Bijlage 1 omgevingsplan - behorende bij antwoord vraag 7 van HIER - Handreiking kwalitietsverbetering landschap
Tekst van het document
Rij knotbomen op perceelsrand Soorten op het erf (Solitaire) boom Zomereik (Quercus robur) Hoogstamfruitboom Walnoot (Juglans regia) Hagen rondom het erf of om de tuin Haagbeuk (Carpinus betulus) Veldesdoorn (Acer campestre) Meidoorn (Crataegus monogyna) Soorten in het landschap* Solitaire bomen Zwarte els (Alnus glutinosia) Schietwilg (Salix alba) Zachte berk (Betula pubescens) Grauwe wilg (Salix cinerea) Es (Fraxinus excelsior) Bomen in houtwallen en -singels Zwarte els (Alnus glutinosa) Grienden Geoorde wilg (Salix aurita) Grauwe wilg (Salix cinerea) Broekbosje Grauwe wilg (Salix Cinerea) Zwarte els (Alnus glutinosa) Schietwilg (Salix alba) Beplantingslijst * Soorten in het landschap en op de overgang naar het landschap, bijvoorbeeld een struweel op een erfgrens. Inspiratie Grreppelstructuur en hooilandjes Kleinschalig erf ingepast met diverse landschapselementen 53 52 Broekontginning Karakteristiek ‘Broek’ betekent moerassig beekdal. Broekgebieden waren lage drassige zones in het zandgebied die in het verleden niet bruikbaar waren voor landbouw. Door grootschalige afwatering konden deze gebieden in de 19e eeuw alsnog ontgonnen worden tot weide- / landbouw grond. Kenmerkend zijn de rechte ontginningsassen, wegen met laanbeplanting en waterlopen, met haaks daarop de percelen in blokvormige of langgerekte verkaveling.
Vroeger was er sprake van veel houtsingels op de perceelsranden. Dit gaf een kleinschalig karakter aan het gebied. Onder invloed van schaalvergroting zijn vele houtsingels verdwenen en heeft de kleinschaligheid plaats gemaakt voor een relatieve openheid. Streefbeeld landschap Behoud en versterk de karakteristieken van de broekontginningen die hiervoor zijn beschreven: • Draag bij aan herstel van het landschapsbeeld van een halfopen agrarisch gebied door aanplant van opgaande beplantingsstructuren zoals houtsingels, bomenrijen en bosjes. Gebruik daarbij het historische landschap als inspiratiebron. • Behoud en ontwikkel de ontginningsstructuur met rechte wegen, blokverkaveling en rechte slotenpatroon. Ontwikkel deze lijnvormige landschapselementen tot netwerk van groenblauwe dooradering. • Een rietsloot is een karakteristiek element voor dit landschap, dit kan worden gecombineerd met een natuurvriendelijke oever.
Restanten van houtsingels, haaks op de waterloop Open landschap met agrarische erven aan een ontginningslint Elzensingel Kleinschalig bos Broekbos op de laagste delen Bomenrij of laanbeplanting Laanbeplanting enkels langs ontginningswegen Houtwal en houtsingel Natuurvriendelijke oever Oevers, sloten en achterwetering Knotbomenrij Rechte waterloop * Een uitgebreid overzicht van toepasbare landschapselementen, maatvoering en beheer is opgenomen in Voorbeelden van landschapselementen* H7. 55 54 Broekontginning Erf omzoomd met erfbeplanting in een broekontginning Uitgangspunten inpassing erf • De erven passen qua vorm binnen de ontginningsstructuur van het landschap en zijn rechthoekig of blokvormig. Beplantingsstructuren benadrukken de rationele verkavelingstructuur en staan vaak haaks op de weg. • Soorten en landschapselementen passen bij het natte karakter van het landschap.
Soorten op het erf (Solitaire) boom Zomereik (Quercus robur) Hoogstamfruitboom Walnoot (Juglans regia) Hagen rondom het erf of om de tuin Haagbeuk (Carpinus betulus) Veldesdoorn (Acer campestre) Meidoorn (Crataegus monogyna) Soorten in het landschap* Solitaire bomen Zwarte els (Alnus glutinosia) Schietwilg (Salix alba) Zachte berk (Betula pubescens) Grauwe wilg (Salix cinerea) Es (Fraxinus excelsior) Bomen in houtwallen en -singels Zwarte els (Alnus glutinosa) Grienden Geoorde wilg (Salix aurita) Grauwe wilg (Salix cinerea) Broekbosje Grauwe wilg (Salix Cinerea) Zwarte els (Alnus glutinosa) Schietwilg (Salix alba) * Soorten in het landschap en op de overgang naar het landschap, bijvoorbeeld een struweel op een erfgrens. Inspiratie Knotbomen langs de weg Landschapselementen volgen de lijnen in het landschap 57 56 Oude zandontginning Karakteristiek Oude zandontginning zijn de plekken in het zandlandschap die als eerste zijn ontgonnen. Ze worden ook wel kampenlandschap en hoevenlandschap genoemd. De oude zandontginningen met akkers liggen op de hoger gelegen dekzandruggen, op de overgang tussen de natte beekdalen (hooilanden) en de hogere en drogere gebieden (voormalige heide/woeste grond). Het eeuwenlang agrarisch gebruik heeft veel sporen nagelaten in het kleinschalige landschap met mozaïekverkaveling.
De laatste eeuw zijn echter veel landschapselementen door schaalvergroting en ruilverkaveling verdwenen, toch zijn oude structuren in dit landschap vaak nog herkenbaar. De gronden zijn al eeuwenlang in agrarisch gebruik. De mozaïekverkaveling is onregelmatig. Typerend zijn de bolliggende akkers Open akkers worden omzoomd met houtwallen, bospercelen en lanen De eerste buurtschappen en kleine kernen vestigden zich hier T. Bloemblok voor akkervogels D. Kleinschalig bos F. Hakhout- of geriefhoutbosje K. Bomenrij of laanbeplanting A. Houtwal en houtsingel J. Markante solitaire boom Streefbeeld landschap Behoud en versterk de historische karakteristieken van de oude zandontginningen die hiervoor zijn beschreven: • Koester het kleinschalig halfopen landschap met een grote afwisseling in landschapselementen, zoals houtsingels en kleine bospercelen, de mozaïekverkaveling en andere fijnmazige (historische) structuren. Vergroot de historische kleinschaligheid waar deze is verdwenen. • Benadruk de onregelmatige mozaïekverkaveling met opgaande beplanting op de perceelranden. • Behoud en koester kleinschalig reliëf van bol-liggende akkers (enk of es), steilranden en wallen. • Benadruk de organisch lopende wegen met wegbeplanting. • Behoud en versterk de zichtlijnen.
* Een uitgebreid overzicht van toepasbare landschapselementen, maatvoering en beheer is opgenomen in Voorbeelden van landschapselementen* H7. 59 58 Oude zandontginning Uitgangspunten inpassing erf • Boerenerven, zoals die van oorsprong op de oude zandgronden in Noordoost- Brabant voorkwamen, hebben hun eigen specifieke typologie. De basis bestaat uit de kenmerkende langgevelboerderij met aan de ene zijde een woonhuis en aan de andere zijde de stal, of de zogeheten deel. • Grootschalige bebouwing en grote percelen passen minder goed in dit landschapstype. Bebouwing wordt zo veel mogelijk beperkt tot de erven aan de bestaande linten en binnen bebouwingsconcentraties. • De inpassing aan de voorzijde bestaat uit heggen of hagen rondom een siertuin, moestuin of boomgaard. • Op het erf staat vaak een solitaire boom, zoals een zomereik of wintereik (vroeger als bliksemafleider i.v.m. penwortel), walnoot, tamme kastanje of linde. • Houtwallen en singels komen voor rondom het perceel. Geriefhoutbosjes staan op overhoekjes en achterop het perceel.
