Bijlage 2c - 3 Schetsboek Sint-Oedenrode

Schetsontwerp Wvg locatie Sint-Oedenrode Juni 2022

COLOFON Juni 2022 Het Schetsontwerp Sint-Oedenrode is

In opdracht van:

opgesteld door:

Spacevalue B.V. Haagdijk 39 4811 TN Breda info@spacevalue.nl

In samenwerking met:

INHOUDSOPGAVE Inleiding

4

Sint-Oedenrode

6

Analyse

8

Schetsontwerp

16

Woonvormen

22

Watercompensatie

32

Oppervlak uitgeefbaar

36

Profielen

38

Inleiding

INLEIDING

4

Inleiding Voor Sint-Oedenrode is één locatie aangewezen om het dorp uit te breiden. Op deze locaties is Wet Voorkeursrecht Gemeenten (Wvg) gevestigd. Beeckk Ruimtemakers heeft de opdracht gekregen om een haalbaarheidsonderzoek te doen voor deze nieuwe ontwikkelingen. Dit wordt gedaan in een team met Buro Waalbrug, Gloudemans en Spacevalue, bijgestaand door tlu landschapsarchitecten. Er is afstemming geweest met meerdere disciplines van de gemeente, waterschap en andere adviseurs.

Wvg Sint-Oedenrode

LOCATIE

6

rdeli j

eg Kampenw

ke R a

traa uries ie C Mar

Ge

rbr and

yst

raa

t

t

ndw eg

d

ou -w

ro

e en

G

pel

Sluitap

g

penwe

Heikam

Dw ars

ste

eg

enw eg

g

Heik amp

Noo

lstee

Fitse

Langesteeg

eg lse w

nde

Schij

Heikampenweg

Analyse

ANALYSE

8

Historisch landschap Oorspronkelijk lag de Wvg-locatie aan de rand van de Schijndelseheide. Dit cultuurlandschap kenmerkte zich door de kleinschalige verkaveling en het coulissen landschap. Houtwallen, dreven, lanen en kleine bospercelen zorgen voor een gesloten karakter waarin akkers als kamers in het landschap liggen. Tegenwoordig zijn deze structuren nog steeds herkenbaar, weliswaar in mindere mate. De nabijgelegen Schijndelse heide is ontgonnen tot landbouwgebied. Kenmerkend voor deze ontginning is het open karakter van het landschap, wat in contrast staat met het gesloten landschap van de Wvg-locatie. Ook zijn de vele onverharde wegen en de recreatieve routes in het buitengebied kenmerkend voor Sint-Oedenrode.

Dreef

Gesloten landschap

Wijbosch

Schijndel Analyse

ANALYSE e on

Eerde

gelijkmatig veld

S

ta gn at ie

Sint-Oedenrode

Klimaatstructuurkaart

Vernhout

10

d d i M

a r B en-

n a z k e d e s t n a b Bodemkaart

Locatie gebied Sint-Oedenrode is ontstaan op hoger gelegen zandgrond waar de Dommel omheen lust. Het dorp is in een ellipsvorm uitgebreid in alle richtingen. De Dommel stroomt dwars door het dorp en is de belangrijkste structurerende groenblauwe ader. Bij de uitbreiding van het dorp zijn meerdere groene lobben behouden: groenstructuren die tot in het centrum van het dorp lopen en die ervoor zorgen dat het landschap altijd nabij is. Enkelbestemming De zone tussen de Heikampenweg en de Noordelijke randweg heeft in de huidige situatie de

bestemming agrarische gronden met landschapswaarden. Het is een gebied dat in de toekomst zijn kwaliteit zoveel mogelijk dient te behouden, het is wenselijk het landschap te blijven ervaren. Daarom wordt voorgesteld deze zone vrij te houden van bebouwing en is het alleen te gebruiken voor functies ten behoeve van het wonen; zoals waterberging en groene voorzieningen. De zone ten oosten van de Kampenweg heeft eveneens de bestemming agrarische gronden met landschapswaarden. In de uitwerking van het schetsontwerp is de nieuwe ontwikkeling zo landschappelijk mogelijk vormgegeven. Enkelbestemming

