is maximaal gelijk aan 0,5 (licht verontreinigd); Index > 0,5: het gehalte is hoger dan de streefwaarde en de indexwaarde is hoger dan 0,5, maar maximaal gelijk aan 1 (matig verontreinigd); > I: het gehalte is hoger dan de interventiewaarde (ernstig verontreinigd). -:
3. 6
Bespreking van de resultaten
Overig terrein Grond Tijdens de veldwerkzaamheden zijn in de boven- en ondergrond diverse antropogene bijmengingen aangetroffen. Analytisch zijn licht verhoogde gehaltes PCB, zink, cadmium, lood en PAK gemeten. Daarnaast is ter plaatse van boring B04 in de bovengrond (0 - 0,2 m-mv) een sterk verhoogde PAK gehalte aangetoond. De licht verhoogde gehaltes staan vermoedelijk in samenhang met de waargenomen bijmengingen. Voor het sterk verhoogde gehalte PAK is geen eenduidige verklaring aanwezig. Om de omvang van de PAK verontreiniging te bepalen dient nader onderzoek uitgevoerd te worden. Grondwater Zowel zintuigelijk als ook analytisch zijn geen waarnemingen gedaan die duiden op een verontreiniging van het grondwater. De analyseresultaten komen overeen met de zintuiglijke waarneming en de verwachting op basis van het vooronderzoek. PAK verontreiniging Grond Tijdens de veldwerkzaamheden zijn vergelijkbare bijmengingen aangetroffen als op het overige terrein. Daarnaast is ter plaatse van boring 102 op een diepte van 0,5-1,0 m-mv een zwakke olie-water reactie waargenomen. Tijdens het analytisch onderzoek zijn licht tot sterk verhoogde gehaltes PAK gemeten en ter plaatse van de zintuiglijk met olie verontreinigde laag wordt de interventiewaarde voor minerale olie overschreden.
Uit de onderzoeksresultaten wordt geconcludeerd dat de bekende verontreiniging met PAK mogelijk een grotere omvang heeft dan in 2006 is bepaald. Hierdoor en door het aangetroffen sterk verhoogde gehalte minerale olie ter plaatse van boring 102 dient op de locatie aanvullend onderzoek uitgevoerd te worden. HBO tank Grond en Grondwater Tijdens het onderzoek zijn zowel zintuiglijk als analytisch geen aanwijzingen op een grondof grondwaterverontreiniging aangetroffen.
Projectnummer: 20203915 Datum: 1 juli 2021
Pagina 14 van 22
Toetsing hypothese Overig terrein Door de aangetoonde licht tot sterk verhoogde gehaltes wordt de opgestelde hypothese ‘verdachte locatie’ bevestigd. Ter plaatse van het sterk verhoogde gehalte PAK nabij boring 04 is aanvullend onderzoek noodzakelijk. PAK Verontreiniging Door de aangetoonde licht tot sterk verhoogde gehaltes wordt de opgestelde hypothese ‘verdachte locatie’ bevestigd. Ter plaatse van het sterk verhoogde gehalte minerale olie ter plaatse van boring 102 en de zuidoostelijke verontreinigingsgrens van PAK verontreiniging is aanvullend onderzoek noodzakelijk. HBO tank Tijdens het onderzoek zijn analytisch geen verhoogde gehaltes of concentraties gemeten. Hierdoor dient de opgestelde hypothese ‘verdachte locatie’ verworpen te worden.
Projectnummer: 20203915 Datum: 1 juli 2021
Pagina 15 van 22
4
Aanvullend bodemonderzoek
Naar aanleiding van de onderstaande resultaten is in overleg met de opdrachtgever, besloten aanvullend bodemonderzoek uit te voeren: 1. het sterk verhoogde gehalte PAK ter plaatse van boring 04 2. het sterk verhoogde gehalte minerale olie ter plaatse van boring 102 3. de sterk verhoogde gehaltes PAK ter plaatse van de boringen 101, 105 en 106 Het doel van het aanvullend bodemonderzoek is het verkrijgen van inzicht in de verontreinigingssituatie ter plaatse van de aangetroffen verhoging en het bepalen van de omvang van de verontreiniging. Hiervoor worden onderstaande werkzaamheden uitgevoerd: Tabel 7: Werkzaamheden aanvullend onderzoek Locatie
Boringen en peilbuizen
Oppervlakte (m)2
Laboratorium (analyses)
tot 1 m-mv tot 1,5 m-mv peilbuis Sterk verhoogde gehalte PAK t. p. v. boring 04
Boring 04
< 50
Boring 102
< 50
4
1
-
grond 5x PAK
Sterkverhoogde gehalte minerale olie t. p. v. boring 102 -
5
5x minerale olie
Bekende PAK verontreiniging PAK verontreiniging
circa 100
4
1
-
5x PAK
Op 18 juni 2021 zijn de veldwerkzaamheden uitgevoerd door de heer N. (Niels) van Rooij en de heer W. (Wesley) Deenen, beide erkend en ervaren veldwerker en medewerker van MILON. Veldwerkers van MILON zijn opgeleid voor het herkennen van asbesthoudende materialen. Tijdens de veldwerkzaamheden zijn de volgende werkzaamheden uitgevoerd: ▪ boringen conform tabel 7. ▪ het zintuiglijk beoordelen, beschrijven en het bemonsteren van de grond per 0,5 meter of gelijkwaardige laag. Tijdens de veldwerkzaamheden zijn geen waarnemingen gedaan die afwijken van de waarnemingen tijdens het verkennend bodemonderzoek. Er is zintuiglijk geen olieverontreiniging waargenomen. Voor meer informatie betreffende de bodemopbouw en de zintuiglijke waarnemingen wordt verwezen naar de boorbeschrijvingen in bijlage 3. Voor de ligging van de boorpunten wordt verwezen naar de tekening in bijlage 2. Het analysecertificaat en de toetsing van de analyseresultaten voor de grond zijn weergegeven in bijlage 4 en 5. Voor de toetsing is het organische stof- en lutumgehalte gebruikt zoals bepaald tijdens het verkennend bodemonderzoek. Een samenvatting van de toetsing is weergegeven in tabel 8. In deze tabel zijn uitsluitend de verhoogde parameters weergegeven.
