Bijlage 2a Rapport participatie en communicatie TVW Meierijstad.docx

We adviseren hierbij wel door te gaan op het gekozen pad en, ook na het vaststellen van de Transitievisie Warmte, het contact met de inwoners op te blijven zoeken.

8.2

Veel bekende en onbekende gezichten: besteed zorg aan herhaling

We spraken de afgelopen anderhalf jaar ruim 600 mensen over de Transitievisie Warmte en ruim 420 mensen namen de moeite een vragenlijst in te vullen. Voor een deel zit hier herhaling in: we zagen een aantal dezelfde mensen bij iedere actie. Tegelijkertijd zagen we ook iedere bijeenkomst nieuwe mensen. Mensen die voor het eerst hoorden van de Transitievisie Warmte maar ook mensen die bij het concreter worden van de aanpak pas de noodzaak zagen om mee te praten. Dit zorgde ervoor dat we in onze aanpak veel tijd en aandacht hebben gestoken in het herhalen van de boodschap: zowel over het doel van de Transitievisie Warmte als over de aanpak en het proces. Soms kregen we daardoor te horen “is dit precies dezelfde presentatie als de vorige keer?”, andere keren waren mensen juist blij wanneer we konden verwijzen naar informatie op de website of het eerder gehouden vragenuur, omdat daarin al antwoord werd gegeven op de vragen die zij hebben. We verwachten dat er bij iedere actie, iedere communicatie uiting en iedere bijeenkomst mensen zullen aansluiten voor wie dit de eerste keer is dat zij horen of praten over aardgasvrij wonen in Meierijstad. Het is dan ook raadzaam hier in de communicatie en tijdens de acties rekening mee te houden. Bij zo’n belangrijk thema als 28

de Transitievisie Warmte nu en de wijkuitvoeringsplannen straks, is het van cruciaal belang dat alle deelnemers over dezelfde kennis-kaders (kunnen) beschikken. Doe dit echter wel op zo’n manier dat ook onderkend wordt dat deze kennis voor sommige aanwezigen inderdaad een herhaling is: het is juist ook zaak mensen die al langer betrokken zijn vast te houden.

8.3

Communicatie, communicatie, communicatie!

In navolging op paragraaf 8.2: communicatie is van cruciaal belang. Juist om alle inwoners van de gemeente vanaf de start van het proces de kans te bieden mee te doen, is er in december 2020 voor gekozen een brief te sturen naar iedereen in Meierijstad. Toen duidelijk was welke wijken op de shortlist stonden, hebben we dit herhaald door naar alle adressen in deze wijken weer een brief te sturen. Naast dat we brieven stuurden, hebben we gebruik gemaakt van persberichten, berichten op de social mediakanalen van de gemeente en de gemeentepagina. Ook hebben we contact gezocht met de wijk- en dorpsraden van de shortlistwijken. Alles om zoveel mogelijk mensen op de hoogte te stellen van het proces wat we doorlopen en om hen in staat te stellen mee te praten. Bij de acties in september, negen maanden na de eerste bijeenkomst, spraken we een aantal mensen die geschrokken waren. Ze hadden eerder die maand een ansichtkaart van de gemeente ontvangen en waren verrast om te merken dat a. de gemeente bezig was met het nadenken over een aardgasvrij Meierijstad en b. dat hun wijk kennelijk op een shortlist stond. Ze hadden verwacht daar wel eerder over te horen van de gemeente. Bovenstaande dient ter illustratie en laat zien hoe belangrijk het tijdig en bij herhaling communiceren over aardgasvrij is.

Het laat ook zien hoe ingewikkeld dit is: met een brief naar alle inwoners zou men immers mogen verwachten dat iedereen op de hoogte kan zijn. Voor toekomstige communicatie over aardgasvrij wonen is het dan ook belangrijk vroegtijdig te blijven communiceren, maar vooral ook meerdere communicatiemiddelen in te zetten. Het zou naïef zijn te denken dat alle inwoners de brief of gemeentepagina lezen. Zorg ook dat informatie die gedeeld is tijdens informatieavonden of in een (nieuws)brief nog op andere plekken is in te zien. Een goed voorbeeld hiervan is het digitale vragenuur, van januari 2021, dat nog te bekijken is via het YouTube-kanaal van de gemeente. Daarnaast is het raadzaam ook andere kanalen in te zetten, naast de vaste gemeentelijke kanalen. In de gesprekken met de wijk- en dorpsraden kwam meer dan eens naar voren dat zij ook hun eigen communicatiekanalen naar hun inwoners hebben. Maak daar gebruik van wanneer nodig, maar kijk ook naar mogelijke andere kanalen.

