Bijlage 1 Voornemen-en-voorstel-voor-participatie-Waterstofnetwerk-Oost-Nederland

Voornemen en Voorstel voor Participatie Waterstofnetwerk Oost-Nederland Publicatie: 7 maart 2025

Ons kenmerk

: WO-GU-EM-PLN-0001

Revisienummer: 9 Revisie datum : 15-1-2025

1 Samenvatting ................................................................................................................... 3 2 Inleiding ........................................................................................................................... 5 3 Het voornemen ................................................................................................................. 7 3.1 Wat houdt het project in? .......................................................................................... 7 3.2 Opgave en doelstelling .............................................................................................. 7 3.3 Uitgangspunten....................................................................................................... 10 3.4 Nut en noodzaak ..................................................................................................... 11 3.5 Wie zijn er bij het project betrokken? ...................................................................... 13 3.6 Samenhang met andere projecten ........................................................................... 14 3.7 De te doorlopen procedure ...................................................................................... 14 4 Het voorstel voor participatie ..........................................................................................

17 4.1 Waarom wordt u bij de plannen betrokken? ............................................................. 17 4.2 Uitgangspunten voor de participatie ........................................................................ 17 4.3 Waar kunt u over meedenken? ................................................................................ 18 4.4 Hoe kunt u reageren?.............................................................................................. 18 4.5 Verschillende momenten van participatie ................................................................. 18 4.6 Welke groepen worden betrokken? .......................................................................... 21 4.7 Communicatie ......................................................................................................... 23 4.8 Wat gebeurt er met uw inbreng? ............................................................................. 24 4.9 Contactgegevens..................................................................................................... 24 Bijlage - inzet aardgasleiding A-505 voor waterstoftransport .............................................. 25 Drie gasstromen in het hoofdnetwerk voor aardgastransport ......................................... 25 De toekomst van gasexport naar Duitsland....................................................................

25 Studies realisatie waterstofleiding & uitbreiding H-gas capaciteit.................................... 25 Afwegingen ................................................................................................................... 26 Conclusies..................................................................................................................... 28 Gevolgen ...................................................................................................................... 28

Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 2 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 28

Ons kenmerk

: WO-GU-EM-PLN-0001

Revisienummer: 9 Revisie datum : 15-1-2025

1 Samenvatting Het m inisterie van Klim aat en Groene Groei (hierna: KGG) en Hynetwork Services B.V. (hierna: Hynetwork) willen een bestaande aardgasleiding om bouwen naar een leiding voor het transport van waterstofgas. De leiding loopt van Om m en, via Angerlo en Ravenstein naar Boxtel. Er wordt een aftakking gem aakt vanaf Angerlo naar de Duitse grens bij Zevenaar. Het project heet Waterstofnetwerk Oost-Nederland. Het Waterstofnetwerk Oost-Nederland m aakt onderdeel uit van het landelijk waterstofnetwerk van Hynetwork, dat Waterstofnetwerk Nederland wordt genoem d. Dit netwerk verbindt de vijf industrieclusters in Nederland m et elkaar, m et een waterstofopslag in Zuidwending (provincie Groningen) en m et het buitenland. Voor Waterstofnetwerk Oost-Nederland worden bestaande aardgasleidingen om gebouwd voor het transport van waterstof. Dit houdt in dat bestaande leidingen door kleine aanpassingen bruikbaar worden gem aakt voor het transport van waterstofgas. In Om m en sluit de leiding aan op het Waterstofnetwerk Drenthe-Overijssel. In Boxtel sluit de leiding aan op de Delta Rhine Corridor (DRC). Bij Zevenaar kom t een eindpunt waarop een im port-/exportlocatie vanuit Duitsland wordt aangesloten. In Ravenstein sluit het project aan op een leiding naar Lim burg.

Het waterstofnetwerk zorgt ervoor dat waterstof voor de industrie beschikbaar kom t en speelt daarm ee een belangrijke rol in de energietransitie. Het is de bedoeling dat het netwerk in de toekom st wordt uitgebreid voor nieuwe waterstofproducenten en -afnem ers. Voor het project is een Projectprocedure gestart onder de Omgevingswet. Dit Voornemen en voorstel voor Participatie (VenP) is de eerste stap in de Projectprocedure. Uiteindelijk leidt het afronden van de Projectprocedure tot een Projectbesluit. KGG coördineert de functiewijziging (voorheen: bestem m ingsplanwijziging) van aardgastransport naar waterstoftransport en het vergunningenproces. De m inister van Klim aat en Groene Groei (KGG) stelt in overeenstem m ing m et de m inister van Volkshuisvesting en Ruim telijke Ordening (VRO) voor dit project een Projectbesluit vast. Eén van de vereisten van de Omgevingswet is om bij de start van een project aan te geven of KGG voor het Projectbesluit eerst een Voorkeursbeslissing neem t. Om dat voor Waterstofnetwerk OostNederland een bestaande aardgasleiding wordt omgebouwd naar waterstofleiding, is het niet nodig een Voorkeurbeslissing te nem en. Hynetwork wil het Waterstofnetwerk Oost-Nederland gerealiseerd hebben tussen 2031 en 2033 1. De eerste fase van het project is de Verkenningsfase.

In deze fase wordt een onderzoeksplan opgesteld voor de m ilieueffecten (de Notitie Reikwijdte en Detailniveau). De verkenningsfase wordt afgerond m et publicatie van het onderzoeksplan. Daarna volgt de Planuitwerkingsfase waarin in detail wordt onderzocht wat de effecten van het project zijn op de fysieke leefomgeving. We sluiten deze fase af m et het Milieueffectrapport (MER) en het Projectbesluit. Er wordt tijdens de procedure advies gevraagd van regionale overheden en de Com m issie voor de m ilieueffectrapportage. Ook wordt op een aantal m om enten een inspraakmogelijkheid geboden aan iedereen. 1

cf. het conceptvoorstel aanpassing uitrolplan waterstofnetwerk nederland – 10 december 2024- zie website Hynetwork Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 3 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 28

Ons kenmerk

: WO-GU-EM-PLN-0001

Revisienummer: 9 Revisie datum : 15-1-2025

In hoofdstuk 2 worden het project en de procedure kort beschreven. Hoofdstuk 3 beschrijft het voornemen op hoofdlijnen en in hoofdstuk 4 staat een voorstel voor de participatie. Daarin wordt beschreven hoe burgers, bedrijven, m aatschappelijke organisaties en bestuursorganen in deze fase worden geïnform eerd en betrokken. De publicatie van dit Voornemen en Voorstel voor Participatie is de officiële start van het overleg m et alle om gevingspartijen. U kunt reageren op dit Voornemen en Voorstel voor Participatie. Hoe u dat kunt doen en wat wij daarin van u vragen, leest u in hoofdstuk 4.

Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 4 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 28

Ons kenmerk

: WO-GU-EM-PLN-0001

Revisienummer: 9 Revisie datum : 15-1-2025

2 Inleiding Hynetwork Services (Hynetwork), een 100% dochterondernem ing van Gasunie, legt een landelijk waterstofnetwerk aan om de energietransitie m ogelijk te m aken (figuur 1). Waterstofnetwerk OostNederland is onderdeel van dat landelijke netwerk: Deeltraject 1 om vat het traject Om m en - Ravenstein - Boxtel. Deze 140 kilom eter aan buisleiding is een belangrijke verbinding tussen de industrieclusters in het noorden van het land en de waterstofopslag (Zuidwending) én de industrieclusters in het zuiden. Ook kan dit gedeelte van het landelijke netwerk via een oost-westverbinding (Delta Rhine Corridor) worden aangesloten op de industrieclusters in het westen.

-

Deeltraject 2 om vat het traject Angerlo - Zevenaar. Dit bestaat uit negen kilom eter buisleiding en vorm t een belangrijke verbinding naar het Duitse waterstofnetwerk.