Langgevelboerderij met beukenhaag Bloemen- en/of moestuin aan voorzijde erf Soorten op het erf (Solitaire) boom Zomereik (Quercus robur) Wintereik (Quercus petrea) (Lei)linde (Tilia europaea ‘Pallida’) Walnoot (Juglans regia) Tamme kastanje (Castanea sativa) Hagen rondom het erf of om de tuin Beuk (Fagus sylvatica) Veldesdoorn (Acer campestre) Meidoorn (Crataegus monogyna) Haagbeuk (Carpinus betulus) Soorten in het landschap* Solitaire bomen Zomereik (Quercus robur) Zomerlinde (Tilia platyphyllos) Ruwe berk (Betula pendula) Bomen in houtwallen en -singels Zomereik (Quercus robur) Haagbeuk (Carpinus betulus) Winterlinde (Tilia cordata) Ruwe berk (Betula pendula) Struweel(heg) houtwallen en -singels Meidoorn (Crataegus monogyna)* Hazelaar (Corrylus avelana) Veldesdoorn (Acer campestre) Kornoelje (Cornus sanguinea) Hondsroos (Rosa canina) Vuilboom (Rhamnus frangula) Gelderse roos (Viburnum opulus) * Soorten in het landschap en op de overgang naar het landschap, bijvoorbeeld een struweel op een erfgrens. Beplantingslijst Inspiratie Oude wegen met laanbeplanting en divers ingepaste erven tekenen dit landschap 61 60 Jonge zandontginning Karakteristiek De droge gronden van het zandlandschap waren lang ongeschikt voor landbouw en bestonden uit woeste heidegronden. De heide is pas in de vorige eeuw op grote schaal ontgonnen tot landbouwgebied.
Hierdoor is een grootschalig en relatief open landschap ontstaan. Kenmerken zijn de rationele opzet, rechte wegen met laanbeplanting die haaks op elkaar staan en de rechte sloten. Op sommige delen van de heide zijn grootschalige bossen aangeplant voor bosbouw. Grootschalige agrarische erven liggen verspreid in het landschap Ontginningstructuren (stramien) zijn duidelijk herkenbaar Dit landschap grenst vaak aan grootschalige bosgebieden Houtwal of -singel Bos (natuurlijk) Blokvormig, formaat passend bij het grootschalige landschap Struweelrand Voor een natuurlijke overgang naar bestaand bos Streefbeeld landschap Behoud en versterk de karakteristieken van de jonge zandontginningen die hiervoor zijn beschreven: • Sluit aan bij de rationele verkaveling met percelen die ritmisch haaks op de weg liggen en zijn omzoomd door singels en houtwallen. • Behoud en ontwikkel robuuste laanbeplanting. • Ontwikkel zachte overgangen naar bospercelen met meer biodiversiteit (mantel- en zoomvegetatie). • Zet in weidevogelgebied in op kruidenrijke randen en niet op opgaande beplantingen. • In dit landschap is verdroging een belangrijk probleem. Zet in op waterberging en infiltratie op locatie (sponswerking).
Bomenrij of laanbeplanting Met name eikenlanen Natuurvriendelijke oever Oevers, sloten en achterwetering * Een uitgebreid overzicht van toepasbare landschapselementen, maatvoering en beheer is opgenomen in Voorbeelden van landschapselementen* H7. 63 62 Jonge zandontginning Uitgangspunten inpassing erf • In dit landschap liggen functionele en grootschalige erven met meerdere schuren. De erfbeplanting biedt beschutting tegen de zon en wind. • Het erf kent een heldere opbouw, met een woonzone aan de voorzijde en daarachter het bedrijfskavel. De erven passen qua vorm binnen de ontginningsstructuur van het landschap en zijn rechthoekig of blokvormig. Beplantingsstructuren benadrukken de rationele verkaveling. • De erven zijn omrand met stevige erfbeplanting, de beplanting staat in verhouding tot de (grootschalige) bebouwing op het erf. Beplant de zij- en achterkant van het erf met een houtwal / houtsingel of een robuuste bomenrij. • De bedrijfsbebouwing hoeft niet volledig uit het zicht onttrokken te worden, maar kent wel een groene omlijsting. • Wegen en oprijlanen worden aangezet met wegbeplanting.
Robuuste en gevarieerde inpassing bedrijfskavel Soorten op het erf (Solitaire) boom Zomereik (Quercus robur) Beuk (Fagus sylvatica) Walnoot (Juglans regia) Hoogstamfruitboom Hagen rondom het erf of om de tuin Beuk (Fagus sylvatica) Haagbeuk (Carpinus betulus) Veldesdoorn (Acer campestre) Meidoorn (Crataegus monogyna) Soorten in het landschap* Solitaire bomen Zomereik (Quercus robur) Zomerlinde (Tilia platyphyllos) Ruwe berk (Betula Pendula) Bomen in houtwallen en -singels Zomereik (Quercus robur) Zachte berk (Betula pubescens) Ruwe berk (Betula pendula) Winterlinde (Tilia cordata) Struweel(heg) houtwallen en -singels Vuilboom (Rhamnus frangula) Lijsterbes (Sorbus aucuparia) Gelderse roos (Viburnum opulus) Hazelaar (Corrylus avelana) Krent (Amelanchier lamarckii) * Soorten in het landschap en op de overgang naar het landschap, bijvoorbeeld een struweel op een erfgrens. Beplantingslijst Inspiratie Kenmerkend: rechte wegen, verspreide erven en laanbeplanting Mantelvegetatie verzacht de overgang tussen akkers en bos 65 64 Veenontginning Karakteristiek Veenontginningen, in Brabant ook wel de peelontginningen, zijn relatief jonge landschappen. De natte veenmoerasgebieden (woeste gronden) van de Peel werden in de vorige eeuw op grote schaal ontgonnen door het hoogveen te winnen en het daarna te ontwateren en te verkavelen.
Peelontginningen bestaan uit rationeel en grootschalig ingerichte landbouwgebieden en bosgebieden waarin de ontveening vaak nog af te lezen is. Het landschap is open en weids. De overgang tussen het bos en de agrarische gronden is rechtlijnig en scherp. Typerend zijn de ontginningserven en -dorpen. De erven zijn grootschalig en beeldbepalend, van origine waren er weinig landschapselementen en was er weinig erfbeplanting. Restanten van het oude Peellandschap, wijstgronden en steilranden, zijn op verschillende plekken in het landschap nog zichtbaar. De erven liggen aan rechte ontginningsstructuren Steilrand met wijstgronden, moerasbos Streefbeeld landschap Behoud en versterk de karakteristieken van de peelontginning die hiervoor zijn beschreven: • Behoud van kenmerkende rationele verkavelingsstructuur. • De weidsheid van het landschap in stand houden. Hiervoor dienen de erven robuust ingepast te worden, zodat bebouwing niet dominant is in het beeld. • Behoud en ontwikkel laanbeplanting. • Richt de bermen en slootkanten bloem- en kruidenrijk in. • De overgang tussen boscomplexen en agrarische gronden verzachten en ecologische waarde verhogen door het toepassen van structuurrijke bosranden (mantel- en zoomvegetatie). • In beschermde weide-vogelgebieden alleen kruidenrijke randen en geen opgaande beplantingen.
• Bijzonderheden in het landschap, zoals wijstgronden en steilranden, worden gewaardeerd en benadrukt. Knotbomenrij Waterbergingsvoorziening I.c.m. plas dras op laagste gronden Kruidenrijke rand Bomenrij of laanbeplanting BosStruweelrand Bij overgang naar bos Rationele verkavelingsstructuur, lange percelen van (nagenoeg) gelijke breedte * Een uitgebreid overzicht van toepasbare landschapselementen, maatvoering en beheer is opgenomen in Voorbeelden van landschapselementen* H7. 67 66 Soorten op het erf (Solitaire) boom Winterlinde (Tilia cordata) Veldesdoorn (Acer campestre) Hagen rondom het erf of om de tuin Haagbeuk (Carpinus betulus) Veldesdoorn (Acer campestre) Meidoorn (Crataegus monogyna) Liguster (Ligustrum vulgare) Veenontginning * Soorten in het landschap en op de overgang naar het landschap, bijvoorbeeld een struweel op een erfgrens.