8.4

Kies een diverse aanpak, digitaal en fysiek

Gelijktijdig met de start van de werkzaamheden aan de Transitievisie Warmte, belandden we in een wereldwijde pandemie. Deze zorgde ervoor dat we de afgelopen anderhalf jaar de participatie voornamelijk digitaal moesten organiseren: alleen in september 2021 was het weer mogelijk een aantal bijeenkomsten fysiek te organiseren. 29

De coronapandemie zorgde ervoor dat we de aanpak voor participatie gedurende het proces een aantal keren hebben moeten herzien. Het zorgde er ook voor dat we, samen met de inwoners van Meierijstad, ontdekten wat het betekende om participatie voornamelijk digitaal te doen. Nu het weer mogelijk is elkaar fysiek te ontmoeten, biedt dat kansen voor de participatie in het vervolgtraject. In de vragenlijst van september/oktober 2021 gaven veel inwoners aan de voorkeur te geven aan fysieke bijeenkomsten. Ook tijdens de acties op straat op 18 september 2021 gaven mensen aan het prettig te vinden dat de gemeente nu eens naar mensen toe ging. In de aanpak om te komen tot de TVW hebben we er bewust voor gekozen activiteiten te organiseren in de fysieke omgeving, op locaties in de potentiële startwijken en op plaatsen waar mensen al zijn. De drempel om langs te komen en vragen te stellen was daarmee voor veel mensen laag. Het bood daarnaast de mogelijkheid individueel met mensen verder te spreken. Door ook straatacties te organiseren spraken we daarnaast mensen die misschien nog niet of minder met het thema bezig zijn, maar die uit nieuwsgierigheid even kwamen kijken. We adviseren dit type acties ook in het vervolgtraject in te zetten. Tegelijkertijd vragen we hier aandacht voor de digitale sessies.

Er waren avonden bij dat, in visievorming, zich 240 mensen hebben aangemeld voor een digitale bijeenkomst. We kregen ook reacties van mensen die aangaven normaal gesproken niet naar het gemeentehuis (of een andere locatie) te gaan voor een dergelijke bijeenkomst, maar nu wel aan te sluiten omdat het vanuit huis kon. Vooral voor mensen die nog minder een mening hadden gevormd, bleken de digitale sessies een uitkomst. Nu fysieke bijeenkomsten, met inachtneming van de geldende coronamaatregelen, weer mogelijk zijn, willen we vaker de straat op te gaan en acties organiseren waarbij we echt naar de mensen toe kunnen; maar daarbij verliezen we niet uit het oog wat digitale participatie heeft opgeleverd. Juist door bij de acties in september 2021 te kiezen voor een mix aan activiteiten (digitaal, avondbijeenkomsten en acties op straat) hebben we veel mensen in de Bunders (Donken en Laren) en Oranjewijk/Dorsveld kunnen spreken.

8.5

Kies een aanpak die aansluit bij de wijk

In aanvulling op paragraaf 8.4, over een diverse aanpak met een combinatie van fysieke en digitale bijeenkomsten, willen we graag nog een dimensie toevoegen aan de aanpak: zorg voor maatwerk per wijk. De opmerking tijdens de inloopavond voor Oranjewijk/Dorsveld laat ook zien dat het raadzaam is verder te kijken dan wat volgens de CBS een wijk is. In iedere wijk wonen andere mensen en is een andere cultuur en zelfs binnen wijken kunnen er verschillen zijn, waardoor gekozen moet worden voor een andere aanpak. Wil je inwoners van de potentiële startwijken goed en tijdig betrekken bij de uitvoeringsplannen, dan is een communicatie- en participatie aanpak op maat cruciaal. In het proces om te komen tot deze Transitievisie Warmte hebben we een goed beeld gekregen van de potentiële startwijken. Hiermee ligt er een basis voor het vervolgtraject. We raden aan in het vervolgtraject van de wijkuitvoeringsplannen nog verder in te zoomen op de specifieke kenmerken van deze (deel)wijken en op basis daarvan een eerste communicatie- en participatiestrategie per wijk op te stellen. Hierbij kan worden aangehaakt op communicatiemiddelen van derden, bijvoorbeeld woningcorporaties. In de wijken staan namelijk veel huurwoningen en woningcorporaties zijn voor een deel van de inwoners een gesprekspartner en informatiebron.

In een later stadium kan deze dan ook getoetst worden bij de buurtadviseurs, de wijk- en dorpsraden en de inwoners van de betreffende wijken. 30

8.6

Verschillende thema’s, maar allemaal duurzaamheid

De laatste observatie die we willen maken, is er één die mogelijk net iets buiten de scope van de Transitievisie Warmte ligt. Wanneer we kijken naar de vragen die gesteld zijn tijdens de bijeenkomsten en op straat en naar de reacties die we voorbij zagen komen in de vragenlijsten, zien we dat inwoners ook vaak beginnen over zonnepanelen, het opwekken van windenergie en (bijvoorbeeld) kernenergie. Het zijn allemaal thema’s die te maken hebben met duurzaamheid, maar niet altijd een relatie hebben met aardgasvrij wonen. Het zijn echter wel zaken die leven bij inwoners. Voor het vervolgtraject adviseren we dan ook hier rekening mee te houden. Waar voor ons onderwerpen als het opwekken van duurzame energie en aardgasvrij echt verschillende zaken zijn, is het voor inwoners vaan ‘één pot nat’. Het is raadzaam hier rekening mee te houden in de communicatie en bij de voorbereiding van bijvoorbeeld bijeenkomsten: het is zeker mogelijk dat er tijdens een bijeenkomst over aardgasvrij wonen vragen worden gesteld over kernenergie.

31