Bijlage 1 Parkeerplan Meierijstad concept voor zienswijzen dec 2024

CONCEPT

Parkeerplan Meierijstad Opdrachtgever: Plaats en datum: Projectnummer:

Gemeente Meierijstad Eindhoven, december 2024 2023/243EM

1

Inhoudsopgave SAMENVATTING ............................................................................................................................................................................... 3 1.

INLEIDING............................................................................................................................................................................... 7 1.1. 1.2. 1.3. 1.4.

2.

WAAROM EEN PARKEERPLAN VOOR GEMEENTE MEIERIJSTAD? .................................................................................................... 7 SCOPE PARKEERPLAN ......................................................................................................................................................... 7 HET PROCES ..................................................................................................................................................................... 7 LEESWIJZER ..................................................................................................................................................................... 7

PARKEREN IN DE DORPSCENTRA OP DIT MOMENT ............................................................................................................... 9 2.1. 2.2. 2.3.

3.

VEGHEL CENTRUM ............................................................................................................................................................. 9 SCHIJNDEL CENTRUM ....................................................................................................................................................... 13 SINT-OEDENRODE CENTRUM ............................................................................................................................................. 16

VISIES, AMBITIES EN RUIMTELIJKE ONTWIKKELINGEN ........................................................................................................ 20 3.1. 3.2. 3.3. 3.4. 3.5.

4.

DUURZAME MOBILITEITSVISIE ............................................................................................................................................ 20 VISIE DUURZAAMHEID 20250 ........................................................................................................................................... 21 GEZONDHEIDSNOTA......................................................................................................................................................... 21 CENTRUMVISIES .............................................................................................................................................................. 22 WOONZORGVISIE ............................................................................................................................................................ 25

BEPALENDE UITGANGSPUNTEN EN KEUZES ........................................................................................................................ 27 4.1. 4.2. 4.3. 4.4. 4.5. 4.6. 4.7.

5.

MET PARKEERBELEID DRAGEN WE BIJ AAN DE VISIES, AMBITIES EN RUIMTELIJKE ONTWIKKELINGEN VAN DE GEMEENTE ............................. 27 WE GEVEN MEER RUIMTE EN PRIORITEIT AAN DUURZAME EN GEZONDE VERVOERSWIJZEN ................................................................. 28 MET REGULERING ZORGEN WE VOOR DE JUISTE PARKEERDER OP DE JUISTE PLAATS EN VOORKOMEN WE PARKEEROVERLAST ...................... 30 FACILITEREN EN PRIORITEREN VAN DOELGROEPEN: WIE PARKEERT WAAR MET DE AUTO? .................................................................. 32 HET PARKEREN BLIJFT VOOR ZOWEL GEBRUIKER ALS GEMEENTE ‘BETAALBAAR’ ............................................................................... 36 MET GEBIEDSGERICHTE PARKEERNORMEN MAKEN WE ONTWIKKELINGEN MOGELIJK EN VOORKOMEN WE PARKEEROVERLAST .................... 38 RESUMÉ: VERTALING NAAR PARKEERBELEID PER KERN .............................................................................................................. 40

DOORKIJK NAAR MAATREGELEN ......................................................................................................................................... 43 5.1. 5.2. 5.3. 5.4. 5.5.

DORPSCENTRA KORTE TERMIJN ........................................................................................................................................... 43 VEGHEL CENTRUM ........................................................................................................................................................... 44 SCHIJNDEL CENTRUM ....................................................................................................................................................... 49 SINT OEDENRODE CENTRUM .............................................................................................................................................. 49 OVERIGE THEMA’S EN AANDACHTSGEBIEDEN ......................................................................................................................... 51

BIJLAGEN (SEPARAAT) .................................................................................................................................................................... 52 1. 2.

HOOFDLIJNEN PARKEERMETING 2024 ................................................................................................................................. 52 NOTA PARKEERNORMEN................................................................................................................................................... 52

2

Samenvatting Voorliggend parkeerplan geeft richting aan hoe in Meierijstad de komende jaren met het parkeren van auto’s en fietsen wordt omgegaan. Met dit plan stellen we kaders en maken we keuzes zodat parkeren een bijdrage kan leveren aan de actuele visies, ambities en ruimtelijke ontwikkelingen. Parkeren neemt momenteel een aanzienlijk deel van de openbare ruimte in beslag. Elke vierkante meter kan maar één keer benut worden. Ook andere beleidsthema’s zoals wonen, energie, klimaat en groen hebben ruimte nodig. Dat vraagt om na te denken over én regie te voeren op het gebruik van de beschikbare ruimte. Voor het vinden van de juiste balans is een zorgvuldige planning en inrichting van parkeerfaciliteiten noodzakelijk. Met dit plan stellen we kaders en maken we keuzes zodat parkeren de komende jaren een bijdrage kan leveren aan de actuele ambities en opgaven in de dorpscentra. Daarnaast beschikt Meierijstad over een enigszins verouderde Nota Parkeernormen. Een nieuwe kijk op parkeernormen (afgestemd op de locatie) is nodig om ruimtelijke ontwikkelingen en bijbehorende ambities mogelijk te maken. De nieuwe Nota Parkeernormen is een separate bijlage van het parkeerplan. Het parkeerplan heeft een duidelijke focus op de centra van Veghel, Schijndel en SintOedenrode.

De nieuwe Nota Parkeernormen is van toepassing op de gehele gemeente Meierijstad, en biedt richtlijnen en normen die in alle kernen gehanteerd zullen worden. De huidige parkeersituatie vormt het vertrekpunt. In dit plan wordt daarom eerst beschreven hoe het parkeren in de dorpscentra op dit moment functioneert en geregeld is. Vervolgens brengen we in kaart wat de bepalende visies, ambities en ruimtelijke ontwikkelingen zijn die de komende jaren invloed hebben op de invulling van parkeren.

Wat betekenen de visies, ambities en ruimtelijke ontwikkelingen voor parkeren? ▪ Meierijstad zet in op een gezonde leefomgeving. In lijn met de ambitie ‘duurzaam en gezond’ wordt ingezet op een verschuiving van autogebruik naar het gebruik van duurzame vervoerswijzen. De actieve, gezonde en schone vormen van vervoer, zoals lopen, fietsen en het openbaar vervoer krijgen meer ruimte en prioriteit.

3

▪

▪

▪

De traditionele focus op het faciliteren van de auto verandert. Bij herinrichtings- en ontwikkelplannen in de dorpscentra krijgt de auto een minder dominante positie in de openbare ruimte: het verhogen van de kwaliteit van de leefomgeving komt centraal te staan. In de herontwikkeling van het centrumgebied van Veghel kiezen we bewust voor minder parkeren in de openbare ruimte, meer ruimte en prioriteit voor voetgangers en fietsen, de auto te gast en de inpassing van één of meerdere gebouwde parkeervoorzieningen. Gezien de schaarse ruimte wordt het hierbij een uitdaging om een goed evenwicht te vinden tussen de verschillende functies, belangen, wensen, eenmalige investeringen en structurele kosten. Meierijstad staat voor de opgave om +7.200 woningen te bouwen waarvan circa 80% in Veghel, Schijndel en Sint Oedenrode. In basis is en blijft voor ontwikkelingen ‘parkeren op eigen terrein’ het uitgangspunt. Naast de aanleg van nieuwe parkeerplaatsen op eigen terrein, moet het voor nieuw te realiseren woningen en voorzieningen ook mogelijk zijn om bestaande parkeerplaatsen of parkeerplaatsen ‘op afstand’ te benutten. Zo kunnen we efficiënter omgaan met de beschikbare (openbare) ruimte. Ook als dit betekent dat het soms wat verder lopen is om je auto te parkeren. Dit geeft meer ontwikkelmogelijkheden voor nieuwe woningen gericht op alle doelgroepen, van jong tot oud.

Bepalende uitgangspunten en keuzes voor het parkeren in onze dorpscentra: 1. Met parkeerbeleid dragen we bij aan de visies, ambities en ruimtelijke ontwikkelingen van de gemeente: het faciliteren van auto parkeren blijft belangrijk, maar staat niet (langer) op één. 2. In de inrichting van onze openbare ruimte geven we meer ruimte en prioriteit aan duurzame en gezonde vervoerswijzen. 3. Met regulering zorgen we voor ‘de juiste parkeerder op de juiste plaats’ en voorkomen we parkeeroverlast. 4. We leggen vast welke doelgroepen we op de verschillende parkeerlocaties willen faciliteren en prioriteren: wie parkeert waar met de auto? 5. Uitvoering van parkeerbeleid blijft voor zowel gebruiker als gemeente ‘betaalbaar’. 6. Met actuele gebiedsgerichte parkeernormen maken we ruimtelijke ontwikkelingen en bijbehorende ambities mogelijk en voorkomen we parkeeroverlast.

