Bijlage 1 - Presentatie beeldvormende avond 8 mei 2025

HET ENERGIEBEDRIJF De weg vooruit voor betaalbare energie

9 mei 2025

AGENDA 1. De energietransitie 2. Hoe nu verder? 3. Handelingsperspectief (insteek construct) 4. Vragen?

Het energiebedrijf: De weg vooruit voor betaalbare energie. Dia 2

1. DE ENERGIETRANSITIE

WAAROM ENERGIETRANSITIE Klimaatdoelen Parijs Klimaatdoelen Nederland Vastgesteld beleid Gemeente Meierijstad o.a. CO₂-neutraal in 2050.

• Concrete acties vastgelegd in het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid 2023-2026.

• Energiesysteem is het fundament voor bestaande en nieuwe ontwikkelingen, en niet meer vanzelfsprekend als vroeger.

Het energiebedrijf: De weg vooruit voor betaalbare energie. Dia 4

DE ENERGIETRANSITIE De actualiteit

Het energiebedrijf: De weg vooruit voor betaalbare energie. Dia 5

DE ENERGIETRANSITIE • Transitievisie Warmte d.d. 27 januari 2022 → betaalbaarheid bovenaan • Netcongestie en langjarige beperkingen • Warmte en stroom zijn in de toekomst nog meer dan nu aan elkaar verbonden • Continue beschikking over energie is geen garantie als we niets doen • Op dit moment is de beste garantie voor een toekomstbestendig betaalbaar energiesysteem → zelf meer regie pakken met een energiebedrijf (exacte naam n.n.t.b.) conform wens raad 2023/2024 (o.a. betaalbaarheid). Het energiebedrijf: De weg vooruit voor betaalbare energie. Dia 6

LOPENDE ACTIES/VOORTSCHRIJDEND INZICHT Wat doen we al? • Wijziging in opwekbeleid (2023) met eisen rondom netneutraal aansluiten en eerste besprekingen over potentie energiebedrijf • Jarenlange samenwerking met bedrijfsleven in Meierijstad (DOE & Grote Oogst) •

Opzetten van groepstransportovereenkomsten (GTO)

•

Vergroten van de collectiviteit, elkaar niet met individuele oplossingen tegenwerken

•

In 2022/2023 reeds inzicht in "toekomstbestendig energiesysteem" §

1/3e direct verbruik duurzame opwek

§

1/3e opslag duurzame opwek

§

1/3e afhankelijkheid van het hoofdnet

Het energiebedrijf: De weg vooruit voor betaalbare energie. Dia 7

TRANSITIES ZIJN NIET NIEUW Lessen uit het verleden

Het energiebedrijf: De weg vooruit voor betaalbare energie. Dia 8

EFFECTEN LANGDURIGE STROOMUITVAL Zie deze link voor het pdf bestand.

WAAROM WILLEN WE GRIP HOUDEN OP DE ENERGIETRANSITIE Factor prijs

Het energiebedrijf: De weg vooruit voor betaalbare energie. Dia 10

DEELNETTEN TENNET (BRON: 2022)

Het energiebedrijf: De weg vooruit voor betaalbare energie. Dia 11

WAT DOEN ANDERE GEMEENTEN? • Grote(re) gemeenten starten warmtebedrijf (bv. Eindhoven (energie/warmtebedrijf) Provincie Noord Brabant etc.) o Opgezet vanuit warmtewetgeving o In combinatie met gedeeld eigendom marktpartij (incl bijbehorend rendement)

• Meierijstad zet in op energiebedrijf -> Elektriciteit & Warmte in toekomst onlosmakelijk met elkaar verbonden o Inzet eigen regie -> marktpartijen inzetten via servicemodel Het energiebedrijf: De weg vooruit voor betaalbare energie.​ Dia 12

2. HOE NU VERDER?

ENERGIEBEDRIJF Welk doel ten behoeve van lokaal integraal energiesysteem? Het bieden van draagvlak voor de energietransitie zodat inwoners en bedrijven van Meierijstad beschikking hebben over energiebronnen (denk aan warmte, elektriciteit etc.) tegen een betaalbare prijs (op basis van toekomstige energieprijzen), waarbij commerciële partijen geen lock-in mogen creëren welke de betaalbaarheid van de energiebronnen in het geding brengt en de regie bij de samenleving ligt ter behoudt van het kunnen bieden van een betaalbare prijs.

Het energiebedrijf: De weg vooruit voor betaalbare energie. Dia 14

ENERGIEBEDRIJF Leidende principes

Om doel te bereiken zijn deze principes van belang (BVA 30 mei 2024):

• Sociaal inclusief • Betaalbaar • Betrouwbaar

Sociaal / inclusief

Maatschappelijk rendabel

Leidende principes

• Beschikbaar • Geen lock-in • Maatschappelijk rendabel Het energiebedrijf: De weg vooruit voor betaalbare energie. Dia 15

betaalbaar

Géén (vendor) lock-in

Toekomstbe stendig

Robuust

WELKE ROLLEN KUNNEN WE AANNEMEN? Keuze: hoeveel regie is gewenst?