Hynetwork m aakt voor deze deeltrajecten gebruik van bestaande aardgasleidingen die aangepast worden voor het transport van waterstof. Het m inisterie van Klim aat & groene Groei (KGG) start hiervoor een procedure, de Projectprocedure, die leidt tot een Projectbesluit. In de Projectprocedure coördineert KGG de besluiten en vergunningen. Tegelijk m et deze procedure lopen ook procedures voor andere delen van het landelijke waterstofnetwerk. Meer inform atie hierover is te vinden op de websites van Hynetwork en Bureau Energieprojecten.

Figuur 1 – Schematische weergave van het Waterstofnetwerk Nederland

Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 5 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 28

Ons kenmerk

: WO-GU-EM-PLN-0001

Revisienummer: 9 Revisie datum : 15-1-2025

De publicatie van het Voornemen en Voorstel voor Participatie (dit document) is het startschot voor de Projectprocedure van het Waterstofnetwerk Oost-Nederland. In dit docum ent beschrijven Hynetwork en KGG op hoofdlijnen de plannen (het Voornemen) en hoe zij de om geving willen betrekken (het Voorstel voor Participatie). Wij nodigen burgers, bedrijven, m aatschappelijke organisaties en bestuursorganen uit om m ee te denken over het project en de im pact daarvan op de om geving. Uw inbreng wordt m eegenom en tijdens de vervolgstappen van de Projectprocedure en in een Participatieplan. In het voornemen worden de plannen algemeen beschreven. In de loop van de procedure volgen verschillende documenten waarin de plannen m eer gedetailleerd uitgewerkt worden en waarop ook weer de inbreng van de om geving wordt gevraagd. Ook het Voorstel voor Participatie wordt m eerm aals geüpdatet. Dit proces leidt uiteindelijk tot de officiële ruim telijke inpassing en vergunningen. Dit zal twee tot drie jaren duren. Daarna kan Hynetwork starten m et het ombouwen van aardgasleidingen naar waterstofleidingen. Wat vragen wij aan u naar aanleiding van dit Voornemen? • • • •

In het voornemen (hoofdstuk 3) staat de opgave beschreven. Heeft u ideeën voor andere oplossingen, passend bij de uitgangspunten? Zo ja, welke zijn dit? Welke punten vindt u belangrijk bij het uitvoeren van het voornem en? In het voorstel voor participatie (hoofdstuk 4) zijn ideeën over de inform atievoorziening beschreven. Welke suggesties wilt u hieraan toevoegen? Welke ideeën heeft u voor de m anier waarop we u betrekken bij het voornem en?

We zijn benieuwd wat u van ons Voornemen en Voorstel voor Participatie vindt en nodigen u daarom van harte uit om op deze vragen te reageren. Heeft u ideeën, aandachtspunten, opm erkingen of zorgen die u aan ons wilt m eegeven, dan kunt u van 7 m aart 2025 tot en m et 17 april 2025 een reactie indienen. Informatie over hoe u een reactie in kunt dienen, staat beschreven op de website van RVO. Uw vragen, oplossingen, ideeën en kennis worden bekeken en beoordeeld. We koppelen u terug wat we m et uw inbreng gaan doen. Daarnaast zijn er m om enten dat u ons kunt ontm oeten en uw inbreng kunt geven. We nodigen iedereen uit voor een (online) bijeenkom st.

Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 6 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 28

Ons kenmerk

: WO-GU-EM-PLN-0001

Revisienummer: 9 Revisie datum : 15-1-2025

3 Het voornemen 3.1 Wat houdt het project in? Waterstofnetwerk Nederland Het landelijk waterstofnetwerk is een ondergronds netwerk van buisleidingen. Het verbindt de vijf grote industrieclusters in Nederland (Eem shaven/Delfzijl, Noordzeekanaalgebied, Rotterdam /Moerdijk, Zeeland en Zuid-Lim burg). Daarnaast zorgt het voor aansluitingen op een waterstofopslag in Zuidwending en m et het buitenland; eerst België en Duitsland, later m ogelijk ook andere landen via verbindingen over land of zee. Het Waterstofnetwerk Oost-Nederland, waar dit Voornemen en Voorstel voor Participatie over gaat, is onderdeel van dit landelijke netwerk.

Figuur 2 – de onderbroken geel-blauwe lijn, markeert de ligging van Waterstofnetwerk OostNederland) binnen het landelijke netwerk 3.2 Opgave en doelstelling Waterstofnetwerk Oost-Nederland verbindt de leiding vanaf de industrie clusters én de waterstofopslag in het noorden, m et de leidingen naar de clusters in het zuiden en westen van het land. Daarnaast worden leidingen om gebouwd waarm ee Waterstofnetwerk Nederland verbonden kan worden m et het waterstofnetwerk in Duitsland. Er worden drie bestaande aardgasleidingen geschikt gemaakt voor waterstoftransport en m et elkaar verbonden. Het gaat om de hieronder – in

Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 7 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 28

Ons kenmerk

: WO-GU-EM-PLN-0001

Revisienummer: 9 Revisie datum : 15-1-2025

figuur 3 weergegeven – leidingen tussen Om m en en Ravenstein (A-505), tussen Angerlo en Zevenaar (A-512) én tussen Ravenstein en Boxtel (A-526). Ter hoogte van Om m en sluit de leiding aan op de waterstofleiding van het project Waterstofnetwerk Drenthe-Overijssel. Ter hoogte van Boxtel sluit dit project aan op de Delta Rhine Corridor (DRC). In Ravenstein sluit het project aan op een leiding naar Lim burg, waarvoor nog een project m oet worden opgestart. In Zevenaar kom t een aansluiting op de netwerken van Duitse netwerkbeheerders.

Figuur 3 - weergave van de leidingen van Waterstofnetwerk Oost-Nederland Hergebruik bestaande aardgasleidingen Gasunie beheert het landelijke transportnetwerk voor aardgas. Het kan aardgasleidingen beschikbaar m aken voor waterstof om dat het gebruik van aardgas wordt afgebouwd. Hergebruik van aardgasleidingen voor het transport van waterstof is veilig en goedkoper d an het aanleggen van nieuwe leidingen. Voor het hergebruik van de bestaande aardgasleidingen voor waterstof hoeven geen werkzaamheden aan de leidingen zelf uitgevoerd te worden. De leidingen m oeten wel schoongemaakt en geïnspecteerd worden (via een zogenoem de pigrun) en eventuele gebreken worden waar nodig verholpen.

Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 8 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 28

Ons kenmerk

: WO-GU-EM-PLN-0001

Revisienummer: 9 Revisie datum : 15-1-2025

Er zijn aanpassingen nodig op bestaande afsluiterlocaties. Deze worden buiten gebruik gesteld of aangepast voor het transport van waterstof. Afsluiterlocaties zijn kleinschalige – veelal om heinde ondergrondse installaties waar bedienbare afsluiters zitte n (figuur 4). Met afsluiters kunnen gasstrom en worden onderbroken of in een andere richting worden gestuurd. De afsluiters zelf zitten onder de grond, de bediening zit boven de grond en is zichtbaar als verticale buizen die uit de grond kom en, m et soms een handwiel eraan. Op deze locaties worden de koppelingen tussen de waterstofleiding en de aardgasleidingen verwijderd. Hiervoor worden enkele m eters leiding losgezaagd en wordt een verbindingsstuk aangebracht óf een nieuwe afsluiter geplaatst en som s een faciliteit gebouwd om de leiding inwendig te kunnen inspecteren (pigrun). Zo’n faciliteit wordt scraper trap genoem d (figuur 5).

