Bijlage_10_ro_K-waarde_onderzoek (geanonimiseerd)
Tekst van het document
RO
Nd
hodem:nzicht
Rapport indicatief infiltratieonderzoek De
Beeke 2 te Erp
Projectnaam Projectnummer
Opdrachtgever Postadres
Postcode
_Vlaskapel
te Zeeland
_B3385
_RB
Holding
BV
Cruiijjgenstraat
34
5469 BT Er Contactpersoon
en
(geanonimiseerd)
Status
Definitief
Versie
1
Aantal pagina's
8
Datum
kwaliteitscontrole
Paraaf
Bezoekadres
(exclusief bijlagen)
15 december
2023
(geanonimiseerd)
(geanonimise rd)
Jekschotstraat 12
Veghel
plaats
5465
PG
Telefoon
0413
287068
en
info@bodem-inzicht.nl
internet
www.bodem-inzicht.nl
Inhoudsopgave INLEIDING . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 1 1. 1 2
Algemeen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 ACHTERGRONDEN
... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ...
4
2. 1
Terreingegevens. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
2. 2
Bodem- en geohydrologische gegevens . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
2. 3
Achtergronden bij infiltratie van hemelwater in de bodem
... .... ... .... .... ... .... ... .... ... .... .... ... .... ... .... ... .... ... .... .... ... .... .
4
3
UITGEVOERDE WERKZAAMHEDEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
4
RESULTATEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 4. 1
Infiltratieproeven . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
4. 2
Berekening K-waarde per meetpunt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
BIJLAGEN Bijlage 1: Topografische ligging onderzoekslocatie Bijlage 2: Situatietekening met boorpunten Bijlage 3: Boorprofielbeschrijvingen Bijlage 4: meetgegevens per infiltratieproef
rapport B3385 Infiltratieonderzoek De Beeke 2 te Erp
2
1
INLEIDING
1. 1
Algemeen
In opdracht van RB Holding BV heeft Bodeminzicht een infiltratieonderzoek uitgevoerd op een locatie gelegen op plangebied De Beeke 2 te Erp en gericht op de capaciteit van de bodem met betrekking tot de infiltratie van hemelwater. Aanleiding voor het uitvoeren van het indicatief infiltratieonderzoek is de aanleg van een infiltratiesysteem (waterbergend betongranulaat) ter plaatse een erfverharding ten zuiden van te bouwen woonfaciliteiten op De Beeke 2 te Erp. Doel van het onderzoek is het bepalen van de doorlatendheid (de K-waarde) en daarmee de infiltratiemogelijkheden van de bodem ter plaatse van de toekomstige voorzieningen. In dit rapport wordt ingegaan op de beschikbare gegevens en de onderzoeksopzet, de uitvoering en de resultaten van het veldonderzoek.
rapport B3385 Infiltratieonderzoek De Beeke 2 te Erp
3
2
ACHTERGRONDEN
2. 1
Terreingegevens
In onderstaand overzicht zijn de algemene gegevens van de locatie opgenomen. In onderstaande figuur 1 is een weergave te zien van de situering van infiltratievoorzieningen binnen het plangebied. Figuur 1: beoogde woningen en infiltratiesysteem (blauwe vlak)
Adres onderzoekslocatie Gemeente Kadastrale registratie Huidig perceelgebruik
:De Beek 2 te Erp :Meierijstad :Erp P 314 :braakliggend terrein
Beoogd wordt een waterberging te realiseren middels het aanbrengen van 261 m³ waterbergend betongranulaat onder een erfverharding. De pakketdikte van het betongranulaat betreft 40 cm over een oppervlakte van 653 m². 2. 2
Bodem- en geohydrologische gegevens
deklaag eerste watervoerend pakket scheidende laag
Bodemopbouw fijn tot matig grof zand. Plaatselijk komt leem, klei en veen voor. matig tot zeer grove grindrijke zanden, met plaatselijk een kleilaag. kleihoudende afzettingen
Nuenengroep
0-15 m-mv
Formatie van Sterk-
15-60 m-mv
sel/Veghel Kedichem/Tegelen
60-110 mmv
hydrologie diepte freatisch grondwater stromingsrichting 2. 3
1,0 tot 1,5 m-mv noordwestelijk
Achtergronden bij infiltratie van hemelwater in de bodem
De infiltratiecapaciteit van de ondergrond verschilt per type ondergrond. Bij de dimensionering van een infiltratievoorziening is het van belang uit te gaan van een zo correct mogelijke inschatting van de infiltratiecapaciteit. Infiltratietesten zijn een hulpmiddel om een inschatting te maken van de infiltratiecapaciteit van de ondergrond. Het heeft echter weinig zin om de infiltratiecapaciteit te testen van gronden waarvan op basis van literatuurgegevens een veel te kleine doorlaatbaarheid wordt verwacht (klei, leem en veen). rapport B3385 Infiltratieonderzoek De Beeke 2 te Erp
4
