CConstaterende datMeierijstad
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 2 - Managementsamenvatting impactanalyse Hulp bij het Huishouden

Raadsinformatiebrieven 23 augustus 2026, gemeente MeierijstadBij agendapunt: Stand van zaken contract Hulp bij het Huishouden, d.d. 14-07-20261.000 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

AT/26/1113/honob | juni 2025 | © Bureau HHM | pagina 1 Impactanalyse Hulp bij het Huishouden Managmentsamenvatting Aanleiding en doel De gemeenten Bernheze, Boekel, Maashorst, Meierijstad en Oss werken sinds 2024 samen in een regionaal contract voor Hulp bij Huishouden (HbH). Dit contract loopt tot en met 2027 en is gebaseerd op een lumpsum-bekostiging per cliënt, uitgaande van een gemiddelde inzet. In de praktijk heeft dit geleid tot spanningen, onder andere door het toepassen van de 90%-norm en de bijbehorende terugvorderingssystematiek. Dit heeft zowel bestuurlijk, maatschappelijk als in de relatie met aanbieders tot onrust geleid. Deze ontwikkelingen vormden de aanleiding om een impactanalyse uit te voeren naar vier mogelijke scenario’s voor de toekomst van het contract. 1. Wijzigen/aanpassen lopend contract; 2. Beëindigen en nieuwe inkoop starten; 3. Uitdienen en nieuwe inkoop starten; 4. Ongewijzigd voorzetten en verlengen. Doel van deze analyse is om te komen tot een advies dat bijdraagt aan een duurzame en toekomstbestendige inrichting van sturing, samenwerking en bekostiging van de HbH- ondersteuning in de regio. De impactanalyse is gebaseerd op documentanalyse, data- analyse, interviews met gemeenten en aanbieders en een gezamenlijke reflectie met betrokken gemeenten.

Belangrijkste bevindingen De analyse laat zien dat de huidige situatie niet het gevolg is van één afzonderlijk knelpunt, maar van een samenhang van keuzes in visie, contractering, financiering en samenwerking. 1. Gebrek aan gedeelde visie en consistente sturing Tussen gemeenten en aanbieders bestaan verschillen in opvattingen over de visie op de rol van HbH (poetsen of zorg) en de gewenste sturing, bijvoorbeeld ten aanzien van vertrouwen versus controle en sturen op input (P*Q) versus resultaat. Deze uiteenlopende perspectieven hebben geleid tot compromissen in het contract, waardoor inconsistenties zijn ontstaan in de uitvoering. Daarnaast is sprake van een hybride bekostigings- en sturingsmodel waarin elementen van resultaatgericht en inspanningsgericht werken worden gecombineerd. In de praktijk AT/26/1113/honob | juni 2025 | © Bureau HHM | pagina 2 blijkt deze combinatie moeilijk werkbaar en leidt deze tot onduidelijkheid en ongewenste prikkels. 2. Spanningen in het financiële kader De gehanteerde lumpsum-systematiek in combinatie met de 90%-norm wordt door aanbieders als knellend en niet werkbaar ervaren. Dit leidt tot strategisch gedrag en een verschuiving van de aandacht naar verantwoording in plaats van naar inhoudelijke kwaliteit en ondersteuning. Tegelijkertijd ervaren gemeenten de noodzaak om grip te houden op publieke middelen.

Er is brede behoefte aan een eenvoudiger en consistenter financieringssysteem. 3. Onder druk staand partnerschap en vertrouwen De relatie tussen gemeenten en aanbieders is verslechterd. Aanbieders ervaren dat zij vooral als risico of controleobject worden benaderd, wat het vertrouwen aantast. Respondenten erkennen dat de samenwerking op uitvoeringsniveau vaak wel functioneert, maar dat er op bestuurlijk niveau spanning bestaat. Vertrouwen – zowel rationeel, relationeel als institutioneel – is onvoldoende aanwezig en vormt een belangrijke belemmering voor effectieve samenwerking. 4. Governance en besluitvorming onvoldoende scherp De huidige governance, waarin gemeenten op basis van gelijkwaardigheid gezamenlijk besluiten nemen, leidt in de praktijk tot vertraging, onduidelijkheid en soms tot suboptimale keuzes. Rollen, mandaten en besluitvormingsprocessen zijn onvoldoende scherp georganiseerd. 5. Beperkte sturing op leren en ontwikkelen Hoewel er instrumenten zijn zoals rapportages en cliënttevredenheidsonderzoeken, bieden deze beperkt houvast voor inhoudelijke sturing. De huidige inrichting is sterk administratief van aard en biedt weinig ruimte voor gezamenlijke reflectie en verbetering. Conclusie De kern van de problematiek ligt in het ontbreken van samenhang en consistentie tussen visie, opdracht, financiering, samenwerking en governance.