De kaders, uitgangspunten en keuzes hebben we pragmatisch vertaald naar een parkeerbeleid per kern. We maken hierbij een onderscheid in de volgende niveaus van parkeerbeleid: geen beperkingen (1), licht sturend (2), sturend (3) en zeer strikt (4). De knoppen waaraan gedraaid kan worden, hebben we samengevat in: 1. Aanbod parkeerplaatsen c.q. parkeernormen: hoeveelheid beschikbare parkeerplaatsen en de normen die worden gehanteerd voor verschillende gebieden en doelgroepen. 2. Vormen van parkeerregulering: de verschillende methoden om parkeren te reguleren, zoals blauwe zones, parkeervergunningen, en betaald parkeren. 3. Locatie van parkeerplaatsen: waar de parkeerplaatsen zich bevinden ten opzichte van belangrijke bestemmingen, zoals woningen, winkels en werkplekken. 4. Mate van flankerend beleid met betrekking tot de inzet voor alternatieve duurzame vervoerwijzen: de maatregelen die worden genomen om duurzame vervoersalternatieven te stimuleren, zoals fietsinfrastructuur, openbaar vervoer en deelauto-programma's.

4

Parkeerbeleid ‘geen beperkingen’ is en blijft van toepassing in de kernen Erp, Boerendonk, Boskant, Eerde, Keldonk, Mariaheide, Nijnsel, Olland, Wijbosch, Zijtaart:

Parkeerbeleid ‘licht sturend’ is en blijft van toepassing in Schijndel en Sint Oedenrode:

In Veghel kiezen we in de toekomstige situatie voor een meer sturend parkeerbeleid:

5

Doorkijk naar maatregelen: Dorpscentra algemeen ▪ We gaan de werkingstijden eenduidig maken: van maandag tot en met zaterdag van 10.00 tot 17.00 uur. De traditionele koopavond heeft al langer zijn functie verloren. Daarom wordt de regulering tijdens koopavond geschrapt. ▪ We gaan beter handhaven op het gebruik van de blauwe zone en richten ons hierbij vooral op de parkeerders die momenteel geen blauwe schijf of ontheffing gebruiken. ▪ We gaan de uitgifteregels voor ontheffingen optimaliseren. We gaan zelf inventariseren welke woningen over parkeren beschikken en deze adressen op een zogenaamde POET-lijst zetten zodat ze niet meer in aanmerking kunnen komen voor een eerste ontheffing. Veghel centrum ▪ We gaan diverse aanpassingen/optimalisaties in het blauwe zone gebied doorvoeren: o Stationsstraat: blauwe zone vervalt; o Leo vd Weijdenstraat: deels vrij parkeren; o Hoefplein: volledig blauwe zone invoeren, geen vrij parkeren meer; o Bolkenplein: blauwe zone alleen op zaterdag (handhaven huidige situatie); o Hoogstraat: blauwe zone aan beide zijden van de straat. ▪ De verouderde verwijsborden van de parkeerroute gaan we verwijderen. ▪ 1e doorkijk naar verkeer en parkeren binnen Masterplan: o Voor de verkeersontsluiting in het centrumgebied wordt een onderscheid voorgesteld tussen een noordelijke zone waar de auto-te-gast is en een zuidelijke zone waar de auto-gewenst is.

o Langs de Meijerijstraat is een meerlaagse gebouwde parkeervoorziening (hub) gepland. o Nadere uitwerking van de hub en aanvullende parkeermaatregelen vindt in het project en planproces voor het Masterplan plaats. Het gaat hierbij om o.a. de volgende onderwerpen: - Parkeerbalans centrum inclusief ontwikkelingen Masterplan; - Benodigde parkeercapaciteit in de hub; - Financiële haalbaarheid van de hub; - Consequenties voor de parkeerorganisatie; - Flankerende maatregelen in de omgeving (regulering in de schil). Schijndel centrum ▪ We gaan het Catharinaplein volledig in de blauwe zone onderbrengen. ▪ Op de Markt maken we ruimte voor fietsparkeren, hiervoor worden auto parkeerplaatsen opgeofferd. ▪ Wij onderzoeken samen met centrummanagement een centrale fietsvoorziening op de locatie van de oude slagerij van Rooij. Sint-Oedenrode centrum ▪ Op het autovrije deel van de Markt geldt momenteel een gedoogsituatie. Op het moment dat de reconstructie van het parkeerterrein bij De Neul met bijbehorende extra parkeerplaatsen gereed is, wordt deze gedoogsituatie beëindigd. ▪ Wij onderzoeken de mogelijkheid om de parkeerfunctie van de Heuvel op te heffen en in te richten als verblijfsgebied met een autoluw karakter (inclusief venstertijden voor laden en lossen).

▪ We gaan diverse aanpassingen/optimalisaties in het blauwe zone gebied doorvoeren: o Opheffen blauwe zone Kofferen o Uitbreiding blauwe zone Deken van Erpenstraat ▪ We gaan we geen ontheffingen voor wonen (en bedrijven) uitgeven. Het blauwe zone gebied in Sint Oedenrode is relatief klein en primair gericht op het faciliteren van bezoekers en daarnaast zijn er diverse private parkeervoorzieningen met restcapaciteit beschikbaar.

6

1. Inleiding Voorliggend parkeerplan geeft richting aan hoe in Meierijstad de komende jaren met het parkeren van auto’s en fietsen wordt omgegaan. Zo’n actueel kader is nodig door verschillende maatschappelijke ontwikkelingen die op ons afkomen. Hierbij bouwen we voort op de in 2022 vastgestelde Duurzame Mobiliteitsvisie.

1.1.

Waarom een Parkeerplan voor gemeente Meierijstad?

Onze samenleving is volop in beweging. Denk aan de klimaatverandering en de overgang naar duurzame energie, de toenemende technologisering en digitalisering en veranderingen in de bevolkingsopbouw. Om goed in te kunnen spelen op al deze ontwikkelingen is in 2022 een duurzame mobiliteitsvisie vastgesteld. Met deze visie is richting gegeven aan hoe de komende jaren met mobiliteit wordt omgegaan in Meierijstad. De volgende stap is een vertaling van dit nieuwe kader naar een actueel parkeerplan. Eén van de instrumenten om te sturen op mobiliteit is het parkeerbeleid. Een reis met de auto en fiets begint en eindigt namelijk met parkeren en is daarmee een integraal onderdeel van mobiliteit. Daarnaast neemt parkeren momenteel een aanzienlijk deel van de openbare ruimte in beslag. Zeker in de dorpscentra van Veghel, Schijndel en Sint Oedenrode. Elke vierkante meter kan maar één keer benut worden. Ook andere beleidsthema’s zoals wonen, energie, klimaat en groen hebben ruimte nodig. Dat vraagt om na te denken over én regie te voeren op het gebruik van de beschikbare ruimte. Voor het vinden van de juiste balans is een zorgvuldige planning en inrichting van parkeerfaciliteiten noodzakelijk. Met dit plan stellen we kaders en maken we keuzes zodat parkeren de komende jaren een bijdrage kan leveren aan de actuele ambities en opgaven.

Daarnaast beschikt Meierijstad over een enigszins verouderde Nota Parkeernormen. Een parkeerplan met daarin tevens een nieuwe kijk op parkeernormen (afgestemd op de locatie) is nodig om ruimtelijke ontwikkelingen en bijbehorende ambities mogelijk te maken.

1.2.

Scope Parkeerplan

Dit parkeerplan heeft een duidelijke focus op de centra van Veghel, Schijndel en Sint-Oedenrode. De nieuwe Nota Parkeernormen is van toepassing op de gehele gemeente Meierijstad, en biedt richtlijnen en normen die in alle kernen gehanteerd zullen worden.

1.3.