Projectnummer: 20203915 Datum: 1 juli 2021
Pagina 16 van 22
Tabel 8: Toetsing analyseresultaten (aanvullende afperkende boringen) Analysemonster
Monstertraject Deelmonsters Zintuiglijke > AW Index > 0,5 > I (m -mv) waarnemingen Sterk verhoogde gehalte PAK t. p. v. boring 04 B04A 0,20 - 0,50 04A (0,20-0,50) PAK (0,27) B04B 0,00 - 0,20 04B (0,00-0,20) zwak steenhoudend, PAK (0,61) zwak metselpuinhoudend, resten kolen B04C 0,20 - 0,40 04C (0,20-0,40) PAK (0,2) B04D 0,00 - 0,50 04D (0,00-0,50) sporen baksteen, resten PAK (0,25) kolen B04E 0,00 - 0,20 04E (0,00-0,20) zwak steenhoudend, PAK (1,57) sporen kolen Sterkverhoogde gehalte minerale olie t. p. v. boring 102 B101A 0,50 - 1,00 101A (0,50-1,00) geen olie-water reactie B102A 1,00 - 1,50 102A (1,00-1,50) geen olie-water reactie B102B 0,60 - 1,00 102B (0,60-1,00) geen olie-water reactie B102C 0,50 - 1,00 102C (0,50-1,00) geen olie-water reactie B102D 0,50 - 1,10 102D (0,50-0,70) geen olie-water reactie 102D (0,70-1,10) B102E 0,70 - 0,90 102E (0,70-0,90) zwak baksteenhoudend, zwak betonhoudend, geen olie-water reactie Bekende PAK verontreiniging B107 0,30 - 0,50 107 (0,30-0,50) matig PAK (0,49) kolengruishoudend, sporen baksteen B108 0,20 - 0,50 108 (0,20-0,50) PAK (0,18) B109 0,20 - 0,70 109 (0,20-0,70) B110 0,40 - 0,50 110 (0,40-0,50) -: het gehalte is lager of gelijk aan de betreffende toetsingswaarde; > AW: het gehalte is hoger dan de achtergrondwaarde, maar de indexwaarde is maximaal gelijk aan 0,5 (licht verontreinigd); Index > 0,5: het gehalte is hoger dan de
achtergrondwaarde en de indexwaarde is hoger dan 0,5, maar maximaal gelijk aan 1 (matig verontreinigd); > I: het gehalte is hoger dan de interventiewaarde (ernstig verontreinigd);
Bespreking resultaten PAK verontreiniging t. p. v. boring 04 Tijdens het aanvullend onderzoek is alleen ter plaatse van boring 04e een sterk verhoogd gehalte PAK aangetroffen. In de overige monsters zijn voor de locatie typische PAK gehaltes aangetroffen die plaatselijk boven de tussenwaarde liggen. In westelijke en noordelijke richting is een betonverharding en bebouwing aanwezig en gezien de dikte hiervan in relatie tot de verontreinigde bodemlaag (tot 0,2 m-mv) wordt verwacht dat de verontreiniging aanwezig is tot de betonverharding en de bebouwing. De verontreiniging met gehalten boven de interventiewaarde is geschat op circa 3 m 3 (circa 15 m 2 en bodemlaag 0 tot 0,2 m-mv). Omdat de omvang minder dan 25 m 3 bedraagt is er geen sprake van een geval van ernstige bodemverontreiniging. Niet bekend is wanneer de verontreiniging is ontstaan. Waarschijnlijk is de verontreiniging veroorzaakt door het langjarige intensief antropogeen gebruik van de locatie. Hierom wordt ervan uitgegaan dat de verontreiniging een historisch geval van bodemverontreiniging betreft (ontstaan voor 1987). Hierdoor is geen sprake van een saneringsplicht. Op basis van de voorgenomen herontwikkeling kan sanering noodzakelijk zijn.