Figuur 4: voorbeeld van het bovengrondse deel van een afsluiterlocatie De om bouw van een aardgastransportleiding naar een waterstoftransportleiding zal op een enkele tientallen kleine werklocaties in Oost-Nederland leiden tot zichtbare werkzaam heden. Deze werklocaties bevinden zich op of direct bij bestaande Gasunie-locaties. Wanneer de leiding in gebruik is voor het transport van waterstof is er geen zichtbare im pact op de om geving.

Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 9 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 28

Ons kenmerk

: WO-GU-EM-PLN-0001

Revisienummer: 9 Revisie datum : 15-1-2025

3.3 Uitgangspunten De ontwikkeling van het Waterstofnetwerk Oost-Nederland zal tijdelijk im pact hebben op de om geving. Daar m oeten we rekening m ee houden. Ook willen we de m ilieueffecten zoveel m ogelijk beperken. Bij het verkennen van een tracé voor een waterstoftransportleiding, hanteren we de volgende uitgangspunten: 1. We m aken zoveel m ogelijk gebruik van bestaande aardgastransportleidingen. 2. Wanneer er geen gebruik kan worden gem aakt van bestaande aardgasleidingen, plaatsen we nieuwe leidingen zoveel m ogelijk in de Structuurvisie Buisleidingen (SVB-) strook. Dit is een strook land die de Rijksoverheid in 2012 heeft gereserveerd voor toekom stige ondergrondse infrastructuur. 3. Daar waar dat niet m ogelijk is, plaatsen we de leiding zoveel m ogelijk direct naast andere leidingen. In het Waterstofnetwerk Oost-Nederland kunnen we voldoen aan uitgangspunt 1. De aanleg van nieuwe leidingen is niet nodig. Daar waar een nieuwe waterstofafsluiter of scraper trap (zie 3.2) wordt geplaatst, zal een keuze m oeten worden gem aakt, voor een locatie op of bij de bestaande afsluiterlocatie. In de conceptnotitie Reikwijdte en Detailniveau (cNRD) zullen deze locaties nader worden beschreven. Het is nu al m ogelijk of ideeën aan te dragen voor deze locaties. Het betreft: S-032 Angerlo: leiding om leiden naar een locatie voor het nieuwe schem a.

Aanleggen van een afsluiterschem a t.b.v. het aansluiten van de A-512, A-529 (toekom stige export Winterswijk). Bouwen van een scraper trap t.b.v. de A-512. -

A-181 Zevenaar: m ogelijk bouwen van een scraper trap t.b.v. de A-512.

-

S-044 Ravenstein: aanleggen van een af sluiterschema t.b.v. het aansluiten van de A505, A-526 en de toekomstige leiding naar Limburg. Bouwen van scraper traps t.b.v. de A-505 en A-526.

-

S-066 Kinderbosch: bouwen van een scraper trap t.b.v. het restant van de A-526.

Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 10 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 28

Ons kenmerk

: WO-GU-EM-PLN-0001

Revisienummer: 9 Revisie datum : 15-1-2025

Figuur 5: Scraper trap (rechts op de foto) – faciliteit voor een pigrun Onder de Om gevingswet geldt dat iedereen in de om geving van het project vanaf het begin van de procedure oplossingen m ag aandragen voor de opgave door een reactie te geven op ter inzage gelegde documenten. Voor m ogelijke oplossingen gelden – voor wat betreft de te selecteren leiding - bovenstaande drie uitgangspunten. Voor de afsluiters en scraper traps geldt dat ze gerealiseerd m oeten worden op of rondom genoemde locaties. Het aandragen van oplossingen is m ogelijk tot en m et de concept-NRD. In hoofdstuk 4 staat hoe u kunt reageren. 3.4 Nut en noodzaak Bijdrage aan de energietransitie Europa wil de CO2-uitstoot in 2030 m et 55 procent verm inderen ten opzichte van 1990 en uiterlijk in 2050 een CO2-neutrale energievoorziening realiseren. Ook Nederland m oet hieraan m eewerken. Hierover zijn Europese en nationale afspraken gem aakt. Het kabinet heeft in 2020 de Kabinetsvisie waterstof opgesteld waarin de noodzaak voor een nationale waterstofinfrastructuur is uitgesproken. In het Nationaal Plan Energiesysteem (NPE) staat de kabinetsvisie beschreven over hoe een duurzaam , betrouwbaar en betaalbaar energiesysteem in 2050 eruitziet en wat er nodig is om daar te kom en. Waterstof speelt daarin een belangrijke rol. De industrie in Nederland is verantwoordelijk voor zo’n 25% van de landelijke CO 2-uitstoot.

Met elektrificatie is verduurzam ing van de industrie slechts beperkt m ogelijk. Hogetemperatuurprocessen bijvoorbeeld zijn m aar tot circa 200 graden Celsius te elektrificeren. Daarboven zijn m oleculen nodig i.p.v. elektronen. Het beschikbaar m ake n van uitstootvrije brandstoffen en grondstoffen is daarom cruciaal. Bij de verbranding van waterstof kom t geen CO 2 vrij.

Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 11 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 28

Ons kenmerk

: WO-GU-EM-PLN-0001

Revisienummer: 9 Revisie datum : 15-1-2025

Daarnaast is een voordeel van waterstofgas dat het in grote hoeveelheden opgeslagen kan worden. Zo kan het beschikbaar worden gem aakt en om gezet naar elektriciteit als er weinig duurzam e elektriciteit is (zoals zonne- en windenergie) en opgeslagen worden als er veel duurzam e elektriciteit beschikbaar is. Hynetwork heeft in 2022 de opdracht van de overheid gekregen om het landelijke waterstofnetwerk aan te leggen. Er is destijds 1,5 m iljard euro begroot voor realisatie van het gehele netwerk, waarvan de overheid m aximaal 750 m iljoen euro ter beschikking ste lt in de vorm van een subsidie om de ontwikkeling van waterstof te stim uleren. Gebruikers van het waterstofnetwerk Het waterstofnetwerk is in eerste instantie bedoeld voor grote, industriële gebruikers. De gebruikers van het waterstofnetwerk kunnen zowel producenten als afnem ers van waterstof zijn. Electrolysers produceren waterstof. Dit zijn fabrieken die water door m iddel van elektriciteit opsplitsen in waterstof en zuurstof. Als de elektriciteit afkom stig is van duurzam e bronnen (zoals zonne- en windenergie), kom t er zowel bij de productie als bij de verbranding van waterstof geen CO2 vrij. Afnem ers zijn vooralsnog energie-intensieve industrieën die waterstof gaan gebruiken als grondstof of brandstof in plaats van aardgas.

Het is de bedoeling dat het netwerk in de toekomst kan worden uitgebreid voor nieuwe waterstofgebruikers en producenten (figuur 6). Geschat wordt dat de verduurzaming van industrieën in het projectgebied, een reductie van m eer dan 60% CO2 ten opzichte van 2022 m ogelijk m aakt. Uitvoering van de huidige verduurzam ingsplannen van de cluster6-industrie leidt in de provincie Overijssel tot 61% CO2em issiereductie in 2035. In de provincie Gelderland, waar de m eeste aardgas gebruikende industrie binnen het projectgebied is, wordt rond 2035 75% m inder aardgasverbruik verwacht dan in 2022. In de provincie Noord-Brabant betreffen plannen van de deelnem ende partijen een transitie van fossiele brandstoffen (vooral aardgas) naar voornam elijk elektriciteit en/of waterstof m et als doel in 2030 een CO2 -em issiereductie van 48% te bereiken, m et een verdere reductiedoelstelling richting 2050.2

2

Bron: Cluster6 Rapportage s PCES Overijssel (pag. 5), PCES Gelderland (pag. 5 en 18,) CES Noord-Brabant (pag. 4). Zie: https://cluster6.nl/informatie/publicaties Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 12 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 28

