Bijlage 1 Plan van Aanpak SPUKGALA 2024-2026 Meierijstad
Tekst van het document
PLAN VAN AANPAK GALA 2024-2026 – MEIERIJSTAD
54
We zorgen voor voorlichting alcohol- en drugsgebruik bij zowel jongeren als ouders
We oriënteren ons op de aanstelling van een projectleider OKO
We stellen een werkgroep vroegsignalering in met als doel netwerk kennen en snel doorverwijzen. We werken aan handhaving van de leeftijdsgrens alcoholverkoop We faciliteren de aanpak drugsgebruik We continueren de Gezonde School-aanpak en streven naar deelname van meer scholen. We continueren het signaleringsoverleg Meierijstad We continueren de aanpak Gezonde Sportvereniging zoals gestart is vanuit het Vitaliteitsakkoord.
We zetten de huidige inzet om vooral het alcoholgebruik onder jongeren, volwassenen en ouderen terug te dringen voort: o Voorlichting aan scholen en ouders; o Bobbi B-project op 3 VO-scholen is vanuit jongerenwerk en Novadic-Kentron verslavingszorg. Het betreft voorlichting aan jongeren; o Voorlichtende jaarlijkse kroegentocht ‘Uit met Ouders’; o Voorlichtende jaarlijkse spel ‘Hosselaar’ op VO-scholen met jongeren en met ouders. De aanpak van alcoholvoorlichting is niet alleen de jongeren er op wijzen. Maar vooral richting de ouders, die een belangrijke voorbeeldrol hebben: zien drinken, doet drinken.` Jongeren betrekken we bij planvorming regionaal drugs project via jongerencommunicatie-bureaus, maar ook door vragenlijsten voor jongeren. Jongeren bedenken zelf ook interventies om denormalisering van drugs te promoten. We houden rekening met de verschillen in alcohol- en drugsgebruik tussen wijken.
Taken voor deze projectleider OKO: o Projectmanagement (planning, coördinatie en budgettering) voor het opzetten en uitvoeren van het programma Opgroeien in een Kansrijke Omgeving en/of het programma Vroegsignalering Alcoholproblematiek; o Monitoring van de lokale uitvoering en bijdrage van informatie aan landelijke monitor; o Uitvoering van effectieve interventies, waarbij zoveel mogelijk gebruik gemaakt wordt van interventies uit de databank van het Centrum Gezond Leven van het RIVM; o Oriëntatie op het IJslands model met vooral de insteek om jongeren te entertainen. Oriëntatie bij de gemeente Volendam/Edam die in een vergevorderd stadium is; o Oriëntatie op nadere toepassing van SKIP: op verschillende niveaus en voor verschillende doelgroepen zijn er interventies en communicatiematerialen beschikbaar. De combinatiefunctionarissen en ook vele andere uitvoerende professionals in Meierijstad hebben een belangrijke rol in het signaleren en voorkomen van verslavingsproblematiek. Zij werken samen in de werkgroep vroegsignalering alcohol (onderwijs, GGD, handhaving, gemeente (gezondheid, jeugd en veiligheid), CJG, Novadic Verslavingszorg, jongerenwerk). Wij bewaken in samenwerking met de politie dat de leeftijdsgrens van 18 jaar bij de verkoop van alcohol wordt gehandhaafd. Wij stellen een handhavings- en preventieplan middelengebruik op.
De Aanpak drugsgebruik loopt via regionaal project en andere partijen. Gemeente is daarin vooral volgend, faciliterend en adviserend. Uit cijfers blijkt dat in Meierijstad het drugsgebruik vergeleken met de regio lager is. In samenwerking met de GGD willen we de Gezonde School Aanpak uitbreiden naar meer scholen dan de huidige vijf in Meierijstad. Daartoe werken we vooral aan de draagvlak, dat is een belangrijke voorwaarde voor succes. Het periodiek delen van zorgsignalen en gezamenlijk afspreken van passende (outreachende) acties. Er op toezien dat alle verenigingen die alcohol schenken voldoen aan de wettelijke geldende plichten van de drank- en horecawet. Voorlichting en ondersteuning verantwoord alcohol schenken. Medewerkers en vrijwilligers die alcohol schenken in sportkantines zijn verplicht uiterlijk in 2025 een cursus doen. Zodat ze zich kunnen houden aan de leeftijdsgrens voor alcoholverkoop. En dat ze weten hoe om te gaan met dronken mensen.