Het proces

Voor de uitwerking en onderbouwing van dit parkeerplan is er in het voorjaar van 2024 een actuele parkeermeting in de verschillende centra uitgevoerd. In april 2024 heeft een beeldvormende avond over parkeren met de gemeenteraad plaatsgevonden. In de periode daarna is met verschillende sleutelfiguren en vertegenwoordigers van stakeholders gesproken (o.a. bewoners, ondernemers, centrummanagement, woningcorporaties en diverse afdelingen binnen de gemeente). Na vaststelling door het college komt dit parkeerplan formeel ter inzage te liggen. Een samenvatting van de ingebrachte inspraakreacties en onze reactie en verwerking nemen we later in dit proces op in een reactienota die onderdeel wordt van het raadsvoorstel.

1.4.

Leeswijzer

De opbouw van dit parkeerplan is als volgt. In hoofdstuk 2 wordt eerst een beeld geschetst van de huidige parkeersituatie. 7

Vervolgens worden in hoofdstuk 3 de bepalende visies en ambities in kaart gebracht en geven we op hoofdlijnen aan wat deze ontwikkelingen betekenen voor parkeren. In hoofdstuk 4 worden de bepalende uitgangspunten en keuzes voor het parkeren in de dorpscentra van Meierijstad uitgewerkt en pragmatisch vertaald naar verschillende ‘niveaus’ van parkeerbeleid. Tot slot wordt in hoofdstuk 5 een doorkijk gegeven naar maatregelen voor de afzonderlijke dorpscentra en overige aandachtsgebieden. De nieuwe Nota Parkeernormen is een separate bijlage van het parkeerplan. In deze nota liggen onze nieuwe parkeernormen vast en geven we aan hoe met auto- en fietsparkeren bij bouwontwikkelingen moet worden omgegaan.

8

2. Parkeren in de dorpscentra op dit moment De huidige parkeersituatie vormt het vertrekpunt voor dit parkeerplan. In dit hoofdstuk wordt beschreven hoe het parkeren in de dorpscentra op dit moment geregeld is en wat de belangrijkste bevindingen en aandachtspunten zijn.

2.1.

Veghel centrum

Verkeersontsluiting en belangrijkste parkeerlocaties ▪ De verkeersontsluiting van het centrum in Veghel loopt via de Rembrandtlaan/Stadshuisplein aan de zuidzijde, de Iepenlaan/Leo van de Weijdenstraat aan de noordzijde en de Sluisstraat/Hoogstraat aan de westzijde. ▪ Het zwaartepunt van het parkeeraanbod ligt aan de oost- en zuidzijde van het centrumgebied en wordt primair ontsloten via de route Stadhuisplein, Meijerijstraat en Stationsstraat.

▪

Rondom het dorpscentrum liggen een 4-tal supermarkten (Jumbo, Lidl, Albert Heijn en Aldi). Deze supermarkten zijn belangrijke publiekstrekkers voor het centrumgebied. De bijbehorende parkeervoorzieningen vormen daarmee tevens een bronpunt voor een bezoek aan de winkels, voorzieningen en horeca in het dorpscentrum. Hierbij moet wel opgemerkt worden dat de Jumbo en Albert Heijn op ruim 300 meter van het dorpscentrum liggen. De Aldi en Lidl liggen qua loopafstand aanzienlijk gunstiger voor een combinatiebezoek aan het dorpscentrum. De afstand van deze supermarkten naar dichtbijzijnde winkels is 100 tot 150 meter. Hoe groter de afstand hoe kleiner het combinatiebezoek. Als afstand van supermarkt tot eerste vijf winkels maximaal 40 meter is, is combinatiebezoek 60%. Tussen 80 en 120 meter is combinatiebezoek 42 tot 48%. 9

▪ ▪

▪ ▪

De bezoekers van de Lidl maken primair gebruik van parkeerlocaties Hoefplein en Bolkenplein. De laatste locatie geldt tevens als functie voor het parkeren van werknemers. De Aldi ligt direct naast parkeerlocatie Vlas en Graan. Deze parkeervoorziening is samen met de vernieuwing van de Aldi in 2024 fors uitgebreid en vormt momenteel de belangrijkste parkeerlocatie voor een bezoek aan het dorpscentrum. De locaties Meijerijplein, Deken van Miertstraat en de Markt zijn qua capaciteit relatief kleine parkeerterreinen, maar vanwege hun centrale ligging populair bij bezoekers. Het Stadshuisplein heeft een primaire functie voor het lang parkeren van werknemers en bewoners.

Parkeerregulering ▪ Om te zorgen dat de parkeerplaatsen in het centrum door bezoekers en ontheffinghouders gebruikt kunnen worden, zijn circa 675 parkeerplaatsen gereguleerd met een blauwe zone. Op de parkeerplaatsen binnen de blauwe zone mag maximaal 2 uur geparkeerd worden. In basis geldt de blauwe zone van maandag tot en met zaterdag van 10:00 tot 17:00 uur (en op vrijdag tot 21:00 uur). ▪ Voor bewoners en bedrijven met een vestiging binnen het gebied ontheffinghouders en die niet over parkeren op eigen terrein beschikken is er de mogelijkheid een ontheffing te verkrijgen. In totaal zijn er circa 120 ontheffingen uitgegeven, waarvan het merendeel aan bewoners. ▪ Ontheffinghouders mogen gebruik maken van ‘alle’ blauwe zone parkeerplaatsen binnen het centrumgebied. Dit betekent dat een ontheffinghouder altijd kan uitwijken, mocht zijn/haar ‘favoriete’ parkeerplaats bezet zijn. ▪ Het Bolkenplein is enkel gereguleerd op vrijdag en zaterdag. Op doordeweekse dagen is dit terrein ongereguleerd om ook werknemers te kunnen faciliteren. ▪ Het Hoefplein naast de Lidl is deels gereguleerd met blauwe zone en deels ongereguleerd. ▪ Aan de zuidzijde van het Stadhuisplein is er op een beperkt aantal parkeerstroken sprake van regulering van maandag tot en met vrijdag. Dit zijn plekken ten behoeve van bezoek aan het gemeentehuis en zwembad.

Het grote parkeerterrein van het Stadhuisplein valt buiten de parkeerregulering, zodat hier door werknemers en bewoners geparkeerd kan worden. ▪ Het parkeerterrein bij de Albert Heijn betreft privaat eigendom. Hier is een slagboom toegepast: de eerste 90 minuten betreft gratis parkeren (0-tarief), daarna wordt € 1,25 per uur gerekend. gebied ontheffinghouders: bewoners en bedrijven met een vestigingsadres in het groene gebied kunnen ontheffing krijgen voor de blauwe zone

10

gebied blauwe zone: op de parkeerplaatsen binnen het blauwe gebied is een parkeerschijf of ontheffing verplicht

Parkeermeting voorjaar 2024 – auto ▪ In het voorjaar van 2024 is een actuele parkeermeting in en rondom het centrumgebied gehouden. Het onderzochte parkeerareaal omvat circa 675 gereguleerde en circa 2.000 ongereguleerde parkeerplaatsen. ▪ Tijdens piekmomenten (werkdag- en zaterdagochtend) is de overall parkeerdruk maximaal 70% in gereguleerd gebied (blauwe zone). Dit is iets lager dan eerdere metingen uit 2021 en 2022: de parkeerdruk was toen ruim 80%. ▪ Uit de parkeermeting blijkt dat een aanzienlijk deel van de parkeerders in de blauwe zone geen parkeerschijf of ontheffing gebruiken (tot circa 25%). Mede hierdoor is er op de populaire parkeerlocaties zoals Meijerijplein, Deken van Miertstraat en de Markt sprake van een relatief hoge parkeerdruk en is er tijdens piekmomenten weinig tot geen restcapaciteit beschikbaar. ▪ In en direct rondom het centrumgebied (deelgebied A op kaart hiernaast) liggen ruim 600 ongereguleerde parkeerplaatsen. ▪ De parkeerdruk op de ongereguleerde parkeerplaatsen in deelgebied A samen bedraagt op werkdagochtend maximaal 88%. Parkeerlocatie Stadhuisplein is vooral op doordeweekse dagen zeer druk (96%). Het ongereguleerde deel van parkeerlocatie Hoefplein kent alle dagen een hoge parkeerbezetting (92%). ▪ Parkeerlocatie Leo van der Weijdenstraat kent op alle dagen een lage parkeerbezetting. Op werkdagochtend is deze maximaal 41%.

▪ De maximale bezetting in de gebieden B, C, D, E en F is relatief beperkt. De hoogste bezetting wordt gemeten in gebied B (59% op werkdagochtend) en C (59% op zaterdag).