Ons kenmerk

: WO-GU-EM-PLN-0001

Revisienummer: 9 Revisie datum : 15-1-2025

Figuur 6: potentiële (clusters van)producenten en gebruikers van waterstof in Oost-Nederland 3.5 Wie zijn er bij het project betrokken? Hynetwork is initiatiefnem er van Waterstofnetwerk Oost-Nederland en een 100% dochterondernem ing van N.V. Nederlandse Gasunie. Hynetwork ontwerpt de tracés (buisleidingenroutes), doet het technisch ontwerp en de (m ilieu -)onderzoeken en stelt de vergunningsaanvragen op. Gasunie Transport Services (GTS), de landelijke beh eerder van het gastransportnetwerk, gaat een deel van haar leidingen beschikbaar m aken voor het waterstofnetwerk en draagt deze aan Hynetwork over. Het m inisterie van KGG is verantwoordelijk voor de coördinatie van de Projectprocedure en het beleid rondom de energietransitie en waterstof. In de Projectprocedure zijn de m inister van KGG en de m inister van VRO bevoegd gezag voor de ruim telijk inpassing. KGG is ook coördinerend bevoegd gezag voor de vergunningen voor de uitvoerende werkzaamheden. De bevoegdheid voor de vergunningverlening blijft berusten bij de betreffende bevoegde gezagen. De Rijksdienst voor Ondernem end Nederland (RVO) is een uitvoerende dienst van het m inisterie van KGG en ondersteunt het m inisterie van KGG m et de (coördinatie van) vergunningverlening en de inform atievoorziening en com m unicatie rondom de procedures. De Projectprocedure verloopt in afstem m ing m et een aantal bestuursorganen.

Zij worden betrokken vanwege vergunningverlening, zorgvuldige ruim telijke inpassing en com m unicatie richting belanghebbenden. Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 13 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 28

Ons kenmerk

: WO-GU-EM-PLN-0001

Revisienummer: 9 Revisie datum : 15-1-2025

Provincies

Gemeenten

Waterschappen

Provincie Overijssel Provincie Gelderland Provincie Noord-Brabant

Gem eente Om m en Gem eente Raalte Gem eente Hellendoorn Gem eente Dalfsen Gem eente Rijssen-Holten Gem eente Deventer Gem eente Lochem Gem eente Zutphen Gem eente Bronckhorst Gem eente Zevenaar Gem eente Montferland Gem eente Duiven Gem eente Westervoort Gem eente Lingewaard Gem eente Overbetuwe Gem eente Beuningen Gem eente Wijchen Gem eente Oss Gem eente Bernheze Gem eente Sint-Michielsgestel Gem eente Meierijstad Gem eente Boxtel

Waterschap Drents Overijsselse Delta Waterschap Rijn en IJssel Waterschap Rivierenland Waterschap Aa en Maas Waterschap De Dom m el

Rail-, vaarweg- en wegbeheerders Rijkswaterstaat ProRail Provincies 3.6 Samenhang met andere projecten Het m inisterie van KGG en Hynetwork zijn zich ervan bewust dat in de om geving van Waterstofnetwerk Oost-Nederland m ogelijk andere ruim telijke ontwikkelingen spelen. Te denken valt aan versterkingen van waterkeringen in het Hoogwaterbeschermingsprogramma, zonneparken, aankoop grond door gemeenten, regionale energievisies, verduurzaming regionale industrieën, enz. KGG en Hynetwork gaan de verandering van de functie van de aardgasleiding in een waterstofleiding in sam enhang en in afstem m ing m et alle andere ruim telijke plannen en ontwikkelingen in het gebied verkennen en uitvoeren. Mocht u op de hoogte zijn van ruim te lijke plannen of ontwikkelingen, waarvan u denkt dat ze relevant zijn voor dit project, dan horen we dat graag. Contactgegevens vindt u in paragraaf 4.9. 3.7 De te doorlopen procedure Voor het voorgenom en project wordt een Projectbesluit onder de Omgevingswet genom en. Een Projectbesluit wijzigt het gem eentelijk Omgevingsplan. Het voegt regels in die nodig zijn voor het Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 14 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 28

Ons kenmerk

: WO-GU-EM-PLN-0001

Revisienummer: 9 Revisie datum : 15-1-2025

uitvoeren, in werking treden of in stand houden van het project. Voor de totstandkom ing van het Projectbesluit wordt de Projectprocedure doorlopen (afdeling 5.2 van de Omgevingswet) die door de Rijksoverheid gecoördineerd wordt. Hiervoor heeft KGG een standaardwerkwijze ontwikkeld. Deze werkwijze bestaat uit m eerdere stappen, zoals hieronder beschreven. Voornemen en het Voorstel voor Participatie De eerste stap in de projectprocedure is het publiceren van dit docum ent. Officieel: het Voornemen en het Voorstel voor Participatie. Op basis van de Omgevingswet m oet KGG kennisgeven van het voornemen om een verkenning uit te voeren naar een m ogelijk bestaande of toekom stige opgave in de fysieke leefom geving. Deze kennisgeving wordt vaak gecom bineerd m et het Voorstel voor Participatie dat in hoofdstuk 4 van dit docum ent wordt toegelicht. Verkenningsfase Na het publiceren van dit document start de Verkenningsfase. In de Verkenningsfase verzam elen Hynetwork en KGG de nodige kennis en inzichten (beslisinform atie) over: • • •

de aard van de opgave; de voor de fysieke leefom geving relevante ontwikkelingen; de m ogelijke oplossing(en) voor die opgave.

Het eindresultaat van de verkenning is het vaststellen van de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (waarin staat hoe en welke m ilieueffecten onderzocht gaan worden). Het concept van de Notitie Reikwijdte en Detailniveau wordt ter inzage gelegd. Om dat het aan het begin van de projectprocedure al duidelijk is dat er slechts één tracé m ogelijk is, wordt er één project -MER opgesteld. In de bijlage bij dit Voornemen en Voorstel voor Participatie staat nader beschreven waarom er m aar één tracé m ogelijk is voor dit project. . Planuitwerkingsfase Na de Verkenningsfase volgt de Planuitwerkingsfase waarin het de verkenning in detail verder wordt uitgewerkt. Milieueffectrapportage (mer) Om een zorgvuldig besluit te kunnen nem en wordt een m ilieueffectrapport (MER) opgesteld. Een MER is een onderzoek naar (m ogelijke) effecten van het project op het m ilieu. Dit onderzoek is voor het Waterstofnetwerk Oost-Nederland verplicht. De m er-procedure begint al in de Verkenningsfase m et de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD), waarin de benodigde onderzoeken worden beschreven. De onafhankelijke Commissie voor de milieueffectrapportage (Commissie mer) wordt gevraagd zowel over de NRD als over de inhoud en kwaliteit van het MER te adviseren.

REDIII en mogelijke versnelling van procedures rond natuur- en milieuvergunningen Voor dit project zal gedurende de projectprocedure ook de m ogelijkheid om conform RED III te werken worden verkend. RED III is de 3e versie van de Europese richtlijn voor hernieuwbare energie (zie voor een toelichting in kader). Een onderdeel van RED III gaat over het versnellen van procedures rond natuur- en m ilieuvergunningen. Dergelijke vergunningen kunnen ook aan de orde zijn voor Waterstofnetwerk Oost-Nederland.

Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 15 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 28

Ons kenmerk

: WO-GU-EM-PLN-0001

Revisienummer: 9 Revisie datum : 15-1-2025

Wat is het doel van RED III? RED III is onderdeel van het REPowerEU-plan en heeft als doel een snellere uitrol van hernieuwbare energie. Naast klimaatdoelstellingen zijn leveringszekerheid van energie (mede in verband met de gevolgen van de Oekraïne-oorlog) en concurrerend vermogen van de EU belangrijke doelstellingen van RED III. Met de herziening van de richtlijn wordt het doel voor het aandeel hernieuwbare energie verhoogd tot minimaal 42,5% in 2030 voor de EU en 39% voor Nederland. Een onderdeel van RED III betreft het versnellen v an procedures rond natuur- en milieuvergunningen.