Analyse

ANALYSE

Dubbelbestemming

12

Functieaanduiding

Bodem Sint-Oedenrode is ontstaan op hoger gelegen zandgrond. De meest zuidelijke strook van het Wvg-gebied is lemig fijn zand (Hoge zwarte enkeerdgronden). Naar het noorden toe gaat dit over in Laarpodzalgronden en Veldpodzalgronden. Archeologie De verwachting op het aantreffen van archeologische complexen wordt in het zuiden, ter plaatse van de dekzandrug en - welving, hoog verwacht en in het noorden, ter plaatse van de lagere dekzandvlakte, middelhoog. In verband met archeologische waarden in het gebied dient rekening te worden gehouden met de beleidsregels.

Varkenshouderij Kampenweg 4 Uit het milieuonderzoek komt de conclusie naar voren dat het agrarisch bedrijf aan de Kampenweg 4 een directe belemmering vormt voor de beoogde ontwikkeling. Zonder deze veehouderij zou sprake zijn van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat buiten de afstandscontouren van overige veehouderijen. Gezien in beide scenario’s (scenario woningbouw en scenario bedrijventerrein) altijd het voornemen is om ook woningen te bouwen, is de conclusie dat de bedrijfsactiviteiten op deze locatie moeten zijn beëindigd alvorens een ontwikkeling kan plaatsvinden.

Analyse

ANALYSE

Infrastructuur Sint-Oedenrode

OV Sint-Oedenrode 14

Infrastructuur De Schijndelse weg en de Noordelijke randweg vormen ontsluitingswegen die veel gebruikt worden, bijvoorbeeld door bewoners uit Schijndel die naar de A50 rijden en verkeer tussen Schijndel en Sint-Oedenrode. De Noordelijke Randweg heeft een belangrijke functie voor de ontsluiting van Sint-Oedenrode. De Noordelijke randweg is een gemeentelijke weg binnen de bebouwde kom; 70 km/u. De Schijndelse weg is een provinciale weg buiten de bebouwde kom; 80 km/u. Langs beide wegen zijn meerdere bushaltes gesitueerd. Beide wegen maken onderdeel uit van het fietsnetwerk in Meierijstad. De Schijndelseweg is een regionale

fietsroute. Deze route wordt onder andere veel gebruikt door middelbare scholieren uit Sint-Oedenrode die in Schijndel naar school gaan. Behouden bomenlanen en zandwegen In het gebied ten noorden van Sint-Oedenrode liggen wegen en zandpaden met hoge bomen aan weerszijden. Deze bomenlanen zijn zeer belangrijke structurerende groenelementen met historische waarden. De paden, wegen en bomen dienen behouden te blijven. Ook de sloten en greppels langs deze wegen blijven behouden en kunnen worden verbreed aan de overzijde om meer waterberging te maken. Groenstructuur Sint-Oedenrode

Schetsontwerp

SINT-OEDENRODE

Plangrens Fietsverkeer Autoverkeer Zoekgebied water en natuur Gestapeld wonen School

16

Schetsontwerp Nieuw buurtschap Deze locatie ligt excentrisch ten opzichte van het centrum van SintOedenrode en bovendien aan de noordkant van de Noordelijke randweg. De weg vormt een barrière. Deze locatie is dan ook meer te beschouwen als een nieuw eigentijds buurtschap dan als een uitbreidingswijk van Sint-Oedenrode. Om een goed woonklimaat te maken wordt afstand gehouden tot de noordelijke randweg. Afstand voorkomt dat er een geluidswal moet worden opgeworpen. De zone tussen de Noordelijke Randweg en Heikampenweg is een zoekgebied voor water en natuur ten behoeve van de planontwikkeling. Het buurtschap wordt geleed door een groene scheg langs de Langesteeg. In deze groene zone komt een langzaamverkeerverbinding tussen het nieuwe buurtschap en SintOedenrode te liggen, waardoor het dorp, de voorzieningen en het centrum goed en veilig te bereiken zijn op de fiets. Orthogonale structuur De orthogonale structuur van het buurtschap volgt de lijnen van de bomenlanen, lijnen die min of meer haaks op elkaar staan. De structuur van het Zeeuwse Borssele is eveneens

