Bijlage 2 - Sfeerverslag inloopavond 30-09-2025

College vraagt raad om opnieuw te kijken naar windenergie in Rooise/Schijndelse heide Verslag inloopavond Dinsdag 30 september 2025 van 19:00 tot 21:00 De Loop’r, Pastoor Smitsstraat 40, 5491 XP Sint-Oedenrode

Het college van B en W van Meierijstad stelt de gemeenteraad voor opnieuw te onderzoeken of windenergie mogelijk is in het zoekgebied Rooise-/Schijndelse heide, ten westen van de Schijndelseweg. Eerder werd dit onderzoek stilgelegd vanwege beperkingen door de defensieradar op Volkel, maar nieuwe technische ontwikkelingen en recente positieve radartoetsen tonen aan dat windmolens nu wel haalbaar kunnen zijn. De projectontwikkelaars die de radartoetsen hebben uitgevoerd, hebben bij de gemeente Meierijstad aangegeven de mogelijkheid van een windpark verder te willen onderzoeken. De gemeente wil hiervoor een zorgvuldige procedure doorlopen en de omgeving in een vroeg stadium betrekken. Daarom werd een inloopavond georganiseerd voor belanghebbenden. Dit verslag geeft een indruk van die avond. Belanghebbenden konden zich inschrijven voor twee tijdvakken op deze inloopavond. Daarmee wilde de gemeente voorkomen dat het op bepaalde momenten zo druk was dat er te weinig gelegenheid was om een toelichting te geven en vragen te beantwoorden. Inwoners zijn in groten getale naar de inloopavond gekomen. Zo’n 120 mensen hadden zich aangemeld voor de avond. Ondanks de drukte tijdens beide tijdvakken is er uitgebreid informatie uitgewisseld en konden belangstellenden kennisnemen van de ontwikkelingen en de stappen die de gemeente gaat doorlopen.

Vanuit het huidige beleid passen windprojecten vanwege radarverstoring niet binnen de gemeentegrenzen. Maar de projectontwikkelaars geven aan dat de radartoetsing veranderd is en windturbines nieuwe technieken hebben. De gemeente gaat nu onderzoeken in hoeverre het beleid aangepast moet worden aan de veranderde omstandigheden. De aanwezigen hadden er over het algemeen begrip voor dat de gemeente deze onderzoeken opstart. Wel zijn er zorgen over de uitkomst daarvan, omdat velen liever geen windmolens geplaatst zien worden. Veel belangstelling was er ook voor de inhoudelijke informatie over windenergie, techniek en mogelijke locaties. Veel mensen wilden graag precies weten op welke plek – liefst op perceelsniveau – de windmolens kunnen komen. Maar omdat de projectontwikkelaars nog geen uitgewerkt plan hebben, waren sommige aanwezigen teleurgesteld dat de informatie nu noodgedwongen nog weinig concreet is. Voor anderen was dat juist een geruststelling, in de hoop bij verdere planvorming nog te kunnen meepraten. Wat betreft de procedure die de gemeente nu gaat doorlopen werd duidelijk dat een windproject er niet zomaar staat. Als de gemeenteraad besluit om opnieuw naar dit onderwerp te kijken, volgen eerst verschillende onderzoeken en stelt de gemeente een actueel toetsingskader voor het zoekgebied op.