Projectnummer: 20203915 Datum: 1 juli 2021
Pagina 17 van 22
Minerale Olie verontreiniging t. p. v. boring 102 Tijdens het aanvullend onderzoek zijn zowel zintuiglijk als ook analytisch geen aanwijzingen op een bodemverontreiniging aangetroffen. Hierdoor wordt er van uitgegaan dat de aangetroffen verontreiniging ter plaatse van boring 102 een zogenoemde spotverontreiniging betreft. De omvang wordt geschat op 1 m.3 Er is geen sprake van een geval van ernstige bodemverontreiniging. De verontreiniging is gelegen ter plaatse van de PAK verontreiniging. Bij een sanering van de PAK-verontreiniging kan ook direct deze spot worden gesaneerd. Bekende PAK verontreiniging Tijdens het aanvullend onderzoek zijn analytisch maximaal licht verhoogde gehaltes PAK gemeten. De verontreiniging met gehalten boven de interventiewaarde is geschat op circa 55 m 3 (circa 110 m 2 en bodemlaag 0 tot 0,5 m-mv). Omdat de omvang meer dan 25 m 3 bedraagt is er sprake van een geval van ernstige bodemverontreiniging. Niet bekend is wanneer de verontreiniging is ontstaan. Waarschijnlijk is de verontreiniging veroorzaakt door het langjarige intensief antropogeen gebruik van de locatie. Hierom wordt ervan uitgegaan dat de verontreiniging een historisch geval van bodemverontreiniging betreft (ontstaan voor 1987). Hierdoor is geen sprake van een saneringsplicht. Op basis van de voorgenomen herontwikkeling of een bestemmingswijziging kan sanering noodzakelijk zijn.
Er is geen risicobepaling met Sanscrit uitgevoerd en er is daarom ook geen spoedeisendheid voor de uitvoering van de sanering bepaald. Gelet op de toekomstige ontwikkelingen (woningbouw) wordt geadviseerd de verontreinigingen te saneren. Omdat de verontreiniging onder een verharding is gelegen zijn er geen direct contactmogelijkheden. Bij eventuele graafwerkzaamheden dient rekening te worden gehouden met de aangetroffen gehalten. Het is niet toegestaan om zonder melding bij het bevoegd gezag en saneringsplan te graven in ernstig verontreinigde bodem.
Projectnummer: 20203915 Datum: 1 juli 2021
Pagina 18 van 22
5
Uitvoering verkennend asbestonderzoek
5. 1
Onderzoeksstrategie
Uit eerder uitgevoerde bodemonderzoeken is bekend dat in de bovengrond diverse antropogene bijmengingen, waaronder puin, aanwezig zijn. Deze waarnemingen zijn tijdens het verkennend bodemonderzoek bevestigd. Herkomst van het materiaal is niet bekend. Bij het ontbreken van informatie is de bodem verdacht op de aanwezigheid van asbesthoudende materialen en is in overleg met de opdrachtgever besloten een verkennend asbestonderzoek uit te voeren. Het verkennend asbestonderzoek wordt uitgevoerd conform de NEN 5707+C2:2017 Bodem – Inspectie en monsterneming van asbest in bodem en partijen grond. Op basis van de verkregen informatie uit het vooronderzoek en gestelde hypothese wordt het asbestonderzoek uitgevoerd conform de onderzoeksstrategie voor een diffuus belaste heterogeen verdeelde verdachte locatie (VED-HE). De veldwerkzaamheden en de te analyseren grondmonsters zijn vastgesteld op basis van de totale oppervlakte van de onderzoekslocatie en zijn weergegeven in tabel 9. Tabel 9: Veldwerkzaamheden
en
analyses veldwerkzaamheden
NEN 5707
laboratorium
strategie
oppervlakte (m)2
aantal proefgaten tot 0,5 meter in de verdachte laag
aantal proefgaten tot onderzijde verdachte laag (max. 2 m-mv)
aantal te onderzoeken monsters
VED-HE
1. 701
10
2
2
5. 2
Veldwerkzaamheden
De veldwerkzaamheden zijn onder certificaat uitgevoerd door MILON bv, conform de vigerende versie van de BRL SIKB 2000 en protocol 2018. MILON bv is voor deze werkzaamheden gecertificeerd door Normec Certification (nummer EC-SIK-20269) en is erkend door het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Op 19 mei 2021 zijn de veldwerkzaamheden uitgevoerd door de heer A. (Antoon) Kokkes, erkend en ervaren veldwerker en medewerker van MILON bv. De veldwerkzaamheden zijn ondersteund door de heer S. (Shadi) Kaskas, veldwerker in opleiding bij MILON bv. Veldwerkers van MILON bv zijn opgeleid voor het herkennen van asbesthoudende materialen. Tijdens de veldwerkzaamheden zijn de volgende werkzaamheden uitgevoerd: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
uitvoeren van een visuele maaiveldinspectie; laagsgewijs graven van proefgaten conform tabel 9; zeven en inspecteren van het uitgegraven grondmateriaal; verzamelen van asbesthoudende materialen ( > 20 mm); samenstellen van verzamelmonsters ( < 20 mm); herstellen van de gegraven gaten.