11

Parkeermeting voorjaar 2024 – fiets ▪ De formele stallingsplaatsen voor fiets kennen een beperkte bezetting. De maximale bezetting is gemeten op donderdagochtend, op dat moment is 41% van de ruim 1.000 beschikbare stallingsplaatsen voor fietsen bezet. ▪ Tijdens de piek stonden circa 186 fietsen buiten een formele voorziening. ▪ De grootste parkeervraag voor fietsen is te zien rond en nabij het centrale busstation van Veghel, ten zuiden van het gemeentehuis.

Bevindingen en aandachtspunten Veghel centrum ▪

▪

▪

▪

▪ ▪

▪ ▪

▪

Voor de huidige mix aan functies in het centrumgebied zijn er over het algemeen voldoende parkeerplaatsen in de openbare ruimte beschikbaar. De overall parkeerdruk in de blauwe zone is tijdens piekmomenten iets lager dan voorgaande jaren (van 80% naar 70%). Vlas en Graan is qua ligging één van de belangrijkste parkeerlocaties voor bezoekers aan het dorpscentrum. De in het voorjaar van 2024 geopende uitbreiding op de ‘binnenplaats van de Aldi’ wordt momenteel nog beperkt gebruikt. De populaire parkeerlocaties op korte loopafstand van het centrum (o.a. Deken van Miertstraat, Markt en Meijerijplein) kennen een relatief hoge parkeerbezetting. De parkeerdruk op deze locaties wordt deels veroorzaakt door parkeerders zonder blauwe schijf of ontheffing. Hierdoor kunnen bezoekers en bewoners (ontheffinghouders) regelmatig niet terecht. Tijdens de piekmomenten leidt dit tot onnodig zoekverkeer. De parkeerlocaties rondom de Lidl (Bolkenplein, de Kempen en Hoefplein) kennen verschillende regimes: deels ongereguleerd, deels blauwe zone (met verschillende venstertijden). De vraag is of hier een meer eenduidig regime passend is: vooral de parkeersituatie op het Hoefplein vraagt om aandacht. Het parkeerterrein Leo van der Weijdenstraat (Jumbo) is volledig gereguleerd en kent een relatief lage parkeerbezetting: maximaal 41%.

De parkeerdruk op de ongereguleerde parkeerplaatsen in het centrumgebied bedraagt maximaal 88%. Op de ongereguleerde parkeerlocatie Stadhuisplein wordt op werkdagen regelmatig een tekort aan parkeerplaatsen ervaren. Het ongereguleerde deel van parkeerlocatie Hoefplein kent alle dagen een hoge parkeerbezetting. De parkeerroute en verwijsborden naar de verschillende parkeerlocaties zijn onvolledig en niet actueel. Met de recente oplevering van het Kloosterkwartier is de vraag hoe de hier vergunde parkeeroplossing in de praktijk gaat functioneren en wat de gevolgen zijn voor de toekomstige ontwikkeling van het centrumgebied. De bewoners van het Kloosterkwartier komen in ieder geval niet in aanmerking voor een ontheffing. Eerste signalen en klachten laten zien dat bewoners uitwijken naar o.a. parkeerlocatie Stadhuisplein. Ook zijn er klachten dat bezoekers en/of werknemers van het centrum uitwijken naar de parkeerplaatsen bij Kloosterkwartier Het stallen van fietsen buiten de formele stallingen wordt over het algemeen niet als een probleem ervaren.

12

2.2.

Schijndel centrum

Verkeersontsluiting en belangrijkste parkeerlocaties ▪ Schijndel bestaat uit een langgerekt dorpslint (Boschweg – Hoofdstraat) met aan weerszijden woonwijken. Centraal in dit lint ligt het dorpscentrum. Het centrumgebied is vanuit alle windrichtingen goed ontsloten. Vanuit het westen loopt de ontsluiting via de N617, Boschweg en Hoofdstraat. Vanuit het oosten via de N637, Rooiseweg, Europalaan en Hoofdstraat. Komend vanaf de noordkant loopt de route via N279, Steeg en Kluisstraat en vanaf de kant van Boxtel via de N618, Schootsestraat en Kloosterstraat. ▪ De belangrijkste parkeerlocaties liggen ten zuiden van de deels autovrije Hoofdstraat: het parkeerterrein van supermarkt Jumbo, de ondergrondse parkeergarage Lochtenburg en het parkeerterrein aan de Baroniestraat ter hoogte van supermarkt Plus.

▪

▪ ▪

In augustus 2024 is een nieuwe vestiging van de Aldi geopend. Samen met deze ontwikkeling is vanaf de parkeerlocaties aan het Catharinaplein een directe looproute naar de Hoofdstraat gerealiseerd. Op de Markt zijn een aantal kortparkeerplaatsen (max 30 minuten) voor bezoekers beschikbaar. Parkeerterrein de Steeg heeft een functie voor langparkeerders.

13

Parkeerregulering ▪ Om te zorgen dat de parkeerplaatsen in het centrum door bezoekers en ontheffinghouders gebruikt kunnen worden zijn circa 590 parkeerplaatsen gereguleerd met een blauwe zone. Op de parkeerplaatsen binnen de blauwe zone mag maximaal 2 uur geparkeerd worden. In basis geldt de blauwe zone van maandag tot en met zaterdag van 09.00 tot 18:00 uur (en op vrijdag tot 20:00 uur). ▪ Op de Markt mag met de blauwe schijf maximaal 30 minuten geparkeerd worden. ▪ Voor bewoners en bedrijven met een vestiging in het blauwe zone gebied is er de mogelijkheid voor een ontheffing. In totaal zijn er circa 110 ontheffingen uitgegeven, waarvan het merendeel aan bewoners. ▪ Ontheffinghouders mogen gebruik maken van alle blauwe zone parkeerplaatsen. Dit betekent dat een ontheffinghouder altijd kan uitwijken, mocht zijn/haar ‘favoriete’ parkeerplaats bezet zijn. Tijdens piekmomenten geeft dat meer flexibiliteit. ▪ Het parkeerterrein de Steeg valt buiten de parkeerregulering. ▪ Ook parkeergarage Lochtenburg is ongereguleerd, hier kan tijdens openingstijden van 06.30 tot 00.00 uur gratis geparkeerd worden. Buiten deze tijden is de parkeergarage gesloten en is een parkeerverbod van kracht.

gebied ontheffinghouders: bewoners en bedrijven met een vestigingsadres in het groene gebied kunnen ontheffing krijgen voor de blauwe zone

14

gebied blauwe zone: op de parkeerplaatsen binnen het blauwe gebied is een parkeerschijf of ontheffing verplicht

Parkeermeting voorjaar 2024 – auto ▪ Het actuele parkeerdrukonderzoek (voorjaar 2024) bevestigt het beeld van eerdere parkeermetingen: in Schijndel is sprake van een ‘ontspannen parkeersituatie’. ▪ De overall parkeerdruk tijdens piekmomenten is relatief laag: maximaal 64% in gereguleerd gebied (blauwe zone). Uit de parkeermeting blijkt dat een aanzienlijk deel van de parkeerders in de blauwe zone geen parkeerschijf of ontheffing gebruiken (tot circa 25%). ▪ In het ongereguleerde schilgebied rondom het centrum bedraagt de parkeerdruk maximaal 48%. Parkeermeting voorjaar 2024 – fiets ▪ Op zaterdagmiddag is sprake van een piekmoment: op dat moment bedraagt de bezetting van de ruim 440 stallingsplaatsen bijna 92%. ▪ Circa 127 fietsen staan op dat moment buiten een formele voorziening.