orthogonaal en dient als goede referentie voor het nieuwe buurtschap; wegen en bouwblokken die zijn gelegen rond een centraal plein. Het centrale plein wordt als een brink ontworpen en kan worden gebruikt voor evenementen, voor verblijf in het groen en voor water. Rafelige dorpsrand De dorpsrand wordt rafelig van structuur en vertand op meerdere plekken, waardoor er een lange dorpsrand ontstaat. Dat betekent dat er meer mensen aan de dorpsrand en dus aan het groen wonen. Deze dorpsrand wordt soms voorzien van een openbare weg zodat alle verkeersgebruikers zich bewust zijn van het groen. In de meeste gevallen wordt er een woonpad gesitueerd langs de woningen. Een smalle toegang naar de woningen die zo weinig mogelijk ruimte in beslag neemt zodat er zo veel mogelijk groen voor de woningen wordt gesitueerd. Een optimale groenbeleving zodat de bewoners het landschap tot aan de gevel ervaren. Dit woonpad is een trottoir dat eigenlijk alleen voor voetgangers te gebruiken is om het adres van de woningen te bereiken. Het wordt mogelijk gemaakt voor hulpdiensten en verhuiswagens om over deze woonpaden de woningen te bereiken.

Schetsontwerp

Borssele, Zeeland 18

Oost-west oriëntatie wegen Om hittestress in de toekomst te minimaliseren is het belangrijk om openbare wegen van groen te voorzien, de nieuwe straatprofielen worden iets breder gemaakt om hiervoor ruimte te creëren. Hier worden bomen aan toegevoegd voor extra schaduw. De schaduwwerking van de bomen werkt beter wanneer de straten oost-west georiënteerd zijn. Immers als de zon laag staat in het oosten en westen zijn de schaduwen lang. Als de zon hoog staat in het zuiden zijn de schaduwen kort en is de schaduwwerking op kavels minder dominant. Ook is de oost-west oriëntatie de dominante windrichting waardoor de wind als natuurlijke ventilator de koele lucht verspreid in het omliggende terrein. Zicht op het groen Er worden kortere straten en pleintjes gemaakt om de intimiteit van de straten te benadrukken, maar ook wegen met langere zichtlijnen zodat het zicht op het groen geoptimaliseerd. Op deze manier wonen alle nieuwe bewoners direct of indirect aan het groen. Verkeersstructuur Het nieuwe buurtschap wordt ontsloten aan twee zijden: via de Kampenweg aan de oostzijde en via de rotonde Noordelijke Randweg en Schijndelse

weg aan de westzijde. Deze rotonde dient voor een nieuwe aansluiting te worden aangepast; het wordt een ovatonde, met een uitbreiding richting het oosten, ten behoeve van de nieuwe aansluiting richting de Heikampenweg. Tussen de beide aansluitingen loopt een nieuwe weg, dwars door het buurtschap, dit wordt een 30km/u weg. Het profiel van deze weg wordt breed, om ruimte voor groen te scheppen. Het wordt een bomenlaan met twee rijen bomen aan weerszijden van de weg. De woonstraten worden voorzien van groenstroken die variëren tussen de 2 en de 4 meter breedte. Hier worden incidenteel solitaire bomen geplant. De woonpaden worden smalle trottoirs in het groen. Dwars door het buurtschap, van noord naar zuid, loopt de Langesteeg die aansluit op de Dwarssteeg. Dit zijn bestaande zandwegen met hoge bomen die behouden blijven. In de fietsstructuur is dit een belangrijke route die het buurtschap ontsluit richting het centrum van SintOedenrode aan de zuidzijde en het Sterrebos aan de noordzijde. Deze route is in de huidige situatie onderbroken door de Noordelijke randweg en het talud. In de toekomstige situatie dient hier een fietstunnel te worden gebouwd. Deze fietstunnel is meegenomen in dit haalbaarheidsonderzoek.