10. Versterken sociale basis Activiteiten
Uitwerking en resultaten
We stellen een beleidsvisie Sociale Basis op
In de beleidsvisie ligt de focus op gebiedsgerichte uitvoering op de thema’s sociale samenhang, mantelzorg, tegengaan van eenzaamheid, inzet en ondersteuning van vrijwilligerswerk en professionals sociaal domein. Deze projectleider neemt het initiatief voor het schrijven van de beleidsvisie Sociale Basis. De projectleider werkt aan de randvoorwaarden voor het uitvoeren van dit onderdeel van het Plan van Aanpak en het bijbehorende uitvoeringsplan 2024-2026. Een ambitie uit collegewerkprogramma is dat we in elke kern en wijk een inloopvoorziening en daginvulling realiseren. Daartoe gaan we een visie opstellen over inloopvoorzieningen en daginvulling. De visie inloopvoorzieningen steekt de gemeente breed in: meerdere doelgroepen en meerdere doelen. De visie op inloopvoorzieningen spreken we met diverse externe belanghebbenden door, zoals afvaardiging van bestaande inloopvoorzieningen en wijk- en gemeenschapshuizen en coöperatie sociaal werk. Dit om te horen wat zij van de conceptvisie vinden om zo draagvlak te creëren. En of er nog zaken zijn die aanpassing behoeven of nog ontbreken.
We stellen een projectleider Sociale Basis aan In elke kern of wijk faciliteren we de bestaande inloopvoorzieningen
PLAN VAN AANPAK GALA 2024-2026 – MEIERIJSTAD
55
We zorgen voor meer ondersteuning van vrijwilligers in de buurt
We stimuleren initiatieven vanuit inwoners zelf
We verkennen de samenwerking van professionals in de buurt
We zetten de ontwikkeling van GGZ wijkgericht werken verder door
We stellen kinderwerkers aan voor kwetsbare kinderen 6-12 jaar
Het facilteren betreft het coördineren, het organiseren van activiteiten, een goede huisvesting, inwonersinitiatieven en ondersteuning van vrijwilligers, Om de bestaande en toekomstige inloopvoorzieningen, waarbij de activiteiten vaak verzorgd worden door vrijwilligers, te ondersteunen, volgen uit de op te stellen beleidsvisie subsidieregelingen en een ondersteuningsstructuur voor vrijwilligers van inloopvoorzieningen en wijk- en gemeenschapshuizen. Het vinden en behouden van vrijwilligers is een belangrijke opgave. Uit een vitaliteitsscan is gebleken dat de vrijwilligers beter ondersteund willen worden door welzijnsorganisaties. En dat wijk- en gemeenschapshuizen meer vraaggericht moeten werken door hun activiteitenaanbod aan te passen aan de lokale behoefte. Buurtinitiatieven en initiatieven vanuit andere inwonersgroepen (bijvoorbeeld zelfhulpgroepen voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid) omarmen we. We verkennen de mogelijkheid van de start van een Herstelacademie. Zie § 8.2 (Leefomgeving): we sluiten aan bij de wijkaanpakken Schijndel Boschweg en Veghel-Zuid. We gaan daarnaast, in overleg met buurtadviseurs na, waar andere wijkaanpakken kunnen worden opgesteld.
Hoewel we al werken met vier buurtregisseurs, verspreid in alle wijken, zullen we nagaan of er in de verschillende wijken de samenwerking versterkt kan worden tussen professionals in het sociaal domein (welzijn, Wmo, cultuur en sport) en met zorgdomein (wijkverpleegkundige zorg, huisartsenzorg, thuiszorg, jeugdgezondheidszorg en GGZ). Belangrijk aandachtspunt bij die samenwerking is vroegtijdige signalering van zorgen bij het zelfstandig en gezond wonen van volwassenen en het gezond en veilig opgroeien van jeugdigen. Het betreft signalering op de vindplaats ‘wijk’. Door dichterbij en meer samenhangend in de wijk te werken, met (welzijns)partners in het voorliggend veld, gezondheidszorg en GGZ willen we problemen bij mensen met psychische kwetsbaarheid vroeg signaleren en deze samen met de cliënt en zijn sociaal netwerk aanpakken. We onderzoeken of welzijn op recept ook kan werken voor de GGZ. Inwoners met psychische kwetsbaarheid moeten laagdrempelig gebruik kunnen maken van basisvoorzieningen in de wijk voor ontmoeting, vrijwilligerswerk, ondersteuning, sport, recreatie en educatie. Samen met vertegenwoordigers van sport en cultuur, gezondheid en onderwijs, inwoners, ervaringsdeskundigen, vrijwilligersverenigingen, zorg en aanbieders zorg en welzijn maken we het aanbod voor deze groep kwetsbare inwoners toegankelijk.