Soorten in landschap* Solitaire bomen Wintereik (Quercus petraea) Haagbeuk (carpinus betulus) Winterlinde (Tilia cordata) Zomereik (Quercus robur) Bomen in houtwallen en -singels Zwarte els (Alnus glutinosa) Grienden Geoorde wilg (Salix aurita) Grauwe wilg (Salix cinerea) Broekbosje Zwarte Els Boswilg (Salix caprea) Zachte Berk Struweel(heg) houtwallen en -singels Wilde liguster Kardinaalsmuts Gewone vogelkers (Prunus padus) BeplantingslijstUitgangspunten inpassing erf • In dit landschap liggen functionele en grootschalige erven met meerdere schuren. De erfbeplanting biedt beschutting tegen de zon en wind. • Het erf kent een helder opbouw, met een woonzone aan de voorzijde en daarachter het bedrijfskavel. De erven passen qua vorm binnen de ontginningsstructuur van het landschap en zijn rechthoekig of blokvormig. Beplantingsstructuren bena- drukken de rationele verkaveling. • De erven zijn omrand met stevige erfbeplanting, de beplanting staat in verhouding tot de (grootschalige) bebouwing op het erf. Beplant de zij- en achterkant van het erf met een houtwal / houtsingel of een robuuste bomenrij. • De bedrijfsbebouwing hoeft niet volledig uit het zicht onttrokken te worden, maar kent wel een groene omlijsting. • Wegen en oprijlanen worden aangezet met wegbeplanting.
Woonerf ingepast met houtwal bestaand uit verschillende soorten Inspiratie Gevarieerde erfinpassing bij een grootschalig erf geeft een fraai silhouette Ontginningswegen zijn rechte lanen door het landschap 69 68 Landschapselement A. Houtwal en houtsingel B. Elzensingel C. Bossingel D. Kleinschalig bos E. Broekbosje F. Hakhout- of geriefbosje G. Griendjes H. Struweelhaag I. Knip- of scheerheg J. Solitaire boom K. Bomenrij of laanbeplanting L. Knotbomen M. Hoogstamboomgaard N. Struweelrand O. Poel P. Natuurvriendelijke oever Q. Infiltratiegreppel R. Waterbergingsvoorziening S. Kruidenrijk grasland T. Bloemblok voor akkervogels U. Wandelpad over boerenland 7. Landschapselementen Dit hoofdstuk geeft een overzicht van de landschapselementen, waterelementen en kruidenranden die toegepast kunnen worden bij kwaliteitsverbetering van het landschap of de landschappelijke inpassing van een erf. Per landschapselement is aangegeven bij welk landschapstype deze hoort en met welke inrichtingsaspecten er rekening gehouden moet houden. Wanneer landschapselementen specifiek binnen het erf of juist buiten het erf thuishoren, is dit in de beschrijving aangegeven. In hoofdstuk 5 zijn tabellen opgenomen met beplantingssoorten.
Afkorting per landschapstype: OV KG BO BL OZ JZ VO Oeverwal Komgebied Beekdallandschap Broekontginning Oude zandontginning Jonge zandontginning Veenontginning Beekdallandschap (BL) Komgebied (KG) Oeverwal (OV) Jonge zandontginning (JZ) Oude zandontginning (OZ) Broekontginning (BO) Veenontginning (VO) In dit hoofdstuk worden alle toepasbare landschapselementen beschreven. Hierbij staat aangegeven in welk landschapstype de elementen passen. Voor meer informatie kan de website van Brabants Landschap of de Stila-regeling geraadpleegd worden. Naast het toepassen van landschapselementen kan een landschappelijke kwaliteitsverbetering ook bereikt worden met maatregelen zoals het toevoegen van extensieve recreatieve voorzieningen. Dit wordt toegelicht in het hoofdstuk 3, spelregels voor landschapsplan. 71 70 Houtwal • Een aarden wal met begroeiing. • Werd vroeger gebruikt als hakhout. Veel soorten werden geregeld bij de grond afgezaagd en gebruikt als brandhout, palen, et cetera. Houtsingel • Een lijnvormig element van landschappelijke en ecologische waarde. • Begroeiing bestaat uit bomen en enkele struiken. Inrichtingsaspecten • Elementen zijn toepasbaar op de overgang van het erf naar het landschap en in het landschap. • Maatvoering: minimaal 5m en maximaal 20m breed • Beheer: cyclisch hakhoutbeheer (cyclus tussen 10 en 15 jaar). A. Houtwal of houtsingel B.
Elzensingel • Rij zwarte elzen, vaak aan de slootkant. • Belangrijke schuilplaats voor dieren. Inrichtingsaspecten • Element is toepasbaar op de overgang van het erf naar het landschap en in het landschap. • Maatvoering: plantafstand 1m. • Let op slootonderhoud. • Beheer: cyclisch hakhoutbeheer (cyclus circa 7 jaar). C. Bossingel Toepasbaar in landschap: • Een lijnvormig element, bestaand uit forse inheemse bomen en struiken. • Vaak ontstaan uit een doorgeschoten oude houtwal, waar geen hak- houtbeheer is uitgevoerd. Bossingel vraagt minder onderhoud dan houtwal of -singel. • Bossingel met boomlaag en goed ontwikkelde struiklaag is ecologisch heel waardevol. Inrichtingsaspecten • Element is toepasbaar op de overgang van het erf naar het landschap en in het landschap. • Maatvoering: minimaal 4m breed en maximaal 20m breed. • Beheer: dunning na 6 tot 10 jaar. BO BL OZ JZ VO D. Kleinschalig bos • Blokvormig landschapselement met een diversiteit aan inheemse bomen en struiken. • Optie: aan zonzijde opbouw boszoom-bosmantel-bos toepassen, voor het versterken van de bosstructuur en biodiversiteit. Dit kan gecombineerd worden met element struweelrand. Inrichtingsaspecten • Element is toepasbaar op de overgang van het erf naar het landschap en in het landschap. • Maatvoering: divers. • Beheer: dunning na 10 jaar.
Toepasbaar in landschap: OV BO BL OZ JZ VO Toepasbaar in landschap: BO BL OZ Toepasbaar in landschap: OV KG BO BL OZ JZ VO 73 72 • Blokvormig element bestaand uit een beperkt aantal soorten. • Bosje dat in het verleden werd aangeplant als hakhout voor de boeren. Veel soorten werden geregeld bij de grond afgezaagd en gebruikt als brandhout, palen, et cetera. Het is vanuit cultuurhistorie een functioneel element en biedt daarnaast schaduw voor weidedieren. Inrichtingsaspecten • Element is toepasbaar op de overgang van het erf naar het landschap en vrij in het landschap. • Maatvoering: divers. • Beheer: cyclisch hakhoutbeheer (eens in de 6 - 12 jaar). F. Hakhout- of geriefhoutbosje G. Griendjes • Bosjes voor het telen van griendhout. Specifieke vorm van hakhoutbeheer met inheemse wilgen in moerassig gebied. • Ecologisch waardevolle ondergroei van planten, varens en mossen. Inrichtingsaspecten • Element is toepasbaar in het landschap. • Maatvoering: divers. • Beheer: elke 4 jaar gefaseerd wilgentenen oogsten. H. Struweelhaag • Een lijnvormig landschapselement met een aaneengesloten opgaande begroeiing van inheemse, overwegend doornachtige, struiken. Haag krijgt de ruimte om breed uit te groeien. • Meidoorn komt veel voor in struweelhagen, gevolgd door sleedoorn, hondsroos en egelantier. • Belangrijk als broedplek en (winter)voedsel voor vogels.