Dat de omgeving bij de uitkomsten van deze onderzoeken betrokken wordt, stelde velen gerust, al vreesden sommige dat ‘alles al lang bedacht was’. Ondanks de drukte (waardoor sommige bezoekers die zich niet hadden aangemeld de zaal niet in konden– zij zijn inmiddels benaderd of ze alsnog persoonlijk geïnformeerd willen worden en krijgen de mogelijkheid om op dat moment hun vragen te stellen) waren de meeste aanwezigen blij met de verstrekte informatie en hadden zij waardering dat de gemeente de omgeving al zo vroeg betrekt. De uiteindelijke indruk van de avond was dat er onder de omwonenden grote zorgen leven rond het mogelijke windinitiatief, dat sommigen het echt niet zien zitten, maar de meesten begrip hebben voor de wijze waarop de gemeente hiermee omgaat. De gemeente heeft tijdens de avond goed kunnen luisteren naar de wensen, vragen en zorgen die de aanwezigen hebben ingebracht. Dat helpt bij de vervolgstappen die nu gezet moeten worden. Een samenvatting van de inbreng op deze avond is verwerkt in onderstaande vraag- en antwoordenlijst. De meestgestelde vragen op deze avond: Waarom heeft de gemeente deze inloopavond georganiseerd, terwijl er nog geen concreet plan ligt? We weten dat windturbines een gevoelig onderwerp zijn. Daarom vinden we het belangrijk om inwoners al heel vroeg rechtstreeks te informeren over wat er speelt en hoe het proces eruitziet.

Zo kan iedereen de ontwikkelingen, onderzoeken, resultaten en besluiten meemaken. En heeft iedereen ook ruim de tijd zich goed te informeren en inbreng te doen. Tijdens eerdere participatietrajecten rond het beleid voor duurzame energie (rond 2023) hebben inwoners nadrukkelijk aangegeven dat zij zo vroeg mogelijk betrokken willen worden,

ook als er op dat moment nog weinig concreet te melden is. Met de inloopavond van 30 september hebben we daar gehoor aan gegeven. Het belangrijkste doel was om inwoners direct te informeren dat het onderwerp windenergie in dit gebied opnieuw wordt opgepakt en uit te leggen hoe het proces verder gaat. We vinden het belangrijk dat mensen dit nieuws niet alleen via de krant of een raadsagenda horen, maar rechtstreeks van de gemeente, en dat zij vanaf het begin de kans krijgen om mee te denken en hun zorgen of aandachtspunten te delen Hoe worden inwoners verder meegenomen in het proces? Dat hangt af van het raadsbesluit. Als de gemeenteraad op 13 november besluit om verder onderzoek te doen, werken we ook uit hoe inwoners en omwonenden betrokken worden. Daarbij hoort ook de vraag hoe we wensen, zorgen en ideeën uit de omgeving goed kunnen meenemen in de besluitvorming. Mogelijkheden die we daarbij verkennen zijn bijvoorbeeld een klankbordgroep of burgerpanel, waarin omwonenden structureel kunnen meedenken. Welke onderzoeken moeten er allemaal uitgevoerd worden? Dat wordt pas duidelijk als de gemeenteraad besluit om verder te gaan. Dan volgen onderzoeken zoals een actualisering van het planMER (milieuonderzoek) met studies naar geluid, natuur, gezondheid en landschap. Ook wordt gekeken hoe dit zich verhoudt tot de leefomgeving en maatschappelijke belangen in het gebied.

Is er al iets bekend over het aantal, de precieze locaties en de hoogte van de turbines? Nee. Dat wordt pas onderzocht als de gemeenteraad besluit verder te gaan. Mocht dat zo zijn dan wordt niet alleen onderzocht wat technisch en ruimtelijk haalbaar is, maar wordt er ook gekeken naar wat maatschappelijk en landschappelijk past in dit gebied. Wie zijn de betrokken ontwikkelaars? Er zijn ontwikkelaars die positieve radartoetsen hebben aangevraagd voor dit gebied. Op dit moment is er nog geen aanvraag (vooroverleg) omgevingsvergunning. Dat betekent dat er formeel nog geen ontwikkelaars zijn betrokken in een procedure waarover we publiekelijk communiceren. Als de gemeenteraad instemt is de gemeente nu eerst aan zet om de kaders en uitgangspunten te bepalen. Hoe wordt rekening gehouden met weidevogels en andere beschermde diersoorten in dit gebied? Dat wordt onderzocht als de raad besluit dat er vervolgonderzoek komt. Daarbij maken natuurwaarden altijd onderdeel uit van het milieueffectonderzoek en wordt gekeken hoe dit zich verhoudt tot andere functies in het gebied. En wat betekent dit voor de (bedrijfs)activiteiten in het gebied? Als de gemeenteraad besluit om door te gaan met onderzoek, wordt dat meegenomen in de gebiedsaanpak. Daarbij gaat het om de vraag hoe eventuele windenergie inpasbaar is naast andere functies en (bedrijfs)activiteiten in het gebied.