15

Bevindingen en aandachtspunten Schijndel centrum ▪

▪ ▪ ▪

▪ ▪

Op het parkeerterrein bij de Jumbo (Sint Jorisplein) wordt regelmatig een tekort voor bezoekers ervaren. Afgezien van deze locatie zijn er verder geen parkeerlocaties waar de belangen van de diverse doelgroepen van het centrumgebied botsen. Binnen gereguleerd gebied wordt een deel van de parkeerdruk veroorzaakt door parkeerders zonder blauwe schijf of ontheffing. Venstertijden blauwe zone: de huidige venstertijden zijn van 09.00 tot 18.00 en op vrijdag tot 20.00 uur. De koopavond lijkt niet langer opportuun. De Aldi aan de Hoofdstraat is onlangs vernieuwd/uitgebreid. Tevens zijn er op deze locatie nieuwe appartementen gerealiseerd. Voor deze ontwikkeling is een ruimtelijke planprocedure doorlopen. Rondom de Aldi worden ruim 30 parkeerplaatsen toegevoegd. Verder wordt een beroep gedaan op de bestaande parkeercapaciteit aan het Catharinaplein. Voor het nu nog ongereguleerde deel van het Catharinaplein kan overwogen worden om deze toe te gaan voegen aan de blauwe zone. Dit parkeerterrein is van oudsher ongereguleerd, dit stamt nog uit de tijd dat hier het gemeentehuis van Schijndel was gevestigd. Dit parkeerterrein was primair bestemd voor werknemers van en bezoekers aan het gemeentehuis. Op de ongereguleerde parkeerlocaties de Steeg en Lochtenburg is op alle momenten van de week ruim voldoende restcapaciteit voor langparkeren.

Doordeweeks wordt er geen knelpunt ervaren ten aanzien van fietsparkeren. De piek en behoefte aan extra stallingen ligt vooral in het weekend en tijdens evenementen. Er zijn circa 26 weekenden per jaar met kleine en grote evenementen in het centrumgebied van Schijndel.

16

2.3.

Sint-Oedenrode centrum

Verkeersontsluiting en belangrijkste parkeerlocaties ▪ Het centrum van Sint-Oedenrode is gelegen in een bocht van de Dommel. De verkeersontsluiting van het centrum loopt vanuit de kant van Schijndel via de Lindendijk. Vanaf deze kant kom je via de Borchmolendijk bij de Markt. Vanuit Nijnsel kom je aan de zuidzijde van het centrum binnen via de Nijnselseweg. Vanuit deze kant kom je via de Heuvel (eenrichtingsverkeer) bij de Markt. ▪ De parkeerlocaties bij de Jumbo en de Markt vormen van oudsher de belangrijkste ‘bronpunten’ voor een bezoek aan het centrum.

▪ ▪ ▪

Met de verplaatsing van de Albert Heijn van de Markt naar de Borchmolendijk wordt er met 90 parkeerplaatsen een parkeerlocatie toegevoegd aan de noordzijde van het centrum. Aan de overkant van de Dommel bevindt zich op circa 450 meter loopafstand van de Markt parkeerterrein de Neul. Deze locatie is bedoeld voor langparkeren en campers. De Markt is gereconstrueerd en deels autovrij gemaakt. De parkeercapaciteit is in december 2023 van 113 parkeerplaatsen naar 54 parkeerplaatsen gegaan.

17

Parkeerregulering ▪ Om te zorgen dat de parkeerplaatsen in het centrum door bezoekers gebruikt kunnen worden zijn circa 265 parkeerplaatsen gereguleerd met een blauwe zone. Op de parkeerplaatsen binnen de blauwe zone mag maximaal 2 uur geparkeerd worden. In basis geldt de blauwe zone van maandag tot en met zaterdag van 08.00 tot 18:00 uur. ▪ Binnen het gereguleerd gebied van Sint-Oedenrode worden geen ontheffingen uitgegeven aan bewoners en bedrijven. blauwe zone: op de blauw gearceerde parkeerplaatsen is een parkeerschijf verplicht ongereguleerd: de groen gearceerde parkeerplaatsen zijn ongereguleerd

Parkeermeting voorjaar 2024 – auto ▪ In het voorjaar van 2024 is in en rondom het centrumgebied een actuele parkeermeting gehouden. Het onderzochte parkeerareaal omvat circa 265 gereguleerde en 1.330 ongereguleerde parkeerplaatsen.

18

▪

▪

De overall parkeerdruk tijdens piekmomenten is maximaal 76% in de blauwe zone (vrijdagochtend). Dit is circa 10% hoger dan eerdere metingen uit 2021 en 2022: de parkeerdruk was toen 66%. Hierbij wordt opgemerkt dat de AH nog niet is verplaatst en er tevens diverse bouwwerkzaamheden plaatsvinden waardoor er relatief veel werkbussen in het centrum geparkeerd staan. Tevens constateren we dat een deel van de parkeerders in de blauwe zone geen parkeerschijf gebruikt. In het ongereguleerde deel bedraagt de parkeerdruk op alle parkeerplaatsen samen circa 60%. Echter de parkeerdruk op de parkeerterreinen Hertog Hendrikstraat en Laan van Mariëndael is op vrijdagochtend respectievelijk 100% en 87%. Op werkdagen is de parkeerdruk op het parkeerterrein Laan van Mariëndael 97%.

Parkeermeting voorjaar 2024 – fiets ▪ Op dinsdagochtend staan er circa 212 fietsen in of nabij een formele stalling. De bezetting van de ruim 586 formele stallingsplaatsen bedraagt op dat moment 36%. ▪ Circa 143 fietsen staan op dat moment buiten een formele voorziening.

Bevindingen en aandachtspunten Sint-Oedenrode centrum ▪

▪

▪

▪

▪

De overall parkeerdruk in het gereguleerde deel van het centrumgebied bedraagt maximaal 76%. Een deel van deze parkeerdruk wordt veroorzaakt door parkeerders zonder gebruik van de blauwe schijf. In het ongereguleerde deel van het centrumgebied bedraagt parkeerdruk op alle parkeerplaatsen samen maximaal circa 60%. Echter de parkeerterreinen Hertog Hendrikstraat en Laan van Mariëndael hebben tijdens de piekmomenten een parkeerdruk van 90 tot 100%. De parkeerdruk op parkeerterrein Dommelpark (‘de Neul’) is op werkdagen overdag maximaal 8%. Naar verwachting wordt met de aanstaande verplaatsing van de Albert Heijn de parkeersituatie verbeterd. Het centrumgebied kent vanaf dat moment drie bronpunten/parkeerlocaties als startpunt voor een bezoek aan het centrumgebied: parkeerterreinen Albert Heijn, Markt en Jumbo. Op het autovrije deel van de Markt geldt momenteel een gedoogsituatie. Op het moment dat de reconstructie van het parkeerterrein bij De Neul met bijbehorende extra parkeerplaatsen gereed is, wordt deze gedoogsituatie beëindigd. Binnen het gereguleerd gebied van Sint-Oedenrode worden geen ontheffingen uitgegeven aan bewoners en bedrijven. Bij de gemeente zijn de afgelopen periode enkele verzoeken binnen gekomen van bewoners voor een ontheffing in gereguleerd gebied.

Tegelijkertijd is er in diverse private parkeerfaciliteiten ten behoeve van appartementen sprake van restcapaciteit.

19

3. Visies, ambities en ruimtelijke ontwikkelingen In dit hoofdstuk beschrijven we de bepalende visies, ambities en ruimtelijke ontwikkelingen die invloed hebben op de invulling van parkeren in de dorpscentra. Parkeren is namelijk geen doel op zich, maar een middel om de visie en ambities van de gemeente te ondersteunen. De visies en ambities van de gemeente Meierijstad hebben allemaal directe of indirect invloed op parkeren. De implicaties voor het te voeren parkeerbeleid kunnen per centrum verschillen. In dit hoofdstuk worden de implicaties voor parkeren op hoofdlijnen geschetst.

3.1.

Duurzame Mobiliteitsvisie

Bereikbaar, leefbaar, duurzaam en gezond In de Duurzame Mobiliteitsvisie (raadsbesluit 2022) staan de volgende ambities centraal: 1. Bereikbaar Meierijstad: “werken aan een economisch vitale stad” 2. Leefbaar Meierijstad: “zorg dragen voor een prettige en veilige leefomgeving” 3. Duurzaam en gezond Meierijstad: “transitie naar een duurzame, gezonde en slimme mobiliteit” Keuze voor Bus Rapid Transit en kwaliteitssprong fiets Naast een verbetering van de A50 (aanleg parallelstructuur en capaciteitsuitbreiding) en de hoofdwegenstructuur (o.a. aanpak van de doorstroming en verkeersveiligheid op de N279) wordt met de Duurzame Mobiliteitsvisie nadrukkelijk ingezet op een beter openbaar vervoer (Bus Rapid Transit) en een kwaliteitssprong voor de fiets. Breed pakket aan fietsmaatregelen Met de kwaliteitssprong fiets wordt ingezet op een breed pakket aan maatregelen uiteenlopend van de aanleg van fietspaden en snelfietsroutes, de verbetering van fietsparkeervoorzieningen en fietsstimulering (doelgroepenbenadering, marketing en communicatie).