Inrichtingsaspecten • Element is toepasbaar op de overgang van het erf naar het landschap en in het landschap. • Maatvoering: minimaal 2m en maximaal 5m breed. • Beheer: 1x per 2 à 3 jaar terugsnoeien. • Sommige struweelhagen lenen zich voor de speciale beheervorm: vlechten, een oude ambacht die toegepast werd om de haag ondoordringbaar te maken voor vee. Dit een specifiek kenmerk van het Maasheggengebied. E. Broekbosje • Op een drassige plek of in een nat landschap is broekbosje passend. Vaak staan ze onder invloed van kwel. In de winterperiode kunnen ze tijdelijk onder water staan. • Dit bos komt in Brabant meestal voor als Elzenbroekbos. Inrichtingsaspecten • Element is toepasbaar op de overgang van het erf naar het landschap en in het landschap. • Maatvoering: divers. • Beheer: dunning na 10 jaar. Toepasbaar in landschap: OV KG BO BL JZ VO Toepasbaar in landschap: OV BO BL OZ JZ VO Toepasbaar in landschap: OV KG BO BL Toepasbaar in landschap: OV BO BL OZ JZ VO
75 74 • Markante solitaire boom. • Boomsoort van de eerste orde (soorten die tot minimale 15m hoogte doorgroeien), bijvoorbeeld een eik. Inrichtingsaspecten • Element is toepasbaar op het erf, op de overgang van het erf naar het landschap en vrij in het landschap. • Maatvoering: minimale aanplantmaat 18 cm omtrek. • Beheer: begeleidingssnoei in eerste 10 jaar. J. Solitaire boom K. Bomenrij of laanbeplanting • Bomenrijen komen in vele vormen voor en staan langs perceelsgrenzen en paden. Het zijn structurerende elementen in het landschap. Inrichtingsaspecten • Element is toepasbaar op het erf, op de overgang van het erf naar het landschap en in het landschap. • Maatvoering: in een rij, plantafstand minimaal 5m en maximaal 10m. Op willekeurige afstand voor natuurlijke uitstraling. Bij laanbeplanting: vaste onderlinge afstand. • Beheer: begeleidingssnoei in eerste 10 jaar, inboet bij uitval. L. Knotbomen • Bomenrij van bomen met een vergroeiing van de stam (de knot) door het oogsten van de takken. • Broedplek voor vogels. • Per regio worden verschillende boomsoorten toegepast, zie hiervoor de beplantingslijsten in H4. Bijvoorbeeld: zomereik op oeverwal en schiet- wilg in het komgebied. Inrichtingsaspecten • Element is toepasbaar op de overgang van het erf naar het landschap en vrij in het landschap. • Maatvoering: een rij van minimaal 5 bomen.
Plantafstand minimaal 5m en maximaal 8m. Knothoogte is minimaal 1,5m. • Beheer: eens per 2 tot 4 jaar knotten, gefaseerd. I. Knip- of scheerheg • Een lijnvormige landschapselement van aaneengesloten begroeiing van struiken, die regelmatig wordt geknipt of geschoren. • Geschoren heggen op en rond de erven zijn een belangrijk onderdeel van de Brabantse landschappen. Komt met name voor op en rondom het erf. • De heggen zijn geliefd bij mussen en andere vogels. • Om bij te dragen aan de biodiversiteit van het landschap bestaan hedendaagse heggen vaak uit meerdere struikensoorten (ookwel een ‘gemengde haag’). Inrichtingsaspecten • Element is toepasbaar op het erf en op de overgang van het erf naar het landschap. • Maatvoering: aan voorzijde maximaal 100cm hoog. • Beheer: 2x per jaar knippen. Toepasbaar in landschap: OV KG BO BL OZ JZ VO Toepasbaar in landschap: OV KG BO BL OZ JZ VO Toepasbaar in landschap: OV KG BO BL OZ JZ VO Toepasbaar in landschap: OV KG BO BL OZ JZ VO 77 76 • Ontstaat door extensief beheer, waarbij de natuur haar gang kan gaan. Struweelranden worden gevormd door struiken en ruigtekruiden. • Bij een gunstige ligging ontstaat er een warmer microklimaat voor broedvogels, insecten, amfibieën en reptielen. • Struweelranden dienen vaak als overgangsgebied tussen agrarische percelen en bossen. Een struweelrand gelegen tegen het bos heet ook wel een bosmantel.
Inrichtingsaspecten • Element is toepasbaar op de overgang van het erf naar het landschap en in het landschap. • Maatvoering: minimaal 3m en maximaal 6m. • Beheer: 1x per 3 à 6 jaar terugsnoeien. N. Struweelrand O. Poel • Poel of klein historisch water, zoals een oude drinkplek. • Een poel is geen waterberging. • Voortplantingsbiotoop voor amfibieën en libellen. Inrichtingsaspecten • Element is toepasbaar in het landschap en op de overgang van het erf naar het landschap. Bij het gebruik van een poel als erfinpassing moet rekening worden gehouden met de beperkte hoogte van het element en de beperkte visuele impact op erf. • Maatvoering: minimaal 100m², maximaal 1,70m diep. • Oever noordzijde minimaal 1:6, zuidzijde minimaal 1:3. • Specifiek ecologisch (gefaseerd) beheer en inrichting. P. Natuurvriendelijke oever • Een vergraven slootoever met een plas- of drasberm of een flauw talud • Rijk aan plantensoorten, zoals natte ruigten, natte graslanden of riet. • Aantrekkelijk voor insecten en vogels. Inrichtingsaspecten • Element is toepasbaar in het landschap en op de overgang van het erf naar het landschap. Bij het gebruik van een natuurvriendelijk oever als erfinpassing moet rekening worden gehouden met de beperkte hoogte van het element en de beperkte visuele impact op erf. • Maatvoering: minimaal 3m en maximaal 6m breed. • Flauwe oever is minimaal 1:3.
• Beheer: gefaseerd maaien, maximaal 1x per 2 jaar en minimaal 1x per 4 jaar. M. Hoogstamboomgaard • Een boomgaard of boomweide met fruitrassen of notenbomen. De soorten zijn streekeigen, vaak oude fruitrassen. • De gaarden zijn al lang onderdeel van de boerenerven in Brabant. Ze komen voor op en rondom het erf. • Boomgaarden worden vaak door een geschoren heg of sloot afgescheiden van de omgeving. Inrichtingsaspecten • Element is toepasbaar op het erf en op de overgang van het erf naar het landschap. Element enkel in op de oude zandontginning of oeverwal passend in het landschap. • Maatvoering: divers, met een minimum van 8 fruitmbomen. • Beheer: 1x per 2 jaar snoeien. Toepasbaar in landschap: OV BO BL OZ JZ VO Toepasbaar in landschap: OV KG BO BL OZ JZ VO Toepasbaar in landschap: OV KG BO BL OZ JZ VO Toepasbaar in landschap: OV KG BO BL OZ JZ VO 79 78 Q. Infiltratiegreppel / sloot • Lage plek in het landschap om overvloed aan regenwater (bij een piekbui) tijdelijk op te slaan en het hoofdwatersysteem te ontlasten. • Na piekmoment infiltreert het water of stroomt gecontroleerd (via stuw) naar het hoofdwatersysteem. • Een piekwaterberging kan een andere functie hebben wanneer hier geen water wordt opgeslagen. • Zoek altijd aansluiting bij het lokale landschapstype bij deze infiltratievoorziening en sluit aan bij de gebiedskarakteristiek.