Op een kaartje van het gebied uit het planMER uit 2023 stond de afstand van 400 meter tot woningen, is dat ook de afstand waarmee nu gerekend gaat worden bij vervolgonderzoeken? Nee dat hoeft niet de afstand te zijn waar mee gewerkt gaat worden. In 2023 is gewerkt met landelijke richtlijnen over geluid die toen nog geldig waren. Omdat dit altijd maatwerk vroeg is er gekozen voor een gemiddelde om een eerste inschatting te maken voor (on)mogelijkheden rondom windenergie. Daar is de 400 meter vandaan gekomen, dit was een inschatting waarbij in de praktijk 80-90% van de woningen met de toen geldende normen binnen de geluidsnormen konden vallen. Om dat zeker te weten was aanvullend onderzoek nodig. Inmiddels werkt het Rijk aan nieuwe landelijke normen voor afstand en geluid. Het kan dus zijn dat de uitgangspunten straks anders zijn dan in 2023. Waar kan ik het planMER uit 2023 en andere relevante documenten vinden? Dat kan via de volgende link: Document Meierijstad - Bijlage 1.1: PlanMER windenergie Meierijstad incl. bijlagen.pdf - iBabs Publieksportaal Kan ik een duidelijker kaart krijgen van het zoekgebied? Hieronder ziet u op de afbeelding van het zoekgebied. In de PlanMer (zie de link bij vorige vraag) kunt u op pagina 195 zien welke grond in dit zoekgebied daadwerkelijk vrij is van belemmeringen en mogelijk dus geschikt voor plaatsing windturbines.

Dat deel is met de kleur groen aangegeven. Beide afbeeldingen zijn van toepassing op de situatie in 2023.

Wat is de verdere tijdlijn? De commissie bespreekt het voorstel op 23 oktober en de gemeenteraad neemt op 13 november een besluit of er verder onderzoek komt. Als de raad instemt, werken we een plan uit om inwoners te betrekken en actualiseren we het milieuonderzoek (planMER) van 2023. Dat is nodig omdat er inmiddels nieuwe typen windturbines beschikbaar zijn, er een andere manier van radartoetsen is en er mogelijk nieuwe wet- en regelgeving geldt. Tegelijkertijd starten we een gebiedsaanpak, waarin we de randvoorwaarden voor eventuele windenergie vastleggen en kijken naar o.a. ruimtelijke kwaliteit, gezondheid en leefklimaat. Daarbij wordt ook een visie voor het gebied opgesteld en voorgelegd aan het bestuur. Plaatsing van windturbines betekent ook dat in de toekomst niet meer alles mogelijk is in dit gebied. Een visie op dit gebied moet aangeven of de keuze voor windturbines passend is in het beeld van de gemeente voor de toekomst op dit gebied. Waarom is juist dit gebied gekozen, en niet een ander? De Rooise/Schijndelse Heide is sinds 2023 als geschikt zoekgebied aangewezen. Toen besloot de gemeenteraad het planMER (milieuonderzoek) te pauzeren vanwege de beperkingen door de radar van het Ministerie van Defensie. Tegelijkertijd is afgesproken de uitkomsten van het onderzoek naar zoekgebieden vast te leggen voor het geval techniek of wetgeving zou veranderen.