Meer regie betekent meer verantwoordelijkheid nemen, maar ook meer garantie op betaalbaarheid Dit is in lijn met de standpunten vanuit beleid duurzame opwek

Het energiebedrijf: De weg vooruit voor betaalbare energie. Dia 16

WELKE ROLLEN KUNNEN WE AANNEMEN Type financiële instrumenten

Het energiebedrijf: De weg vooruit voor betaalbare energie. Dia 17

3. HANDELINGSPERSPECTIEF (INSTEEK CONSTRUCT)

Tijdlijn na vaststelling beleid duurzame opwek & transitievisie warmte 2023-2024-2025

• Uitwerking Bunders als startwijk o Verdieping (collectieve) warmtesystemen en voor- en nadelen hiervan o Bronnenonderzoek potentiële duurzame warmtebronnen

• Opstellen/uitwerking leidende principes o Als projectprincipes reeds meegenomen bij startwijk de Bunders & LCE

• Verdere uitwerking mogelijkheden investeringsplatform o Juridische en organisatorische voor- en nadelen, inclusief rechtspositie gemeente

• Verdere duidelijkheid over energiewet & warmte wetgeving (WCW/WGIW) Het energiebedrijf: De weg vooruit voor betaalbare energie. Dia 19

TOEKOMSTBEELD: LOKAAL INTEGRAAL ENERGIESYSTEEM Landelijk elektriciteit netwerk

Uitwisselen van energie op lokaal niveau

Lokale (rest) warmtebron

Warmteopslag (Buurt) Batterij Afnemers Het energiebedrijf: De weg vooruit voor betaalbare energie. Dia 20

INVESTERINGSPLATFORM -> ENERGIEBEDRIJF Inspiratie: energiegemeenschap vanuit beleid duurzame opwek

2025: Warmte- & energieopgave • Leidende principes, nog vast te stellen -> hoe borg je deze op de beste manier in de praktijk? • Warmtewetgeving -> gemeentelijke taken rondom o.a. lokaal eigendom & warmtekavels

• Hoe kan een gemeente op dit moment zo goed mogelijk inspelen op de bovengenoemde zaken met als uitgangspunt om de voordelen van de energie/warmtegemeenschap te benutten en de leidende principes te borgen (betaalbaarheid, toekomstbestendigheid etc.)

Het energiebedrijf: De weg vooruit voor betaalbare energie. Dia 21

CONSTRUCT Vele vormen mogelijk

• Werken volgens leidende principes/positie gemeente in energietransitie lastig vorm te geven in huidige situatie (publiekrechtelijk) • Juridische privaatrechtelijke constructie wordt hierin gemist o Eisenpakket neerleggen is lastig zonder construct (Kip- Ei discussie)

• Om verdere uitwerking mogelijk te maken is sowieso tijdelijk construct noodzakelijk o Na verdere uitwerking terug bij Raad voor definitieve besluitvorming met verder inzicht in voor- en nadelen

Het energiebedrijf: De weg vooruit voor betaalbare energie. Dia 22

VEILIG TRANSITIE PAD: OPRICHTEN CONSTRUCT

Juni 2025 Besluitvorming in raad over oprichting structuur construct Energiebedrijf

2026 – 2030 Juni 2025 – juni 2026 Feitelijke oprichting construct (voor tijdelijke periode)

Het energiebedrijf: De weg vooruit voor betaalbare energie. Dia 23

Keuze definitieve vorm construct & verder opstart + uitbouwen met activiteiten en eerste inzet gemeenschappen.

2030 – 2035 Verder vormen construct inclusief gemeenschaps aspecten

> 2035 Streefdoel volledig opgebouwd construct

CONSTRUCT MEIERIJSTAD Opbouw construct gaat gestaafd. Gemeente Meierijstad

Netwerkbedrijf Provincie (provinciaal warmtebedrijf)

Juridisch (tijdelijk) construct

Energie coöperaties

?

?

Woningcorporaties

?

Bedrijven

? Entiteit kan (vrije keuze) deelnemen onder construct

energie

Energiegemeenschap Meierijstad B.V. of coop

Energiebedrijf Meierijstad B.V.

Warmtebedrijf Meierijstad B.V.

Warmtegemeenschap Meierijstad B.V. of coop

Opwek & warmte initiatieven

Opwek & warmte initiatieven

Opwek & warmte initiatieven

Opwek & warmte initiatieven

Het energiebedrijf: De weg vooruit voor betaalbare energie. Dia 24

warmte

Keuze wat het beste past

CONSTRUCT MEIERIJSTAD Hoe nu verder?

• Voorstel oprichting (tijdelijk) construct wordt ter besluitvorming aangeboden aan uw raad. Streefdatum vergadering juni, met uitloop naar september. • (tijdelijk) construct wordt opgericht 2025 - 2026 • Voorstel voor keuze definitieve vorm construct + de uitbouw van de eerste activiteiten met inzet in gemeenschappen wordt ter besluitvorming aangeboden aan uw raad. Streefdatum tussen 2026 - 2030 Het energiebedrijf: De weg vooruit voor betaalbare energie. Dia 25

4. VRAGEN?