Het brede aanbod kan mooie resultaten opleveren in het voorkomen en herstellen van psychische problematiek. We onderzoeken de meerwaarde van een herstelacademie in Meierijstad. Dit is een initiatief van en voor mensen met psychische kwetsbaarheid waar samen, op grond van ervaringsdeskundigheid, gewerkt wordt aan het eigen herstel en zelfregie. Er kan bijvoorbeeld aanbod zijn van onafhankelijke peer-to-peer ondersteuning, belangenbehartiging, opleidingen voor ervaringsdeskundigheid, voorlichting aan inwoners en beleidsadvisering voor overheid en zorgaanbieders. Steeds vanuit het cliëntperspectief. We werken hierin samen met ervaringsdeskundigenorganisaties zoals Markieza en/of Door en Voor, Zorgbelang Brabant. Er vindt afstemming plaats met domeinoverstijgende (samenwerkings-)afspraken zoals die in het IZA-Regioplan zijn opgenomen. Bovenstaande onderwerpen dragen bij aan het ontwikkelen van een GGZ-vriendelijke en tolerante samenleving zonder stigma waar mensen met psychische kwetsbaarheid of problematiek optimaal kunnen participeren in onze samenleving. We onderzoeken ook andere mogelijkheden om deze ambitie te kunnen realiseren. We oriënteren ons op een projectleider Welkom in de wijk die bovenstaande kansen (zelfherstel en zelfregie, preventie, vroegsignalering, zelfherstel en zelfregie, bereikbaarheid basisvoorzieningen, normalisering) verkent en aanjaagt in 2024.
De projectleider stelt een ontwikkelingstraject en implementatieplan op met daarin een voorstel voor concrete voorzieningen en acties. De kinderwerkers zijn een sleutelfiguren en een vraagbaak voor kinderen, ouders en school fungeert. Deze persoon helpt de kinderen in het ontdekken van hun talenten en is in staat een sfeer van vertrouwen te scheppen richting de kinderen en ouders. De kinderwerkers zijn belangrijk voor een 'sterke sociale basis opgroeien', voor een uitvoeringsketen met samenwerken met onderwijs, kinderopvang, GGD, CJG, wijk- en buurtverenigingen, buurtsport en andere relevante netwerkpartners. De kinderwerkers ontwikkelen, organiseren en coördineren van wekelijkse activiteiten voor kinderen en hun ouders in de wijk/buurt. De kinderwerkers werven en begeleiden vrijwilligers uit de buurt om mee te helpen.
PLAN VAN AANPAK GALA 2024-2026 – MEIERIJSTAD
56
11. Mantelzorg Activiteiten
Uitwerking en resultaten
We continueren ons ondersteuningsaanbod voor mantelzorgers We voeren een wetenschappelijk onderzoek uit onder mantelzorgers
We gaan door met de verschillende activiteiten, ontmoetingsbijeenkomsten, trainingen, voorlichting en de mogelijkheid van het mantelzorgcompliment. Dit hebben we geregeld in de opdracht aan welzijnsorganisaties. Er is een stuurgroep. Op basis van de onderzoeksresultaten maken we met de stuurgroep en andere betrokkenen een uitvoeringsprogramma met concrete punten voor korte en lange termijn gericht op een toekomstbestendige mantelzorg. Dat programma gaan we op onderdelen monitoren. We empoweren de mantelzorgers om goed voor zichzelf te kunnen zorgen, fysiek en mentaal. We helpen hen zich bewust te worden hoe ze hun leven in kunnen richten om samen vitaal ouder te worden. Het is belangrijk om de positie van de mantelzorger te versterken, te ondersteunen en te waarderen. Daarbij letten we sterk op laagdrempeligheid en toegankelijkheid: het verbeteren van de toegang tot regelingen en ondersteuningsvormen. We gaan na of we het steunpunt mantelzorg en het toegankelijker maken van informatie en advies verder kunnen versterken. We zetten sterk in op sociale netwerkstrategie om het netwerk zichtbaar te activeren. Dat werkgevers zicht bewust zijn van de balans werk en privé van hen medewerkers. Dat ze vanuit de rol als werkgever ruimte kunnen bieden aan mantelzorg en faciliteren hiervan.