20

3.2.

Visie Duurzaamheid 20250

Een duurzaam Meierijstad in 2050 Het doel van de Duurzaamheidsvisie (raadsbesluit 2018) is een duurzaam Meierijstad in 2050. Omdat er sprake is van een complexe veranderopgave wordt duurzaamheid aangepakt als een programma. Het uitvoeringsprogramma 2023-2026 is gebaseerd op zowel landelijke, regionale als lokale ontwikkelingen. Het integraal verduurzamen van onze leefomgeving krijgt steeds meer aandacht. We willen onze dorpen zo toekomstbestendig en duurzaam mogelijk inrichten. De duurzaamheidsthema’s hangen steeds meer samen, zoals energieopwekking, mobiliteit, gezondheid en klimaatadaptatie. Mobiliteit in 2050 is schoon en anders Ons duurzaam mobiliteitsbeleid is gericht op het voorkomen van verplaatsingen. Verplaatsingen die wel plaatsvinden, zijn schoon. Dit betekent dat we maximaal inzetten op voet- en fietsverkeer, aansluiting zoeken op de provinciale snelfietsroutes en inzetten op zero-emissie vervoer bij de aanbesteding van regionaal openbaar en/of groeps- en zorgvervoer. We stimuleren elektrisch vervoer waar mogelijk. Inrichting openbare ruimte: meer groen en klimaatbestendig Samen met stakeholders zetten we in op meer groen dicht bij huis en werkomgeving, met oog voor biodiversiteit. Dit kan door bijvoorbeeld open tegels op parkeerplaatsen, groene daken en gevels, meer vaste planten in openbaar groen.

Dit doen wij als gemeente in ieder geval bij de (her)ontwikkeling van nieuwe woon-, werk- en recreatiegebieden. Dit borgen wij door helder groenbeleid en een integraal ontwerpkader voor de openbare ruimte. Een kans daartoe is bijvoorbeeld aanwezig bij de herinrichting van het centrumgebied Veghel.

3.3.

Gezondheidsnota

Gezondheidsbeleid steeds breder en integraler De gezondheid van inwoners wordt door verschillende factoren bepaald. Gezondheid is daarom steeds meer iets van alle facetten van de samenleving. Aspecten van gezondheid komen voor in alle levensdomeinen van mensen. Daarmee is gezondheid binnen alle beleidsterreinen een issue en niet langer slechts een thema voor zorgprofessionals. En daarmee zijn er op meerdere terreinen aanknopingspunten voor gezondheid. Gezonde groene omgeving Een belangrijk thema voor het fysieke domein betreft het realiseren en onderhouden van een gezonde groene omgeving. In de gemeentelijke ruimtelijke planvorming hebben de gezondheidsaspecten voor inwoners een hoge prioriteit. Het betreft hier een integrale gebiedsaanpak waar beheer en inrichting van de openbare ruimte samen kunnen komen met thema’s als biodiversiteit, klimaatadaptatie, spelen en bewegen en toegankelijkheid. De inrichting van de leefomgeving heeft invloed op de gezondheid. Aantoonbare factoren die van invloed zijn op gezond gedrag zijn fiets- en wandelpaden, groen in de wijk, natuur en recreatiegebieden, ontmoetingsmogelijkheden, speeltuinen, speel- en beweegtoestellen en ruimte voor bewegen.

Ook een positief effect hebben de aanwezigheid van voorzieningen zoals scholen, aantrekkelijke openbare ruimte, gezond voedselaanbod en de afwezigheid van omgevingslawaai en schadelijke stoffen in de lucht. Groen in de wijk draagt bij aan een betere mentale gezondheid en speelt een rol bij de vermindering van overgewicht, diabetes type 2 en hart- en vaatziekten.

21

Wat betekenen de Duurzame Mobiliteitsvisie, Visie Duurzaamheid en de Gezondheidsnota voor parkeren? ▪

▪ ▪

3.4.

Meierijstad zet in op een gezonde leefomgeving. In lijn met de ambitie ‘duurzaam en gezond’ wordt ingezet op een verschuiving van autogebruik naar het gebruik van duurzame vervoerswijzen. De actieve, gezonde en schone vormen van vervoer, zoals lopen, fietsen en het openbaar vervoer krijgen meer ruimte en prioriteit. De traditionele focus op het faciliteren van de auto verandert. Bij herinrichtings- en ontwikkelplannen in de dorpscentra krijgt de auto een minder dominante positie in de openbare ruimte: het verhogen van de kwaliteit van de leefomgeving komt centraal te staan.

Centrumvisies

De basis voor de huidige staat en verdere ontwikkeling van de dorpscentra van Veghel, Schijndel en SintOedenrode ligt vast in de centrumvisie gemeente Meierijstad (raadsbesluit 2018). Voor Veghel heeft in 2019 een nadere uitwerking plaatsgevonden in de Visie herstructurering centrumgebied. Momenteel wordt er voor Veghel gewerkt aan de uitwerking van een ruimtelijk koersdocument alsmede een stedenbouwkundige visie voor de deelgebieden Meijerijgaarde en Stadhuisplein. Centrumvisie algemeen: lokale compacte dorpscentra ▪ Veghel, Schijndel en Sint-Oedenrode beschikken ieder over een herkenbaar, toegankelijk en aantrekkelijk dorpscentrum. ▪ Qua profilering wordt voor de centra primair aansluiting gezocht bij het eigen verzorgingsgebied en dorpse karakter. ▪ De primaire focus op het eigen verzorgingsgebied betekent dat het belang van de dagelijkse (boodschappen)voorzieningen verder toeneemt. ▪ Het belang van winkels in vooral de niet-dagelijkse sector neemt steeds verder af. Tegelijkertijd krijgen wonen, horeca, cultuur, evenementen en andere sociaal-maatschappelijke centrumfuncties een belangrijkere rol. ▪ Met de versterking van lokale compacte dorpscentra wordt een centrumbezoek per fiets aantrekkelijker en kan het aantal verkeersbewegingen met de auto omlaag. Centrumvisie: Schijndel ▪ Het centrum van Schijndel heeft primair een lokale verzorgingsfunctie voor het eigen dorp.

▪ De Hoofdstraat en de aanwezige supermarkten vormen de basis voor het centrumgebied. ▪ Tussen de supermarkten vormt de Hoofdstraat een ononderbroken lint van winkels, horeca en voorzieningen. ▪ De Markt is de belangrijkste verblijfsplek in het midden van het dorpslint. ▪ Om het centrum compact en overzichtelijk te houden wordt winkelaanbod in randgebieden buiten de hoofdstructuur waar mogelijk afgebouwd en ontmoedigd. Wanneer de kans zich voor doet, worden dit soort locaties bij voorkeur getransformeerd naar wonen. Centrumvisie: Sint-Oedenrode ▪ Naast supermarkten en winkels met een lokale verzorgingsfunctie kent het centrum een aantal sterke verblijfsplekken met hoogwaardige horeca. Vooral de monumentale panden aan de Markt zorgen voor een herkenbaar en sfeervol historisch dorpshart. ▪ Markt en Heuvel vormen de basis voor het centrumgebied. De voormalige winkelfuncties in Borchgrave worden stap voor stap afgebouwd. 22

▪ ▪ ▪ ▪

De Albert Heijn gaat van de Markt naar locatie Borchmolendijk verplaatst worden. De supermarkten bevinden zich buiten de hoofdstructuur van centrumgebied. Het borgen van combinatiebezoek tussen supermarkten en centrum is een aandachtspunt. Door de verplaatsing van de Albert Heijn neemt de parkeerbehoefte op de Markt af, dit biedt kansen voor een betere verblijfskwaliteit van de openbare ruimte. De verkeersfunctie van de Heuvel blijft behouden: eenrichtingsverkeer en een ‘shared space’ inrichting van de openbare ruimte biedt de beste balans tussen bereikbaarheid en ruimtelijke kwaliteit.