De ondergrond bestaat uit een onverzadigde en een verzadigde zone. De doorlaatbaarheid (of doorlatendheid of infiltratiecapaciteit) van beide zones wordt gekarakteriseerd door de hydraulische geleidbaarheid K. In de verzadigde zone is de hydraulische geleidbaarheid een constante (Ksat), in de onverzadigde zone is dit niet het geval. In de onverzadigde zone speelt de zuigcapaciteit van de bodem een belangrijke rol en is de hydraulische geleidbaarheid een functie van die zuigcapaciteit, die op haar beurt weer een functie is van het watergehalte van de bodem. Zo zal bij een initieel drogere bodem de infiltratiesnelheid groter zijn dan bij een initieel vochtige bodem. De infiltratiesnelheid zal afnemen naarmate het watergehalte in de bodem stijgt, totdat de bodem verzadigd raakt en de infiltratiesnelheid een constante waarde benadert. Het is aan te raden deze constante waarde te gebruiken als (veilige) waarde voor de infiltratiecapaciteit bij de dimensionering en de berekening van het ledigingsdebiet van de infiltratievoorziening. Figuur 2 geeft aan dat de infiltratiecapaciteit van een droge bodem veel groter is dan de infiltratiecapaciteit van een volledig verzadigde bodem. Dit betekent dat het beter is te voorkomen dat de infiltratie leidt tot langdurige vernatting, omdat dit de effectiviteit van een infiltratievoorziening sterk vermindert.
Bij de interpretatie van infiltratiemetingen als door ons uitgevoerd (omgekeerde boorgatmethode) wordt met bovengenoemde processen rekening gehouden. De capaciteit van een infiltratievoorziening verminderd met de tijd door colmatatie (dichtslibbing), een goede aanleg en onderhoud zijn noodzakelijk om de infiltratiecapaciteit te blijven garanderen. Figuur 2: Infiltratiesnelheid met verschillende initiële watergehalten
rapport B3385 Infiltratieonderzoek De Beeke 2 te Erp
5
3
UITGEVOERDE WERKZAAMHEDEN
Op 13 december 2023 zijn de veldwerkzaamheden uitgevoerd. Ten tijde van uitvoering van het onderzoek was de wijze van infiltreren bekend. Om een beeld van de doorlatendheid van de bodem ter plaatse van de infiltratievoorzieningen te verkrijgen, zijn twee infiltratieproeven uitgevoerd, verdeeld over de beoogde locatie van de infiltratievoorziening. Gemiddeld Hoogste Grondwaterstand. De boringen zijn doorgeboord tot visueel de ingeschatte GHG (Gemiddeld Hoogste Grondwaterstand) is bereikt. Per boring is een boorbeschrijving conform NEN 5104 opgesteld. Uit gegevens van een monitoringspeilbuis 1,8 kilometer ten zuidwesten van onderhavige onderzoekslocatie (B51E0041001), blijkt dat de GHG op 10,50 m+NAP/0,37 m-mv wordt ingeschat. Maaiveld bevindt zich volgens DINOloket op 10,87 m+NAP. Uit gegevens van een monitoringspeilbuis 650 meter ten zuiden van onderhavige onderzoekslocatie (B51F0320-001), blijkt dat de GHG op 11,70 m+NAP/0,47 m-mv wordt ingeschat. Maaiveld bevindt zich volgens DINOloket op 12,17 m+NAP. Beide peilbuizen bevinden zich echter op ruimte afstand van onderhavige onderzoekslocatie en op lager gelegen grond.
Het maaiveld van de onderzoekslocatie bevindt zich op 12,65 m+NAP Bodemopbouw ter plaatse van de infiltratieproef bij meetpunt 1 De bodemopbouw ter plaatse van het onderzochte meetpunt is globaal als volgt: 0-60 cm-mv zand matig fijn, zwak siltig, zwak grindig, neutraal beigebruin 60-100 cm-mv zand matig fijn, zwak siltig, licht bruinbeige 100-110 cm-mv zand zeer fijn, zwak siltig, zwak humeus, donker grijsbruin 110-120 cm-mv zand zeer fijn, zwak siltig, licht beigeoranje Bodemopbouw ter plaatse van de infiltratieproef bij meetpunt 2 De bodemopbouw ter plaatse van het onderzochte meetpunt is globaal als volgt: 0-60 cm zand zeer fijn, zwak siltig, zwak humeus, resten beton, donker beigebruin 60-90 cm-mv zand matig fijn, zwak siltig, neutraal bruinbeige 90-120 cm zand matig fijn, zwak siltig, licht bruinbeige In bijlage 3 zijn de boorprofielen van meetpunt 1 en 2 weergegeven. Op basis van de bodemkenmerken (roestvorming in bodem) wordt de GHG ingeschat op 1,10 m-huidige maaiveldpeil. Proefopstelling In het proefgat is een PVC-filter geplaatst met een lengte van 1,1 meter (volledig geperforeerd, diameter 6,3 cm). Het filtermateriaal zorgt ervoor dat het boorgat niet instort tijdens de proef. Allereerst is de grond rondom het filter verzadigd door een ruime hoeveelheid water via het filter te laten infiltreren, waarbij het boorgat enige tijd volledig vol water staat.
