Bijlage 1 Programmaverantwoording 2024
Tekst van het document
0 Bestuur, dienstverlening en vastgoed
3
1 Veiligheid
8
2 Verkeer, vervoer en openbare ruimte
12
3 Economie
15
4 Onderwijs
19
5 Sport, Kunst en cultuur, Recreatie en Toerisme
23
6 Sociaal Domein
28
7 Volksgezondheid, milieu en duurzaamheid
34
8 Ruimtelijke ontwikkeling en wonen
39
2
Meierijstad is een bestuurskrachtige gemeente. In de regio stellen we ons op als een gemeente met 100.000+ inwoners. De gemeente werkt informatiegestuurd, hanteert burger- en overheidsparticipatie op maat en kent een dienstverlening dicht bij de inwoner, waarover de inwoners meer dan tevreden zijn. Met participatie geven we inwoners een stem. Daarbij zetten we niet alleen in op de rol van bruggenbouwer tussen voor- en tegenstanders. We vinden het ook belangrijk om juist het stille midden te versterken. In Meierijstad voelt iedereen zich thuis. De gemeente heeft een voorbeeldfunctie. Afspraak is afspraak. Werken aan vertrouwen van inwoners in de overheid en voorkomen of doorbreken van polarisatie in de samenleving, vinden wij belangrijk. Verbindende participatie en een laagdrempelige gemeente past daarbij. De bestuurders en ambtenaren van Meierijstad bieden ruimte aan inwoners, zijn herkenbaar, betrokken, en benaderbaar. De gemeente is een aantrekkelijke werkgever. De ambtelijke organisatie is divers en inclusief. De maatschappelijke opgaven houden niet op bij de gemeentegrens. In samenwerkingsrelaties zijn we een (pro-)actieve partner en soms een trekker. Het bestuur behartigt als ambassadeur en lobbyist de belangen van de gemeente met de professionaliteit van een 100.000+ gemeente.
Wat willen we bereiken 2023-2026? Bestuur Een strategische visie 2040 op Meierijstad, geïnspireerd door de producten van de Raad van Verbeelding. Initiatieven ontstaan op basis van het uitdaagrecht (right to challenge). Participatie op maat voor onze inwoners en belanghebbenden, door ze vroegtijdig te betrekken (beginspraak), samen te leren, en te versterken wat er al is. Meer bewustzijn over polarisatie en dit bespreekbaar maken in Meierijstad. De burgemeester is daarbij de gemeentelijke ambassadeur in de strijd tegen polarisatie in Meierijstad. Een toekomstbestendig bestuurscentrum in Sint-Oedenrode met behoud van een raadzaal. Een sterke positie op regionaal, provinciaal en (inter-)nationaal niveau. Het behouden en zo mogelijk uitbreiden van bestuurlijke posities in de regio, de provincie en landelijk past daarbij. Dienstverlening Een dienstverlening die klantvriendelijk, laagdrempelig, servicegericht en dichtbij is, waarbij we klare taal gebruiken. Waarbij we overbodige regels schrappen en procedures versnellen waar mogelijk. Vastgoed Een informatie gestuurde exploitatie van ons vastgoed.
3
Beleidsindicatoren In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren weer voor programma 0. In tegenstelling tot de indicatoren bij de overige programma's zijn deze indicatoren gegevens uit de eigen begroting. Een vergelijking met referentiegemeenten is bij het opstellen van de begroting niet te maken. Indicator Begroting 2024 Jaarrekening 2024 Jaar Meierijstad
Jaar
Meierijstad
Formatie, Fte per 1.000 inwoners.
2024
8,3
2024
8,6
Bezetting, Fte per 1.000 inwoners.
2024
6,9
2024
7,8
Apparaatskosten per inwoner in €.
2024
843,9
2024
708,7
Externe inhuur. Kosten als % van totale loonsom
2024
7,1
2024
31,6
Totale kosten externe inhuur (* € 1.000)
2024
4.507,0
2024
17.001,0
Overhead, % van totale lasten.
2024
10,2
2024
9,3
Formatie en bezetting De formatie is de maximale fte-ruimte. Het verschil tussen formatie en bezetting wordt veroorzaakt door de aanwezige vacatureruimte. De formatie en bezetting is gestegen ten opzichte van de conceptbegroting; dat komt doordat pas na vaststelling van de begroting de daarin goedgekeurde formatie-uitbreiding wordt toegevoegd. Dit komt in het rekeningcijfer naar voren. Ter vergelijk: uit de benchmark Vensters voor Bedrijfsvoering over 2023 (de meest recente cijfers) komt naar voren dat bij de gemeenten tussen de 50.000 en 100.000 inwoners de formatie 8,4 fte per 1.000 inwoners was, tegen 7,6 fte in onze gemeente. Apparaatskosten Apparaatskosten zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken afgezet tegen het aantal inwoners. Apparaatskosten zijn dus alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur. Externe inhuur In de tabel staat het totaalbedrag aan inhuur. Op basis van de wettelijk verplichte indicatoren wordt dat afgezet tegen de werkelijk uitgegeven loonsom. In de gemeentelijke praktijk wordt een onderscheid gemaakt tussen inhuur ten laste van het personeelskostenbudget en overige budgetten.
Externe inhuur ten laste van het budget personeelskosten De inhuur ten laste van het personeelskostenbudget bedroeg afgerond € 9,1 mln ofwel 17,0% van de loonsom. Hierbij is de inhuur afgezet tegen de feitelijke betaalde loonkosten (€ 53,9 mln). Wanneer we kijken naar alle loongerelateerde kosten en we voegen daar de inhuur ten laste van het budget personeelskosten bij is er, ondanks de stijging van de inhuurkosten, sprake van een overschot van € 593.000. Op begrotingsbasis wordt alleen inhuur geraamd op een beperkt aantal posten. In de loop van het jaar worden die kosten natuurlijk als inhuur geboekt, maar ook alle inhuur die gedekt wordt ten laste van het budget personeelskosten. In de begroting wordt de formatie van het totaal personeelsbestand opgenomen. Echter niet de gehele formatie is werkelijk bezet gedurende het jaar, waardoor er binnen de organisatie vacatureruimte aanwezig is. Gedurende het jaar wordt een deel van deze vacatureruimte niet ingevuld, maar gebruikt als dekking om externe medewerkers in te huren. Zodoende is de begrote inhuur altijd een lager bedrag dan dat er in werkelijkheid is betaald. Deze inhuur is ter vervanging van zieken, om pieken op te vangen of om de dienstverlening voortgang te kunnen laten vinden. Het belang van de klant/dienstverlening staat dan voorop. Wij zien deze inhuur de afgelopen jaren flink groeien.
Ondanks dat we succesvol zijn met het werven van nieuwe mensen, zijn er een aantal functies die moeilijker in te vullen zijn, soms wordt dan voor het alternatief inhuur gekozen. Omdat er krapte is op de arbeidsmarkt en de inflatie sterk is toegenomen zijn de inhuurtarieven afgelopen jaar flink gestegen.
4
Wij hebben inmiddels een interne flexpool (Meierijstadpool) ingericht, waarin we mensen zelf gaan opleiden en de interne inzetbaarheid van medewerkers proberen te vergroten en de groei van deze inhuur terug te dringen. Externe inhuur ten laste van eenmalige budgetten, reguliere budgetten De inhuur ten laste van eenmalige en reguliere budgetten bedroeg afgerond € 7,9 mln ofwel 14,6% van de loonsom. Eenmalige budgetten worden jaarlijks bij de begroting beschikbaar gesteld voor allerlei bestuurlijke wensen. Veel van deze werkzaamheden worden op incidentele basis uitgevoerd door externen. U ziet dat getal dan niet in de begroting terug onder geraamde inhuur, maar wel in de jaarrekening. Ook komen er soms in de loop van het jaar nieuwe taken op de gemeente af die in opdracht van het rijk moeten worden uitgevoerd. De dekking daarvan komt dan van het Rijk, maar bij het opstellen van de begroting (waarmee we nu vergelijken) zijn die bedragen dan nog niet bekend. In 2024 waren dat bijvoorbeeld werkzaamheden voor de crisisnoodopvang (hier was bijvoorbeeld € 2,7 mln aan inhuur mee gemoeid). In geval van tijdelijke budgetten wordt vaak gekozen voor inhuur om eventuele risico’s op WW lasten (de gemeente is eigen risico-drager en betaalt dus ook WW lasten zelf indien die zich voordoen) zo laag mogelijk te houden.