Dat werkgevers realiseren dat een goede balans ook ten goede komt aan productiviteit en inzet van de medewerker. We versterken ons respijtzorgaanbod. We gaan daarnaast in regionaal verband via de samenwerkingsagenda actief in dialoog met zorgverzekeraars en zorgkantoren over een domeinoverstijgend aanbod van zwaardere vormen van respijtzorg om waar passend een aantal pilots te kunnen starten. Als jonge mantelzorgers zich bekend gemaakt hebben kunnen we hen waar nodig preventief ondersteunen.
We bedden mantelzorgondersteuning in fysieke nabijheid van een ondersteunend netwerk in
We stimuleren werkgevers om voorwaarden voor hun medewerkers te creëren voor het doen van mantelzorg We oriënteren ons op passende vormen van respijtzorg We willen jonge mantelzorgers zo vroeg mogelijk signaleren
12. Een tegen eenzaamheid Activiteiten
Uitwerking en resultaten
We verbeteren de signalering van eenzaamheid middels workshops
Signaleren van eenzaamheid is essentieel. Daartoe trainen we in workshops professionals (zoals huisartsen, thuiszorgmedewerkers, welzijnswerkers, woonconsulenten en huismeesters) en vrijwilligers (zoals sportcoaches, en vrijwilligers van de voedselbank) met medewerking van de welzijnspartijen en de KBO (ouderbond). Daarbij maken we onderscheid tussen doelgroepen zoals inwoners die laaggeletterd zijn, inwoners met een migratieachtergrond, ouderen, jongeren en 30-60 jarigen. De eenzame inwoner in die laatst groep willen we beter in beeld brengen én bereiken. We versterken de coalitie “Omzien naar Elkaar’. Deze coalitie hoeven we niet (meer) actief uit te breiden met organisaties. Wel is het belangrijk om dit netwerk te gebruiken om elkaar te inspireren, ervaringen te delen, en activiteiten bij elkaar te promoten. We blijven projecten en burgerinitiatieven faciliteren, bijvoorbeeld walking sports dat sporten en bewegen combineert met ontmoeten. De professionaliseringsslag in 2023 is ingezet. Daarbij gaan we ook in gesprek met inwoners die kampen met eenzaamheid om van daaruit de meest passende activiteiten te kunnen organiseren. Activiteiten waar we op mikken: o Laagdrempelig beweeg- en ontmoetingsaanbod in de wijk creëren (zoals boules in je buurt, golden sports, fit in de buurt,). Start en begin per wijk en breidt dat vervolgens uit naar andere wijken.
We maken een keuze in welke wijk te beginnen; o We breiden het aanbod voor ouderen zoals walking sport uit als middel om motorisch vaardiger te worden en elkaar te ontmoeten; o We streven naar mee ontmoet- en beweegplekken in de openbare ruimte. Een belangrijk element is het beter bereiken van de inwoners die er baat bij hebben door meer bekendheid te geven aan de activiteiten en die activiteiten meer laagdrempelig te maken. We herijken het communicatieplan. We gaan ook na hoe mensen met een zeer laag inkomen gecompenseerd kunnen worden voor kosten van activiteiten die ontmoeting bewerkstelligen. We focussen ons vooral op die wijken waar veel eenzaamheid voorkomt (zie GGDcijfers Deel B §12.3). We gaan met het ruimtelijk domein structureel in overleg om kansen te ontdekken voor aanpassingen in de fysieke omgeving dat ontmoeten tussen inwoners bevorderd. We kijken naar mogelijke innovatieve ideeën om bij thuiswonende ouderen digitale vaardigheden te ontwikkelen ten behoeve van het leggen en onderhouden van contacten.