Projectnummer: 20203915 Datum: 1 juli 2021
Pagina 19 van 22
5. 3
Zintuiglijke waarnemingen
Maaiveldinspectie Gestart wordt met het uitvoeren van een maaiveldinspectie. Een maaiveldinspectie is essentieel om de locatie op te delen in homogene (deel)locaties zodat de effectiviteit van het onderzoek wordt vergroot. Daarnaast kan de maaiveldinspectie worden gebruikt om een schatting te geven van het asbestgehalte in de toplaag. Ter plaatse van het verharde deel van de locatie is geen visuele inspectie van het maaiveld uitgevoerd. Omdat geen inspectie mogelijk is moet deze locatie volgens de NEN 5707 als verdacht worden beschouwd. Ten tijde van de visuele inspectie was het droog en was er voldoende daglicht. De geschatte inspectie-efficiëntie is weergegeven in tabel 10. Tabel 10: Schatting
van
de inspectie-efficiëntie
Type grond
Conditie maaiveld
Zand Zand Klei/leem en veen Klei/leem en veen
Droog, los en geen vegetatie Vochtig, vastgereden en/of matige vegetatie Droog, los en geen vegetatie Vochtig, vastgereden en/of matige vegetatie
Inspectie-efficiëntie* klassen schatting 90 % – 100 % X 70 % – 90 % 70 % – 90 % 50 %
–
70 %
De resultaten van de maaiveldinspectie wijken niet af van de gestelde onderzoekshypothese. De onderzoeksopzet hoeft niet te worden aangepast en er hoeft geen overweging plaats te vinden om direct door te gaan tot het uitvoeren van een nader onderzoek asbest. Inspectie en monsterneming bodem Tijdens de maaiveldinspectie zijn geen asbestverdachte materialen aangetroffen. Plaatselijk is onder de splitlaag een verharding aangetroffen met puin. Voor het overige zijn geen waarnemingen gedaan die afwijken van de waarnemingen tijdens het verkennend bodemonderzoek. Al het ontgraven materiaal uit de proefgaten is gezeefd en geïnspecteerd, hierbij is geen asbestverdacht plaatmateriaal waargenomen. In de overige proefgaten zijn geen asbestverdachte materialen aangetroffen. Op basis van de zintuiglijke waarnemingen zijn door de monsternemer in het veld verschillende verzamelmonsters samengesteld, zie hiervoor tabel 11. Omdat er gedeeltelijk sprake is van puin is zowel een mengmonster van grond als een mengmonster van puin samengesteld. Hiermee wordt verwacht een goed beeld te verkrijgen van de bodemkwaliteit met betrekken tot asbestverontreiniging. Voor meer informatie betreffende de bodemopbouw en de zintuiglijke waarnemingen wordt verwezen naar de profielbeschrijvingen in bijlage 3. De ligging van de proefgaten is weergegeven op de situatietekening in bijlage 2.
Projectnummer: 20203915 Datum: 1 juli 2021
Pagina 20 van 22
5. 4
Laboratoriumwerkzaamheden
De verzamelmonsters en eventueel asbestverdacht materiaal zijn ter analyse aangeboden aan Eurofins Analytico B. V. te Barneveld. Eurofins Analytico B. V. is door de Raad voor Accreditatie (RvA) geaccrediteerd conform NEN-EN-ISO/IEC 17025 en erkend door het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat voor de 'Analyse milieuhygiënisch bodemonderzoek' (AS3000). De monsters zijn in het laboratorium geanalyseerd op asbest en de asbestverdachte materialen op het soort, gewicht en gehalte asbest. In tabel 11 zijn de monsters en de zintuiglijke waarnemingen weergegeven. De analysecertificaten zijn opgenomen in bijlage 4. Tabel 11: Monstersamenstelling
en
zintuiglijke waarnemingen
Analysemonster MMasb 1
Proefgaten (traject, cm-mv) A03 (0,00 – 0,30) A05 (0,00 A06 (0,00 – 0,35) A08 (0,00 A12 (0,00 – 0,40) MMasb 2 A01 (0,20 – 0,50) A02 (0,15 A09 (0,15 – 0,50) A10 (0,15 A11 (0,15 – 0,50) sporen/resten: < 1% antropogene bijmenging.
5. 5
Opmerkingen / veldwaarnemingen 0,35) 0,40)
volledig puin
–
– –
0,50) 0,50)
resten baksteen, resten beton, resten ijzer,
–
Interpretatie en toetsing
De analyseresultaten worden getoetst conform de NEN 5707 en NEN 5897. Bij een verkennend asbestonderzoek worden uitsluitend indicatieve asbestgehalten (gewogen) berekend. Indien het indicatieve gehalte asbest in grond, puin of bouw en sloopafval groter is dan de helft van de interventiewaarde of grenswaarde (oftewel 50 mg/kg gewogen asbest) dient een nader onderzoek asbest uitgevoerd te worden conform NEN 5707 en/of NEN 5897. Bij lagere indicatieve gehalten ( < 50 mg/kg gewogen asbest) mag niet van een verontreiniging van asbest worden gesproken en is een nader onderzoek asbest niet noodzakelijk. Tijdens het analytisch onderzoek is geen asbest aangetoond. De analysecertificaten zijn opgenomen in bijlage 4. 5. 6
Bespreking van de resultaten
Tijdens de monsterneming is ter plaatse van proefgaten A03, A05, A06, A08 en A12 een puinlaag aangetroffen. De overige proefgaten bestonden uit grond met resten bodemvreemde bijmengingen. Tijdens het onderzoek zijn zowel zintuiglijk als ook analytisch geen aanwijzingen op de aanwezigheid van asbest aangetroffen. Toetsing hypothese Doordat het indicatieve gehalte asbest in bodem en de puinlaag lager is dan de norm van naderonderzoek dient de opgestelde hypothese ‘verdachte locatie’ verworpen te worden. Er is geen sprake van een verontreiniging met asbest en een nader onderzoek is niet noodzakelijk.