Bij meetpunt 2 is 25 liter water gebruikt, wat circa 3 tot 4 keer meer is dan gebruikelijk. Mogelijk is de bodem ter plaatse recentelijk ontgraven en niet verdicht bij opvulling. Nadat de bodem verzadigd is, is per boring een infiltratieproef uitgevoerd. De uitgevoerde proef is een niet steady-state infiltratieproef (omgekeerde boorgat-methode) waarmee de verzadigde doorlatendheid wordt bepaald. Vanwege de praktisch zeer moeilijk uit te voeren steady-state proef (constant debiet en waterpeil) is gekozen voor de niet steady-state infiltratieproef waarbij het waterniveau in het boorgat afneemt in de tijd. Het filter in het boorgat wordt wederom gevuld met water waarna per deeltraject van 5 cm de verstreken tijd wordt gemeten. Hiermee wordt de snelheid bepaald waarmee het water uit het boorgat de bodem in zakt. De maximale duur van de proef bedraagt 15 minuten. Op basis van de metingen wordt de doorlatendheid van de bodem bepaald. De positie van de in dit onderzoek verrichte boringen zijn ingemeten met GPS op 0,01 meter nauwkeurig en op de situering in bijlage 2 weergegeven.
rapport B3385 Infiltratieonderzoek De Beeke 2 te Erp
6
bodem:nzicht 4
RESULTATEN
41
Infiltratieproeven
Bij het uitwerken van de meetgegevens gezien het volledige boorgat met water
is
Figuur 3: infiltratiecurve van meetpunt
1.
uitgegaan
van
is gevuld en
Meetpunt
een
benadering “met
is voorzien
van
een
afnemend
infiltrerend oppervlak”,
aan-
filtermateriaal.
1
tijd (seconde)
le)
200
400
600
800
1
L
1
1
le) $
4%
10
{cm- v)
20
4
hd
30
H
Ed
40
Ad
50
hd
hd
60
Ed
70
Figuur 4:
relatie
kolomhoogte (Nlog)
en
verstreken
Meetpunt
tijd meetpunt
1
1
4,9 4,7
In(H-waterkolm)
4,5 »>Ww
PPee w Wo w EN] w u
le)
200
400
600
800
tijd (seconde) Het
debiet dat
uit het
boorgat de
bodem
inloopt volgt, in samenhang
ijking: QE)
K* ALE)
=
==
12
*
*
dh/dt
met: K = doorlatendheid A=
oppervlakte
(m/sec)
waarover
h = waterniveau
in het
t=tijd (s) Omgekeerde boorgat Kaar
=
Kat
=
water
infiltreert in de bodem (m2)
boorgat (m) methode
(met afnemend infiltrerend oppervlak)
r/2*((In(h(t1))-In(h(t2)))/(t1-t2))
verzadigde horizontale doorlatendheid straal boorgat (cm) r(boorgat) h(t1) hoogte waterkolom op t=1 (cm) h(t2) hoogte waterkolom op t=2 (cm) =
=
=
rapport B3385 Infiltratieonderzoek De Beeke 2 te
Erp
\ S
p
met
de
vergelijking van (geanonimiseerd) | uit de volgende
verge-
t1 = tijdstip begin van de meting (sec) t2 = tijdstip einde van de meting (sec) 4. 2
Berekening K-waarde per meetpunt
In de onderstaande tabel 2 zijn de berekende k-waarden weergegeven. In bijlage 4 staan de verzamelde data per meetproef. Tabel 2: verzadigde horizontale doorlaatbaarheid Meetpunt meettraject in Diameter in Voorbenatting in liters cm cm 1 0-60 7 7 2 0-100 7 25
Richtingscoëfficiënt trendlijn 0,0008 0,0063
Ksat in m/dag 1,21 9,53
Op basis van voorgaande infiltratieproeven wordt de K-waarde van meetpunt 1 als meest betrouwbaar en representatief beschouwd. Bij meetpunt 2 is waarschijnlijk sprake van recente graafwerkzaamheden waarbij geen verdichting heeft plaatsgevonden.