Daarbij is Wijboschbroek uitgesloten, zijn de zoekgebieden Schijndelse heide ten oosten van de Schijndelseweg (Vlagheide) en Het Lijnt als beperkt geschikt aangemerkt, en is de Rooise/Schijndelse Heide ten westen van de Schijndelseweg als geschikt vastgesteld. De raad besloot het dossier opnieuw te openen als er nieuwe ontwikkelingen zouden zijn. Die ontwikkelingen zijn er nu. Voor het gebied De Rooise/Schijndelse Heide is met recente radartoetsen aangetoond dat er mogelijkheden zijn voor windenergie. Dit is voor de andere gebieden niet het geval, daarom worden deze niet meegenomen in dit voorstel en blijft daarvoor het oude besluit geldig dat hier onder de huidige omstandigheden geen windturbines mogelijk zijn. Waarom is windenergie eigenlijk nodig, en wat gebeurt er als de gemeenteraad ‘nee’ zegt? Windenergie is een belangrijke schakel in de duurzame energievoorziening. De gemeenteraad heeft besloten om in 2050 C02/energieneutraal te zijn op haar eigen grondgebied. Hierbij is al rekening gehouden met een toename van het elektriciteitsgebruik in de toekomst. Onder andere door elektrisch vervoer, maar ook een toename van de elektriciteitsvraag door het aardgasvrij worden van wijken en bedrijven. Dit betekent dat naast alle geschikte daken vol met zonnepanelen in 2050 er nog +/- 700 hectare zon op land nodig is om alle benodigde elektriciteit in 2050 als gemeente op te wekken.

Windturbines kunnen meehelpen om minder ruimte in te zetten (grofweg staan zes molens gelijk aan 60-80 hectare zon op land). De provincie kan in sommige gevallen ingrijpen als een gemeente geen invulling geeft aan haar taak om duurzame energie op te wekken. Dat gebeurt alleen als dat echt nodig is en als duidelijk is dat er een provinciaal belang speelt.

Wat gaat dit allemaal kosten, en wordt er geleerd van ervaringen in andere gemeenten? De gemeente bekijkt nu alleen of onderzoek en participatie opgestart moeten worden. Waarschijnlijk hoeft er geen volledig nieuwe planMER te worden gemaakt, maar kan worden voortgebouwd op wat er al ligt — met een update waar nodig. De exacte kosten zijn nu nog niet bekend, omdat we ook willen kijken of er, in samenspraak met inwoners, behalve de basisonderzoeken nog andere zaken onderzocht moeten worden. Wel is bekend dat enkel de landelijke toetsing van de planMER door de Commissie MER in 2025 28.500 euro kost. We doen dus niet alles opnieuw: wat nog geldig is, blijft staan. Alleen daar waar een update of nieuw onderzoek nodig is, wordt dit uitgevoerd. Daarbij nemen we zeker de lessen en ervaringen van andere gemeenten mee. Waar en hoe kan ik formeel inspreken of bezwaar maken? Iedereen kan formeel inspreken bij een commissievergadering als het onderwerp daar op de agenda staat. Bij een raadsvergadering zelf kan dat niet, maar inwoners kunnen wél een brief sturen aan de gemeenteraad. Mocht de raad besluiten om door te gaan met onderzoek, dan volgen er in de toekomst nog veel meer besluiten.

Elk van die besluiten kent eigen momenten voor inspraak, participatie en – waar van toepassing – formele mogelijkheden voor bezwaar en beroep Wat betekent de drukte op het stroomnet voor de mogelijkheden om windmolens te plaatsen? Het klopt dat het elektriciteitsnet nu erg vol is. Daarom hebben we in ons toetsingskader voor zonne-energie nadrukkelijk opgenomen dat initiatieven een neutrale of positieve invloed moeten hebben op de netcongestie. Het college stelt de gemeenteraad nu voor om ditzelfde afwegingskader ook als basis te gebruiken voor windenergie, mocht de raad besluiten om door te gaan met onderzoek. Dat betekent dat een initiatiefnemer altijd eerst een concreet plan moet maken en uitgebreid onderzoek moet doen naar de locatie en de aansluiting op het net. Pas als duidelijk is dat er een haalbare oplossing is voor de netaansluiting, kan een project verder.