Visie herstructurering centrum Veghel ▪ De ambitie is om een aantrekkelijk en relevant dorpscentrum met een compacter winkelgebied te realiseren. Het centrum moet gelden als plek voor verbinding en ontmoeting. ▪ Het centrum wordt fors verkleind: circa 1/3 van de winkelmeters krijgt een andere functie. ▪ In de nieuwe centrumstructuur vormen de Markt, Hoofdstraat en Meijerijplein de basis. Overige centrumfuncties sluiten hier op aan. ▪ De Hoofdstraat (tussen de Markt en het Meijerijplein) blijft autovrij tijdens openingstijden van de winkels. ▪ Toekomstige supermarktontwikkelingen dienen bij te dragen aan een versterking van de basisstructuur van het dorpscentrum. Nabijheid en zichtbaarheid van de overige winkels en voorzieningen vergroot het combinatiebezoek vanuit de supermarkten. De opgave voor een compacter centrum Veghel in beeld

Ruimtelijk Koersdocument Veghel (CONCEPT) ▪ De vier hoofdpijlers van de ruimtelijke koers zijn: herkenbaar, toegankelijk, compact en aantrekkelijk. De koers betreft een stip op de horizon voor 2050. ▪ Belangrijke gebouwen, structuren en plekken die van oudsher de identiteit vormen van Veghel staan centraal in de toekomstige koers van het centrumgebied. Ze vormen de verbindende schakel tussen heden en verleden en tussen verschillende gebieden. ▪ De Aa gaat (weer) een belangrijke rol spelen in het centrum. Voorkanten van bebouwing, winkels of andere voorzieningen richten zich op de Aa. ▪ De Aa is de groen-blauwe ruggengraat van Veghel: door nieuwe groene oost-west verbindingen te maken vanuit de Aa wordt het groen Veghel ingetrokken. ▪ Met meer ruimte voor groen wordt hittestress aangepakt, biodiversiteit vergroot en kan water 23

▪

▪ ▪

beter infiltreren in de grond. Meer groen maakt het centrum bovendien aantrekkelijker als verblijfsgebied. Het centrum wordt een mix van wonen en winkelen. Daaromheen is een woonmilieu geconcentreerd met veel open groene ruimte. De grootste concentraties van bouwhoogtes bevinden zich rondom de mobiliteitsas van de Rembrandtlaan (en het Havenkwartier). Voetgangers en fietsers krijgen meer ruimte en prioriteit in het centrumgebied. Langzaam verkeer routes worden gekoppeld aan de belangrijke grote groenstructuren. In Veghel centrum is de auto te gast. Het ‘middengebied’ is zoveel mogelijk vrij van auto’s. Aan de mobiliteitsassen komen gebouwde parkeervoorzieningen. De gebouwde parkeervoorzieningen worden op een aantrekkelijke manier vormgegeven óf bevinden zich onder/achter bebouwing uit het zicht.

Masterplan centrumgebied Veghel (CONCEPT) ▪ In opdracht van gebiedsontwikkelaar Stam + De Koning en de gemeente werkt DOK Architecten momenteel aan een stedenbouwkundig masterplan voor het centrumgebied. ▪ Het studiegebied van DOK Architecten omvat de gebieden Stadhuisplein en Meierijgaarde.

▪

▪

▪

DOK constateert in haar studie dat de openbare ruimtes in de huidige situatie voornamelijk verhard is. Daarnaast lijken veel pleinen in het centrum ‘weg te waaien’: de ruimtes zijn niet duidelijk omkaderd of zijn bijna uitsluitend gevuld met parkeerplaatsen. Dit zorgt voor hittestress en mogelijk problemen met de waterberging. Een belangrijk thema voor het creëren van een prettig, toekomstbestendig centrum is het aansterken van het groen. Door een aantal groene wiggen te creëren vanuit het Julianapark wordt de hittestress aangepakt, maar ook een wandeling door het centrum gecreëerd door een aaneensluiting van prettige openbare ruimtes. Voor parkeren wordt nadrukkelijk gekeken naar de ruimtelijke inpassing van een meerlaagse gebouwde parkeervoorziening (hub) die een functie kan vervullen voor de opvang van zowel (een deel van de) parkeerbehoefte van nieuwe woningen alsmede ter compensatie van op te heffen parkeerplaatsen in de openbare ruimte (o.a. de parkeerlocaties Meijerijplein, Bolkenplein en Stadhuisplein).

24

Wat betekenen de Centrumvisies voor parkeren? ▪

▪

▪

▪

▪

3.5.

In de compacte dorpscentra vormen de supermarkten belangrijke publiekstrekkers. De parkeervoorzieningen bij de supermarkten vormen daarmee een belangrijk onderdeel in het totale parkeeraanbod ten behoeve van het centrumgebied. Voor het borgen van combinatiebezoek is het creëren van logische en aantrekkelijke looproutes tussen supermarkten, bijbehorende parkeervoorzieningen en overige centrumfuncties een belangrijk aandachtspunt. De dorpscentra richten zich ieder primair op hun eigen lokale verzorgingsgebied. Dit biedt grote kansen voor meer lopen en fietsen. Dit sluit naadloos aan op de ambities van de Duurzame Mobiliteitsvisie. In de herontwikkeling van het centrumgebied van Veghel kiezen we bewust voor minder parkeren in de openbare ruimte, meer ruimte en prioriteit voor voetgangers en fietsen, de auto te gast en de inpassing van één of meerdere gebouwde parkeervoorzieningen. In het centrumgebied van Veghel komen diverse ruimtelijke ambities samen. Gezien de schaarse ruimte wordt het hierbij een uitdaging om een goed evenwicht te vinden tussen de verschillende functies, belangen, wensen, eenmalige investeringen en structurele kosten. Passend binnen de centrumambities zullen we ook ruimte moeten reserveren om het parkeren van auto’s te faciliteren.

Woonzorgvisie

+7.200 woningen tot 2040 ▪ Wonen is voor iedereen een noodzakelijke basis in zijn of haar leven. Helaas is het vinden van een passende en betaalbare woning voor veel mensen een steeds lastigere opgave geworden. Er zijn veel actieve woningzoekers in Meierijstad en door de schaarste in het woningaanbod blijven prijzen stijgen en zijn er wachtlijsten voor huurwoningen. De urgentie om meer woningen te bouwen is hoog, vooral voor de doelgroepen alleenstaanden, koppels in de middenleeftijden en jonge gezinnen. ▪ De meest actuele bevolkingsprognose van de provincie gaat voor de groei van het aantal inwoners van Meierijstad uit van circa 88.000 inwoners in 2030 en ruim 92.590 inwoners in 2040. Op basis van de Woonzorgvisie (raadsbesluit 26 september 2024) is het woningbouwprogramma voor Meierijstad bepaald. In totaal gaat het tot 2040 om een toevoeging van circa 7.200 woningen. ▪ In het Actieplan Woningbouw (raadsbesluit 2021) was de verdeling van de nieuw te realiseren woningen over de verschillende kernen als volgt verdeeld: o 50% in Veghel; o 15% in Schijndel; o 15% in Sint Oedenrode; o 20% in de kleine kernen. ▪ Het bouwen van woningen is geen zelfstandige opgave. Meierijstad gaat voor een integrale benadering van de diverse ruimtelijke ambities en uitdagingen.

Bouwplannen moeten niet alleen een antwoord zijn op de grote vraag naar woningen die er nu is maar ze moeten ook zorgen voor een duurzame kwalitatieve verbetering van de woningvoorraad en de leefomgeving. Leefbare en

25

toekomstbestendige dorpen en buurten betekent ook voldoende parkeerplaatsen en geen parkeeroverlast.

Wat betekent de Woonzorgvisie voor parkeren? ▪

▪

▪

Meierijstad staat voor de opgave om +7.200 woningen te bouwen waarvan circa 80% in Veghel, Schijndel en Sint Oedenrode. In basis is en blijft voor ontwikkelingen ‘parkeren op eigen terrein’ het uitgangspunt. In de dorpscentra is het echter niet op alle locaties mogelijk om (voldoende) parkeerplaatsen te realiseren. Ook zijn sommige locaties lastig of niet per auto bereikbaar. Ook kan het voorkomen dat er op ontwikkellocaties bestaande parkeerplaatsen gaan vervallen. Naast de aanleg van nieuwe parkeerplaatsen op eigen terrein, moet het voor nieuw te realiseren woningen en voorzieningen ook mogelijk zijn om bestaande parkeerplaatsen of parkeerplaatsen ‘op afstand’ te benutten. Zo kunnen we efficiënter omgaan met de beschikbare (openbare) ruimte. Ook als dit betekent dat het soms wat verder lopen is om je auto te parkeren. Dit geeft meer ontwikkelmogelijkheden voor nieuwe woningen gericht op alle doelgroepen, van jong tot oud. Voor de woningbouwopgave is het van belang om met actuele autoparkeernormen te kunnen werken die aansluiten bij de kenmerken van de specifieke locatie. En daar waar ‘parkeren op eigen terrein’ niet mogelijk is willen we onder voorwaarden af kunnen wijken en/of maatwerk kunnen toepassen.