We blijven via de coalitie “Omzien naar Elkaar” meedoen met het landelijk actieprogramma met activiteiten om eenzaamheid te verminderen
We zetten ons in om meer inwoners te bereiken
We werken meer samen met het ruimtelijk domein We onderzoeken digitale mogelijkheden voor het behouden van een sociaal leven
PLAN VAN AANPAK GALA 2024-2026 – MEIERIJSTAD
57
We onderzoeken hoe we beter kunnen evalueren en monitoren
We gaan verder met de aanjagers ‘Omzien naar elkaar’
Monitoring en evaluatie dwingen ons om samen te blijven leren en de aanpak verder te brengen. We gaan op zoek naar de manier waarop we dat het beste kunnen doen, ook met gebruikmaking van meetbare indicatoren. Het verkregen inzicht moet bijdragen aan een gestructureerde leer- en verbetercyclus waarbij we op basis van de effecten van interventies en gesignaleerde hiaten een keuze maken voor interventies en acties wordt gemaakt. Met meer uren voor aanjagers kunnen we de uitkomsten van het rekenkameronderzoek eenzaamheid nog meer aandacht aan geven: o Aanjagen van projecten en initiatieven zoals boules in de buurt, doortrappers, pilot Join Us voor jongvolwassenen, laagdrempelig ontmoeten door bewegen zoals fit in de buurt of goldensports; o Een challenge uitzetten voor het meest innovatieve idee voor bepaalde doelgroep en die financieel en organisatorisch ondersteunen; o Zicht krijgen op de effecten van de toegepaste interventies ter bestrijding of voorkoming van eenzaamheid.
13. Welzijn op Recept Activiteiten
Uitwerking en resultaten
We voeren Welzijn op Recept uit vanuit de drie huisartsenpraktijken waar we al zitten We breiden het aantal huisartsenpraktijken uit met Welzijn op Recept
Daar waar het kan versterken we de samenwerking tussen welzijn, wijkverpleegkundige zorg, huisartsenzorg, jeugdgezondheidszorg en GGZ gemeente en huisartsen in het uitvoeren van Welzijn op Recept.
We monitoren de voortgang
We verbreden de doelgroep naar jongvolwassen inwoners en inwoners met een migratieachtergrond We werken breed samen
De komende jaren gaan we in de gaten houden of de welzijnscoaches voldoende formatieve uren hebben. Urenuitbreiding voor welzijnscoaches kan vanaf 2024 gerealiseerd worden op basis van monitoring: huisartsenpraktijken in één van de genoemde wijken waar meeste gezondheidswinst te boeken valt. We houden het gebruik van Welzijn op Recept bij: o Aantal cliënten per kwartaal wat verwezen is voor Welzijn op recept, wat in procedure is en wat afgesloten is; o Wijze van instroom (op zorgverlenersniveau); o Leeftijd deelnemende patiënten; o Achtergrond klachten en problematiek; o Aantal ondersteunende gesprekken met cliënten na afsluiting Welzijn op recepttraject; o Duur van de gesprekken; o Het resultaat van het traject na afsluiting (positief / neutraal / negatief); o De cliënttevredenheid. Deze uitbreiding zou er kunnen komen naast de ouderen (65+). Later in de periode 2024-2026 onderzoeken we of er vraag is voor het aanbod voor inwoners tussen 30-60 jaar. Behalve de genoemde samenwerkingspartners werken we ook samen met de zorgverzekeraar, praktijkondersteuners die bij huisartsen werken, welzijnsorganisaties, H/Umo (= samenwerkingsorganisatie voor huisartsen) en Welzijn op Recept – Landelijk Kennisnetwerk. We stemmen af met de afspraken over samenwerking en samenhang tussen de eerstelijnszorg en het sociaal domein die in het IZA-Regioplan zijn opgenomen.
14. Versterking kennis-en adviesfunctie GGD Activiteiten
Uitwerking en resultaten
We bevorderen de kennis- en adviesfunctie van de GGD Hart voor Brabant
Het betreft hier een ondersteunend kennis- en adviesprogramma van de GGD. De GGD gaat relevante kennis opbouwen en uitbreiden ten behoeve van advisering aan het college van burgemeester en wethouders over preventie in de zorg, leefstijl en gezond leven. Het betreft advisering over het opstellen en uitvoeren van het totale lokale GALA-programma / plan van aanpak en de gemeentelijke gezondheidsnota die we in de tweede helft van 2023 gaan opstellen. Inzet van de GGD als kennispartner bij het opstellen, actualiseren en periodiek herijken van het regioplan en regiobeeld in het kader van de uitvoering van jet Integraal Zorgakkoord (IZA). De GGD gaat ondersteunen bij het stellen van lokale beleids- en gezondheidsdoelen en het kiezen van gepaste interventies om deze te behalen. GGD werkt samen met de twee andere Brabantse GGD-en aan de verdere ontwikkeling van de kennisfunctie. Daarmee worden gemeenten gevoed met kennis, data en expertise op het gebied van preventie en gezondheid. Vanuit deze kennisfunctie denkt GGD ook de monitoring van het IZA-GALA te kunnen faciliteren. De GGD levert gezondheidskundige kennis bij besluitvorming over de fysieke leefomgeving, zodat de gezonde leefomgeving een plek krijgt in gemeentelijke omgevingsplannen.