Projectnummer: 20203915 Datum: 1 juli 2021
Pagina 21 van 22
6
Samenvatting en conclusies
MILON bv te Veghel heeft in opdracht van de heer A. Heijmans namens Heijmans Timmerwerken B. V. te Schijndel een verkennend bodem- en asbestonderzoek uitgevoerd ter plaatse van Plein 1944 22 te Schijndel. Het onderzoek is uitgevoerd volgens de Nederlandse Normen NEN 5707, NEN 5725, NEN 5740 en NEN 5897. Doel Het doel van het bodemonderzoek is het verkrijgen van inzicht in de actuele milieuhygiënische kwaliteit van de grond en het grondwater. Het doel van het asbestonderzoek is om, met een relatief geringe onderzoeksinspanning, na te gaan of de verdenking van verontreiniging van de bodem met asbest terecht is. Vooronderzoek Op basis van de verkregen informatie uit het vooronderzoek is de milieuhygiënische bodemkwaliteit van de bodem voor het laatst in 2006 vastgesteld. Hierna zijn er geen potentieel bodembedreigende activiteiten geweest. Op basis van het vooronderzoek worden de voormalige ondergrondse HBO-tank en de bekende grondverontreiniging met PAK als verdachte locaties plaatselijke bodembelasting beschouwd. Gelet op het gebruik van de locatie en de eerder vastgestelde milieuhygiënische kwaliteit van de bodem wordt het overige terrein als verdachte locatie heterogeen verdeeld (VED-HE) beschouwd. Binnen de onderzoekslocatie worden geen andere stoffen verwacht dan de parameters uit het standaardpakket grond en het standaardpakket grondwater.
Verder wordt de locatie op basis van de in 2006 aangetroffen antropogene bijmengingen als asbestverdacht beschouwd en dient de locatie conform de NEN 5707 middels de onderzoeksstrategie VED-HE te worden onderzocht op asbest. Onderzoeksresultaten Tijdens de veldwerkzaamheden zijn in de boven- en ondergrond diverse antropogene bijmengingen waargenomen. Daarnaast is op de locatie plaatselijk een puinlaag waargenomen. Ter plaatse van boring 102 is een zwakke olie water reactie waargenomen. Uit de analyseresultaten blijkt dat er over het gehele terrein licht verhoogde gehalten aanwezig zijn in de grond. Op twee plaatsen is een PAK-verontreiniging met gehalten boven de interventiewaarde aanwezig met een omvang van respectievelijk circa 3 m 3 en 55 m.3 Daarnaast is er een spotverontreiniging met een gehalte minerale olie boven de interventiewaarde aangetroffen (circa 1 m 3 ). In het grondwater zijn geen verhoogde concentraties aangetroffen. Daarnaast is er geen asbestverontreiniging aangetroffen. Conclusies en aanbevelingen Het onderzoek heeft geleid tot een goed beeld van de bodemkwaliteit ter plaatse van de onderzoekslocatie. De omvang van de aangetroffen ernstige grondverontreinigingen is voldoende bepaald. Omdat de omvang meer dan 25 m 3 bedraagt is er sprake van een geval van ernstige bodemverontreiniging.