Ter vergelijk: uit Vensters voor Bedrijfsvoering komt naar voren dat onze benchmarkgemeenten tussen de 50.000 en 100.000 inwoners in 2023 een percentage inhuur kenden van 18,8%. Meierijstad zat daar in 2023 met 22,0% boven. In 2022 was dit beeld andersom: het gemiddelde van de benchmark was 19,6%, terwijl Meierijstad op 17,7% zat. Goed om te weten is dat, ondanks het feit dat het inhuurpercentage van Meierijstad hoger was dan het gemiddelde, de inhuurkosten per inwoner met € 104 behoorlijk lager waren dan het benchmarkgemiddelde van € 125. Omdat we geen zicht hebben op de inspanningen van de benchmarkgemeenten m.b.t. de mate waarin zij last hebben van de krappe arbeidsmarkt en crisisnoodopvang, is in deze jaarrekening een reële vergelijking voor het jaar 2024 moeilijk te maken. We kunnen alleen melden dat een fors deel van de groei van de inhuur door deze factoren wordt veroorzaakt. De benchmarkcijfers over 2024 zijn nog niet bekend, anders waren die uiteraard als vergelijkingsbasis genomen. Overhead Het overheadpercentage geeft het percentage weer van de overheadkosten ten opzichte van de totale lasten bij de jaarrekening. Overheadkosten zijn kosten van ondersteunende functies en kosten die niet direct toe te rekenen zijn aan taakvelden. Deze verantwoorden wij centraal op het taakveld overhead binnen dit programma.
Het verschil tussen het percentage bij de begroting (10,2%) en jaarrekening (9,3%) zit hem vooral in het feit dat de totale lasten zijn gestegen t.o.v. de lasten in de begroting 2024. Om ook op dit thema een vergelijking te maken met onze benchmarkgemeenten tussen de 50.000 en 100.000 inwoners, geeft Vensters voor Bedrijfsvoering over het jaar 2023 een gemiddeld overheadpercentage aan van 26,8%, daar waar Meierijstad het lagere percentage kent van 21,2% (verhouding van aantal fte in de overhead ten opzichte van de formatieve omvang van de hele organisatie). De overheadkosten zijn dus aanzienlijk lager dan bij vergelijkbare gemeenten.
5
In de volgende tabellen staan per beleidsveld de bestuursdoelen uit het coalitieakkoord “Thuis in Meierijstad”. De voortgang is aangegeven met een icoontje. Een toelichting op de voortgang staat onder het bestuursdoel. De icoontjes hebben de volgende betekenis: = Op koers of loopt volgens planning. = Aandacht / Bijsturen = Niet gerealiseerd = niet gestart
Bestuur Een strategische visie 2040 op Meierijstad, geïnspireerd door de producten van de Raad van Verbeelding. Toelichting voortgang: De Raad is in 2024 meermalen betrokken bij de totstandkoming van de visie resp. geïnformeerd over het proces. - 18 april: beeldvormende avond: presentatie 4 ontwikkellijnen - 28 juni: heidag college/raad: uitwerking 2 scenario's Raadsbesluit t.a.v. de twee scenario's in september. Daarna doorlopen OER-procedure. De notitie Reikwijdte en Datailniveau is inmiddels afgerond. Dat geldt nagenoeg ook voor de foto van de leefomgeving. 19 december: uitleg RND/foto/Oerproces De afronding van de visie is voorzien medio 2025. Initiatieven ontstaan op basis van het uitdaagrecht (right to challenge). Toelichting voortgang: Met het proces Maatschappelijke Initiatieven wordt inmiddels volop gewerkt door de buurtadviseurs. Dit proces, alsook de uitgangspunten van het uitdaagrecht, worden verankerd in de participatienota Meierijstad. Participatie op maat voor onze inwoners en belanghebbenden, door ze vroegtijdig te betrekken (beginspraak), samen te leren, en te versterken wat er al is. Toelichting voortgang: - De participatienota Meierijstad is in september 2024 behandeld in de gemeenteraad. - Het team van buurtadviseurs is begin 2024 uitgebreid met twee personen. - Inmiddels is de subsidieregeling Maatschappelijke Initiatieven van kracht.
- De wijkaanpak op leefbaarheid in Boschweg Noordoost (Schijndel) en Veghel-zuid loopt door tot en met 2025. - In 2023 is vanuit vier dorpsraden een maatschappelijk initiatief gestart om te komen tot een eigen dorpsvisie. Deze zullen in de loop van 2025 worden afgerond. Voor 2024 hebben enkele dorpen/wijken zich georiënteerd of zij ook willen starten met een dergelijk visievormingstraject. Meer bewustzijn over polarisatie en dit bespreekbaar maken in Meierijstad. De burgemeester is daarbij de gemeentelijke ambassadeur in de strijd tegen polarisatie in Meierijstad. Toelichting voortgang:
6
Afgelopen periode hebben we verkennende studie op het thema polarisatie laten uitvoeren - op basis daarvan is op de beeldvormende avond van februari 2024 een presentatie gehouden. Momenteel werken we aan voorlichtingsmodules voor de gemeentelijke organisatie in het leerportaal de samenscholing, en verkennen we in hoeverre en op welke wijze een sleutelpersonenaanpak passend kan zijn voor Meierijstad. Een toekomstbestendig bestuurscentrum in Sint-Oedenrode met behoud van een raadzaal. Toelichting voortgang: Ontwerp is in uitwerking, en wordt in 2025 afgerond. Een sterke positie op regionaal, provinciaal en (inter-)nationaal niveau. Het behouden en zo mogelijk uitbreiden van bestuurlijke posities in de regio, de provincie en landelijk past daarbij. Toelichting voortgang: Om te werken aan profilering heeft de gemeente ook buiten Meierijstad posities ingenomen. Meierijstad heeft bestuurlijk bij nagenoeg alle gemeenschappelijke regelingen een positie in het Dagelijks Bestuur. Dat geldt ook voor de regionale samenwerking in Noordoost-Brabant (RNOB/AFC/regiodeal). Verder is Meierijstad bestuurlijk actief in onderstaande samenwerkingsverbanden: - het landelijk netwerk van Middelgrote Gemeenten van Nederland (DB M50) en R8 en het provinciaal netwerk Midstad Brabant; - meerdere landelijke VNG-commissies of klankbordgroepen; - regionale partners als Foodvalley en Greenport Venlo (FoodNL).
Tot slot verkennen we de mogelijkheid van een samenwerkingsovereenkomst met de MRE/Brainportregio.
Dienstverlening Een dienstverlening die klantvriendelijk, laagdrempelig, servicegericht en dichtbij is, waarbij we klare taal gebruiken. Waarbij we overbodige regels schrappen en procedures versnellen waar mogelijk. Toelichting voortgang: We hebben in de organisatie doorlopend aandacht voor verbetering van de dienstverlening; we doen klantonderzoeken, organiseren klantarena’s en hebben een medewerker die maandelijks de feedback van klanten met de teams deelt en eens per kwartaal in gesprek gaat met de teams over verbeterkansen. Vastgoed Een informatie gestuurde exploitatie van ons vastgoed. Toelichting voortgang: In 2024 werken we met het nieuwe Vastgoed Informatie Systeem (VIS) wat inmiddels deel geimplementeerd is. Met de implementatie van de aan-/verhuurmodule is inmiddels een start gemaakt en deze wordt in de loop van 2025 uitgerold en in gebruik genomen. In 2024 werkt WA Vastgoed volgens het organisatiestructuuradvies (2023) waarbij we enkel en alleen de rol van eigenaar vervullen waarmee het atelier meer in control is gekomen voor wat betreft het beheer, de exploitatie en het onderhoud van de vastgoedportefeuille.
7
Een veilige leefomgeving is voor iedereen belangrijk: zowel in wijken, buurten, dorpen alsook op bedrijventerreinen en in het buitengebied. Een thuisgevoel is je ook veilig voelen. We willen aan de voorkant komen van de veiligheidsproblematiek. Preventief en vroeg signaleren heeft de voorkeur boven achteraf reageren. Cyberveiligheid, het tegengaan van (drugs)criminaliteit, ondermijning en het voorkomen dat jongeren het verkeerde pad op gaan zijn speerpunten. Wij willen toegerust zijn om op onvoorziene omstandigheden adequaat te reageren. De coronacrisis en de opvang van vluchtelingen hebben de noodzaak hiervan duidelijk gemaakt. Wat willen we bereiken 2023-2026? Veiligheid, toezicht en handhaving Toezicht en handhaving zijn kwantitatief en kwalitatief op orde. Behoud van een politiebureau voor het politieteam Meierijstad.