Bijvoorbeeld in de vorm van poelen op oeverwallen of verbrede weteringen in jonge peelontginningen. Inrichtingsaspecten • Element is toepasbaar in het landschap en op het erf • Maatvoering: divers. • Beheer: maximaal 1x per 2 jaar. • Bodem moet boven GHG liggen • Het landschappelijk inrichten en beheren is een vereiste. Enkel het technisch profiel ontgraven volstaat niet. Let op: een poel zoals bedoeld in de beschrijving onder O. (pagina 75) is niet geschikt voor waterberging, omdat hierbij de ecologische kwaliteit niet geborgd is. Waterberging mag de vorm hebben van een poel, maar heeft dan geen ecologische waarde. R. Waterbergingsvoorziening S. Kruidenrijk grasland Een hooilandje of strook langs weide of akker met inheemse kruiden. Er zijn meerdere mogelijkheden: Botanische weiderand • Strook langs weide met inheemse kruiden. Waardevol voor insecten. • Weiderand naast een sloot heeft een positief effect op de waterkwaliteit. • Weiderand ligt altijd naast een ander landschapselement. Inrichtingsaspecten • Maatvoering: minimaal 3m en maximaal 6m. • Beheer: minimaal 1x per jaar en maximaal 2x per jaar maaien. Wintervoedselrand • Strook waar granen en kruiden in de winter blijven staan. • Foerageerhabitat en voedsel voor vogels, draagt bij aan de winteroverleving en dus de populatieaantallen. • Gelegen naast opgaande vegetatie, zoals struweel, heg, houtwal of bosje.
Wilde bijenrand • Ingezaaide randen met een speciaal voor wilde bijen geselecteerd zaadmengsel. • Nestgelegenheid en voedselaanbod voor bijen. • Draagt bij aan doelstellingen van de Nationale Bijenstrategie. Patrijzenrand • Bestaat uit twee stroken: 1) strook met graankruidenmengsel en 2) een strook met lage grassen en kruiden. • Afwisselend biotoop voor patrijzen en andere akkervogels, voor broedgelegenheid, voedsel en beschutting. Inrichtingsaspecten wintervoedselrand, wilde bijenrand en patrijzenrand • Element is toepasbaar in het landschap en op de overgang van het erf naar het landschap. Bij het gebruik van een kruidenrijke rand als erf- inpassing moet rekening worden gehouden met de beperkte hoogte van het element en de beperkte visuele impact op erf. • Per element worden passende soorten gebruikt. • Maatvoering: breedte is minimaal 6m en maximaal 12m. • Beheer: gefaseerd maaien, er blijft altijd een deel staan. Wintervoedsel- randen moeten tot en met maart blijven liggen. • Ondiepe greppel of sloot, niet aangesloten op het hoofdwatersysteem • Vangt afstromend water en infiltreert naar het grondwater. • Beek wordt minder belast door een vertraagde afvoer van het water • De (zand)bodem zuivert het water tijdens infiltratie. • Optioneel een overstort / dam om water af te voeren op hoofdwatersysteem.
• Zoek altijd aansluiting bij het lokale landschapstype bij deze infiltratievoorziening en sluit aan bij de gebiedskarakteristiek. Bijvoorbeeld in de vorm van rabatten op hoge zandgronden. Inrichtingsaspecten • Element is toepasbaar in het landschap. • Maatvoering: aansluiten bij gebiedskarateristiek. • Beheer: maaien wanneer deze dicht groeit. Toepasbaar in landschap: BO BL OZ JZ VO Toepasbaar in landschap: OV KG BO BL OZ JZ VO Toepasbaar in landschap: KG BLVO 81 80 • Ingezaaid veld met een mengsel van eenjarige en meerjarige kruiden • Er onstaat een lange periode van bloei, wat aantrekelijk is voor insecten. • Een bloemblok voorziet akkervogels het hele jaar van dekking, nestgelegenheid en voedsel. • Toename van algemene akkerbiodiversiteit Inrichtingsaspecten • Element is toepasbaar in het landschap en op de overgang van het erf naar het landschap. Bij het gebruik van een natuurvriendelijk oever als erfinpassing moet rekening worden gehouden met de beperkte hoogte van het element en de beperkte visuele impact op erf. • Maatvoering: divers. • Beheer: Niet maaien en om de 2 jaar voor de helft opnieuw inzaaien. T. Bloemblok voor akkervogels U. Wandelpad over boerenland • Onverhard wandelpad • Kans voor padennetwerk, herstel historische routes (bijvoorbeeld een kerkepad) en recreatieve netwerken.
• Combineer met gebiedseigen landschapselementen voor groen blauwe dooradering zoals knotwilgenlaan, houtwal, haag of natuurvriendelijke oever. Inrichtingsaspecten • Element is toepasbaar in het landschap . • Maatvoering: minimaal 1m en maximaal 3m. • Beheer: gericht op toegankelijk en begaanbaar houden pad. • Moet opengesteld zijn voor wandelend publiek en aansluiten op andere openbare wegen of paden. • Ligt het pad nabij een watergang, ga dan het gesprek aan met het waterschap i.v.m. mogelijke beheerseisen voor de watergang. Toepasbaar in landschap: OV KG OZ JZ VO Toepasbaar in landschap: OV KG BO BL OZ JZ VO 81 83 82 Bijlage 1. Uitsnede landschapskaart per gemeente Bijlage 2. Checklist Bijlage 3. Categorie indeling (PM/aan te leveren door werkgroep RO) Bijlage 4. Rekenmodel (PM/aan te leveren door werkgroep RO) Bijlage 5. Normbedragen (PM/aan te leveren door werkgroep RO) Bijlage 6.
Beplantingslijst Brabants Landschap Overzicht bijlagen Bijlage 1 Landschapskaart per gemeente Gemeente Bernheze 84 Gemeente Boekel 85 Gemeente Boxtel 86 Gemeente Maashorst 87 Gemeente ‘s Hertogenbosch 88 Gemeente Land van Cuijk 90 Gemeente Oss 92 Gemeente Sint-Michielsgestel 94 Gemeente Vught 95 85 84 Gemeente Bernheze Oude zandontginning (OZ) Beekdallandschap (BL) Jonge zandontginning (JZ) Broekontginning (BO) Legenda Heesch Nistelrode Heeswijk-Dinther Loosbroek Vorstenbos Kaart met landschapstypen is opgesteld op regionaal niveau aan de hand van bestaand beleid en ondergrond. Bij een locatie op een overgang van twee landschapstypen dient verder onderzocht te worden in welk landschapstype deze plek ligt. BL JZ JZ JZ BO BO BO OZ OZ OZ NA NA BL Natuur (zoals bos, natte natuur, heide en stuifzandlandschap) (NA) Gemeente Boekel Oude zandontginning (OZ) Jonge zandontginning (JZ) Jonge veenontginning (JV) Broekontginning (BO) Legenda Boekel Venhorst Kaart met landschapstypen is opgesteld op regionaal niveau aan de hand van bestaand beleid en ondergrond. Bij een locatie op een overgang van twee landschapstypen dient verder onderzocht te worden in welk landschapstype deze plek ligt.
OZ OZ JZ BO BO JV JV JZ 87 86 Gemeente Boxtel Oude zandontginning (OZ) Beekdallandschap (BL) Jonge zandontginning (JZ) Broekontginning (BO) Legenda Boxtel Esch Liempde Kaart met landschapstypen is opgesteld op regionaal niveau aan de hand van bestaand beleid en ondergrond. Bij een plek op een overgang van twee landschapstypen dient in het geval van een ontwikkeling onderzocht te worden in welk landschapstype deze plek ligt. OZ OZ JZ JZ BL BHZ NA NA NA NA Natuur (zoals bos, natte natuur, heide en stuifzandlandschap) (NA) BO Gemeente Maashorst Oude zandontginning (OZ) Jonge zandontginning (JZ) Jonge veenontginning (JV) Broekontginning (BO) Legenda Uden Schaijk Reek Zeeland Vliegveld Volkel Kaart met landschapstypen is opgesteld op regionaal niveau aan de hand van bestaand beleid en ondergrond. Bij een locatie op een overgang van twee landschapstypen dient verder onderzocht te worden in welk landschapstype deze plek ligt. NA NA NA NA BO BO JV JV OZ OZ OZ OZ JZ JZ JZ NA Natuur (zoals bos, natte natuur, heide en stuifzandlandschap) (NA)
89 88 ‘s Hertogenbosch Rosmalen Empel Engelen Bokhoven Nuland Vinkel Kruisstraat Maliskamp Gemeente ‘s Hertogenbosch Kaart met landschapstypen is opgesteld op regionaal niveau aan de hand van bestaand beleid en ondergrond. Bij een locatie op een overgang van twee landschapstypen dient verder onderzocht te worden in welk landschapstype deze plek ligt. Oude zandontginning (OZ) Uiterwaarden (UW) Oeverwal (OW) Komgebied (KG) Natuur (zoals bos, natte natuur, heide en stuifzandlandschap) (NA) Broekontginning (BO) Legenda Jonge zandontginning (JZ) Bijzondere zonering: Naad van Brabant, informeer bij Gemeente ‘s Hertogenbosch voor gebiedsspecifieke informatie. NA NA NA NA NA BO BO BO OZ OZ JZ KG KG UW OW OW OW JZ JZ JZ NA OZ BO 91 90 Kaart met landschapstypen is opgesteld op regionaal niveau aan de hand van bestaand beleid en ondergrond. Bij een locatie op een overgang van twee landschapstypen dient verder onderzocht te worden in welk landschapstype deze plek ligt.