We geven de GGD opdracht voor kennisoverdracht en
PLAN VAN AANPAK GALA 2024-2026 – MEIERIJSTAD
58
advisering ten aanzien van het fysieke domein We geven de GGD opdracht voor dataverzameling en verspreiding
De GGD informeert de gemeente over activering van het Nationaal Hitteplan. We informeren gemeentelijke medewerkers in het ruimtelijke domein (met name Gebiedsontwikkeling- en Planologie) expliciet over de adviesmogelijkheden van de GGD (gezondheidsportaal). Het in kaart brengen van de (gezondheids)situatie in Meierijstad, via dataverzameling en verbinding met data tussen verschillende domeinen. Het jaarlijks opleveren van een update van het tabellenboek24. Het maken van factsheets over de gezondheidsmetingen. Het op verzoek van gemeente uitvoeren van aanvullende onderzoeken. Het ondersteunen van de gemeente bij nulmetingen en evaluaties van projecten, met name gericht op de onderwerpen jeugd en gezondheid.
15. Coördinatiekosten regionale aanpak preventie Activiteiten
Uitwerking en resultaten
We maken samen met de andere 11 gemeenten van de Regio Noordoost-Brabant en Bommelerwaard (RNOBB) een IZA-regioplan en dragen bij aan de intensivering van de regionale samenwerking;
Voor een domeinoverstijgende inzet is samenwerking nodig, zowel lokaal als ook regionaal. En niet alleen binnen het gemeentelijk domein en het zorgdomein (zoals huisarts, wijkverpleegkundige) op lokaal niveau, maar ook tussen gemeenten en met het zorgdomein op regionaal niveau (zoals met zorgverzekeraars). We maken een concreet regioplan om een bijdrage te kunnen leveren aan het behalen van de IZA-doelen. Langs de weg van regiobeelden en regioplannen richten we een regionale preventie-infrastructuur in en werken we aan deze doelstellingen, onder meer op het terrein van de samenwerking tussen de eerste lijn en het gemeentelijk domein, de GGZ en preventie. Ook komt er een dekkend aanbod van de volgende ketenaanpakken: kansrijke start, valpreventie bij ouderen, de aanpak overgewicht kinderen, de gecombineerde leefstijlinterventie bij overgewicht en obesitas van volwassen én welzijn op recept. Hierover maken we op regionaal niveau afspraken, die op lokaal niveau tot uitvoering komen. We zorgen voor afstemming tussen de regionale domeinoverstijgende keteninterventies (valpreventie bij ouderen, welzijn op recept, aanpak overgewicht bij kinderen, gecombineerde leefstijlinterventie bij volwassenen, kansrijke start) met de lokale aanpakken zoals in dit GALA-plan van aanpak zijn beschreven.
Regionale samenwerking versterkt onze efficiëntie en slagkracht in het uitvoeren van gezondheidsbeleid. Op regionaal niveau maken we een samenwerkingsagenda ten behoeve van een actieve dialoog met zorgverzekeraars en zorgkantoren over een domeinoverstijgend aanbod onder andere over aanbod respijtzorg. De ontwikkelingen wat betreft van de regionale samenwerking op het gebied van gezondheidsbevordering en preventie (Zvw, Wmo en Wpg) worden in opdracht van VWS per 1 januari 2023, in elk geval voor de duur van 3 jaar, door het RIVM gemonitord. Dit netwerk kan samen met gemeenten de meest actuele lokale en regionale kennisvragen op het gebied van preventie en publieke gezondheid oppakken en uitwerken. Denk bijvoorbeeld aan de doorontwikkeling van de Brabantscan, het uitbouwen van de bestaande samenwerking met Academische werkplaatsen en het RIVM en de doorontwikkeling van datagedreven werken. Door de samenwerking tussen GGD-en en kennispartners, worden denkkracht en ontwikkelkosten gedeeld en zijn partijen sterker bij de uitrol van vernieuwingen. Versnippering van kennis en capaciteit worden voorkomen. GGD-en en partners verdelen onderling de onderwerpen op de ontwikkelagenda, beperken de inhuur van externe adviseurs, hebben meer data voor onderzoek en profiteren van elkaars ‘best practices’.