Veiligheidsregio, brandweer en crisisbeheersing Een brandweer die kwalitatief kan blijven presteren met een daarbij passende huisvesting.
Integrale Veiligheid De domeinen zorg en veiligheid zijn structureel, zowel preventief als repressief, verbonden. Inwoners en bedrijven zijn bewust van cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit en weten maatregelen te nemen tegen deze vorm van criminaliteit.
8
Beleidsindicatoren In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. We hebben hierbij ook een referentiemeting opgenomen. Hiervoor gebruiken wij de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 50.000 tot 100.000 inwoners. Indicator Bron Jaar Referentie Meierijstad Jaar Referentie Meierijstad Verwijzingen Halt Stichting per 1.000 jongeren Halt Winkeldiefstallen, CBSper 1.000 inwoners Diefstallen
2022 8
9
2023 9
7
2022 2,1
1,3
2023 2,3
1,8
Geweldsmisdrijven, CBS2022 4,2 per 1.000 inwoners Criminaliteit
3,3
2023 3,9
2,4
Diefstallen uit woning, per 1.000 inwoners Vernielingen en misdrijven (openbare orde en gezag), per 1.000 inwoners
2022 1,4
1,1
2023 1,3
0,8
CBS2022 5,8 Criminaliteit
3,9
2023 5,7
3,6
CBSDiefstallen
Voor het beleidsdoel "1.1 Een veilige leefomgeving in het bijzonder voor gebieden met een meer dan gemiddeld risicoprofiel voor criminaliteit" zijn eigen indicatoren gedefinieerd. Deze zijn opgenomen in de volgende tabel. Indicator
Bron
Veiligheidsbeleving Veiligheidsmonitor eigen buurt Leefbaarheid Veiligheidsmonitor woonbuurt Voelt zich wel eens Veiligheidsmonitor onveilig
Streefwaarde Jaar
Realisatie Jaar
Realisatie
7,5 (1 tot 10)
2021
7,8
2023
7,8
7,7 (1 tot 10)
2021
7,8
2023
7,9
25,0%
2021
28,7%
2023
29,2%
9
In de volgende tabellen staan per beleidsveld de bestuursdoelen uit het coalitieakkoord “Thuis in Meierijstad”. De voortgang is aangegeven met een icoontje. Een toelichting op de voortgang staat onder het bestuursdoel. De icoontjes hebben de volgende betekenis: = Op koers of loopt volgens planning. = Aandacht / Bijsturen = Niet gerealiseerd = niet gestart
Veiligheid, toezicht en handhaving Toezicht en handhaving zijn kwantitatief en kwalitatief op orde. Toelichting voortgang: In 2024 is de formatie van Toezicht en Handhaving uitgebreid. De wervings- en selectieprocessen zijn in uitvoering, maar door de krapte op de arbeidsmarkt zijn nog niet alle vacatures ingevuld. De formatie van de VTH Juristen is inmiddels volledig ingevuld, waarbij de inhuur is afgebouwd en het laatste inhuurcontract in het eerste kwartaal van 2025 afloopt. De formatie van Toezichthouders is verder aangevuld, maar is nog niet volledig. Behoud van een politiebureau voor het politieteam Meierijstad. Toelichting voortgang: Binnen de politieorganisatie is een besluit in voorbereiding met betrekking tot het gebruik van de 2e verdieping van het politiebureau in Veghel. De ingebruikname is begin 2025 gerealiseerd. Daarnaast loopt er een verkenning naar het toekomstige gebruik van het centrumgebied in Veghel. Zowel het politiebureau als de brandweerkazerne zijn onderdeel van deze studie. Veiligheidsregio, brandweer en crisisbeheersing Een brandweer die kwalitatief kan blijven presteren met een daarbij passende huisvesting. Toelichting voortgang: In het Huisvestingsplan 2024-2027 van de Veiligheidsregio Brabant-Noord is de noodzaak van de verbouw/herbouw van de kazerne post Veghel opgenomen.
Inmiddels in intern de gemeente Meierijstad een project gestart in relatie tot de herontwikkeling van het Stadhuisplein 2, 4 en 6.
10
Integrale Veiligheid De domeinen zorg en veiligheid zijn structureel, zowel preventief als repressief, verbonden. Toelichting voortgang: In de maatschappij zien we steeds vaker mensen met onbegrepen gedrag en mensen die de grip op hun leven dreigen te verliezen. Zij vinden vaak niet de weg naar de juiste zorg waardoor er veiligheidsrisico’s kunnen ontstaan. Hulp bieden werkt het best wanneer we inwoners in hun eigen leefwereld op zoeken. Om dit efficiënt te kunnen doen is er 1 januari 2024 een nieuw team gestart. Team Outreachende- en crisiszorg Meierijstad (TOM). Dat betekent dat er voor spoedeisende vragen en bij acute bezorgdheid is er 24/7 een medewerker telefonisch te bereiken. Deze medewerker kan direct meedenken (consult en advies), vragen beantwoorden en beoordelen of, en welke, inzet nodig is. Daarnaast kunnen aanmeldingen met minder spoed, bijvoorbeeld als mensen zich zorgen maken over iemand, mensen die grip op het leven lijken te verliezen en/of woonoverlast ervaren/veroorzaken schriftelijk per mail of formulier worden gemeld. Na aanmelding zal de melding uitgezet en opgepakt worden binnen het team. Naast de ontwikkeling van het TOM is het AVE (Aanpak Voorkomen Escalatie) model voor de gemeente Meierijstad inmiddels uitgewerkt en zijn de medewerkers die hierin een rol hebben getraind.
Daarnaast wordt er op dit moment gewerkt aan de optimalisatie van de processen en de samenwerking binnen Toegang, Sociaal Domein en Veiligheid. Inwoners en bedrijven zijn bewust van cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit en weten maatregelen te nemen tegen deze vorm van criminaliteit. Toelichting voortgang: In januari 2024 heeft het college het nieuwe uitvoeringsplan 2024 vastgesteld. Daarin is vastgelegd wat zowel binnen het reguliere werk als binnen de verschillende projecten op de strategische thema's wordt uitgevoerd. In het eerste half jaar van 2024 heeft het project Hackshield voor het 2e jaar gedraaid met medewerking van een aantal basisscholen van Meierijstad. Gedurende het project worden kinderen opgeleid tot “cyberagent”. Op deze manier worden zij wegwijs gemaakt en bewust gemaakt op het gebied van digitale veiligheid. Ook zijn er, in samenwerking met de KBO en de digitale wijkagent, bijeenkomsten voor senioren gehouden. Dit met doel ook hen digitaal bewust te maken.
11
Meierijstad is duurzaam bereikbaar voor wonen (duurzaam en gezond Meierijstad), werken (bereikbaar Meierijstad) en leven (leefbaar Meierijstad). Voorzieningen zijn voor iedereen bereikbaar. Een kwaliteitssprong voor verkeersveiligheid, het fietsgebruik, verduurzaming van automobiliteit en de kwaliteit van de openbare ruimte zijn speerpunten, zodat de leefbaarheid wordt vergroot. Wat willen we bereiken 2023-2026? Verkeer en vervoer Betere bereikbaarheid van Meierijstad en een betere afwikkeling van het verkeer op de N279, dit alles in balans met de leefbaarheid in de omgeving. Bij een eventueel nieuw tracé van (of aan) de N279 bij Veghel staat zorgvuldigheid voorop en betrekken we de samenleving breed. Een maatschappelijke kosten- en baten analyse wordt meegewogen om zoveel mogelijk overlast in wijken/dorpen te voorkomen. Een integrale gebiedsontwikkeling Rembrandtlaan Veghel met inachtneming en versterking van de omgeving, in combinatie met de ontwikkeling van de N279. Versterking van de bereikbaarheid, veiligheid en ontwikkeling van de A50 corridor EindhovenNijmegen door middel van de Mobiliteitsaanpak A50. Inzicht in de haalbaarheid van 2 snelfietsroutes (van ‘s-Hertogenbosch naar Veghel en de route Eindhoven-Sint-Oedenrode-Veghel), om fietsgebruik te stimuleren.