Gemeente Land van Cuijk Oude zandontginning (OZ)Uiterwaarden (UW) Oeverwal (OW) Beekdallandschap (BL) Jonge zandontginning (JZ) Jonge veenontginning (JV) Broekontginning (BO) Legenda BO BO OZ OZ OZ BL NA NA NA NA NA JZ JV JV OW OW UW UW Boxmeer Oeffelt Beugen Vortum-Mullem Vierlingsbeek Maashees Holthees Mill Sint Hubert Sint Anthonis Landhorst Rijkevoort Oploo Stevensbeek Westerbeek Haps Vianen Beers Langenboom WanroijWilbertoord Cuijk Grave Escharen Gassel Overloon Natuur (zoals bos, natte natuur, heide en stuifzandlandschap) (NA) 93 92 Kaart met landschapstypen is opgesteld op regionaal niveau aan de hand van bestaand beleid en ondergrond. Bij een locatie op een overgang van twee landschapstypen dient verder onderzocht te worden in welk landschapstype deze plek ligt.
Gemeente Oss Oude zandontginning (OZ) Uiterwaarden (UW) Oeverwal (OW) Komgebied (KG) Broekontginning (BO) Legenda Oss Lith Lithoijen Teeffelen Haren Deursen Demen Dieden Ravenstein Huisseling Megen Macharen Oijen Maren-Kessel Het Wild Herpen Overlangel Neerloon Geffen Berghem NA NA BO OZ UW OW OW UW OW OW KG KG KG OZ OZ Natuur (zoals bos, natte natuur, heide en stuifzandlandschap) (NA) 95 94 Gemeente Sint-Michielsgestel Oude zandontginning (OZ) Beekdallandschap (BL) Jonge zandontginning (JZ) Broekontginning (BO) Legenda Sint-Michielsgestel Gemonde Den Dungen Berlicum Middelrode Kaart met landschapstypen is opgesteld op regionaal niveau aan de hand van bestaand beleid en ondergrond. Bij een locatie op een overgang van twee landschapstypen dient verder onderzocht te worden in welk landschapstype deze plek ligt. NA NA BO BO BO OZ OZ OZ OZ JZ BL BL Natuur (zoals bos, natte natuur, heide en stuifzandlandschap) (NA) Gemeente Vught Oude zandontginning (OZ) Komgebied (KG) Beekdallandschap (BL) Jonge zandontginning (JZ) Legenda Vught Cromvoirt Helvoirt NA NA OZ OZ OZ JZ JZ JZ BL BL KG Kaart met landschapstypen is opgesteld op regionaal niveau aan de hand van bestaand beleid en ondergrond. Bij een plek op een overgang van twee landschapstypen dient in het geval van een ontwikkeling onderzocht te worden in welk landschapstype deze plek ligt.
Bijzondere zonering: landgoederenzone, informeer bij Gemeente Vught voor gebiedsspecifieke informatie. OZ JZ Natuur (zoals bos, natte natuur, heide en stuifzandlandschap) (NA) 97 96 Landschappelijk inpassingsplan Een landschappelijk inpassingsplan bestaat uit de volgende onderdelen: • Een beschrijving van de huidige situatie en toekomstige situatie. • Een landschapsanalyse waaruit blijkt in welk landschapstype de locatie ligt en waarom de inrichtingsmaatregelen passen op deze locatie. • Een uitgewerkte inrichtingstekening* met daarop: - Bestaande en toekomstige bebouwing; - Bestaande, toekomstige en eventueel te verwijderen beplanting (ook beplanting die voortkomt uit eerdere verplichtingen); - Bestaande en toekomstige verhardingen; - Aanvullende aspecten als inrit, watergangen, te realiseren waterberging, onderhoudsstroken; - Maatvoering (breedte en oppervlaktes) van de inrichtingselementen. • Een uitwerking van de inrichtingselementen met in elk geval een beplantingslijst met aantallen, soorten, maten, plantverbanden, plantafstanden en beheermaatregelen.
* De inrichtingstekening is schaalvast te printen, is geprojecteerd op een kadastrale ondergrond of op een luchtfoto met daarin verwerkte de kadastrale lijnen; Bijlage 2 Checklist Landschapsplan Voor initiatieven in categorie 3 dient het landschappelijk inpassingsplan (zie checklist vorige pagina) aangevuld te worden tot een landschapsplan met de volgende onderdelen: • Een uitwerking van de landschappelijke kwaliteitsverbetering, weergegeven op een inrichtingstekening met daarop de maatregelen, met maatvoering van breedtes en de oppervlaktes van inrichtingselementen. • Een berekening van zowel de benodigde investering (20% van de bestemmingswinst) als de tegenprestatie. Voor elementen waarvoor StiLa geen normbedragen heeft, kan eventueel een offerte van een (groen)aannemer of leverancier worden gebruikt. • Een plantoelichting waarin de inrichting wordt onderbouwd. Hierin wordt verwezen naar het landschapstype en welke keuzes op grond hiervan zijn gemaakt voor de inrichting.
De toelichting bevat: - een korte beschrijving van de situatie en het initiatief; - een beknopte landschapsanalyse van de context; - toelichting op de gekozen inrichting, ‘waarom - wat - waar’; • Een uitwerking van de inrichtingselementen, voor zowel de landschappelijk inpassing als de landschappelijke kwaliteitsverbetering, met in elk geval een beplantingslijst met aantallen, soorten, maten, plantverbanden, plantafstanden en beheermaatregelen. 99 98 Bijlage 3 Categorie indeling Bijlage 4 Rekenmodel 101 100 Bijlage 6 Beplantingslijst Brabants Landschap Overzicht te subsidiëren boom- en struiksoorten voor erf- en landschappelijke beplantingen Geadviseerd wordt om alleen die soorten aan te planten die van nature op de betreffende groeiplaats thuishoren. De soorten tussen haakjes (x) alleen op erven en/of als laanboom langs wegen Te subdieren cultivars (c.v.) van laanbomen. Van een aantal soorten laanbomen zijn een beperkt aantal cultivars subsidiabel. Fagus, Populus canescens ‘De Moffart en Witte van Haamstede, Acer pseudoplatanus ‘Negenia en Rotterdam’, Fraxinus excelsior ‘Eureka, altena, Atlas en Westhoof’s Glor ie’, Ulmus ‘dodoens, Clusius en Lobel’, Prunus avium ‘Landscape Bloom en Plena’, Tilia cordata ‘Erecta en Roelvo’, Tilia vulgaris ‘Pallida’, Aesculus hipppocastanum Baumannii’, Populus x cnadensis div. cultivars, Populus nigra m.u.v.