Formele inspraakmomenten in de procedure In de projectprocedure zijn een aantal m om enten waarop iedereen kan reageren op de gepubliceerde inform atie. Dat kan: -

telefonisch: (070) 379 89 79 tussen 09:00 en 17:00 m ondeling tijdens fysieke inform atiesessies

-

m et behulp van het digitale reactieform ulier op www.rvo.nl/onderwerpen/bureauenergieprojecten/nu-ter-inzage

-

of per post: Bureau Energieprojecten Inspraakpunt Waterstofnetwerk Oost-Nederland Postbus 111 9200 AC Drachten

Deze inspraakm om enten zijn bij de publicatie van: I. II.

De Kennisgeving Voornemen en het Voorstel voor Participatie (dit docum ent); De concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau (concept-NRD);

III. IV.

de project-MER; het Ontwerp-projectbesluit en overige besluiten (voor vergunningen).

De om geving wordt via verschillende kanalen geïnform eerd zodra er nieuwe stukken zijn gepubliceerd. In de com m unicatie wordt nauw sam engewerkt m et de betrokken overheden. Na het vaststellen van het projectbesluit kan er beroep worden ingesteld bij de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 16 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 28

Ons kenmerk

: WO-GU-EM-PLN-0001

Revisienummer: 9 Revisie datum : 15-1-2025

4 Het voorstel voor participatie Met participatie bedoelen we het betrekken van en het com m uniceren m et burgers, bedrijven, m aatschappelijke organisaties en bestuursorganen in de om geving. Dit voorstel voor participatie m aakt duidelijk hoe we om gevingspartijen willen betrekken bij het pro ject Waterstofnetwerk OostNederland en hoe de com m unicatie verloopt. Het participatieproces wordt gedurende het project steeds getoetst en waar nodig, in overleg m et de betrokkenen, bijgesteld. Op deze m anier proberen wij u op de best passende wijze te betrekken. 4.1 Waarom wordt u bij de plannen betrokken? We vinden het belangrijk om in de voorbereiding zorgvuldige afwegingen te m aken en om gevingsbelangen mee te nemen in de keuze van het tracé (buisleidingenroute) en de wijze van om bouw. De uiteindelijke keuze voor het tracé is afhankelijk van onder andere de beschikbaarheid van de leidingen en het m oment waarop ombouw plaatsvindt. Ook het effect van een leiding op de natuur, het m ilieu en de om geving speelt een rol. Net als de kosten van om bouw en hoe robuust de keuze is voor de toekom st. Om een goede afweging te kunnen maken, is het nodig om al in een vroeg stadium te weten welke om gevingsbelangen en ontwikkelingen er zijn. Wij vragen u en andere om gevingspartijen daarom om m ee te denken en gebiedskennis en ideeën aan te dragen.

Zo kunnen we een goede afweging m aken en hopen we op tijd alle belangen, vragen, m eningen en alternatieven boven tafel te krijgen. Daarnaast neem t door sam enwerking doorgaans begrip voor elkaars belangen en standpunten toe. Som s blijken er ook andere initiatieven of ontwikkelingen naar voren te kom en die we kunnen com bineren m et dit project. Op basis van dit Voornemen en het Voorstel voor Participatie en de reacties die we daarop krijgen, stellen we een participatieplan op. 4.2 Uitgangspunten voor de participatie Participatie kan op veel m anieren ingericht worden en de m ate van invloed die u kunt hebben, verschilt per fase, per belanghebbende en per onderdeel. Een aantal uitgangspunten die wij hanteren in de participatie zijn: 1. We willen direct bij de start van het project belangen, kansen, vragen, zorgen, meningen en alternatieven uit de omgeving boven tafel krijgen Door in een vroeg stadium contact te leggen m et om gevingspartijen, inventariseren we ook al vroeg de belangen. Dit stelt u in staat om direct uw m ening en ideeën te geven. Het stelt ons in staat om de belangrijkste kwesties en kansen vroegtijdig boven tafe l te krijgen en te bespreken m et de om gevingspartijen. 2. We motiveren de keuzes die we maken goed Inform atie over het project delen we actief. We willen u tijdig en op begrijpelijke wijze inform eren.

We m aken keuzes op basis van zorgvuldige afwegingen. We laten zien hoe we de

Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 17 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 28

Ons kenmerk

: WO-GU-EM-PLN-0001

Revisienummer: 9 Revisie datum : 15-1-2025

om gevingsbelangen hierin hebben betrokken en wat deze keuzes betekenen. Daarin m aken we duidelijk wat wel en niet kan en waarom . 3. We sluiten met de participatie aan bij de fase in de procedure Om tot een vastgesteld tracé voor de waterstofleiding door Oost-Nederland te kom en, doorlopen we de stappen van de Projectprocedure. Deze staan beschreven in paragraaf 3.6. De m ate van participatie verschilt per stap en is afhankelijk van de fase waarin het project zich bevindt, het betreffende onderdeel en de relevantie voor belanghebbenden. In deze stap bijvoorbeeld (de publicatie van het Voornemen en voorstel voor Participatie), worden bijvoorbeeld provincies en gem eenten actief betrokken en heeft de bewonerscom m unicatie een inform atief karakter. Rond de totstandkom ing van de concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau (conceptNRD) worden belangenorganisaties en burgers actiever betrokken. 4. We hanteren een heldere taakverdeling KGG en Hynetwork doorlopen samen de Projectprocedure. Hynetwork is daarbij uw aanspreekpunt voor vragen over het tracé en alle technische, om gevings - en andere aspecten die daarm ee sam enhangen. KGG is uw aanspreekpunt voor vragen over de Projectprocedure en de besluitvorm ing. 4.3 Waar kunt u over meedenken? Wij zijn graag duidelijk over de verwachtingen die betrokkenen kunnen hebben over hun rol en invloed op het ontwerp.

Wij nodigen u uit om uw inzichten te delen over de lokale situatie, kansen of zorgen voor het Waterstofnetwerk Oost-Nederland, of aan te geven welke belangen m ogelijk door het project geraakt worden. Daarnaast horen we graag van u of u zich kunt vinden in de wijze waarop u wordt betrokken bij het proces. Naast bovenstaande algem ene uitgangspunten, hebben we voor het gekozen tracé ook uitgangspunten die een technische, ruim telijke of planologische achtergrond hebben, waarbij we in principe gebruik m aken van bestaande aardgastransportleidingen. Zie paragraaf 3.3. 4.4 Hoe kunt u reageren? We horen graag wat u vindt van de Kennisgeving Voornemen en het Voorstel voor Participatie. U kunt van 7 m aart 2025 tot en m et 17 april 2025 uw reactie indienen. Meer inform atie over hoe u dit kunt doen, vindt u op de website van Bureau Energieprojecten. 4.5 Verschillende momenten van participatie De wijze en de m ate van participatie wordt per stap bepaald. U kunt op een aantal m om enten in de Projectprocedure reageren op onze plannen (zie ook paragraaf 3.7): I. II.

de Kennisgeving Voornemen en het Voorstel voor Participatie; de concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau (concept-NRD);

III. IV.

de project-MER; het Ontwerp-projectbesluit en overige besluiten (voor vergunningen).

In deze paragraaf leest u hoe de participatie in stap 1 en 2 in elkaar zit. Stap 1: Voornemen en het Voorstel voor Participatie Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 18 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 28

Ons kenmerk

: WO-GU-EM-PLN-0001

Revisienummer: 9 Revisie datum : 15-1-2025

In stap 1 (deze stap) m aken we bekend dat we het voornem en hebben een verkenning uit te voeren naar de realisatie van een waterstofnetwerk in Oost-Nederland, tussen Om m en en Boxtel m et een aftakking van Angerlo naar Zevenaar, en nodigen we u uit om hierop te reag eren. Doel participatie stap 1: • de om geving inform eren over de opgave en uitgangspunten van het voornem en en een voorstel doen voor de participatie erover; • ophalen van relevante om gevingsinformatie en ontwikkelingen, ideeën, kansen en zorgen die betrekking hebben op ons voornem en voor de om bouw van de aardgastransportleiding naar een waterstoftransportleiding; •

ophalen van ideeën, kansen en zorgen voor de inrichting van de participatie voor het tracé en de aanleg.