Schetsontwerp

Parkeren Parkeren wordt deels op eigen terrein opgelost. Streven is zo weinig mogelijk parkeren in de straten, zodat er meer ruimte is voor groen. Mogelijke maatregelen zijn bijvoorbeeld: aan de oostzijde van het plangebied aan weerszijden van de Kampenweg een parkeerstrook aanleggen Parkeren kan eventueel ook worden gecombineerd met het parkeren bij de carpoolstrook en de fietshub. Gestapelde bebouwing Op meerdere plekken kunnen appartementengebouwen worden gesitueerd. De eerste plek is aan het plein, in het centrum van het buurtschap. Het markeert de centrale plek en creëert een groter volume, het refereert naar oude dorpen waar een groter volume zoals een kerk aan een brink staat. De andere locaties voor gestapelde bouw zijn aan de rand van het dorp. Het is wenselijk dat niet alleen de dure vrijstaande woningen en twee-kappers aan de dorpsrand staan maar dat bewoners van alle categorieën woningen van het uitzicht kunnen genieten. De voorwaarde is dat deze gebouwen landschappelijk worden ingepast. Erven langs de dorpsrand Op meerdere locaties langs de dorpsrand worden velden gemaakt met woningen in het landschap. Het 20

worden erven met woningen die op het groen georiënteerd zijn. De erven krijgen het uiterlijk van boeren erven en zijn geïnspireerd op Veghels Buiten. Hier staan vrijstaande woningen, twee-kappers, rijwoningen en speciale woonvormen. De woonvormen kunnen van alles zijn; knarrenhoven, patiowoningen, benedenbovenwoningen, lofts, etc. Alles is mogelijk mits het landschappelijke karakter de boventoon voert. De woningen zijn zo op het landschap georiënteerd dat grote percelen niet nodig zijn.

Wonen op een erf, Buurtschap de Blokskens Zandhoven

Wonen op een erf, Veghels buiten

Woonvormen

WOONVORMEN Woonvormen Het woningbouwprogramma is vooraf door de gemeente meegegeven. Hierin zijn de hoeveelheden woningcategorieën aangegeven per segment: sociale huur, midden huur, goedkope koop, midden koop en dure koop. Daarnaast is er een reservering aangegeven voor experimenteerruimte, met een bandbreedte van tussen de 7% en 12%. Dit is bedoeld voor bijzondere woonvormen zoals woongroepen, begeleid wonen, zorgwonen, of zelfstandig wonen in bijzondere woning typologieën. Hierbij valt te denken aan knarrenhoven, tiny houses, etc. De traditionele woningtypes zullen vooral voorkomen in de reguliere woningblokken. Aan de hand van het programma van de gemeente is een proefverkaveling opgesteld. In dit voorbeeld zijn alle woningtypes gemixt in één bouwblok. Het parkeren is deels in het bouwblok opgelost. Als het ontwerp wordt geoptimaliseerd is ca 80% van het oppervlak in gebruik voor percelen, de overige 20% wordt gebruikt voor ontsluiting en parkeren. In de erven aan de randen van het dorp is ruimte voor bijzondere woonvormen in het landschap. Referenties hiervoor zijn bijvoorbeeld buurtschap Te Veld in Eindhoven, of ecowijk Eva Lanxmeer. Gestapelde woningen kunnen hier ook 22

worden toegepast, indien zij worden ontworpen als boerderij of hoeve achtig volume. Voorbeelden hiervoor zijn de Bernisse hoeve in Zuidland of Erve Oostermaet nabij Lettele.