Behoud van het huidige niveau van aanbod openbaar vervoer en versterking waar mogelijk, met aandacht voor de Noordkade en de kleine kernen. Daarbij kan gedacht worden aan gebruik van duurzame mobiliteitsmiddelen zoals deelauto of elektrische fiets. Een herziene parkeernota, inclusief positionering laadpalen.
Beheer openbare ruimte Een veilige, schone, uitnodigende openbare ruimte. Een besluit van de raad over beeldkwaliteit openbaar groen, met oog voor biodiversiteit en de daarmee gemoeide kosten. Economische havens en waterwegen Meer goederenvervoer over water ter vervanging van wegtransport.
Beleidsindicatoren De verplichte beleidsindicatoren van Programma 2 zijn vervallen.
12
In de volgende tabellen staan per beleidsveld de bestuursdoelen uit het coalitieakkoord “Thuis in Meierijstad”. De voortgang is aangegeven met een icoontje. Een toelichting op de voortgang staat onder het bestuursdoel. De icoontjes hebben de volgende betekenis: = Op koers of loopt volgens planning. = Aandacht / Bijsturen = Niet gerealiseerd = niet gestart
Verkeer en vervoer Betere bereikbaarheid van Meierijstad en een betere afwikkeling van het verkeer op de N279, dit alles in balans met de leefbaarheid in de omgeving. Toelichting voortgang: Provincie is, in samenwerking met de regiopartners, gestart met uitvoering van het nieuwe planproces voor de N279. Dit jaar wordt daartoe een Notitie Reikwijdte en Detailniveau opgesteld en gestart met de uitvoering ervan. Bij een eventueel nieuw tracé van (of aan) de N279 bij Veghel staat zorgvuldigheid voorop en betrekken we de samenleving breed. Een maatschappelijke kosten- en baten analyse wordt meegewogen om zoveel mogelijk overlast in wijken/dorpen te voorkomen. Toelichting voortgang: Provincie is, in samenwerking met de regiopartners, gestart met uitvoering van het nieuwe planproces voor de N279. Dit jaar wordt daartoe een Notitie Reikwijdte en Detailniveau opgesteld en gestart met de uitvoering ervan. Als gemeente zijn we daarin nauw betrokken. Een integrale gebiedsontwikkeling Rembrandtlaan Veghel met inachtneming en versterking van de omgeving, in combinatie met de ontwikkeling van de N279. Toelichting voortgang: Integrale gebiedsontwikkeling Rembrandtlaan in afstemming met project N279 Veghel-Asten en visie Veghel-centrum. Beide studies lopen.
Versterking van de bereikbaarheid, veiligheid en ontwikkeling van de A50 corridor Eindhoven-Nijmegen door middel van de Mobiliteitsaanpak A50. Toelichting voortgang: In de mobiliteitsaanpak A50 corridor Eindhoven-Nijmegen zijn onder andere (mobiliteits-)hubs, het opwaarderen van hoogwaardig openbaar vervoer naar Bus Rapid Transit (BRT) en de werkgeversbenadering gedrag/fietsstimulering opgenomen. In 2024 is de inpassing, kosten en fasering van BRT verder verkend. Het betreft met name de inpassing, kosten en fasering op de route Corridor-Rembrandtlaan-Udenseweg in Veghel. Daarnaast is In 2024 verder gestart met een verkenning naar BRT-pilots gehouden waaronder een BRT-pilot aan de Structuurweg-Rooiseweg in Schijndel.
13
Inzicht in de haalbaarheid van 2 snelfietsroutes (van ‘s-Hertogenbosch naar Veghel en de route Eindhoven-Sint-Oedenrode-Veghel), om fietsgebruik te stimuleren. Toelichting voortgang: We willen in 2025 de bestuursovereenkomst voor de aanleg van de doorfietsroute F50 VeghelEindhoven tekenen. Deze route is opgenomen in het korte termijnmaatregelenpakket van de A2 Randweg Eindhoven. Rijk en provincie hebben in dit pakket gelden gereserveerd voor de uitvoering. In Meierijstad wordt de doorfietsroute langs A50 en via Corridor-Rembrandtlaan in Veghel nader verkend. In Son wordt de route door Son en van Son naar Ekkersrijt nader verkend. De haalbaarheid van een doorfietsroute tussen Veghel en 's-Hertogenbosch langs de ZuidWillemsvaart is nader verkend. Behoud van het huidige niveau van aanbod openbaar vervoer en versterking waar mogelijk, met aandacht voor de Noordkade en de kleine kernen. Daarbij kan gedacht worden aan gebruik van duurzame mobiliteitsmiddelen zoals deelauto of elektrische fiets. Toelichting voortgang: In 2024 heeft de regio, met steun van Meierijstad, onderzoek gedaan naar bereikbaarheid voor iedereen in Noordoost-Brabant. Dit onderzoek geeft inzicht in de mate van bereikbaarheid voor iedereen en handelingsperspectief voor verbetermaatregelen.
In het kader van het programma van eisen voor de nieuwe concessie openbaar vervoer in OostBrabant gaan we met de provincie de mogelijkheden na van een goede bereikbaarheid per openbaar vervoer van woon-, werkgebieden en voorzieningen in Meierijstad, zoals het Havenkwartier. In de verkeersstudie naar de as Corridor-Rembrandtlaan-Udenseweg gaan we de maatregelen na die nodig zijn om de doorstroming van de direct(bus)lijnen op orde te houden. Een herziene parkeernota, inclusief positionering laadpalen. Toelichting voortgang: In 2024 is het concept Parkeerplan Meierijstad (inclusief nota parkeernormen Meierijstad) opgesteld. Het Parkeerplan Meierijstad is input voor de ruimtelijke plannen voor de centra en andersom zijn de ruimtelijke plannen input voor het parkeerplan. In 2024 hebben we de raamovereenkomst met de provincie getekend voor collectieve aanpak laadinfrastructuur. Beheer openbare ruimte Een veilige, schone, uitnodigende openbare ruimte. Toelichting voortgang: Ook in 2024 zijn fysieke en mensgerichte maatregelen getroffen ter verbetering van de verkeersveiligheid. Een besluit van de raad over beeldkwaliteit openbaar groen, met oog voor biodiversiteit en de daarmee gemoeide kosten. Toelichting voortgang: Naar aanleiding van de beeldvormende avond is de doelstelling breder geworden dan alleen de beeldkwaliteit. Andere kwaliteitsaspecten kunnen ook worden voorgesteld.
De voorstellen zijn gereed en worden in het 2e kwartaal van 2025 aangeboden voor de besluitvorming Economische havens en waterwegen Meer goederenvervoer over water ter vervanging van wegtransport. Toelichting voortgang: Er vindt een verkenning plaats voor samenwerkingsbehoefte onder havengemeenten in Brabant.
14
Een relatief hoge werkgelegenheid, een aantrekkelijk ondernemingsklimaat en een goed sociaal voorzieningenniveau vormen een prima uitgangspositie voor welzijn en brede welvaart in Meierijstad. Dit willen wij, rekening houdend met de huidige krapte op de lokale arbeidsmarkt, vasthouden en versterken. Uitgangspunt is inzet vanuit de Participatiewet. Meierijstad vervult een vooraanstaande rol in de Brabantse economie met vooral veel bedrijvigheid in agrifood en de maakindustrie, maar ook in de logistiek en bouw (met zo’n 50.000 arbeidsplaatsen en rond de 8.600 ondernemingen). We zijn een dominante speler in het hart van de regio Noordoost Brabant/Agrifood Capital en we intensiveren de relatie met Brainport Eindhoven. Wat willen we bereiken 2023-2026? Toekomstbestendig ondernemingsklimaat Sterker ondernemerschap door ruimte voor nieuwe lokale en groeiende bedrijven. Ondersteuning van ondernemers die omschakelen of stoppen. Het stimuleren van innovatieve bedrijven met aandacht voor specifieke thema's. Stevigere samenwerking met ondernemers en onderwijs (3O’s), lokaal en bovenlokaal. Passende economische steunmaatregelen voor door de coronacrisis getroffen ondernemers in het midden- en kleinbedrijf (mkb) en zelfstandige ondernemers zonder personeel (zzp-ers).