Activiteiten: Activiteit Individuele gesprekken en een toelichting op het Voornemen en het Voorstel voor Participatie

Toelichting Gesprekken om het voornemen bekend te maken, maar ook om op te halen op welke manier we andere belanghebbenden (omwonenden, bedrijven, bouwinitiatieven etc.) het beste kunnen benaderen en betrekken.

Voor wie Betrokken Bevoegde Gezagen: gemeentes, provincies, waterschappen, Rijkswaterstaat, ProRail

Ambtelijke werkgroep en bestuurlijke overleg

Ambtelijke en bestuurlijke afstemming over het Voornemen en het Voorstel voor Participatie

Betrokken gemeenten, provincies en waterschappen

Plenaire bijeenkomsten over belangrijke thema’s, zoals omgevingsveiligheid.

Plenaire sessies om belangrijke thema’s uit te diepen met adviseurs / uitvoeringsinstanties van de bevoegde gezagen.

Betrokken veiligheidsregio’s en omgevingsdiensten

Terinzagelegging van het Voornemen en het Voorstel voor Participatie

Het Voornemen en het Voorstel voor Participatie ligt ter inzage. Er is een mogelijkheid om te reageren en ideeën, zorgen en kansen aan te dragen.

Iedereen

(Online) informatiebijeenkomsten

Rond de terinzagelegging organiseren we (een) fysieke of online inloopbijeenkomst(en). Het doel van deze bijeenkomsten is het Voornemen en het Voorstel voor Participatie toe te lichten. Ook kunt u tijdens een fysieke bijeenkomst reacties achterlaten.

Iedereen

Resultaat: de reacties die we krijgen verwerken we in een Reactienota. Hierin staat per reactie die we ontvangen hebben, hoe we er mee omgaan en of we deze mee kunnen nemen in het participatieplan voor stap 2: de concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau (concept-NRD) of in de NRD zelf. De Reactienota publiceren we gelijktijdig met de concept-NRD.

Stap 2: Concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau In deze stap bepalen we onder andere de omvang en opzet van het m ilieueffectonderzoek (m er). In het MER wordt onderzocht welke significante effecten het project heeft op de fysieke

Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 19 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 28

Ons kenmerk

: WO-GU-EM-PLN-0001

Revisienummer: 9 Revisie datum : 15-1-2025

leefom geving, nu en in de toekom st. We beschrijven een voorstel hiervoor in een concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau die we aan u voorleggen. Doel participatie stap 2: • Iedereen inform eren over de opgave, het onderzoeksplan en het proces van de Projectprocedure. • Actieve bijdrage van betrokken lokale en regionale overheden, infrastructuur- en netbeheerders en professionele belangengroepen bij bepalen scope . • (Lokale) kennis ophalen en inform atie verzam elen als input voor te m aken keuzes. Activiteiten: Activiteit Ambtelijke werkgroepen en bestuurlijke overleggen

Toelichting Ambtelijke en bestuurlijke afstemming over de concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau).

Voor wie Betrokken Bevoegde Gezagen: gemeentes, provincies en waterschappen

Werksessies in het gebied

Deze werksessies zijn erop gericht om informatie op te halen over: - aandachtspunten en belangen; - gebiedsontwikkelingen en gebiedswaarden; - kansen en knelpunten; - oplossingen voor de opgave; - ontwikkeling van tracéalternatieven; - participatiebehoefte volgende fase.

Betrokken lokale en regionale overheden, veiligheidsregio’s en omgevingsdiensten, regionale netbeheerders en professionele belangengroepen

Inloopbijeenkomsten voor perceeleigenaren

Voor de terinzagelegging organiseren we inloopbijeenkomsten voor perceeleigenaren en gebruikers door wiens grond het tracé loopt en waar de geplande werklocaties zich bevinden

Perceeleigenaren / grondgebruikers

Persoonlijke gesprekken en presentaties

Naast (individuele) gesprekken kan er ook behoefte zijn aan andere informatie. We stemmen samen af wat de wensen zijn en kunnen dan bijvoorbeeld langskomen om een presentatie te geven.

Betrokken overheden en andere omgevingspartijen en relevante maatschappelijke organisaties

(Online) informatiebijeenkomsten

Rond de terinzagelegging organiseren we (een) fysieke of online inloopbijeenkomst(en). Het doel van deze bijeenkomsten is de concept Notitie Reikwijdte en

Iedereen

Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 20 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 28

Ons kenmerk

: WO-GU-EM-PLN-0001

Revisienummer: 9 Revisie datum : 15-1-2025

Detailniveau toe te lichten. Ook kunt u tijdens een fysieke bijeenkomst reacties achterlaten. Terinzagelegging concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau en het participatieplan

Mogelijkheid tot reageren op de onderzoeken en de wijze van onderzoek (reikwijdte en detailniveau). Dit wordt tijdig aangekondigd via diverse kanalen en communicatiemiddelen

Iedereen

Resultaat: de reacties die we krijgen verwerken we in een Nota van antwoord. Hierin staat per reactie die we ontvangen hebben hoe we er mee omgaan en of en hoe we deze mee kunnen nemen in het participatieplan of in de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) De Nota van antwoord publiceren we gelijktijdig met de publicatie van de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD).

4.6 Welke groepen worden betrokken? We betrekken de personen en partijen van wie de belangen beïnvloed kunnen worden door het project Waterstofnetwerk Oost-Nederland, óf die belangrijk zijn voor de ruim telijke inpassing en vergunningverlening van het project. Wij onderscheiden de volgende groepen 1. Burgers en om liggende bedrijven: iedereen die dicht bij het tracé woont, verblijft of werkt en daarom vragen of zorgen heeft. 2. Maatschappelijke organisaties: dit zijn m aatschappelijke organisaties die zich inhoudelijk betrokken voelen. Het betreft belangengroepen die zich zorgen maken over de leefbaarheid in het gebied en aandacht vragen voor onderwerpen zoals gezondheid, natuur, m ilieu en veiligheid. Dit betreft bijvoorbeeld ook vertegenwoordigers van grondeigenaren en kabel/leiding-exploitanten m aar ook organisaties die zich sterk m aken voor natuur en m ilieu. Kennisinstellingen die zich bezighouden m et klim aat en waterstof rekenen wij ook tot deze groep. Specifiek willen wij aandacht besteden aan de landbouwsector als belangrijke stakeholder in het gebied. 3. Bestuursorganen: het gaat hier om overheden op landelijk, regionaal en lokaal niveau. Denk daarbij aan provincies, gem eenten, waterschappen en hun adviseurs/uitvoeringsinstanties (om gevingsdiensten, veiligheidsregio’s), m aar ook weg -, water(weg)- en railbeheerders.