26

4. Bepalende uitgangspunten en keuzes Het parkeren in Meierijstad draagt bij aan het behalen van de gestelde ambities op het gebied van bereikbaarheid, leefbaarheid, duurzaamheid, woningbouw en centrumontwikkeling. Hiervoor (hoofdstuk 3) hebben we de implicaties voor parkeren op hoofdlijnen benoemd. In dit hoofdstuk geven we aan de hand van 6 uitgangspunten en keuzes verder richting aan het parkeerbeleid in onze dorpscentra:

Bepalende uitgangspunten en keuzes voor het parkeren in onze dorpscentra: 1. Met parkeerbeleid dragen we bij aan de visies, ambities en ruimtelijke ontwikkelingen van de gemeente: het faciliteren van auto parkeren blijft belangrijk, maar staat niet (langer) op één. 2. In de inrichting van onze openbare ruimte geven we meer ruimte en prioriteit aan duurzame en gezonde vervoerswijzen. 3. Met regulering zorgen we voor ‘de juiste parkeerder op de juiste plaats’ en voorkomen we parkeeroverlast. 4. We leggen vast welke doelgroepen we op de verschillende parkeerlocaties willen faciliteren en prioriteren: wie parkeert waar met de auto? 5. Uitvoering van parkeerbeleid blijft voor zowel gebruiker als gemeente ‘betaalbaar’. 6. Met actuele gebiedsgerichte parkeernormen maken we ruimtelijke ontwikkelingen en bijbehorende ambities mogelijk en voorkomen we parkeeroverlast. We sluiten hoofdstuk 4 af met de hoofdlijnen van het parkeerbeleid per kern, waarbij we een onderscheid maken in de volgende niveaus: geen beperkingen (1), licht sturend (2) en sturend (3).

4.1.

Met parkeerbeleid dragen we bij aan de visies, ambities en ruimtelijke ontwikkelingen van de gemeente

De traditionele focus op het faciliteren van de auto verandert: het faciliteren van auto parkeren blijft belangrijk, maar staat niet (langer) op één ▪ We willen bereikbaar en gastvrij blijven voor bezoekers die met de auto naar de dorpscentra komen. Naast bezoekers voorzien we ook in de parkeerbehoefte van bewoners en werknemers. Daar horen goed vindbare en aantrekkelijke parkeervoorzieningen bij. ▪ Tegelijkertijd zetten we de komende jaren nadrukkelijk in op een verschuiving van autogebruik naar het gebruik van duurzame vervoerswijzen. De actieve, gezonde en schone vormen van vervoer, zoals lopen, fietsen en het openbaar vervoer krijgen daarom meer ruimte en prioriteit. ▪ Om de bereikbaarheid van de centra te verbeteren, biedt het stimuleren van fietsgebruik en wandelen voor het maken van korte verplaatsingen grote kansen: relatief veel autoverplaatsingen die in Meierijstad worden gemaakt, zijn vaak ook uitstekend met de fiets of te voet te maken. Samenhang en balans tussen bereikbaarheid, leefbaarheid, veiligheid en gezondheid ▪ De ‘parkeerbalans’ van de dorpscentra beschouwen we niet als een vaststaand gegeven, maar als iets waar we de komende jaren ook zelf invloed op hebben.

27

▪

▪

Concreet betekent dit dat we bij herinrichtings- en ontwikkelplannen prioriteit kunnen geven aan andere functies dan parkeren zoals bijvoorbeeld groen, verblijven of extra ruimte voor langzaam verkeer. Mocht dit ten koste gaan van bestaande parkeerplaatsen brengen we in kaart wat dit (mogelijk) betekent voor de ‘parkeerbalans’ van het dorpscentrum. Bij de afweging en keuze kijken we naar de samenhang en balans tussen bereikbaarheid, leefbaarheid, veiligheid, gezondheid en bijbehorende kosten.

4.2.

We geven meer ruimte en prioriteit aan duurzame en gezonde vervoerswijzen

Voetgangers Bij herinrichtings- en ontwikkelplannen voor de dorpscentra besteden we de komende jaren extra aandacht aan de voetganger. Dit kan betekenen dat we parkeerplekken opheffen ten behoeve van meer ruimte voor voetgangers. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de inpassing (en uitbreiding) van: ▪ Voetgangerszones; ▪ Brede en kwalitatieve trottoirs; ▪ Oversteekvoorzieningen; ▪ Groene ruimtes, bomen, beplanting; ▪ Zitgelegenheden en speelvoorzieningen; ▪ Openbare toiletvoorziening; ▪ Ruimte voor markten, evenementen en festivals. Fietsparkeren We zetten in de dorpscentra in op het verbeteren van zowel het aantal als de kwaliteit, toegankelijkheid en de veiligheid van fietsparkeerplaatsen. Dit kan in een afgesloten parkeervoorziening. Maar ook met extra palen of stallingen voor hangslot Het inpassen van fietsparkeren vereist maatwerk per centrum. De belangrijkste uitgangspunten voor de dorpscentra zijn: Voldoende fietsparkeerplaatsen: ▪ Op locaties waar structureel te veel fietsen buiten de formele stalling staan kijken we naar uitbreiding van capaciteit. ▪ Waar nodig en passend zetten we autoparkeerplaatsen om naar fietsparkeerplaatsen. Doelgroep- en locatiespecifieke oplossingen: ▪ Fietsparkeerplaatsen stemmen we af op diverse gebruikers, inclusief grotere, zwaardere, elektrische fietsen en fietsen met extra’s zoals kratjes.

En ter voorkoming van fietsdiefstal passen we stallingen toe waar de fiets veilig vast gemaakt kan worden (voorkomen van fietsdiefstal). Bij voorkeur met een 2e dwarsbeugel zodat een kettingslot niet naar beneden kan glijden. ▪ We blijven het kort parkeren van fietsen bij functies en bestemmingen ‘voor de deur’ faciliteren. ▪ Afhankelijk van de wens en behoefte in een centrum kijken we naar de inpassing/realisatie van een centrale fietsparkeervoorziening ten behoeve van het langer parkeren van fietsen. Toegankelijkheid voor mensen met een beperking: ▪ In overleg met centrummanagement kijken we naar de wens en behoefte om op bepaalde locaties veilige en herkenbare fietsparkeerplaatsen voor fietsers met een beperking in te passen.

28

▪

Als we dit toe gaan passen moet dat inclusief bebording en handhaving om dit soort plekken beschikbaar te houden voor de doelgroep.

Handhaving bij overlast: ▪ Verwijdering van achtergelaten en kapotte fietsen om openbare ruimte toegankelijk te houden en capaciteit optimaal te benutten. BRT en hubs ▪ Bus Rapid Transit is een netwerk van snelle en frequente lijnen met een betrouwbare reistijd inclusief goede knooppunten/hubs om over te stappen. ▪ Een hub is een comfortabel overstappunt waar verschillende vervoervormen samenkomen en waar reizigers kunnen overstappen tussen verschillende buslijnen of tussen de bus en ander vervoer (fiets, deelvervoer, auto). Hubs bieden idealiter ook voorzieningen zoals horeca, oplaadpalen, pakketwand, watertappunt en wifi. ▪ De BRT-as betreft: Corridor-Rembrandtlaan-Udenseweg. Momenteel vindt onderzoek plaats en wordt nagegaan welke maatregelen nodig zijn voor BRT en mobiliteitshubs. Elektrisch laden ▪ In Meierijstad werken de gemeente en de provincie samen met Vattenfall om laadpalen te plaatsen. ▪ Bij nieuwe aanvragen controleert Vattenfall altijd eerst of er al een laadpaal in de buurt is. Als dat zo is, plaatsen ze alleen een nieuwe laadpaal als er meer dan 7.000 kWh per jaar wordt geladen op de bestaande laadpaal. ▪ Daarnaast worden laadpalen geplaatst op basis van verwachte vraag in de toekomst. ▪ Bij de parkeerplaats met een laadpaal plaatsen wij een verkeersbord die aangeeft dat de parkeerplaats alleen bestemd is voor een elektrische auto die oplaadt.