Ruimtelijk-economische ontwikkeling Nieuw bedrijfsterrein voor onze groeiende bedrijven, met plek voor (boven)regionale bedrijvigheid wanneer dit ons economisch ecosysteem versterkt. Voor een zorgvuldige inpassing is een uitgifteprotocol leidend. Ruimte voor ondernemerschap om via vernieuwing en verduurzaming bij te dragen aan een vitaal en dynamisch buitengebied. Passende en menswaardige (conform SNF-norm) huisvesting voor onze internationale werknemers. Doorontwikkeling van onze winkelconcentratiegebieden door slimmer en zorgvuldig ruimtegebruik, met het lef om functies te veranderen. Een levendig en aantrekkelijk Meierijstad door het ondersteunen en stimuleren van evenementen, groot en klein. Sterke samenwerking en positionering Meierijstad is een krachtige samenwerkingspartner met allianties in bovenlokale netwerken die voordelen bieden qua kennis, uitvoeringskracht of (beleids-)beïnvloeding. Zoals M50, RNOB/AFC, de taskforce economisch herstel van de VNG en food.nl.
15
Beleidsindicatoren In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. We hebben hierbij ook een referentiemeting opgenomen. Hiervoor gebruiken wij de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 50.000 tot 100.000 inwoners. Indicator
Bron
Functiemenging
CBS 2022 BAG/LISAbewerking ABF Research
Vestigingen (van LISA bedrijven), per 1.000 inwoners (15 t/m 64 jaar)
Jaar
2022
Referentie
Meierijstad
Jaar
Referentie
Meierijstad
52,4%
59,1%
2023
52,7%
59,7%
161,5
168,9
2023
170,2
176,1
16
In de volgende tabellen staan per beleidsveld de bestuursdoelen uit het coalitieakkoord “Thuis in Meierijstad”. De voortgang is aangegeven met een icoontje. Een toelichting op de voortgang staat onder het bestuursdoel. De icoontjes hebben de volgende betekenis: = Op koers of loopt volgens planning. = Aandacht / Bijsturen = Niet gerealiseerd = niet gestart
Toekomstbestendig ondernemingsklimaat Sterker ondernemerschap door ruimte voor nieuwe lokale en groeiende bedrijven. Ondersteuning van ondernemers die omschakelen of stoppen. Het stimuleren van innovatieve bedrijven met aandacht voor specifieke thema's. Toelichting voortgang: De Noordkade is steeds meer het middelpunt van nieuwe en vernieuwende ondernemende initiatieven, met name gericht op (agri)food en de maakindustrie(techniek). Zo blijft het de gastlocatie voor de business-to-business Food Inspiration Days, ook vond er een internationaal Food Congres plaats voor wetenschappers, ondernemers en overheden. Bovendien zijn er samenwerkingsprojecten afgerond voor duurzaam ondernemerschap met Hogeschool Fontys en is er uiteraard de opening van The Chocolate Factory. Daarbuiten is er een eerste ronde training/coachingstraject gehouden voor vernieuwende en omschakelende agro-ondernemers en wordt ten slotte een nadere verkenning afgerond van een netwerk sociaal ondernemers in Meierijstad. Stevigere samenwerking met ondernemers en onderwijs (3O’s), lokaal en bovenlokaal. Toelichting voortgang: De drie O’s (onderwijs/ondernemers/overheid) werken samen in een projectstructuur, om de aandachtsgebieden onderwijs-economie-arbeidsmarkt aan elkaar te koppelen. Vanuit het onderwijs zijn daarbij het PO, het VO, het MBO en het HBO aanwezig.
Wij faciliteren de uitvoering van projecten die door (deelnemers van) de stuurgroep in gang worden gezet. Wij monitoren de uitvoering van het project Sterk techniekonderwijs in Meierijstad. Wij faciliteren VMBO on stage, Talent in Meierijstad (MBO) en het studentennetwerk irt het Bedrijfsloket en de Rechtswinkel(HBO/WO). Wij verbinden waar mogelijk bestaande 2O-initiatieven met MBO en HBO en breiden daarmee de relatie van Meierijstad met het MBO en HBO uit. Ook faciliteren wij de realisatie van The Chocolate Factory. De 3O-samenwerking op het gebied van talentontwikkeling resp. binden van talent maakt deel uit van de DUO-aanpak van Meierijstad en POM. Passende economische steunmaatregelen voor door de coronacrisis getroffen ondernemers in het midden- en kleinbedrijf (mkb) en zelfstandige ondernemers zonder personeel (zzp-ers). Toelichting voortgang: Gezien het feit dat de corona-crisis in 2024 niet meer heeft geleid tot maatregelen vanuit de rijksoverheid, is er vanuit de economische invalshoek geen extra actie ondernomen om ondernemers te ondersteunen op dit vlak, behalve dat zij, als zij in zwaar weer terecht komen, kunnen rekenen op ondersteuning vanuit ons accountmanagement om hen de weg te wijzen naar passende regelingen, eventueel ook vanuit ons eigen sociaal domein.
17
Ruimtelijk-economische ontwikkeling Nieuw bedrijfsterrein voor onze groeiende bedrijven, met plek voor (boven)regionale bedrijvigheid wanneer dit ons economisch ecosysteem versterkt. Voor een zorgvuldige inpassing is een uitgifteprotocol leidend. Toelichting voortgang: De haalbaarheidsonderzoeken naar de mogelijkheden voor nieuw bedrijventerrein in Erp, SintOedenrode en Schijndel zijn in 2024 afgerond. Het college heeft voorkeurslocaties vastgesteld voor nieuwe bedrijventerreinen, ook in Veghel. In 2025 worden de onderzoeken verdiept, worden eventuele ontwikkelstrategien verder uitgewerkt en indien mogelijk wordt een aanzet gedaan voor uitgifteprotocollen. Bij de uitwerking wordt het bedrijfsleven nauw betrokken. Ruimte voor ondernemerschap om via vernieuwing en verduurzaming bij te dragen aan een vitaal en dynamisch buitengebied. Toelichting voortgang: Als opvolging van de regionale editie is in Meierijstad een eerste eigen editie ontwikkeld en afgerond begin 2024. Passende en menswaardige (conform SNF-norm) huisvesting voor onze internationale werknemers. Toelichting voortgang: Tot nu toe zijn er 1.500 woonruimtes vergund. De verwachting is dat als deze lijn zich doorzet, de beleidsambitie binnen bereik komt. Doorontwikkeling van onze winkelconcentratiegebieden door slimmer en zorgvuldig ruimtegebruik, met het lef om functies te veranderen.
Toelichting voortgang: Verschillende projecten hebben bijgedragen aan het terugdringen van de m2 detailhandel en het compacter maken van het Veghelse centrum. Daarbij zijn vooral m2 detailhandel getransformeerd naar andere functies. Met kleinschalige ingrepen is de kwaliteit van de openbare ruimte verbeterd. Samen met onze centrummanagementorganisaties werken we aan onze ambities zoals verwoord in onze centrumvisie. Een levendig en aantrekkelijk Meierijstad door het ondersteunen en stimuleren van evenementen, groot en klein. Toelichting voortgang: In elke kern is minimaal 1 volledig ingerichte evenementenlocatie met nutsvoorzieningen (stroom en water), parkeergelegenheid, afvalbakken etc. gerealiseerd. In samenwerking met partners, o.a. AgrifoodCapital, zijn activiteiten georganiseerd in het kader van onze kernwaarden food, zoals deelname Congres Towards Halving Food Waste Europe en vernieuwing van het partnership Foodinspiration. Sterke samenwerking en positionering Meierijstad is een krachtige samenwerkingspartner met allianties in bovenlokale netwerken die voordelen bieden qua kennis, uitvoeringskracht of (beleids)beïnvloeding. Zoals M50, RNOB/AFC, de taskforce economisch herstel van de VNG en food.nl. Toelichting voortgang: Meierijstad blijft haar bestaande netwerken onderhouden en levert vanuit haar praktijkervaringen een bijdrage op diverse vraagstukken.
Door de posities en inhoudelijke inbreng wordt ander overheidsbeleid mede vormgegeven en trekken we middelen aan, wat onze (economische) ontwikkeling ten goede komt.