De belangen en vragen van deze groepen verschillen van elkaar, m aar ze zijn voor ons allem aal belangrijk om het project goed te kunnen uitvoeren. Een eerste inventarisatie van partijen vindt u hieronder. Deze partijen worden betrokken vanwege vergunningverlening, grondeigendom, raakvlakprojecten of vanwege toekom stige belangen bij of het hebben van ideeën over de ligging van de leiding. We verwachte n dat deze lijst in de loop van de procedure langer wordt. Bent of kent u belanghebbenden die ook op deze lijst zou(den) m oeten

Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 21 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 28

Ons kenmerk

: WO-GU-EM-PLN-0001

Revisienummer: 9 Revisie datum : 15-1-2025

staan, laat dit dan weten aan onze Om gevingsm anager: Gerben van Dijk, gerben.van.dijk@gasunie.nl / 050 521 9111. Provincies

Gemeenten

Waterschappen

Provincie Overijssel Provincie Gelderland Provincie Noord-Brabant

Gem eente Om m en Gem eente Raalte Gem eente Hellendoorn Gem eente Dalfsen Gem eente Rijssen-Holten Gem eente Deventer Gem eente Lochem Gem eente Zutphen Gem eente Bronckhorst Gem eente Zevenaar Gem eente Montferland Gem eente Duiven Gem eente Westervoort Gem eente Lingewaard Gem eente Overbetuwe Gem eente Beuningen Gem eente Wijchen Gem eente Oss Gem eente Bernheze Gem eente Sint-Michielsgestel Gem eente Meierijstad Gem eente Boxtel

Waterschap Drents Overijsselse Delta Waterschap Rijn en IJssel Waterschap Rivierenland Waterschap Aa en Maas Waterschap De Dom m el

Omgevingsdiensten OD IJsselland OD Twente OD Achterhoek OD Regio Arnhem OD Regio Nijm egen OD Brabant Noord

Omwonenden en omliggende bedrijven Grondeigenaren / LTO Bewoners langs het tracé Bedrijven langs het tracé Lokale belangengroepen

Rail-, vaarweg- en wegbeheerders Rijkswaterstaat Provincies ProRail

Maatschappelijke en professionele organisaties Beheerders Natura 2000 Mobilisation for the Environm ent Natuur- en Milieu Overijssel IJssellandschap Landschap Overijssel Natuur- en Milieu Gelderland

Veiligheidsregio’s VR IJsselland VR Twente VR Noord- en Oost-Gelderland VR Gelderland-Midden VR Gelderland-Zuid VR Brabant Noord

Overig Gasunie Transport Services Liander Enexis KLO

Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 22 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 28

Ons kenmerk

: WO-GU-EM-PLN-0001

Revisienummer: 9 Revisie datum : 15-1-2025

St. het Geldersch Landschap en Kasteelen St. Landschapsbeheer Gelderland Brabants Landschap Brabantse m ilieufederatie Natuurm onum enten Staatsbosbeheer

4.7 Communicatie Voor de com m unicatie is het onze am bitie dat het voor iedere belanghebbende in de om geving duidelijk is wie we zijn, wat we doen, waarom we dat doen en op welke manier de om geving hierin betrokken zal gaan worden. We streven naar duidelijk en begrijpelijk taalgebruik en tijdige com municatie. We zijn bereikbaar en benaderbaar, zodat iedereen m et vragen, zorgen en inbreng bij ons terecht kan. Communicatiekanalen We inform eren iedereen vanaf het begin van het traject en dat doen we op de volgende m anier: • We publiceren dit Voornemen en het Voorstel voor Participatie in de Staatscourant en in diverse lokale en regionale m edia. De kennisgeving is de form ele aankondiging van de start van het project en de Projectprocedure. •

Iedere keer als er nieuwe stukken zijn gepubliceerd en/of er inspraak m ogelijk is com municeren we actief in de projectomgeving. Daarbij worden diverse m iddelen ingezet om belanghebbenden te bereiken. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de inzet van gem eentekanalen, een brief of postkaart, digitale banners en een advertentie in uw lokale krant.

•

Dit voornem en staat ook op de website van Bureau Energieprojecten van RVO. Op deze website vindt u vanaf nu alle form ele stukken. Ook kunt u tijdens de inspraakm om enten op deze pagina het digitale reactieform ulier vinden.

•

Overige inform atie over het project delen we via de website van Hynetwork. Hier kunt u zich inschrijven voor de nieuwsbrief. Zo blijft u op de hoogte van de laatste stand van zaken.

•

Veel algem ene informatie over het landelijk uitrollen van een waterstofnetwerk vindt u ook op de website van Hynetwork. Hier leggen we uit wat de rol van waterstof is in de energietransitie en hoe we een landelijk netwerk uitrollen. Meer inform atie over de energietransitie in Nederland en welke projecten daar allem aal op lopen, vindt u op www.energieprojectennederland.nl. We hebben rechtstreekse overleggen m et bekendere om gevingspartijen zoals provincies, gem eenten, waterschappen, veiligheidsregio’s, om gevingsdiensten en belangenorganisaties. Met een aantal van deze partijen hebben we ook een werkgroep Com m unicatie. Deze adviseert ons over lokale belangen en de organisatie van de com m unicatie en participatie. Rond de terinzagelegging van het Voornemen en het Voorstel voor Participatie organiseren we (online) inform atiebijeenkom sten voor belanghebbenden en geïnteresseerden uit de om geving. Het doel van deze bijeenkomsten is het voornemen en voorstel voor participatie toe te lichten en vragen te beantwoorden.

• •

•

Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 23 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 28

Ons kenmerk

: WO-GU-EM-PLN-0001

Revisienummer: 9 Revisie datum : 15-1-2025

4.8 Wat gebeurt er met uw inbreng? Alle reacties worden door het projectteam van Hynetwork en KGG geïnventariseerd en beoordeeld op basis van de randvoorwaarden die beschreven staan in het voornem en (paragraaf 3.1 en 3.3). We m aken hiervan een Reactienota. Hierin beschrijven we ook per reactie hoe we erm ee om gaan. Deze publiceren we op de website van Bureau Energieprojecten. De reacties betrekken we bij het opstellen van het Participatieplan van de volgende fase en de concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau. 4.9 Contactgegevens Hynetwork is als initiatiefnem er het aanspreekpunt voor inhoudelijke vragen. Het m inisterie van KGG is als bevoegd gezag aanspreekpunt voor vragen over de procedure en de besluitvorm ing van het project. Het m inisterie wordt daarbij ondersteund door de Rijksdienst voor Ondernem end Nederland (RVO). Voor inform atie over de inhoud en participatie van het project: Hynetwork • https://www.hynetwork.nl/voor-de-om geving/projecten/oost-nederland • Om gevingsm anager: dhr. Gerben van Dijk / gerben.van.dijk@gasunie.nl / 050 521 9111 Voor inform atie over de procedure, docum enten en participatie van het project: Ministerie van Klimaat en Groene Groei • m w.

Iris van der Rest (projectleider) / i.m .vanderrest@m inezk.nl RVO / Bureau Energieprojecten • https://www.rvo.nl/onderwerpen/bureau-energieprojecten -> kijk bij ‘lopende projecten’ en ‘gasinfrastructuur’ • 070 - 379 89 79 / bureauenergieprojecten@m inezk.nl Wilt u geen reactie indienen m aar heeft u een vraag? Neem dan contact op m et Hynetwork of het m inisterie van KGG.

Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 24 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 28

Ons kenmerk

: WO-GU-EM-PLN-0001

Revisienummer: 9 Revisie datum : 15-1-2025

Bijlage - inzet aardgasleiding A-505 voor waterstoftransport In deze afwegingsnotitie wordt uiteengezet waarom de aardgasleiding A-505 de beste optie is voor het waterstofnetwerk Oost Nederland en hier geen alternatieven voor zijn. Drie gasstromen in het hoofdnetwerk voor aardgastransport In het Nederlandse hooftransportnet voor aardgas transporteert Gasunie -dochter, Gasunie Transport Services, diverse gassoorten in gescheiden leidingsystem en. Er is een systeem voor hoogcalorisch aardgas (H-gas), Groningengas-kwaliteit (G-gas), laagcalorisch gas (L-gas) en stikstof, waarm ee gassen som s worden gem engd om een van deze drie kwaliteiten te krijgen. H-gas wordt gewonnen in Nederlandse gasvelden, m aar ook doorgevoerd (geïm porteerd en geëxporteerd). Het wordt m et nam e gebruikt door de industrie. Groningengas werd voorheen gewonnen uit het Groningenveld. Het wordt geleverd aan huishoudens en bedrijven in Nederland. Om dat de gaswinning uit het Groningenveld is gestopt, wordt gas van Groningenkwaliteit tegenwoordig gemaakt door H-gas te m engen m et stikstof. Tenslotte is L-gas een m engsel van Hgas en G-gas. Het wordt alleen in het buitenland gebruikt en is dus enkel bedoeld voor de export. Om dat de winning uit het Groningenveld is gestopt en de hoeveelheid beschikbare stikstof beperkt is, is besloten de stikstofcapaciteit in te zetten voor de Nederlandse m arkt.