Sint-oedenrode

115 m

P

P

P

Midd

Kavel :125m2 Woning : 5,10 m x 8 m

Kave Won

Goedkope koop

Dure

Kavel :100m2 Woning : 4,2 m x 10 m

Kave Won

70 m

80% uitgeefbaar Parkeerbalans Eigen terrein Dure koop Midden Koop

Behoefte 7P 16 P

In plan 6P 16 P

Tekort 1P 0P

Openbaar Goedkope koop Sociale en midden huur

11 P 24 P

26 P

9P

Totaal

10 P

Sociaal en midden huur

Middel koop

Kavel :125m2 Woning : 5,10 m x 8 m

Kavel : 275m2 Woning : 6 m x10 m

Goedkope koop

Dure koop

Kavel :100m2 Woning : 4,2 m x 10 m

Kavel : 500m2 Woning : 7 m x 12 m

70 m

tgeefbaar

kort

Sociaal en midden huur

Goedkope koop (rug aan rug) Kavel :100m2 Woning : 7,5 m x 6 m

Goedkope koop (rug aan rug) Kavel :100m2 Woning : 7,5 m x 6 m

Woonvormen

Bijzondere woonvorm, Buurtschap Te Veld Eindhoven

Bijzondere woonvorm, Knarrenhof Zwolle

24

Bijzondere woonvorm, Helsinge Garden City

Bijzondere woonvorm, Eva-Lanxmeer

Woonvormen

Dorps wonen, Cronenburg Loenen aan de Vecht

Dorps wonen, Cronenburg Loenen aan de Vecht

26

Gestapeld wonen, Bernisse hoeve Zuidland

Gestapeld wonen, Erve Oostemaet Lettele

Woonvormen

Wonen aan een woonpad, Ringoevers Hillegom

Wonen aan een woonpad, Ringoevers Hillegom

28

Wonen aan het water, De Laak Vathorst

Wonen aan het water, De Laak Vathorst

Schetsontwerp

Scenario met school Er is een scenario toegevoegd met flexibele optie indien maatschappelijke ontwikkeling vraagt om het vestigen van een school.. Het eventuele nieuwe scholencluster zou in het nieuwe buurtschap kunnen komen te staan. De optimale locatie is nabij de Kampenweg zodat de verkeersafwikkeling optimaal is. De nabijheid van de groenvoorzieningen in de landschappelijke zone kan kansen bieden voor de school. Dit kan voor educatieve, recreatieve en sportieve doeleinden worden gebruikt zoals een moestuin, pluktuin, speelweide, zitweide, sportvelden, etc. Er is gerekend met een totaal (vloer-) oppervlak voor de school en buitenruimtes van 12.000 m2. Dit op basis van een aanname. Dit kan verlaagd worden door te stapelen.

30

Inpassen scholencluster, Kindcentrum Rijnvliet Utrecht

Voedselbos, Rijnvliet Utrecht

Watercompensatie

WATERCOMPENSATIE Waterberging Het plangebied van Sint-Oedenrode ligt vrij hoog en er is geen reservering voor waterberging gevestigd. Hier dienen de standaardregels te worden toegepast voor watercompensatie. Voor verhard oppervlak dient minimaal 60mm extra waterberging te worden gecompenseerd. Grofweg wordt 15 ha aan verhard oppervlak (bebouwing en verharding) toegevoegd in het nieuwe plangebied. Hiervoor dient ca 9000m3 waterberging te worden toegepast wat neerkomt op ca 4,5 ha wateroppervlak. Het verbreden van de bestaande sloten lost slechts een deel van deze waterberging op. Landschap Het gebied dat gelegen is tussen de Noordelijke Randweg en Heikampenweg is bestemd als agrarisch met landschapswaarden en is een cultuurhistorisch waardevol gebied. De percelen die gelegen zijn in dit gebied worden omgeven door sloten, deze dienen behouden te blijven om de structuur van dit stukje landschap te waarborgen. Tevens zorgen de waterlopen voor de waterberging van het gebied en het buurtschap. Het is van belang dat het nieuwe buurtschap vrij van de stedelijke kern van Sint-Oedenrode ligt en 32