18
Onderwijs is een belangrijke pijler voor de leefbaarheid in de kernen. We willen gelijke kansen voor alle kinderen via doorlopende ontwikkellijnen van kinderopvang naar de basis- school en vervolgens naar het voortgezet onderwijs. Laaggeletterdheid is nadrukkelijk aangehaakt, ook op de weg naar inclusiever onderwijs. Er is een intensieve samenwerking tussen onderwijs, kinderopvang en jeugdhulp, net als een stevige samenwerking tussen Onderwijs-Overheid-Ondernemers (3 O’s). Wat willen we bereiken 2023-2026? Basisonderwijs Basisonderwijs dicht bij huis in elke kern behouden, waarbij behoud van kwaliteit uitgangspunt is.
Onderwijshuisvesting Passende onderwijshuisvesting op basis van het integraal huisvestingsplan (IHP). Bij investeringen in onderwijshuisvesting is een multifunctionele accommodatie uitgangspunt. Onderwijsbeleid Herijking van de Lokaal Educatieve Agenda Meierijstad met thema’s zoals: taal, inclusief onderwijs en aansluiting onderwijs-jeugdhulp. Integrale Kindcentra (IKC). Een overkoepelende visie op de gemeentelijke rol in het onderwijs (inclusief de aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt) met een uitvoeringsprogramma. Realisatie van een hybride leer-/werkfabriek ‘The Chocolate Factory’ (de chocoladefabriek) in samenwerking met het onderwijs en bedrijfsleven.
19
Beleidsindicatoren In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. We hebben hierbij ook een referentiemeting opgenomen. Hiervoor gebruiken wij de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 50.000 tot 100.000 inwoners. Indicator Bron Jaar Referentie Meierijstad Jaar Referentie Meierijstad Relatief verzuim
DUO/Ingrado 2022
25
13
2023
26
15
Absoluut verzuim DUO/Ingrado 2022
4,5
9,3
2023
5,9
11
Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (12-23 jaar, uitgedrukt in deelnemers VO en MBO)
2,3%
1,9%
2023
2,4%
2,0%
DUO/Ingrado 2022
Toelichting: Jaar 2023 is schooljaar 2022/2023. Absoluut verzuim is het aantal niet ingeschreven leerlingen per 1.000 leerlingen. Relatief verzuim is het aantal ingeschreven leerlingen dat ongeoorloofd afwezig is per 1.000 leerlingen.
20
In de volgende tabellen staan per beleidsveld de bestuursdoelen uit het coalitieakkoord “Thuis in Meierijstad”. De voortgang is aangegeven met een icoontje. Een toelichting op de voortgang staat onder het bestuursdoel. De icoontjes hebben de volgende betekenis: = Op koers of loopt volgens planning. = Aandacht / Bijsturen = Niet gerealiseerd = niet gestart
Basisonderwijs Basisonderwijs dicht bij huis in elke kern behouden, waarbij behoud van kwaliteit uitgangspunt is. Toelichting voortgang: Het actualiseren van de visie op onderwijs en huisvesting, zoals opgenomen in het huidige Integraal HuisvestingsPlan (IHP) Onderwijs 2022-2037 is een continue en dynamisch proces, waar we ons ook in 2024 mee hebben beziggehouden en dat zijn beslag krijgt in/bij de vaststelling/actualisering van het IHP; de visie op onderwijs en huisvesting vormt immers het fundament voor het IHP. De eerstvolgende actualisering van deze visie/het IHP is eind 2024 gestart, opdat het geactualiseerde IHP 2026-2041 eind 2025/begin 2026 aan de raad ter vaststelling kan worden aangeboden.
Onderwijshuisvesting Passende onderwijshuisvesting op basis van het integraal huisvestingsplan (IHP). Bij investeringen in onderwijshuisvesting is een multifunctionele accommodatie uitgangspunt. Toelichting voortgang: Het IHP is het fundament op basis waarvan passende en toekomstbestendige onderwijshuisvesting wordt gerealiseerd. Het actualiseren van het IHP is een continue en dynamisch proces, waar we ons ook in 2024 mee bezig hebben gehouden. Zo hebben we het in het IHP opgenomen uitvoeringsprogramma 2024 uitgewerkt; in dit uitvoeringsprogramma zijn de onderwijshuisvestingsvoorzieningen opgenomen, die in 2024 voor bekostiging door de gemeente in aanmerking komen. Ook zijn de haalbaarheidsonderzoeken met betrekking tot de toekomstige huisvesting van de basisscholen in Boerdonk, Wijbosch en, Boskant afgerond; het haalbaarheidsonderzoek met betrekking tot een onderwijsvoorziening Veghels Buiten is nog gaande. Tenslotte zijn we in bouwteamverband samen met de betrokken partijen gestart met de daadwerkelijke bouw van de MFA de Groene Long.
21
Onderwijsbeleid Herijking van de Lokaal Educatieve Agenda Meierijstad met thema’s zoals: taal, inclusief onderwijs en aansluiting onderwijs-jeugdhulp. Toelichting voortgang: Aan het begin van het jaar ondertekenden we een samenwerkingsovereenkomst met onze taalnetwerkpartners, waarin we afspraken maakten over de aanpak van laaggeletterdheid. Sinds maart 2024 worden onze zelfgemaakte lokale promotiespotjes over het IDO, digitale cursussen en het DigiTaalhuis, uitgezonden bij Omroep Meierij. In april verwelkomden we onze projectmedewerker Digitale Inclusie, die zich in 2024 heeft ingezet voor het opzetten van samenwerkingsverbanden en cursussen om de digitale vaardigheden te versterken van de inwoners van Meierijstad. Samen met onze taalpartners hebben we de eerste stappen gezet in de gemeentelijke gezinsaanpak met drie inhoudelijke sessies. We hebben laaggeletterdheid onder de aandacht gebracht door aanwezig te zijn op markten en festivals, en bij Fabriek Magnifique brachten we “Van Taalcafé naar Verhalencafé” tot leven. Daarnaast organiseerden we het Magische Taalfestival in Veghel, dat meer dan 300 bezoekers trok. Onze deelname aan het Toezichtsonderzoek Meedoen met Taal leverde uitstekende resultaten op, wat als voorbeeld dient voor andere gemeenten.
We hebben met ons testpanel een tiental gemeentelijke teksten/onderwerpen getest op toegankelijk taalgebruik wat een belangrijke bijdrage levert aan begrijpelijke communicatie. We trainden 49 vrijwilligers tijdens terugkombijeenkomsten en verwelkomden 10 nieuwe vrijwilligers die de basistraining taalvrijwilligers volgden. Het aantal cursisten voor lees- en schrijfcursussen, de smartphone- en Klik & Tik-cursussen, en deelnemers van Digi- en Taalcafés is te vinden in onze Visual (Terugblik 2024). Integrale Kindcentra (IKC). Toelichting voortgang: We sturen bij Integrale Kindcentra op inhoudelijke samenwerking én gezamenlijke huisvesting, bij voorkeur in één gebouw of in de directe omgeving. Bij nieuwbouw is het streven van een IKC vanzelfsprekend, bij bestaande bouw bekijken we de mogelijkheden. Een overkoepelende visie op de gemeentelijke rol in het onderwijs (inclusief de aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt) met een uitvoeringsprogramma. Toelichting voortgang: De visie op de gemeentelijke rol bij de aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt wordt later opgepakt als verwacht. Dit vanwege de extra aanpak voor het 3O-overleg. We willen weten welke activiteiten er reeds lopen binnen het PO, VO en MBO. Verder verbreden we de bestaande 3O-aanpak met de aansluiting zorg en onderwijs.
Daarnaast is in het kader een 3O- werkgroep opgericht die aan de slag gaat met visie-ontwikkeling (bondig) en een gezamenlijk actieplan met concrete activiteiten. Het onderwijs, van PO tot en met MBO, is hierbij betrokken. Verder zijn in 2024 diverse activiteiten ondernomen om het onderwijs en het bedrijfsleven met elkaar kennis te laten maken. Realisatie van een hybride leer-/werkfabriek ‘The Chocolate Factory’ (de chocoladefabriek) in samenwerking met het onderwijs en bedrijfsleven. Toelichting voortgang: Alle contracten zijn getekend. Begin september is het Hydride leeromgevingdeel geopend. Opening is vertraagd: van eind december 2024 naar 20 februari 2025.