Italica, Salix alba ‘Limpde en B elders’. Korte typering groeiplaatsen: Zand, droog, schraal : Teeltlaag duner dan 40 centimeter, grondwatertrap VI en VII ( jonge heideontginningen) Zand, vochtig tot nat, schraal : Teeltlaag humeus tot moerig en dunner dan 40 centimeter, grondwatertrap II, III en V ( jonge heideontginningen) Zand, droog, voedselrijk : Teeltlaag humeus en dikker dan 40 centimeter, grondwatertrap VI en VII (oude bouwlanden) Zand, vochtig-nat, voedselrijk : Percentage afslibbaar minder dan 35%, grondwatertrap VI/VII (dijken) en V/VI ( zeekleipolders en rivierengebied) Zavel tot lichte klei, droog-vochtig : Percentage afslibbaar meer dan 25%, grondwatertrap III (kreekbeddingen en komgebieden) Sortiment Te subsidiëren soorten per beplantingsgroep Nederlandse naam Wetenschappelijke naam Bosplantsoen B= boomvormer Str = struik H = ook geschikt in haag Laanbomen en veren Zand Droog Schraal Zand Vochtig- Nat Schraal Zand Droog Voedselrijk Zand Vochtig- Nat Voedselrijk Zavel – Lichte klei Droog- Vochtig Lichte – zware klei Nat Abeel, grauwe Populus canescens B c.v.
X X Appel, wilde Malus sylvestris B B Berk, ruwe Betula pendula B B X X Berk, zachte Betula pubescens B B X X Bes, aal- Ribes rubrum Str Bes, zwarte Ribes nigrum Str Beuk Fagus sylvatica B / H B X X Bosroos Rosa arvensis Str Eglantier Rosa rubiginosa Str X Eik, zomer- Quercus robur B B X X X X X Eik, winter- Quercus petrea B B X X X Els, zwarte Alnus glutinosa B / H B X X X Esdoorn, gewone Acer pseudoplat. B (x) (x) Esdoorn, noorse Acer plantanoides B (x) (x) Es, gewone Fraxinus excelsior B B Niet aanplanten i.v.m. essensterfte Gelderse roos Viburnum opulus Str X X X Haagbeuk Carpinus betulus B / H B X X Hazelaar Corylus avellana Str X X X Heggeroos Rosa corymbifera Str Hondsroos Rosa cannina Str X X Hoogstamfruitbomen Div. soorten B Hulst Ilex aquifolium Str / H X X Iep. Div. klonen Ulmus B (x) Iep, steel- Ulmus laevis B B X X Kardinaalsmuts Euonymus europ. Str (x) X X Kastanje, tamme Castanea sativa B B (x) (x) Kers, zoete Prunus avium B B X X X Kornoelje, rode Cornus sanguinea Str / H (x) X X Kornoelje, gele Cornus mas Str. / H (x) (x) Kraagroos Rosa agrestis Str Krenteboompje Amelanchier lamarckii Str Max 10% Max 10% Liguster, wilde Ligustrum vulgare Str. / H (x) X Linde, kleinbladige Tilia cordata B B X X Linde, grootbladige Tilia platyphyllos B (x) (x) Linde, zilver- Tilia tomentosa B (x) Linde, Hollandse Tilia vulgaris B (x) (x) Lijsterbes Sorbus aucuparia Str.
X X X X Meidoorn, eenstijlige Crataegus monogyna Str. Let op buffergebieden bacterievuur X X X X Meidoorn, tweestijlige Crateagus laevigata Str X X X X Mispel Mespilus germanica Str Noot Juglans regia B Paardekastanje Aesculus hippocast. B Niet aanplanten i.v.m. bloedingsziekte Peer, wilde Pyrus pyraster Str. Plataan, gewone Platanus acerifolia B (x) (x) Populier, euramerik. Populus euramer. B X X X Populier, zwarte Populus nigra B X X X Sleedoorn Prunus spinosa Str. / H X X Veldesdoorn Acer campestre Str. groot/ H X X Vlier, gewone Sambucus nigra Str. X X X Vogelkers, inheemse Prunus padus Str.-groot X X Vuilboom Rhamnus frangula Str X X X X Wegedoorn Rhamnus catharticus Str-groot X X Wilg, amandel- Salix triandra Str-groot X Wilg, bittere Salix purpurea Str.-groot X Wilg, bos- Salix caprea Str.-groot X X X Wilg, grauwe Salix cinerea Str. X X X Wilg, kat- Salix viminalis Str.-groot X Wilg, geoorde Salix aurita Str. X X Wilg, kraak- Salix fragilis Str.-groot X Wilg, kruip- Salix repens Str. X Wilg laurier- Salix pentandra Str.-groot X Wilg, schiet- Salix alba Str. B X X X Bijlage 5 Normbedragen 102 Overzicht te subsidiëren boom- en struiksoorten voor erf- en landschappelijke beplantingen Geadviseerd wordt om alleen die soorten aan te planten die van nature op de betreffende groeiplaats thuishoren.
De soorten tussen haakjes (x) alleen op erven en/of als laanboom langs wegen Te subdieren cultivars (c.v.) van laanbomen. Van een aantal soorten laanbomen zijn een beperkt aantal cultivars subsidiabel. Fagus, Populus canescens ‘De Moffart en Witte van Haamstede, Acer pseudoplatanus ‘Negenia en Rotterdam’, Fraxinus excelsior ‘Eureka, altena, Atlas en Westhoof’s Glor ie’, Ulmus ‘dodoens, Clusius en Lobel’, Prunus avium ‘Landscape Bloom en Plena’, Tilia cordata ‘Erecta en Roelvo’, Tilia vulgaris ‘Pallida’, Aesculus hipppocastanum Baumannii’, Populus x cnadensis div. cultivars, Populus nigra m.u.v. Italica, Salix alba ‘Limpde en B elders’.
Korte typering groeiplaatsen: Zand, droog, schraal : Teeltlaag duner dan 40 centimeter, grondwatertrap VI en VII ( jonge heideontginningen) Zand, vochtig tot nat, schraal : Teeltlaag humeus tot moerig en dunner dan 40 centimeter, grondwatertrap II, III en V ( jonge heideontginningen) Zand, droog, voedselrijk : Teeltlaag humeus en dikker dan 40 centimeter, grondwatertrap VI en VII (oude bouwlanden) Zand, vochtig-nat, voedselrijk : Percentage afslibbaar minder dan 35%, grondwatertrap VI/VII (dijken) en V/VI ( zeekleipolders en rivierengebied) Zavel tot lichte klei, droog-vochtig : Percentage afslibbaar meer dan 25%, grondwatertrap III (kreekbeddingen en komgebieden) Sortiment Te subsidiëren soorten per beplantingsgroep Nederlandse naam Wetenschappelijke naam Bosplantsoen B= boomvormer Str = struik H = ook geschikt in haag Laanbomen en veren Zand Droog Schraal Zand Vochtig- Nat Schraal Zand Droog Voedselrijk Zand Vochtig- Nat Voedselrijk Zavel – Lichte klei Droog- Vochtig Lichte – zware klei Nat Abeel, grauwe Populus canescens B c.v.
X X Appel, wilde Malus sylvestris B B Berk, ruwe Betula pendula B B X X Berk, zachte Betula pubescens B B X X Bes, aal- Ribes rubrum Str Bes, zwarte Ribes nigrum Str Beuk Fagus sylvatica B / H B X X Bosroos Rosa arvensis Str Eglantier Rosa rubiginosa Str X Eik, zomer- Quercus robur B B X X X X X Eik, winter- Quercus petrea B B X X X Els, zwarte Alnus glutinosa B / H B X X X Esdoorn, gewone Acer pseudoplat. B (x) (x) Esdoorn, noorse Acer plantanoides B (x) (x) Es, gewone Fraxinus excelsior B B Niet aanplanten i.v.m. essensterfte Gelderse roos Viburnum opulus Str X X X Haagbeuk Carpinus betulus B / H B X X Hazelaar Corylus avellana Str X X X Heggeroos Rosa corymbifera Str Hondsroos Rosa cannina Str X X Hoogstamfruitbomen Div. soorten B Hulst Ilex aquifolium Str / H X X Iep. Div. klonen Ulmus B (x) Iep, steel- Ulmus laevis B B X X Kardinaalsmuts Euonymus europ. Str (x) X X Kastanje, tamme Castanea sativa B B (x) (x) Kers, zoete Prunus avium B B X X X Kornoelje, rode Cornus sanguinea Str / H (x) X X Kornoelje, gele Cornus mas Str. / H (x) (x) Kraagroos Rosa agrestis Str Krenteboompje Amelanchier lamarckii Str Max 10% Max 10% Liguster, wilde Ligustrum vulgare Str. / H (x) X Linde, kleinbladige Tilia cordata B B X X Linde, grootbladige Tilia platyphyllos B (x) (x) Linde, zilver- Tilia tomentosa B (x) Linde, Hollandse Tilia vulgaris B (x) (x) Lijsterbes Sorbus aucuparia Str.