Zo ontstaat er een samenhangend systeem van onderzoek, duiden van data, vertaling naar beleid en monitoren van indicatoren om het effect van het beleid te meten. Vanuit de gemeente Meierijstad volgen wij de ontwikkelingen bij de Brabantse GGD-en om te komen tot een sterke kennis- en adviesfunctie van de GGD. Waar nodig geven we input, zodat de invulling van de kennis- en adviesfunctie goed aansluit bij onze behoefte.
We monitoren de uitvoering van de regioplannen We bevorderen samen met andere regiogemeenten de vorming van een Brabants netwerk met de drie GGD-en én kennispartijen
24 https://brabantscan.nl/Jive/report/?id=gala_tabel_gemeente22_1948 PLAN VAN AANPAK GALA 2024-2026 – MEIERIJSTAD
59
Bijlage 3. Nota kunst en cultuur Meierijstad Nota kunst en cultuur 2024-2030 ‘Kunst en cultuur kleuren Meierijstad’ De gemeente Meierijstad heeft in haar korte bestaan een rijk en levendig kunst- en cultuurklimaat opgebouwd. De gemeente ziet kunst en cultuur op lokaal niveau als een essentieel onderdeel in het streven naar een optimale woon-, leef- en werkomgeving en goede persoonlijke ontwikkeling van de inwoners van de gemeente. In het huidige coalitieakkoord ‘Thuis in Meierijstad, 2022 – 2026’ is de ambitie voor kunst en cultuur in de gemeente Meierijstad als volgt beschreven: ‘Meer inwoners zijn in de gelegenheid om deel te nemen aan uitingen van kunst en cultuur. Kunst en cultuur zijn van grote sociale waarde voor de mens. Dat inspireert, daagt uit tot nadenken, verbindt en zorgt voor persoonlijke ontwikkeling: actief door zelf kunst te beoefenen, reflectief door te kijken of te luisteren. Kunst en cultuur dragen bij aan een sterke lokale economie’ In het collegewerkprogramma ‘Thuis in Meierijstad, Mijlpalen 2023 – 2026’ is besloten dat de ambities op het gebied van kunst en cultuur voor Meierijstad worden uitgewerkt in een nieuwe nota kunst en cultuur 2024 - 2030. Wat voor een gemeente wil Meierijstad zijn op het terrein van kunst en cultuur in 2030? Zoals door de Raad van Verbeelding wordt geformuleerd is Meierijstad een inclusieve en toegankelijke culturele gemeente.
Gelijke kansen voor alle inwoners. Creativiteit staat aan de basis van elke ontwikkeling, op welk vlak dan ook. Onze artistieke signatuur levert een sterk en aansprekend profiel op dat de aantrekkelijkheid voor bezoekers en het vestigingsklimaat in de gemeente vergroot. Alle inwoners van Meierijstad kunnen zich artistiek ontplooien dankzij een stevige, samenhangende en complete keten van kennismaken, leren, produceren en presenteren. Mogelijk gemaakt door de bestaande stevige culturele basisinfrastructuur. De kunst- en cultuursector, het onderwijs en de gemeente zorgen er samen voor dat er naast een (basis)aanbod maatwerk wordt gerealiseerd per school en schoolbestuur, aansluitend bij de behoeften en visies van het onderwijs. Kunst en cultuur maken onderdeel uit van het curriculum dat leidt tot meer creativiteit en verdieping. De kleinschaligheid en intimiteit van onze kernen zijn nog altijd belangrijk. We omarmen ook de kansen om ons te onderscheiden en ons te meten met de omliggende gemeenten en op nationaal niveau. Het onderscheidend vermogen zit hem in de organisatie van diverse festivals. Iets waar Meierijstad goed in is. Het tonen van lef en leggen van nieuwe verbindingen met andere domeinen wordt door het culturele veld, bezoekers en makers gewaardeerd. Er is ruimte voor ontwikkeling en verduurzaming en het culturele veld is betrokken bij maatschappelijke opgaves.