Hierdoor ontstaat een systeem waarin prikkels, verwachtingen en sturing niet op elkaar aansluiten. Een duurzame oplossing vraagt daarom niet om een beperkte aanpassing binnen het bestaande contract, maar om een fundamentele herijking van de uitgangspunten voor samenwerking en sturing. Advies Wij adviseren de gemeenten om te kiezen voor scenario 3: het zorgvuldig voorbereiden van een nieuw contract per 1 januari 2028. De andere scenario’s achten wij minder passend: • Aanpassing van het lopende contract is juridisch niet realistisch (scenario 1). AT/26/1113/honob | juni 2025 | © Bureau HHM | pagina 3 • Ongewijzigd voortzetten sluit onvoldoende aan bij de geconstateerde knelpunten (scenario 4). • Versneld opnieuw inkopen biedt geen tijdwinst, gezien de benodigde doorlooptijd van circa 1,5 jaar voor een zorgvuldig inkoopproces (scenario 2). De keuze voor scenario 3 biedt ruimte om in samenhang te werken aan een toekomstbestendige inrichting. Dit vraagt om een gerichte voorbereiding langs vijf lijnen: 1. Ontwikkel een gedeelde en eenduidige visie Formuleer als gemeenten een gezamenlijke visie op de rol en reikwijdte van HbH, inclusief een expliciete keuze voor de wijze van sturing: inputgericht (P*Q) of resultaatgericht. 2. Richt de samenwerking in vanuit deze visie Vertaal de visie integraal door naar opdrachtformulering, financiering, monitoring en verantwoording.

Consistentie tussen deze elementen is essentieel voor een werkbaar systeem. 3. Herstel het vertrouwen met aanbieders Investeer actief in het herstellen van de relatie met aanbieders, al binnen de huidige contractperiode. Dit vraagt om transparantie, dialoog en het gezamenlijk werken aan oplossingen, in plaats van primair sturen op controle. 4. Versterk de governance en besluitvorming Zorg voor heldere afspraken over rollen, verantwoordelijkheden en mandaten. Herzie de besluitvorming, bijvoorbeeld door differentiatie naar type besluiten of het werken met mandaten en meerderheidssystematiek. 5. Start tijdig met het vervolgproces Om een nieuw contract per 1 januari 2028 te realiseren, is een strak tijdpad noodzakelijk: • vaststellen inkoopstrategie: rond 1 november 2026 • start inkoopproces: 1 februari 2027 • gunning: uiterlijk augustus 2027 • implementatie: september – december 2027 Dit betekent dat direct na de zomer van 2026 gestart moet worden met een bestuurlijk en ambtelijk visietraject, waarin de koers en de reikwijdte van de samenwerking worden bepaald. Samenvattend De impactanalyse laat zien dat de huidige knelpunten niet los van elkaar staan, maar voortkomen uit een gebrek aan samenhang in het systeem als geheel.

Het advies om te kiezen voor scenario 3 biedt de mogelijkheid om deze samenhang te herstellen en te komen tot een duurzaam, uitvoerbaar en toekomstbestendig contract. Dit vraagt om twee dingen tegelijk: • rust en zorgvuldigheid in het voorbereiden van het nieuwe contract; AT/26/1113/honob | juni 2025 | © Bureau HHM | pagina 4 • directe inzet op het versterken van visie, samenwerking en vertrouwen in de huidige periode.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://meierijstad.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/5a316bf2-5720-481e-bd27-049f3950c0d7?agendaItemId=2734cfa4-018a-40a4-a348-35f74183fcfa