22
Meer inwoners sporten en bewegen om hun gezondheid te bevorderen. Het bestaande aanbod aan sportvoorzieningen blijft minimaal behouden en is inclusief in Meierijstad. Er is een breed scala aan sporten. Je thuis voelen in Meierijstad betekent goed in je vel zitten. Meer inwoners zijn in de gelegenheid om deel te nemen aan uitingen van kunst en cultuur. Kunst en cultuur zijn van grote sociale waarde voor de mens. Dat inspireert, daagt uit tot nadenken, verbindt en zorgt voor persoonlijke ontwikkeling: actief door zelf kunst te beoefenen, reflectief door te kijken of te luisteren. Kunst en cultuur dragen bij aan een sterke lokale economie. Recreatie en toerisme leveren een bijdrage aan het welzijn van mensen en aan de lokale economie in termen van bestedingen en banen, het imago, alsook het vestigingsklimaat van onze gemeente. Speerpunt daarbinnen vormt het onderzoek naar, en mogelijke verdere ontwikkeling van, de recreatieve as Noordkade-Vlagheide-Streekpark Kienehoef. Wat willen we bereiken 2023-2026? Sport Een gezondere leefstijl van onze inwoners door het stimuleren van sport- en beweegactiviteiten. Realisatie van het Omnipark Erp. De ontwikkeling van het Centrum voor Uniek Sporten. Inzicht in de diverse scenario’s tot behoud van een openlucht zwemgelegenheid.
Kunst en Cultuur De bibliotheek is in alle kernen van Meierijstad herkenbaar aanwezig, bijvoorbeeld als vestiging, bibliotheek op school of met activiteiten. Verbetering van het vestigingsklimaat in Meierijstad voor beroepsbeoefenaars in de kunst- en cultuursector. Een zichtbare gemeentelijke kunstcollectie, zoals in Museum Jan Heestershuis en Het RAADhuis Schijndel door activiteiten (onder andere voor primair en voortgezet onderwijs). Realisatie (waar dit mogelijk is) van kunstwerken bij bouwprojecten en infrastructurele werken. Een lokale omroep die kwalitatief in staat is de lokale berichtgeving bij de inwoners te brengen.
Recreatie en toerisme De aanleg van het natuur- en landschapspark op en om de Vlagheideberg. De doorontwikkeling van De Noordkade Veghel als culturele, educatieve maar ook bovenregionale locatie. Duurzame gebiedsontwikkeling van Streekpark Kienehoef. We zetten in op de marketing van de website recreatie en toerisme Meierijstad inclusief kunst en cultuur(www.bezoekmeierijstad.nl).
23
Beleidsindicatoren In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. We hebben hierbij ook een referentiemeting opgenomen. Hiervoor gebruiken wij de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 50.000 tot 100.000 inwoners. Indicator Bron Jaar Referentie Meierijstad Jaar Referentie Meierijstad Niet sporters
Landelijke 2020 gezondheidsmonitor (1x per 4 jaar)
51,7%
43,1%
2022
48,7%
43,6%
Toelichting: Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD’en, CBS en RIVM: Elke vier jaar organiseren de GGD’en samenwerking met het RIVM en het CBS een gezamenlijke Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen. Deze bestaat uit een landelijke basisvragenlijst. Iedere GGD kan deze basisvragenlijst aanvullen met extra vragen, afgestemd met de eigen regio en de eigen gemeenten.
24
In de volgende tabellen staan per beleidsveld de bestuursdoelen uit het coalitieakkoord “Thuis in Meierijstad”. De voortgang is aangegeven met een icoontje. Een toelichting op de voortgang staat onder het bestuursdoel. De icoontjes hebben de volgende betekenis: = Op koers of loopt volgens planning. = Aandacht / Bijsturen = Niet gerealiseerd = niet gestart
Sport Een gezondere leefstijl van onze inwoners door het stimuleren van sport- en beweegactiviteiten. Toelichting voortgang: De uit te voeren acties in de sportnota worden gefaseerd aangepakt. In dat kader is onlangs het actieplan uniek sporten vastgesteld. Realisatie van het Omnipark Erp. Toelichting voortgang: Wijziging van het omgevingsplan heeft vertraging opgelopen door vele onderzoeken die uitgevoerd moesten worden. Gaat mee in de wijzigingsronde van september/oktober 2025 besluitvorming in raad voorjaar 2026. Uitvoering sportzone heeft daardoor forse vertraging opgelopen (planning is nu oplevering eind 2026). De overige onderdelen liggen op koers. De ontwikkeling van het Centrum voor Uniek Sporten. Toelichting voortgang: De realisatie van een volwaardig Centrum voor Uniek Sporten voor mensen met een beperking die door hun beperking geen lid kunnen worden van een reguliere sportvereniging of vanwege hun beperking een betere aansluiting ervaren met gelijkgestemden. Centrum voor uniek sporten is volop in ontwikkeling. We zijn aan het zoeken naar een betere locatie. Inzicht in de diverse scenario’s tot behoud van een openlucht zwemgelegenheid. Toelichting voortgang: Het onderzoek is afgerond. Voor de raad van 10 april 2025 is een raadsvoorstel geagendeerd met een discussienota over de toekomst van het openluchtzwembad in Veghel.
Kunst en Cultuur De bibliotheek is in alle kernen van Meierijstad herkenbaar aanwezig, bijvoorbeeld als vestiging, bibliotheek op school of met activiteiten. Toelichting voortgang: In 2024 was de bibliotheek met haar programma actief op de 4 vestigingen, 3 bibliotheekpunten en op 17 basisscholen in Meierijstad. In samenwerking met de bibliotheek zijn de voorbereidingen gestart voor de uitvoering van de zorgplicht van de gemeente voor de bibliotheek. Vanaf 2026 krijgen gemeenten de wettelijke taak ervoor te zorgen dat inwoners toegang hebben tot een volwaardige bibliotheek. In 2024 is van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport een specifieke uitkering ontvangen voor de realisatie van een mobiele vestiging. Deze mobiele vestiging is medio 2025 gereed.
25
Verbetering van het vestigingsklimaat in Meierijstad voor beroepsbeoefenaars in de kunst- en cultuursector. Toelichting voortgang: Op dit moment wordt de beschikbaarheid van atelierruimte voor kunstenaars/makers gemist. We willen in Meierijstad één of meerdere broedplaatsen realiseren. Het gaat hierbij niet om het toekennen van permanente (atelier-werk)ruimte aan makers, maar om locaties, waar makers onderzoeken, ontwikkelen, experimenten, elkaar versterken en de gemeente op creatieve wijze kunnen ondersteunen bij planvorming. Dit onderwerp is opgenomen in de Nota Kunst en Cultuur 2024 – 2030, ‘Kunst en Cultuur kleuren Meierijstad’ en wordt volgens planning in 2026 opgepakt. Een zichtbare gemeentelijke kunstcollectie, zoals in Museum Jan Heestershuis en Het RAADhuis Schijndel door activiteiten (onder andere voor primair en voortgezet onderwijs). Toelichting voortgang: In 2024 is de communicatiestrategie verder uitgewerkt. Dit vond stapsgewijs en op afzonderlijke onderdelen plaats. Het aantal schoolbezoeken aan zowel museum voor primair onderwijs (o.a. Kunstmenu Cultuurkade, 448 leerlingen) als aan Kunstcollectie RAADhuis door voortgezet onderwijs (CKV Elde College, 417 leerlingen) is gestegen. Realisatie (waar dit mogelijk is) van kunstwerken bij bouwprojecten en infrastructurele werken.
Toelichting voortgang: Meierijstad zet kunst op straat in om de kernen te verfraaien en de kwaliteit en leefbaarheid van een plek te verbeteren. In samenwerking met Kunststichting Meierijstad blijven we nieuwe kunstwerken realiseren, bij voorkeur gekoppeld aan bouwprojecten en infrastructurele werken. Dit onderwerp is als actiepunt opgenomen in de Nota Kunst en Cultuur 2024 – 2030 ‘Kunst en Cultuur kleuren Meierijstad’ (uitvoering 2024 – 2030). In 2024 is het kunstproject ‘Het Altaar’ aan het Bolckpad in Sint-Oedenrode opgeleverd en is het graffitikunstwerk Kloosterkwartier in Veghel gerealiseerd. Een lokale omroep die kwalitatief in staat is de lokale berichtgeving bij de inwoners te brengen. Toelichting voortgang: Op 1 januari 2028 gaat de nieuwe landelijke Mediawet in. In het kader van professionalisering van de lokale omroepen en versterking van hun onafhankelijkheid worden lokale omroepen omgevormd naar streekomroepen. Omroep Meierij gaat samen met Stichting Omroep Maasland, Stichting Lokale Omroep Maashorst, Stichting Lokale Omroep Gemert-Bakel en Stichting Laarbeekse Omroep Kontakt een streekomroep vormen. In 2024 is hiervoor door de betrokken omroepen een stappenplan vastgesteld om te komen tot een nieuwe stichting en organisatie. Dit stappenplan is inmiddels in uitvoering. Omroep Meierij blijft tot en met 31 december 2027 bestaan.