Ervan uitgegaan wordt dat de verontreinigingen een historisch geval van bodemverontreiniging betreft. Hierdoor is geen sprake van een saneringsplicht. Gelet op de toekomstige ontwikkelingen wordt geadviseerd de verontreinigingen te saneren. Bij eventuele graafwerkzaamheden dient rekening te worden gehouden met de aangetroffen gehalten. Het is niet toegestaan om zonder melding bij het bevoegd gezag en saneringsplan te graven in ernstig verontreinigde bodem. Algemeen wordt opgemerkt dat dit bodemonderzoek geen bewijsmiddel is zoals bedoeld in het Besluit bodemkwaliteit. Afhankelijk van de bestemming en toepassing bij afvoer van de grond kan een partijkeuring (AP04) of onderzoek naar PFAS noodzakelijk zijn. Projectnummer: 20203915 Datum: 1 juli 2021
Pagina 22 van 22
Bijlagen
Bijlage 1
Topografische overzichtskaart met ligging onderzoekslocatie Deze kaart is noordgericht
Ligging onderzoekslocatie
Bijlage 2
Bijlage 3
Legenda (conform NEN 5104) grind
klei
geur
Grind, siltig
Klei, zwak siltig
Grind, zwak zandig
Klei, matig siltig
Grind, matig zandig
Klei, sterk siltig
Grind, sterk zandig
Klei, uiterst siltig
Grind, uiterst zandig
Klei, zwak zandig Klei, matig zandig
zand
Klei, sterk zandig
geen geur
zwakke geur matige geur sterke geur uiterste geur
olie geen olie-water reactie
zwakke olie-water reactie matige olie-water reactie sterke olie-water reactie uiterste olie-water reactie p. i. d. -waarde >0
Zand, kleiïg
>1 > 10
Zand, zwak siltig
> 100
leem
> 1000
Zand, matig siltig
Leem, zwak zandig
> 10000
Zand, sterk siltig
Leem, sterk zandig
monsters geroerd monster
Zand, uiterst siltig
overige toevoegingen zwak humeus veen Veen, mineraalarm
matig humeus
ongeroerd monster volumering
overig bijzonder bestanddeel
Veen, zwak kleiïg
sterk humeus
Veen, sterk kleiïg
zwak grindig
Veen, zwak zandig
matig grindig
Veen, sterk zandig
sterk grindig
Gemiddeld hoogste grondwaterstand grondwaterstand Gemiddeld laagste grondwaterstand slib water
peilbuis blinde buis
casing hoogste grondwaterstand gemiddelde grondwaterstand laagste grondwaterstand zand afdichting bentoniet/mikoliet/klei afdichting grind afdichting filter
Projectnaam: Plaatsnaam: Projectcode:
Plein 1944 22 Schijndel Schijndel 20203915
Projectleider: Pagina:
Tillmann Scheider 1 van 9
Boring01
Boring02
Datum:19-5-2021 Veldwerker:Toon Kokkes
Datum:19-5-2021 Veldwerker:Toon Kokkes 0
0
klinker
0
0
8
1 30
50
Zand, matig fijn, zwak siltig, licht bruinbeige, Edelmanboor Zand, matig fijn, zwak siltig, licht grijsbeige, Edelmanboor
2
klinker
8
1
20
2
Zand, matig fijn, zwak siltig, licht grijsbeige Zand, zeer fijn, zwak siltig, resten baksteen, donker grijsbruin, Edelmanboor
50 60
Zand, matig fijn, zwak siltig, licht bruinbeige
70
Zand, zeer fijn, zwak siltig, donker zwartbruin, Edelmanboor 100
3
3 100
100
Zand, zeer fijn, zwak siltig, donker zwartbruin, Edelmanboor
120
Zand, matig fijn, zwak siltig, neutraalbruin, Edelmanboor
4 150
4
150
150
Zand, zeer fijn, zwak siltig, neutraal bruinbeige, Edelmanboor
160
Zand, matig fijn, zwak siltig, neutraal beigebruin, Edelmanboor
5
200
200 210
Zand, zeer fijn, zwak siltig, licht beigebruin, Edelmanboor 240
Leem, zwak zandig
250
280
Zand, zeer fijn, zwak siltig, licht beigegrijs, Edelmanboor
300
350
5
350
200
Projectnaam: Plaatsnaam: Projectcode:
Plein 1944 22 Schijndel Schijndel 20203915
Projectleider: Pagina:
Tillmann Scheider 2 van 9
Boring03
Boring04
Datum:19-5-2021 Veldwerker:Toon Kokkes
Datum:26-5-2021 Veldwerker:Toon Kokkes 0
0
1
split Zand, zeer fijn, zwak siltig, matig puingranulaat houdend, neutraal bruinbeige, Edelmanboor
0
0
1 20
2 50
50
Zand, zeer fijn, zwak siltig, donker grijsbruin, Edelmanboor
50
50
split Zand, zeer fijn, zwak siltig, zwak humeus, resten baksteen, resten beton, resten sintels, donker grijsbruin, Edelmanboor Zand, zeer fijn, zwak siltig, zwak humeus, neutraal grijsbruin, Edelmanboor
2
100
3
150
150
Zand, zeer fijn, zwak siltig, donker grijsbruin, Zuigerboor 4
200
200
Boring04A
Boring04B
Datum:18-6-2021 Veldwerker:Wesley Deenen
Datum:18-6-2021 Veldwerker:Wesley Deenen 0
0
1 20
2 50
50
3
100
100
Zand, zeer fijn, matig siltig, sporen baksteen, donker zwartbruin, Edelmanboor
4
150
split Zand, zeer fijn, zwak siltig, zwak humeus, resten baksteen, resten beton, resten sintels, donker grijsbruin, Edelmanboor Zand, zeer fijn, zwak siltig, zwak humeus, neutraal grijsbruin, Edelmanboor Zand, zeer fijn, zwak siltig, sporen grind, neutraal grijsbruin, Edelmanboor
