Bijlage 1 - Propositie Midstad Brabant
Tekst van het document
VITALITEIT VAN DE BRABANTSE MIDDELGROTE STEDEN
Samen
voor werkkracht van de Brabantse (middelgrote) Steden MidStadBrabant: Bergen op Zoom, Maashorst, Waalwijk, Etten-Leur, Geldrop-Mierlo, Veldhoven, Land van Cuijk, Meierijstad & Oosterhout,
Bergen op Zoom, Maashorst, Waalwijk, Etten-Leur, GeldropMierlo, Veldhoven, Land van Cuijk, Meierijstad en Oosterhout, werken onder de noemer MidStadBrabant samen. Wat hun bindt is dat ze het centrum zijn van hun ommeland, middelgroot, stedelijke uitdagingen hebben en onderdeel zijn van het verstedelijkingsnetwerk Brabant.
2
De Kreek, Oosterhout
3
In de verstedelijkingsopgave dragen de middelgrote steden bij aan de agglomeratiekracht. De middelgrote steden hebben grote uitdagingen op het gebied van wonen, werken en mobiliteit die als hefboom fungeren voor de versterking van de vitaliteit en brede welvaart. De maatschappelijke opgaven voor Brabant en de middelgrote steden zijn groot en we willen een bijdrage leveren aan de Brede Welvaart voor onze inwoners. Als middelgrote steden maken wij ons zorgen over de ontwikkelingspotenties en onze sociaaleconomische positie. Steeds meer zien we wijken en buurten ontstaan waar relatief veel mensen in kwetsbare posities wonen die te kampen hebben met bestaansonzekerheid en gezondheidsachterstanden.
4
ASML, Veldhoven
5
De urgente maatschappelijke opgaven zoals het woningtekort, de kwaliteit van de natuur, de transitie van de landbouw en de verduurzaming van de energievoorziening hebben ook hun impact op de Brabantse middelgrote steden. Mooie, gezonde, duurzame en welvarende en aantrekkelijke steden willen we zijn. De veranderopgave is groot. We staan voor een complexe opgave die we in Stedelijk Brabant samen moeten klaren. We willen omvormen, wendbaar zijn en weerbaar.
Grote Markt, Bergen op Zoom
6
7
8
Nieuwbouw centrum, Geldrop-Mierlo
9
We roepen u daarom op om de komende bestuursperiode samen met de Brabantse middelgrote steden te werken aan Werkkracht:
Samen aan tafel, met een werkagenda en heldere werkafspraken.
10
11
Aanpak, ambities & uitdagingen Als MidStadBrabant willen we onze werkkracht in harmonie met provincie en Stedelijk Brabant en met heldere werkafspraken ter hand nemen. Niet alleen met elkaar als overheden, maar vooral ook samen met de mensen in onze steden, maatschappelijke organisaties en ondernemers. In het (nieuwe) beleid van de provincie zijn hier al veel aanknopingspunten voor te vinden. In de verstedelijkingsstrategie is aangegeven dat het grootste deel van de woningbouwopgave tot 2040 wordt gerealiseerd in de stedelijke regio’s waar de MidStadBrabant steden onderdeel van zijn. In het concept-Beleidskader wonen en werken is de positie van de MidStadBrabant en de stedelijke transformatie die nodig is aangegeven. Ook in de beleidskaders mobiliteit en economie is de verankering aanwezig. 12
Op weg naar de aanpak van deze ambities doen zich wel een aantal uitdagingen voor:
1. Middelgrote gemeenten ervaren
dezelfde (sociaal-maatschappelijke) problematieken als grote steden. Hen ontbreekt het echter in toenemende mate aan de middelen en de capaciteit om die problematieken ook adequaat aan te pakken.
2. Toenemende schaalvergroting en
andere ontwikkelingen zetten de stedelijke functies in middelgrote steden steeds verder onder druk. Het meest aansprekende voorbeeld hiervan is op dit moment de leegstand in de winkelcentra en binnensteden.
13
3. Middelgrote gemeenten hebben door-
gaans geen hbo- of universitaire opleidingen; jongeren die willen gaan studeren, zijn aangewezen op de grotere steden, vaak ook buiten de regio. Jongeren die een mbo (+) -opleiding volgen, kunnen meestal wel in de eigen gemeente of directe omgeving terecht.