rapport B3385 Infiltratieonderzoek De Beeke 2 te Erp
8
onderzoekslocatie
Kadastrale kaart
12345 25
Uw referentie: B3385
Deze kaart is noordgericht
Schaal 1: 1000
Perceelnummer Huisnummer Vastgestelde kadastrale grens Voorlopige kadastrale grens Administratieve kadastrale grens Bebouwing
Kadastrale gemeenteErp Sectie P Perceel 314
Voor een eensluidend uittreksel, geleverd op 11 december 2023 De bewaarder van het kadaster en de openbare registers
Aan dit uittreksel kunnen geen betrouwbare maten worden ontleend. De Dienst voor het kadaster en de openbare registers behoudt zich de intellectuele eigendomsrechten voor, waaronder het auteursrecht en het databankenrecht.
Bijlage 2 Situatietekening
toekoms�ge erfverharding metonderliggende waterberging
2 1
co
nt ou
rt
oe
ko
m
s�
ge
be
bo
uw
parkeerterrein in g
GW
Situatietekening met boorlocaties
Legenda:
De Beeke 2 te Erp
begrenzing onderzoekslocatie boring t. b. v. infiltratieproef
Project:
SR
Projectnummer:
Datum:
B3385
0m
14-12-2023 25 m
stelcons
klinkers
grind
tegels
beton
onverhard
asfalt
Bijlage: Boorprofielen
Boring:
Boring:
Datum.
13-12-2023
Datum.
13-12-2023
(geanonimiseerd)
Boormeesier.
(geanonimiseerd)
braak
braak
Zand
Zand
matig fijn, zwak silfig, zwak grindig, neutraal beigebruin, Edelmanboor
Zand
matig fijn, zwak silfig, bruinbeige, Edelmanboor
licht
100 vo 120
Zand zeer fij humeus, donker
zeer fijn, zwak siltig, zwak humeus, resten beton, donker beigebruin, Edelmanboor
Zand
matig fijn, zwak silfig, bruinbeige, Edelmanboor
neutraal
Zand
licht
matig fijn, zwak silfig, bruinbeige, Edelmanboor
grijsbruin
Edelmanboor Zand
matig fijn, zwak silfig, beigeoranje, Edelmanboor
Projectnaam:
De Beeke
licht
2 te Erp
Projectcode: B3385 ‘geiekend volgens
NEN
5104’
Legenda (conform NEN 5104)
grind
klei
geur
Grind, siltig
Klei, zwak siltig
geen geur
Grind, zwak zandig
Klei, matig siltig
Grind, matig zandig
Klei, sterk siltig
zwakke geur matige geur sterke geur uiterste geur
Grind, sterk zandig
Klei, uiterst siltig
Grind, uiterst zandig
Klei, zwak zandig Klei, matig zandig
zand
Klei, sterk zandig
olie geen olie-water reactie
zwakke olie-water reactie matige olie-water reactie sterke olie-water reactie uiterste olie-water reactie p. i. d. -waarde >0
Zand, kleiïg
>1 > 10
Zand, zwak siltig
> 100
leem Zand, matig siltig
Leem, zwak zandig
Zand, sterk siltig
Leem, sterk zandig
Zand, uiterst siltig
zwak humeus veen
Veen, mineraalarm
matig humeus
Veen, zwak kleiïg
sterk humeus
Veen, sterk kleiïg
zwak grindig
Veen, zwak zandig
matig grindig
Veen, sterk zandig
sterk grindig
blinde buis
casing hoogste grondwaterstand gemiddelde grondwaterstand laagste grondwaterstand zand afdichting bentoniet/mikoliet/klei afdichting grind afdichting filter
> 10000
monsters geroerd monster
overige toevoegingen
peilbuis
> 1000
ongeroerd monster volumering
overig bijzonder bestanddeel Gemiddeld hoogste grondwaterstand grondwaterstand Gemiddeld laagste grondwaterstand slib water
Infiltratieproef adres
De Beeke 2 te Erp B3385 13-12-2023
project
datum Meetpunt:
1 7 1,2m-mv 0 1,2
boordiameter filtertraject bovenkant -mv onderkant -mv cm
RC InMP Ksat
min
sec
0
0
5
11
10
24
15
43
20
1
6
25
1
36
30
2
19
35
3
5
40
4
9
45
5
25
50
7
1
55
9
12
60
11
54
65
14
59
0,0008 1,2096
Infiltratieproef adres
De Beeke 2 te Erp B3385 13-12-2023
project
datum Meetpunt:
2 7 1,2m-mv 0 1,2
boordiameter filtertraject bovenkant -mv onderkant -mv cm
min
sec
0
0
75
16
80
23
85
28
90
50
95
1
34
100
3
16
RC InMP Ksat
0,0063 9,5256