Met de buitenlandse netwerkoperators is daarom afgesproken om de export van L-gas af te bouwen en uiterlijk 2030 te stoppen. Op term ijn zal er daarom alleen nog H-gas naar het buitenland worden geëxporteerd. De toekomst van gasexport naar Duitsland Duitse netwerkoperators hebben na 2030 geen beschikking m eer over L-gas uit Nederland. Daarom willen zij vóór die tijd zijn overgeschakeld op H-gas om hun afnem ers van aardgas te kunnen blijven voorzien. Om dat Duitse bruinkoolcentrales intussen verplicht worden gesloten, zal in eerste instantie extra H-gas nodig zijn voor elektriciteitsopwekking. Duitse operators hebben een H-gas aansluiting aangevraagd op exportstation Zevenaar. Het verzorgen van een gasaansluiting bij een aanvraag, is een wettelijke verplichting voor GTS (Gasunie Transport Services), vastgelegd in de Gaswet. Daarnaast werken Duitse netwerkoperators ook aan een waterstoftransportnet. Ook voor verbindingen over de landsgrenzen heen, geldt het principe dat om bouw van bestaande leidingen de voorkeur heeft, gevolgd door bundeling m et bestaande leidingtracés. Logisc he exportlocaties zijn dan ook Oude Statenzijl en Vlieghuis (project Waterstofnetwerk-Noord), Winterswijk en Zevenaar (Waterstofnetwerk–Oost-Nederland) en m ogelijk Bocholtz (Lim burg).

Duitse operators hebben aangegeven dat ze binnen het project Waterstofne twerk Oost-Nederland graag eerst exportm ogelijkheden willen realiseren bij Zevenaar, later bij Winterswijk. Studies realisatie waterstofleiding & uitbreiding H-gas capaciteit Gasunie staat voor de opgave om enerzijds leidingen vrij te m aken voor het transport van waterstof binnen Nederland én naar Duitsland, terwijl anderzijds L-gas m oet worden afgebouwd en de transportcapaciteit voor H-gas naar Duitsland m oet worden uitgebreid. Hiernaar zijn afzonderlijk studies uitgevoerd, m aar de conclusies m oeten in sam enhang worden bezien.

Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 25 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 28

Ons kenmerk

: WO-GU-EM-PLN-0001

Revisienummer: 9 Revisie datum : 15-1-2025

Concreet lagen er de volgende opdrachten: -

Realiseer een noord-zuidverbinding voor het waterstofnetwerk door bij voorkeur gebruik te m aken van bestaande leidingen; Realiseer im port-/exportm ogelijkheid van waterstof naar Duitsland via Zevenaar in 2030; Realiseer im port-/exportm ogelijkheid van waterstof naar Duitsland via Winterswijk na 2030; Zorg dat L-gas export naar Duitsland tot 2030 in stand kan blijven; Zorg voor uitbreiding van H-gas export naar Duitsland tussen nu en 2030.

Mom enteel worden de betrokken leidingen in Oost-Nederland als volgt ingezet (zie figuur 7): -

De A-505: een gasleiding tussen Om m en en Ravenstein die H-gas transporteert; De A-529: een gasleiding die tussen Om m en en Lochem L-gas vervoert; Dezelfde A-529 die tussen Angerlo en Lochem G-gaskwaliteit vervoert; De A-523; een gasleiding van Om m en naar Zevenaar die L-gas vervoert; De A-512: een gasleiding van Angerlo naar Zevenaar die op dit m om ent geen actieve transportfunctie heeft.

Figuur 7: hoe de betrokken transportleidingen m om enteel worden ingezet Afwegingen -

De A-505 en A-529 zijn geschikt voor om zetting naar waterstof. Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 26 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 28

Ons kenmerk

: WO-GU-EM-PLN-0001

Revisienummer: 9 Revisie datum : 15-1-2025

-

-

-

-

-

Hengelo (GLD) m oet voorzien blijven van G-gas. Dat kan via de A-529. In de winter is bevoorrading van dit station via deze leiding noodzakelijk. Is de A-529 niet beschikbaar voor het transport van G-gas dan m oet er ca. 10 kilom eter nieuwe regionale gastransportleiding worden aangelegd zodat dit station ook in de winter voldoende capaciteit heeft in het regionale gastransportnet. Er lopen twee leidingen naar Zevenaar (de A-512 en de A-523): op basis van een aanvraag voor transportcapaciteit vanuit Duitse operators is één nodig voor waterstoftransport en één voor H-gas. Wanneer ervoor wordt gekozen om waterstof via de A-529 te laten lopen, is een nieuwe leiding nodig tussen Angerlo en Zevenaar (parallel aan de A-512) om zowel H-gas als waterstof van Angerlo naar Zevenaar te kunnen transporteren. Nieuwe leidingen aanleggen voldoet niet aan de eis om zoveel m ogelijk gebruik te m aken van bestaande gasleidingen, is duurder, kost m eer tijd en heeft grotere im pact op de om geving. Het om bouwen van aardgasleidingen is goedkoper dan nieuwbouw van leidingen.

Gebaseerd op de opdrachten, m ogelijke transportroutes en afwegingen, zijn de twee m eest realistische scenario’s hieronder schem atisch weergegeven (figuur 8).

Figuur 8: Scenario’s: links de A-505 vervoert waterstof / rechts de A-529 vervoert waterstof

Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 27 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 28

Ons kenmerk

: WO-GU-EM-PLN-0001

Revisienummer: 9 Revisie datum : 15-1-2025

Conclusies -

-

-

De keuze voor de A-505 – als noord-zuidroute – voor het transport van waterstof leidt tot de m inste im pact voor de om geving, is het snelst te realiseren en heeft – vanwege het ontbreken van nieuwbouw – de laagste kosten en doorlooptijd. De keuze voor de A-505 kom t het m eest tegem oet aan de wensen van KGG in het uitrolplan (snelle noord-zuidverbinding, gevolgd door exportfaciliteiten) en de wens van Duitse netwerkoperators (H-gas- en waterstofexport op Zevenaar). Het realiseren van transportcapaciteit voor waterstof en extra transportcapaciteit voor Hgas loopt ongeveer parallel in tijd. Voor beide projecten is een voorbereidingstijd van een paar jaar nodig. Het is daarom niet m ogelijk om tussentijds te switchen tu ssen beide alternatieven om dat dit tot grote vertragingen en bijkom ende kosten leidt.

Gevolgen -

-

De L-gasleiding (A-523) van Om m en naar Zevenaar wordt om gezet naar H-gas. De Duitse netwerkoperators m oeten hiervoor aanpassingen aan hun netwerk uitvoeren om achterliggende klanten over te schakelen op H-gas. De H-gasleiding (A-505) van Om m en naar Angerlo wordt om gezet naar waterstof. De G-gasleiding (A-512) van Angerlo naar Zevenaar wordt om gezet naar waterstof. De L-gasleiding (A-529) blijft dit m edium transporteren tot het eind van de L-gas-afbouw. Export vindt plaats op Winterswijk. Daarna kom t de leiding beschikbaar voor export van waterstof via Winterswijk.

Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 28 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. 28