150
0
0
1 20
2 40 50
3
4 100
100
split Zand, matig grof, zwak siltig, zwak humeus, zwak steenhoudend, zwak metselpuinhoudend, resten kolen, donkerzwart, Edelmanboor Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, zwak baksteenhoudend, resten metselpuin, neutraal bruinbeige, Edelmanboor Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, donker grijsbruin, Edelmanboor
Projectnaam: Plaatsnaam: Projectcode:
Plein 1944 22 Schijndel Schijndel 20203915
Projectleider: Pagina:
Tillmann Scheider 3 van 9
Boring04C
Boring04D
Datum:18-6-2021 Veldwerker:Wesley Deenen
Datum:18-6-2021 Veldwerker:Wesley Deenen 0
0
20
1 40 50
2
3
100
split
Zand, matig fijn, zwak siltig, sterk puingranulaat houdend, neutraal geelbruin, Ramguts Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, donker zwartbruin, Edelmanboor
100
0
0
1
50
50
100
100
Boring05
Datum:18-6-2021 Veldwerker:Wesley Deenen
Datum:26-5-2021 Veldwerker:Toon Kokkes 0
1 20
2 50
50
3
split Zand, zeer fijn, zwak siltig, zwak humeus, zwak steenhoudend, sporen kolen, donker grijsbruin, Edelmanboor Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus,
0
0
1 50
50
Zand, zeer fijn, zwak siltig, zwak humeus, donker grijsbruin, Edelmanboor
100
100
Boring06
Boring07
Datum:26-5-2021 Veldwerker:Toon Kokkes
Datum:26-5-2021 Veldwerker:Toon Kokkes 0
0
split Volledig puin, neutraal grijsbruin, Schep
0
0
1 35
1 50
split Volledig puin, Schep
35
sporen roest, resten
kolen, neutraal grijsbruin, Edelmanboor Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, donker grijsbruin, Edelmanboor
Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, donker grijsbruin, Edelmanboor
2
Boring04E
0
braak Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, zwak grindig, sporen baksteen, resten kolen, neutraal geelbruin, Edelmanboor
50
Zand, zeer fijn, zwak siltig, zwak humeus, neutraal grijsbruin, Edelmanboor
50
2
100
100
split Zand, zeer fijn, zwak siltig, zwak humeus, resten beton, resten baksteen, resten dakpan, neutraal grijsbruin, Edelmanboor
Projectnaam: Plaatsnaam: Projectcode:
Plein 1944 22 Schijndel Schijndel 20203915
Projectleider: Pagina:
Tillmann Scheider 4 van 9
Boring08
Boring09
Datum:26-5-2021 Veldwerker:Toon Kokkes
Datum:26-5-2021 Veldwerker:Toon Kokkes 0
0
split Volledig puin, Schep
0
0
1
1
50
50
Zand, zeer fijn, zwak siltig, zwak humeus, neutraal grijsbruin, Edelmanboor
50
50
Boring10
Boring11
Datum:26-5-2021 Veldwerker:Toon Kokkes
Datum:26-5-2021 Veldwerker:Toon Kokkes 0
0
klinker
0
0
7
1
15
2 50
50
Zand, matig fijn, zwak siltig, licht grijsbeige, Edelmanboor Zand, zeer fijn, zwak siltig, zwak humeus, resten baksteen, resten beton, resten ijzer, neutraal grijsbruin, Edelmanboor
1
15
2 50
50
Boring101
Datum:26-5-2021 Veldwerker:Toon Kokkes
Datum:19-5-2021 Veldwerker:Toon Kokkes 0
split Volledig puin
0
0
1 40 50
1
50
Zand, zeer fijn, zwak siltig, licht geelbeige, Edelmanboor Zand, zeer fijn, zwak siltig, zwak humeus, resten baksteen, resten beton, neutraal grijsbruin, Edelmanboor
klinker
7
Boring12
0
15
2
40
klinker
7
Zand, zeer fijn, zwak siltig, zwak humeus, neutraal grijsbruin, Edelmanboor
40 50
2
50
3 80
4 100
100
5
150
6
200
200
Zand, matig fijn, zwak siltig, licht grijsbeige, Edelmanboor Zand, zeer fijn, zwak siltig, zwak humeus, resten baksteen, resten beton, donker grijsbruin, Edelmanboor
split Zand, zeer fijn, zwak siltig, matig puingranulaat houdend, geen olie-water reactie, geen oliegeur, donker grijsbruin, Edelmanboor Zand, zeer fijn, zwak siltig, zwak kolengruishoudend, geen olie-water reactie, geen oliegeur, donker zwartbruin, Edelmanboor Zand, zeer fijn, zwak siltig, geen olie-water reactie, oliegeur Zand, zeer fijn, zwak siltig, geen olie-water reactie, geen oliegeur, neutraal bruinbeige, Edelmanboor Zand, zeer fijn, zwak siltig, geen olie-water reactie, geen oliegeur, lichtbeige, Edelmanboor
Projectnaam: Plaatsnaam: Projectcode:
Plein 1944 22 Schijndel Schijndel 20203915
Projectleider: Pagina:
Tillmann Scheider 5 van 9
Boring101A
Boring102
Datum:18-6-2021 Veldwerker:Niels van Rooij
Datum:19-5-2021 Veldwerker:Toon Kokkes 0
0
4
1 20
2
30
3 50
50
4
100
100
5
150
150