Recreatie en toerisme De aanleg van het natuur- en landschapspark op en om de Vlagheideberg. Toelichting voortgang: Voor de realisatie van van Natuur- en landschapspark Vlagheideberg zijn diverse deelprojecten (plan van aanpak kunstwerk op de berg, verkeersplan, nadere analyse natuur en landschap, eerste verkenning civiel technische aspecten, verkenning bij provincie i.v.m. nazorg) opgestart in 2023 en gecontinueerd in 2024. Deze projecten lopen door tot en met 2026. De doorontwikkeling van De Noordkade Veghel als culturele, educatieve maar ook bovenregionale locatie. Toelichting voortgang: Cultuurfabriek Noordkade is een aantrekkelijk gebied waar veel culturele activiteiten plaatsvinden. Theater De Blauwe Kei, Phoenix Cultuur, Kunstgroep De Compagnie, Cultuurkade Meierijstad en Stichting Cultuur Haven Veghel zijn op de Noordkade gehuisvest. Samen met deze en andere culturele organisaties profileert Meierijstad zich als kunst- en cultuurgemeente. Deze ambitie gaat gepaard met een stijgende vraag naar het gebruik van ruimtes op de Noordkade o.a. van culturele amateurorganisaties. De doorontwikkeling van de Noordkade is als actiepunt opgenomen in de Nota Kunst en Cultuur 2024 – 2030 ‘Kunst en Cultuur kleuren Meierijstad’. Hiervoor is aan de hand van de nota financiële ruimte vrijgemaakt.
26
Duurzame gebiedsontwikkeling van Streekpark Kienehoef. Toelichting voortgang: Het Kienehoefpark heeft als speelplek een regionale functie. Het is een van de drie recreatieve clusters in Meierijstad, naast de Noordkade en de Vlagheide. De speelvoorzieningen in Kienehoefpark zijn verouderd. De speelvoorzieningen in het Kienehoefpark dateren uit 2007. Dat betekent dat de gemiddelde levensduur is gepasseerd. Gezien de regionale recreatieve functie van Kienehoefpark is het tijd om de speelplek op te knappen en te moderniseren. Deze wordt in 2025 vervangen. Op basis van een inventarisatie bij een vertegenwoordiging van de gebruikers (de jeugd) is in 2024 samen met de Stichting Streekpark Kienehoef en de speeltoestellenleverancier Spereco een incluslief ontwerp gemaakt voor de realisatie van een nieuwe speelgelegenheid in Park Kienehoef. Naast de speeltuin is ook een ontwerp gemaakt rondom de overige voorzieningen; de fietsenstalling en het openbare "natuur"toilet. Ook de hoofdingang wordt door een enkele aanpassing meer prominent. De nieuwe inrichting wordt niet alleen meer inclusief maar ook "natuurlijk" ingepast in het park in Engelse Landschapsstijl. We zetten in op de marketing van de website recreatie en toerisme Meierijstad inclusief kunst en cultuur(www.bezoekmeierijstad.nl). Toelichting voortgang: Ook in 2024 is een marketingplan vastgesteld en uitgevoerd.
Het plan bestaat o.a. uit het uitvoeren van campagnes en activiteiten voor inwoners, bezoekers, organisaties, ondernemers en bedrijven met als doel hen te informeren en enthousiasmeren over het veelzijdige aanbod in Meierijstad. Waarbij we hen willen betrekken bij en binden aan (Bezoek)Meierijstad. Naast de verbetering van de zichtbaarheid online (website, socials, videos, reels) waren we ook steeds meer fysiek aanwezig, van banieren tot evenementen en activiteiten.
27
We willen een samenleving zijn waarin iedereen kan meedoen, leren en talenten kan ontplooien. Zorg en ondersteuning zijn zo dicht mogelijk bij onze inwoners georganiseerd. Op deze manier kan iedereen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen en gaan we eenzaamheid tegen. Meedoen blijft het motto ongeacht beperking, religie, geaardheid of afkomst. Zo voelt iedereen zich thuis in Meierijstad. Werk of een zinvolle dagbesteding is daarbij belangrijk. Voor kwetsbare inwoners is er laagdrempelige en toegankelijke ondersteuning. We sluiten aan bij de leefwereld van onze inwoners. Van junior tot en met senior bieden we passende ondersteuning met extra aandacht voor jeugdigen en gezinnen die hulp nodig hebben. Ook voor vergrijzing hebben we aandacht. Waar het kan collectief, waar het nodig is op maat. Er voor elkaar zijn en zorgen is vertrek- punt. Hoe eerder we een probleem signaleren hoe beter we ondersteuning kunnen bieden. Dit geldt zeker in relatie tot de toenemende complexe casuïstiek op het terrein van zorg en veiligheid. We blijven inzetten op preventie en innovatie voor tijdige, betere en betaalbare zorg. Wat willen we bereiken 2023-2026? Sociaal domein algemeen Betaalbare zorg door preventie, innovatie en informatie gestuurd werken.
Invulling van de veranderopgave, door onder andere uitvoering te geven aan het Pact Wonen, Welzijn en Zorg en het ontwikkelen van LeefGoed Veghel, Schijndel en Sint-Oedenrode. Verbinding tussen het sociaal domein en veiligheid, zoals de ondersteuning van mensen met verward gedrag, bij huiselijk geweld en kindermishandeling. We geven uitvoering aan activiteiten uit de nieuwe lokale inclusie agenda.
WMO en welzijn Mantelzorgers, vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties die worden gesteund, geschoold en gefaciliteerd. De professionele organisaties vormen het vangnet. Onderzoek naar de wenselijkheid van 1 welzijnsorganisatie. Inloop- en dagbestedingsmogelijkheden in elke wijk of kern. Openbare gebouwen en de openbare ruimte zijn toegankelijk voor inwoners die afhankelijk zijn van hulpmiddelen. Werk en inkomen Voldoen aan de taakstelling voor opvang en integratie van statushouders. We nemen onze verantwoordelijkheid voor de opvang van vluchtelingen. In 2025 heeft iedereen die wil een garantie op een baan of een zinvolle dagbesteding met behulp van PIM Werkt en de samenwerking met onze partners. Armoedebestrijding door vroegtijdige signalering en het voorkomen of bestrijden van schulden en het opstarten van een MER (Minima Effect Rapportage).
28
Jeugdzorg We investeren in basisvoorzieningen en preventie aan jeugdige, ouders en opvoeders met als doel dat kinderen veilig kunnen opgroeien en ontwikkelen in Meierijstad. Normaliseren van de vragen is hierbij het uitgangspunt. Als jeugd, ouders of opvoeders zorg- en hulpvragen hebben kunnen zij hiervoor terecht bij het gebiedsteam. Het gebiedsteam is dichtbij en biedt zelf hulp en zorgt indien nodig voor toeleiding naar gespecialiseerde jeugdhulp.
29
Beleidsindicatoren Bij de begroting 2021 zijn voor het eerst eigen beleidsindicatoren ontwikkeld voor het sociaal domein, de zogenaamde Monitor Sociaal Domein. Deze monitor is ontwikkeld om meer (strategische) sturingsinformatie te ontwikkelen voor de gemeenteraad van Meierijstad. In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. We hebben hierbij ook een referentiemeting opgenomen. Hiervoor gebruiken wij de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 50.000 tot 100.000 inwoners. Indicator Bron Jaar Referentie Meierijstad Jaar Referentie Meierijstad Jongeren met een delict CBS Jeugd voor de rechter (12-21 jaar) Banen, per 1.000 inwoners (15-64 jaar).
2022 1%
CBS 2022 789,2 Bevolkingsstatistiek / LISA - bewerking ABF Research
1%
2023 1%
1%
976,8
2023 799,4
1.004,2
Kinderen in CBS Jeugd uitkeringsgezin Werkloze jongeren (16- CBS Jeugd 22 jaar)