X X X X Meidoorn, eenstijlige Crataegus monogyna Str. Let op buffergebieden bacterievuur X X X X Meidoorn, tweestijlige Crateagus laevigata Str X X X X Mispel Mespilus germanica Str Noot Juglans regia B Paardekastanje Aesculus hippocast. B Niet aanplanten i.v.m. bloedingsziekte Peer, wilde Pyrus pyraster Str. Plataan, gewone Platanus acerifolia B (x) (x) Populier, euramerik. Populus euramer. B X X X Populier, zwarte Populus nigra B X X X Sleedoorn Prunus spinosa Str. / H X X Veldesdoorn Acer campestre Str. groot/ H X X Vlier, gewone Sambucus nigra Str. X X X Vogelkers, inheemse Prunus padus Str.-groot X X Vuilboom Rhamnus frangula Str X X X X Wegedoorn Rhamnus catharticus Str-groot X X Wilg, amandel- Salix triandra Str-groot X Wilg, bittere Salix purpurea Str.-groot X Wilg, bos- Salix caprea Str.-groot X X X Wilg, grauwe Salix cinerea Str. X X X Wilg, kat- Salix viminalis Str.-groot X Wilg, geoorde Salix aurita Str. X X Wilg, kraak- Salix fragilis Str.-groot X Wilg, kruip- Salix repens Str. X Wilg laurier- Salix pentandra Str.-groot X Wilg, schiet- Salix alba Str. B X X X Overzicht te subsidiëren boom- en struiksoorten voor erf- en landschappelijke beplantingen Geadviseerd wordt om alleen die soorten aan te planten die van nature op de betreffende groeiplaats thuishoren.
De soorten tussen haakjes (x) alleen op erven en/of als laanboom langs wegen Te subdieren cultivars (c.v.) van laanbomen. Van een aantal soorten laanbomen zijn een beperkt aantal cultivars subsidiabel. Fagus, Populus canescens ‘De Moffart en Witte van Haamstede, Acer pseudoplatanus ‘Negenia en Rotterdam’, Fraxinus excelsior ‘Eureka, altena, Atlas en Westhoof’s Glor ie’, Ulmus ‘dodoens, Clusius en Lobel’, Prunus avium ‘Landscape Bloom en Plena’, Tilia cordata ‘Erecta en Roelvo’, Tilia vulgaris ‘Pallida’, Aesculus hipppocastanum Baumannii’, Populus x cnadensis div. cultivars, Populus nigra m.u.v. Italica, Salix alba ‘Limpde en B elders’.
Korte typering groeiplaatsen: Zand, droog, schraal : Teeltlaag duner dan 40 centimeter, grondwatertrap VI en VII ( jonge heideontginningen) Zand, vochtig tot nat, schraal : Teeltlaag humeus tot moerig en dunner dan 40 centimeter, grondwatertrap II, III en V ( jonge heideontginningen) Zand, droog, voedselrijk : Teeltlaag humeus en dikker dan 40 centimeter, grondwatertrap VI en VII (oude bouwlanden) Zand, vochtig-nat, voedselrijk : Percentage afslibbaar minder dan 35%, grondwatertrap VI/VII (dijken) en V/VI ( zeekleipolders en rivierengebied) Zavel tot lichte klei, droog-vochtig : Percentage afslibbaar meer dan 25%, grondwatertrap III (kreekbeddingen en komgebieden) Sortiment Te subsidiëren soorten per beplantingsgroep Nederlandse naam Wetenschappelijke naam Bosplantsoen B= boomvormer Str = struik H = ook geschikt in haag Laanbomen en veren Zand Droog Schraal Zand Vochtig- Nat Schraal Zand Droog Voedselrijk Zand Vochtig- Nat Voedselrijk Zavel – Lichte klei Droog- Vochtig Lichte – zware klei Nat Abeel, grauwe Populus canescens B c.v.
X X Appel, wilde Malus sylvestris B B Berk, ruwe Betula pendula B B X X Berk, zachte Betula pubescens B B X X Bes, aal- Ribes rubrum Str Bes, zwarte Ribes nigrum Str Beuk Fagus sylvatica B / H B X X Bosroos Rosa arvensis Str Eglantier Rosa rubiginosa Str X Eik, zomer- Quercus robur B B X X X X X Eik, winter- Quercus petrea B B X X X Els, zwarte Alnus glutinosa B / H B X X X Esdoorn, gewone Acer pseudoplat. B (x) (x) Esdoorn, noorse Acer plantanoides B (x) (x) Es, gewone Fraxinus excelsior B B Niet aanplanten i.v.m. essensterfte Gelderse roos Viburnum opulus Str X X X Haagbeuk Carpinus betulus B / H B X X Hazelaar Corylus avellana Str X X X Heggeroos Rosa corymbifera Str Hondsroos Rosa cannina Str X X Hoogstamfruitbomen Div. soorten B Hulst Ilex aquifolium Str / H X X Iep. Div. klonen Ulmus B (x) Iep, steel- Ulmus laevis B B X X Kardinaalsmuts Euonymus europ. Str (x) X X Kastanje, tamme Castanea sativa B B (x) (x) Kers, zoete Prunus avium B B X X X Kornoelje, rode Cornus sanguinea Str / H (x) X X Kornoelje, gele Cornus mas Str. / H (x) (x) Kraagroos Rosa agrestis Str Krenteboompje Amelanchier lamarckii Str Max 10% Max 10% Liguster, wilde Ligustrum vulgare Str. / H (x) X Linde, kleinbladige Tilia cordata B B X X Linde, grootbladige Tilia platyphyllos B (x) (x) Linde, zilver- Tilia tomentosa B (x) Linde, Hollandse Tilia vulgaris B (x) (x) Lijsterbes Sorbus aucuparia Str.
X X X X Meidoorn, eenstijlige Crataegus monogyna Str. Let op buffergebieden bacterievuur X X X X Meidoorn, tweestijlige Crateagus laevigata Str X X X X Mispel Mespilus germanica Str Noot Juglans regia B Paardekastanje Aesculus hippocast. B Niet aanplanten i.v.m. bloedingsziekte Peer, wilde Pyrus pyraster Str. Plataan, gewone Platanus acerifolia B (x) (x) Populier, euramerik. Populus euramer. B X X X Populier, zwarte Populus nigra B X X X Sleedoorn Prunus spinosa Str. / H X X Veldesdoorn Acer campestre Str. groot/ H X X Vlier, gewone Sambucus nigra Str. X X X Vogelkers, inheemse Prunus padus Str.-groot X X Vuilboom Rhamnus frangula Str X X X X Wegedoorn Rhamnus catharticus Str-groot X X Wilg, amandel- Salix triandra Str-groot X Wilg, bittere Salix purpurea Str.-groot X Wilg, bos- Salix caprea Str.-groot X X X Wilg, grauwe Salix cinerea Str. X X X Wilg, kat- Salix viminalis Str.-groot X Wilg, geoorde Salix aurita Str. X X Wilg, kraak- Salix fragilis Str.-groot X Wilg, kruip- Salix repens Str. X Wilg laurier- Salix pentandra Str.-groot X Wilg, schiet- Salix alba Str. B X X X