split Graven, Split Volledig puin, uiterst zandhoudend, Ramguts Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, zwak kolengruishoudend, sporen beton, sporen baksteen, geen olie-water reactie, oliegeur, donker zwartgrijs Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, geen olie-water reactie, geen oliegeur, donker bruingrijs, Edelmanboor Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, geen olie-water reactie, geen oliegeur, donker bruingrijs, Edelmanboor Zand, matig fijn, zwak siltig, geen olie-water reactie, geen oliegeur, licht beigegeel, Edelmanboor
0
0
1
50
50
Zand, zeer fijn, zwak siltig, zwakke olie-water reactie, zwakke oliegeur, donker grijsbruin, Edelmanboor
2
100
100
Zand, zeer fijn, zwak siltig, geen olie-water reactie, geen oliegeur, neutraal beigeblauw, Edelmanboor
3
150
150
Zand, zeer fijn, zwak siltig, geen olie-water reactie, geen oliegeur, licht bruinbeige, Edelmanboor
4
200
200
Boring102A
Boring102B
Datum:18-6-2021 Veldwerker:Niels van Rooij
Datum:18-6-2021 Veldwerker:Niels van Rooij 0
0
4
1
50
50
2 80
3 100
100
4
150
150
split Graven, Split Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, zwak grindig, resten kolengruis, sporen baksteen, geen olie-water reactie, geen oliegeur, donker grijsbruin, Edelmanboor Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, zwak grindig, sporen baksteen, geen olie-water reactie, geen oliegeur, donker grijsbruin, Edelmanboor Zand, matig fijn, zwak siltig, geen olie-water reactie, geen oliegeur, neutraal grijsbruin, Edelmanboor Zand, matig fijn, zwak siltig, geen olie-water reactie, geen oliegeur, licht beigebruin, Edelmanboor
0
0
4
1
50
split Graven, Split Zand, matig fijn, zwak siltig, geen olie-water reactie, geen oliegeur, licht beigegrijs, Edelmanboor
50
2
60
3 100
100
4 130
5 150
split Zand, matig fijn, zwak siltig, matig puingranulaat houdend, geen olie-water reactie, geen oliegeur, donker bruingrijs, Edelmanboor
150
Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, zwak baksteenhoudend, zwak betonhoudend, geen olie-water reactie, geen oliegeur, donker grijsbruin, Edelmanboor Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, geen olie-water reactie, geen oliegeur, donker grijsbruin, Edelmanboor Zand, matig fijn, zwak siltig, geen olie-water reactie, geen oliegeur, neutraal beigebruin, Edelmanboor Zand, matig fijn, zwak siltig, geen olie-water reactie, geen oliegeur, neutraal beigegeel, Edelmanboor
Projectnaam: Plaatsnaam: Projectcode:
Plein 1944 22 Schijndel Schijndel 20203915
Projectleider: Pagina:
Tillmann Scheider 6 van 9
Boring102C
Boring102D
Datum:18-6-2021 Veldwerker:Niels van Rooij
Datum:18-6-2021 Veldwerker:Niels van Rooij 0
0
4
1 20
2 50
50
3
split Graven, Split Volledig puin, Ramguts Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, sporen baksteen, sporen beton, geen olie-water reactie, geen oliegeur, donker grijsbruin, Edelmanboor Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, geen olie-water reactie, geen oliegeur, donker grijsbruin, Edelmanboor
100
100
Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, geen olie-water reactie, geen oliegeur, neutraal beigegeel, Edelmanboor
4
150
150
0
0
50
50
2 70
3 100 110
4
Boring103 Datum:19-5-2021 Veldwerker:Toon Kokkes
50
50
2 70
3 90
4
100
5 130
6 150
150
Zand, matig fijn, zwak siltig, resten beton, resten baksteen, geen olie-water reactie, geen oliegeur, neutraal beigegrijs, Edelmanboor Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, zwak baksteenhoudend, zwak betonhoudend, geen olie-water reactie, geen oliegeur, donker grijsbruin, Edelmanboor Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, geen olie-water reactie, geen oliegeur, donker grijsbruin, Edelmanboor Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, geen olie-water reactie, geen oliegeur, donker grijsbruin, Edelmanboor Zand, matig fijn, zwak siltig, geen olie-water reactie, geen oliegeur, licht beigebruin, Edelmanboor
0
0
Zand, matig fijn, zwak siltig, resten beton, resten baksteen, geen olie-water reactie, geen oliegeur, neutraal beigegrijs, Edelmanboor
1
100
klinker
7
1
split Zand, zeer fijn, zwak siltig, uiterst puinhoudend, geen olie-water reactie, geen oliegeur, neutraal grijsbruin, River
50
50
Zand, zeer fijn, zwak siltig, geen olie-water reactie, geen oliegeur, donker grijsbruin, Edelmanboor
2
100
Zand, matig fijn, zwak siltig, geen olie-water reactie, geen oliegeur, licht beigegrijs, Edelmanboor Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, geen olie-water reactie, geen oliegeur, donker grijsbruin, Edelmanboor Zand, matig fijn, zwak siltig, geen olie-water reactie, geen oliegeur, neutraal beigebruin, Edelmanboor