4. Het OV en de ov-bereikbaarheid staat
onder druk vooral waar men afhankelijk is van busvervoer en heeft een negatief effect op de agglomeratiekracht en de duurzaamheidsopgave.
5. De middelgrote steden hebben veel
werkgelegenheid op verouderde bedrijventerreinen, vernieuwing en meer aansluiting op innovatie en een strategie voor werklocaties is nodig.
6. De herstructurering van oude arbeiderswijken gaat gepaard met warmtetransitie en verdichting en is een grote opgave. 14
Busstation, Waalwijk
15
16
Maasboulevard, Cuijk
17
Agenda Wat hebben we daarvoor nodig? De verantwoordelijkheid die middelgrote gemeenten voelen voor een vitale sociaaleconomische ontwikkeling van NoordBrabant zou in het nieuwe provinciale bestuursakkoord tot uitdrukking kunnen komen door meer expliciet aandacht te besteden aan:
1. Voldoende ruimte voor woningbouw (kwalitatief en kwantitatief) van en in ‘middelgroot’, als instrument voor een evenwichtige bevolkingsopbouw en een vitale toekomst.
18
2. Het realiseren van ov-hubs in middel-
grote gemeenten, doorschakelen van grootstedelijk naar midsize en het herstellen van ontbrekende schakels in het provinciale ov-netwerk (met name tussen grote en middelgrote gemeenten).
3. Het versterken van de bereikbaarheid van werklocaties, onder andere door te investeren in havenfaciliteiten. En in de bereikbaarheid van de bedrijventerreinen voor werknemers (kleinschalig openbaar vervoer).
4. Het stimuleren van praktijkgerichte
(hybride) beroepsopleidingen in economisch relevante sectoren.
19
5. Het faciliteren van fieldlabs en
campussen in de MidStadBrabant in samenwerking met onderwijs en bedrijfsleven.
6. Het ondersteunen van de transformatie van winkelcentra in binnensteden: van detailhandel naar multifunctioneel gebruik.
7. Actieve deelname vanuit middelgrote
gemeenten aan de Uitvoeringsagenda Brede Welvaart.
8. De revitalisering en kwaliteitsverbe-
tering van het buitengebied, waarover ook de middelgrote gemeenten in ruime mate beschikken (bossenstrategie).
Windmolens, Etten-Leur
20
21
De volgende stap De middelgrote Brabantse steden nemen een interessante en belangrijke positie in het stedelijk netwerk Brabant. In stedelijk Brabants maken ze onderdeel uit van de Brabantse stedelijke agglomeraties. De middelgrote steden leveren een belangrijke bijdrage aan de agglomeratiekracht (waar een vijfde van alle Brabanders wonen). Ze vervullen een belangrijke functie voor het woon- en werkklimaat in stedelijk Brabant en zijn een schakel naar het omliggende Brabantse platteland en verbindingspunt naar andere provincies en regio’s over de grens. De positie van de middelgrote Brabantse steden is de laatste jaren nadrukkelijker verankerd in het provinciale verstedelijkingsbeleid en de investeringsagenda’s van de vier Brabantse stedelijke regio’s. Onder de titel ‘MidStadBrabant’ is de bijdrage van de middelgrote steden op tal van beleidsterreinen ondersteund. 22
A50, Meierijstad
23
Het is nu tijd voor een volgende stap:
Samen de verdere ontwikkeling van het stedelijk netwerk Brabant ter hand nemen door de bijdrage van de stedelijke middelgrote Brabantse gemeenten aan de ontwikkeling van onze provincie samen op te pakken. In werkafspraken en werkkracht en met een gezamenlijke agenda richting het Rijk en Brussel. We opteren voor een netwerksamenwerking in de verstedelijkingsstrategie. Die stap willen we graag gaan zetten de komende periode.
24
25
26
De Maashorst, Gemeente Maashorst ©Joran Quinten
27
VITALITEIT VAN DE BRABANTSE MIDDELGROTE STEDEN
MidStadBrabant bestaat uit de volgende gemeenten:
BERGEN OP ZOOM, MAASHORST, WAALWIJK, ETTEN-LEUR, GELDROPMIERLO, VELDHOVEN, LAND VAN CUIJK, MEIERIJSTAD & OOSTERHOUT. 28