de structuur van het landschap herkenbaar blijft. De ontwikkeling in dit gebied is alleen ter ondersteuning van het buurtschap; met extra groen en extra waterberging. Het nieuwe buurtschap heeft behoefte aan aanleg van nieuwe waterpartijen bedoeld voor compensatie van het toegevoegd verhard oppervlak, deels gebeurt dat door de bestaande agrarische sloten te verbreden. Er wordt van uit gegaan dat in de zone tussen de Noordelijke Randweg en de Heikampenweg ca 2 tot 3 ha water wordt gecompenseerd. Dit is mogelijk door een deel van de percelen te voorzien van water. In De Groote Wielen bij Den Bosch zijn op vergelijkbare wijze vlakken water opgenomen in het landschap. Het nieuw toe te passen groen en water kan, net als Kienehoef park en het nabijgelegen meertje, een kwaliteitsverbetering te weeg brengen. De waterberging dient zo te worden uitgevoerd dat dit de bestaande bomen niet schaadt. Nader onderzoek in relatie tot de grondwaterstanden is vereist.

Waterberging, Groote wielen Rosmalen

Waterberging, Groote wielen Rosmalen

Watercompensatie

34

Daarbij kan er nagedacht worden om een perceel dat nabij de eventuele school is gelegen in te richten met een natuurlijke speelplek en/of een buurtmoestuin waarbij er op de beleving van de leerlingen kan worden ingespeeld en er natuureducatie in het lesprogramma kan worden opgenomen. Daarnaast kan de buurtschap ook gebruik maken van deze gezamenlijke speelplek en moestuin.

Voedselbos, Rijnvliet Utrecht

Scholencluster nabij het groen, Kindcentrum Rijnvliet Utrecht

Oppervlak uitgeefbaar

OPPERVLAK UITGEEFBAAR

36

Oppervlaktes Voor de berekening van de oppervlaktes is het scenario met erven ten oosten van de Kampenweg uitgewerkt. Als subvariant is gekeken naar de toevoeging van de school tussen de woonblokken. Het plangebied is aangepast ten opzichte van het deel waar Wvg op is gevestigd. Aan de westzijde zijn bouwvelden toegevoegd ten behoeve van ‘strooigoed in groen’. Dit is de overgang van het buurtschap naar het landschap. De aansluiting op de rotonde en de nieuwe fietstunnel zijn in het plan betrokken. De zone tussen de Heikampenweg en de Noordelijke Randweg wordt vrijgehouden van woningbouw ontwikkeling. Dit is wel een zoekgebied

Variant erven perceel school bouwvelden strooigoed in groen

0,8 ha 9,8 ha 2,9 ha

Totaal uitgeefbaar

13,5 ha

80% = perceel

10,8 ha

voor groen ontwikkeling en waterberging ten behoeve van het kunnen laten functioneren van de voorzieningen in het buurtschap Het totale uitgeefbaar gebied van de bouwvelden is opgesomd, alsmede de bouwvelden met ‘strooigoed in groen’. Dit betreft velden die met een lagere dichtheid worden gebouwd, wonen in het groen, vergelijkbaar met de erven van Veghels Buiten. Van het oppervlak van de bouwvelden wordt ca 80% perceel, de overige 20% van het oppervlak wordt gebruikt voor parkeerkoffers, ontsluiting en groen.

Profielen

PROFIELEN

Buurtontsluitingsweg Sint-Oedenrode

Woonstraat Sint-Oedenrode

sloot verbreden

2.00

4.00

5.00

sloot verbreden

3.50 9.00

nieuw profiel

38

bestaand profiel

5.00

4.00

2.00

Kampenweg Sint-Oedenrode nieuw profiel

Ontsluitingsweg Woonstraat Woonpad Parkstraat Kampenweg

Profielen

sloot verbreden

sloot verbreden

3.50

10.00

9.00 3.50

bestaand profiel

3.50

3.00

3.50

3.00

16.50 10.00

9.00

nieuw profiel 16.50

bestaand profiel

Woonpad Sint-Oedenrode

nieuw profiel

sloot verbreden sloot verbreden

3.50

8.50

9.00 3.50

40

4.00

2.00

4.00

2.00

14.50 8.50

9.00profiel bestaand

14.50profiel nieuw

bestaand profiel

nieuw profiel

Parkstraat Sint-Oedenrode