De ondernemers in Meierijstad zetten zich met kracht in voor de kunst- en cultuursector. Deze ondersteuning sluit aan bij de gedachte dat werkgevers het belangrijk vinden dat er voor hun werknemers en gezinnen in Meierijstad sprake is van een bruisende kunst- en cultuursector. Er moet wat te doen zijn zodat het prettig wonen en verblijven is in Meierijstad. Bedrijfsleven, de cultuursector en de gemeente zijn overtuigd van de directe relatie tussen levendige kunst en cultuur en een uitnodigend vestigingsklimaat voor iedereen. Precies voorspellen of dit ‘vergezicht 2030’ zo zal uitpakken kunnen we niet. Wat we wel weten is dat de sector kunst en cultuur de gemeente Meierijstad bijzonder kleurt en op de kaart zet. Daarmee is deze sector van grote waarde voor onze gemeente, voor nu en in de toekomst. Speerpunten Onze ambitie is uitgewerkt in 4 speerpunten: 1. Behouden en versterken van de culturele basisinfrastructuur; 2. Iedereen kan meedoen; 3. Balans tussen groot en klein; 4. Ruimte voor vernieuwing en ontwikkeling. Behouden en versterken van de culturele basisinfrastructuur Een basisinfrastructuur is een bepaald basisniveau aan voorzieningen en activiteiten dat minimaal nodig is om ambities te verwezenlijken en om te voldoen aan wet en regelgeving. Onze PLAN VAN AANPAK GALA 2024-2026 – MEIERIJSTAD
60
basisinfrastructuur bestaat uit culturele kernvoorzieningen, specifieke culturele voorzieningen, amateurkunst en professionele makers. Wat zeker niet mag worden vergeten is de inzet en betrokkenheid van de vele vrijwilligers in de sector. Behouden en versterken van de culturele basisinfrastructuur is een speerpunt om de ambities van Meierijstad te kunnen realiseren. We willen deze toekomstbestendig maken. Toekomstbestendig betekent dat wij de voorzieningen in de basisinfrastructuur structureel ondersteunen en daarmee continuïteit bieden aan deelnemers, bezoekers en medewerkers/vrijwilligers. Iedereen kan meedoen Eén van de maatschappelijke doelen van de gemeente is dat iedereen, ongeacht etnische afkomst, religie, beperking, gender, seksuele oriëntatie, sociaaleconomische situatie, leeftijd of opleiding moet kunnen deelnemen aan activiteiten in de samenleving. Dit geldt ook binnen kunst en cultuur. We streven naar: Een inclusieve samenleving; De ontwikkeling van het creatief vermogen van een persoon; Bevorderen bereikbaarheid en toegankelijkheid van het culturele aanbod; Beter zichtbaar maken kunst- en cultuuraanbod; Kunst en cultuur inzetten als middel om doelen in het sociaal domein te bereiken. Balans tussen groot en klein Meierijstad mag ambitieus zijn en groot denken.
Uit het participatieproces kwamen ideeën van groot denken zoals de realisatie van een stedelijk museum of het plaatsen van kunstwerken van internationale kunstenaars aan de orde. Aan de andere kant mogen de kleine parels niet worden onderschat en vergeten. Ook deze parels dragen bij aan het culturele aanbod in Meierijstad. Deze balans wordt gevonden in: Het stimuleren en faciliteren van de amateurkunst. Behoud van de identiteit en leefbaarheid van de kernen. Het versterken van het festivalklimaat. Aandacht voor het (behoud van het) immaterieel erfgoed. Ruimte voor vernieuwing en ontwikkeling Binnen het brede aanbod in de gemeente steunen we creatieve makers, organisaties en bewoners die voorop durven te lopen. In Meierijstad wordt ruimte gegeven aan diverse en innovatieve kunst- en cultuurvormen. Organisaties en makers worden aangemoedigd lef te tonen om buiten de lijntjes te kleuren, nieuwe vergezichten en grootse toekomstdromen te schetsen en het publiek hierin uit te dagen en mee te nemen. Deze ruimte wordt gecreëerd door: Talentontwikkeling. Aandacht voor beeldende kunst. De realisatie van broedplaatsen voor makers in Meierijstad. Kunst en cultuur als middel inzetten voor andere domeinen en maatschappelijke thema’s. De doorontwikkeling van de Noordkade als culturele hotspot.
PLAN VAN AANPAK GALA 2024-2026 – MEIERIJSTAD
61